Bộ sưu tập các giáo án được thiết kế và biên soạn chi tiết Địa lý 10 bài Các phép chiếu hình bản đồ cơ bản dành cho thầy cô giáo và các bạn học sinh tham khảo.
Trang 1BÀI 1: CÁC PHÉP CHIẾU HÌNH BẢN ĐỒ
I- Mục tiêu:
Sau bài học, học sinh cần:
- Nêu rõ được vì sao cần có các phép chiếu hình bản đồ khác nhau
- Hiểu rõ được một số phép chiếu hình bản đồ cơ bản
- Phân biệt được một số dạng lưới kinh, vĩ tuyến khác nhau của bản đồ Từ đó
biết được lưới kinh, vĩ tuyến đó của phép chiếu hình bản đồ nào
- Thông qua phép chiếu hình bản đồ, biết được khu vực nào tương đối chính
xác, khu vực nào kém chính xác
- Thấy được sự cần thiết của bản đồ trong học tập
II- Đồ dùng dạy học:
Quả địa cầu, một mảnh bìa, bản đồ thế giới, bản đồ châu Á
III- Phương pháp:
Đàm thoại, gợi mở, sử dụng phương tiện trực quan
IV- Tiến trình dạy học:
1- Ổn định lớp.
2- Tổ chức dạy học.
Giáo viên giới thiệu bài mới
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
- Hoạt động 1 (cá nhân): Học sinh trình
bày sự hiểu biết về bản đồ, quả địa cầu
1- Khái niệm
- Phép chiếu hình bản đồ là cách biểu thị mặt cong của trái đất lên một mặt phẳng để mỗi
Trang 2- Giáo viên: Để triển khai bề mặt cong
của trái đất lên mặt phẳng phải có các
phép chiếu hình bản đồ
- Giáo viên: Dùng quả địa cầu, mảnh bìa
mô tả để học sinh hình dung phép chiếu
phương vị (đứng, nghiêng, ngang)
- Hoạt động 2 (cá nhân):
+ Với phép chiếu phương vị đứng thì
mặt phẳng tiếp xúc quả địa cầu ở đâu ?
Hệ thống kinh, vĩ tuyến có đặc điểm gì ?
+ Khu vực nào sẽ chính xác ?
trên mặt phẳng
- Do bề mặt trái đất cong, khi thể hiện ra mặt phẳng các khu vực không chính xác như nhau dẫn đến có các phép chiếu hình bản đồ khác nhau
2- Các phép chiếu hình bản đồ cơ bản:
- Phép chiếu phương vị
- Phép chiếu hình nón
- Phép chiếu hình trụ
a/ Phép chiếu phương vị:
- Là phương pháp thể hiện mạng lưới kinh, vĩ tuyến của mặt cầu lên mặt phẳng
- Tùy theo vị trí tiếp xúc của mặt phẳng với quả địa cầu có các phép chiếu phương vị khác nhau
- Phép chiếu phương vị đứng
+ Mặt phẳng tiếp xúc quả địa cầu ở cực + Kinh tuyến là đường thẳng đồng quy ở cực
+ Vĩ tuyến là các đường tròn đồng tâm ở cực
+ Khu vực mặt phẳng tiếp xúc là chính xác (cực)
b/ Phép chiếu hình nón:
Trang 3- Chia lớp làm hai nhóm.
- Hoạt động 3: Nhóm 1 nghiên cứu phép
chiếu hình nón theo các nội dung như ở
phép chiếu phương vị
+ Mặt chiếu
+ Đặc điểm hệ thống kinh, vĩ tuyến
+ Khu vực tiếp xúc
+ Dùng vẽ bản đồ khu vực nào
- Hoạt động 4: Nhóm 2 nghiên cứu phép
chiếu hình trụ
Lưu ý: Mỗi phép chiếu này, giáo viên
mô tả qua bằng quả địa cầu và mảnh bìa
để học sinh hình dung
- Hoạt động 5 (cá nhân): Gọi đại diện
nhóm trả lời
- Là cách thể hiện mạng lưới kinh, vĩ tuyến của địa cầu lên mặt chiếu là mặt nón, sau đó triển khai ra mặt phẳng
- Phép chiếu hình nón đứng, nghiêng, ngang
- Phép chiếu hình nón đứng
+ Hình nón tiếp xúc với quả địa cầu tại một vòng vĩ tuyến
+ Kinh tuyến là những đoạn thẳng đồng quy
ở đỉnh hình nón, vĩ tuyến là những cung tròn đồng tâm ở đỉnh hình nón
+ Vẽ bản đồ ở các khu vực vĩ độ trung bình c/ Phép chiếu hình trụ:
Trang 4- Bản đồ châu á.
Bản đồ thế giới
vĩ tuyến của địa cầu lên mặt chiếu là hình trụ, sau đó triển khai ra mặt phẳng
- Phép chiếu hình trụ đứng, nghiêng, ngang
- Phép chiếu hình trụ đứng
+ Hình trụ tiếp xúc quả địa cầu theo vòng xích đạo
+ Kinh, vĩ tuyến là các đường thẳng song song
+ Vùng xích đạo tương đối chính xác
3- Kiểm tra đánh giá:
Từ các phép chiếu đã học, gọi 3 học sinh vẽ hệ thống kinh, vĩ tuyến của 3 phép
chiếu đó
4- Hoạt động nối tiếp:
Làm câu hỏi sau sách giáo khoa