óm tắt luận án tiến sĩ kinh tế phát triển ngành công nghiệp cơ điện tử việt nam trong giai đoạn đến năm 2020, tầm nhìn 2030

Đã đến lúc Việt Nam cần xác định rõ những định hướng chiến lược, có các chính sách, giải pháp cụ thể thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp CĐT trong tổng thể phát triển công nghiệp quốc

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP

CƠ ĐIỆN TỬ VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN ĐẾN NĂM 2020, TẦM NHÌN 2030

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI – 2020

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

Vào hồi …….giờ, ngày ……… tháng …… năm ……

Có thể tìm hiểu luận án tại:

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Cơ Điện tử (CĐT) là một lĩnh vực công nghệ cao được hình thành nhờ tích hợp những thành tựu mới nhất của nhiều ngành công nghệ khác nhau như cơ khí chế tạo, điện - điện tử, công nghệ tự động hóa, công nghệ thông tin và công nghệ vật liệu nhằm tạo ra các sản phẩm thông minh trong dân dụng, quân sự, y tế, an ninh quốc phòng, hàng không vũ trụ Với đặc điểm nổi bật này, vai trò của CĐT trở nên rất quan trọng

và không thể thiếu trong sự phát triển của khoa học kỹ thuật hiện đại và được Tạp chí "Technology Review" của Trường Đại học Công nghệ Massachusetts - Hoa Kỳ tháng 02/2003 đã đánh giá là một trong 10 công nghệ có triển vọng làm thay đổi thế giới trong thế kỷ XXI Sự ra đời của ngành CĐT xuất phát từ nhu cầu phát triển của các ngành sản xuất yêu cầu công nghệ tích hợp liên ngành giữa cơ khí, điện - điện tử, khoa học máy tính và điều khiển học Với sự có mặt của hàng loạt các sản phẩm thông minh, ngày nay công nghệ CĐT đã được ứng dụng rộng rãi và có hiệu quả thiết thực trong phát triển kinh tế, văn hoá, giáo dục, y tế, an ninh, quốc phòng, dân dụng của các quốc gia trên thế giới

Việt Nam cũng như các nước trên thế giới đều đang hòa mình vào dòng chảy của cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) - cuộc cách mạng liên quan mật thiết đến đổi mới trong công nghệ số nói chung và CĐT nói riêng Nhờ các thành tựu của cuộc CMCN 4.0, sự phát triển của ngành công nghiệp CĐT có thể giúp Việt Nam "đi tắt đón đầu" bằng cách tạo ra những đột phá trong tư duy công nghệ tổng hợp, nâng cao trình độ công nghệ, năng lực sản xuất, kinh doanh và với những sản phẩm mới thông minh, có tính cạnh tranh cao trên thị trường thế giới

Đã đến lúc Việt Nam cần xác định rõ những định hướng chiến lược,

có các chính sách, giải pháp cụ thể thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp CĐT trong tổng thể phát triển công nghiệp quốc gia nhằm ứng phó kịp thời và hiệu quả với cuộc CMCN 4.0, đánh giá đúng vai trò “đòn bẩy” của các sản phẩm công nghiệp nói chung, các sản phẩm CĐT nói riêng đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, phải làm chủ lĩnh vực CĐT từ nhiều góc độ khác nhau như khoa học, công nghệ, kỹ thuật, giáo dục và phải đầu tư thích đáng cho CĐT trong quá trình phát triển Với tinh thần đó, CĐT đã được lựa chọn là một trong 6 ngành và công nghệ được ưu tiên đầu tư phát triển trong giai đoạn Việt Nam hướng tới cuộc

2

CMCN 4.0 tại Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc CMCN4.0 Nhận thức được vai trò quan trọng và khả năng đóng góp của ngành

CN CĐT đối với quá trình phát triển kinh tế công nghiệp quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế với quy mô thị trường ngày càng đa dạng và tính cạnh tranh cao, cùng với những tác động từ cuộc CMCN 4.0, để đảm bảo tính khách quan và cơ sở thực tiễn của Đề tài, Nghiên cứu sinh đã thực hiện khảo sát lấy ý kiến các chuyên gia (nhà nghiên cứu, giảng viên, cán bộ quản lý, nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo cơ quan Nhà nước, lãnh đạo doanh nghiệp…) và các doanh nghiệp trong ngành CN CĐT về

tính cấp thiết của Đề tài "Phát triển ngành công nghiệp Cơ điện tử Việt

Nam trong giai đoạn đến năm 2020, tầm nhìn 2030" và nhận được kết

quả tích cực Cụ thể, theo kết quả khảo sát đã thu thập, đề tài nhận được 72/72 phiếu đồng ý từ các chuyên gia là những nhà quản lý, hoạch định chính sách, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và 14/14 phiếu đồng ý từ các doanh nghiệp, cơ quan hoạt động trong lĩnh vực CĐT hoặc có liên quan đến lĩnh vực CĐT bao gồm các Hiệp hội, Viện nghiên cứu, Trường đại học, doanh nghiệp Xuất phát từ nhu cầu thực tế, việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp phát triển ngành công nghiệp CĐT Việt Nam đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các chuyên gia và cơ quan đầu ngành của Nhà nước, các Hiệp hội, doanh nghiệp hoạt động trong ngành CĐT như: Hội Cơ Điện tử Việt Nam, Viện Nghiên cứu Cơ khí trực thuộc Bộ Công Thương, Viện Nghiên cứu Điện tử tin học tự động hóa trực thuộc Bộ Công Thương, Hội doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam, Hội Tự động hóa Việt Nam, Viện Kinh tế Việt Nam, Viện Công nghệ thông tin trực thuộc Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam, Công ty CP Bia Sài Gòn - Hà Nội, Công ty TNHH Tự động hóa Cơ khí và Môi trường (AMECO)… Kết quả thu được từ (i) Phiếu khảo sát về tính cấp thiết của

Đề tài, (ii) Phiếu khảo sát về thực trạng phát triển của cụm ngành Cơ điện

tử ở Việt Nam giai đoạn 2010-2020 và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ngành công nghiệp Cơ điện tử (Phụ lục 4,5) là một trong những cơ

sở quan trọng để NCS đưa ra các giải pháp cho mục tiêu phát triển cho ngành CN CĐT Việt Nam

Nhằm mục tiêu hiện thực hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước, thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng CĐT, đưa CĐT phục vụ thiết thực và

có hiệu quả sự nghiệp công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước, đồng thời góp phần cung cấp luận cứ cho các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách có cơ sở định hướng và phối hợp liên ngành khi tiến hành xây

3

dựng chính sách phát triển công nghiệp quốc gia cũng như phát triển các ngành, lĩnh vực quan trọng chịu tác động nhiều của cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư trong thời gian tới, Đề tài “Phát triển ngành công nghiệp Cơ Điện tử Việt Nam trong giai đoạn đến năm 2020, tầm nhìn 2030” thuộc chuyên ngành Quản lý kinh tế đã được Nghiên cứu sinh lựa chọn nghiên cứu làm luận án tiến sĩ của mình

2 Mục tiêu và nội dung nghiên cứu của luận án:

2.1 Mục tiêu nghiên cứu:

Nghiên cứu cơ sở lý luận về ngành công nghiệp CĐT, lý thuyết phát triển ngành công nghiệp CĐT, đánh giá thực trạng ngành công nghiệp CĐT ở Việt nam và chính sách phát triển ngành CĐT, phân tích những yếu tố về chính sách ảnh hưởng tới phát triển ngành, từ đó đưa ra những giải pháp chính sách phát triển ngành công nghiệp CĐT Việt Nam tới năm 2030

2.2 Nội dung nghiên cứu:

Để đạt được mục tiêu tổng quát nêu trên, luận án xác định các nhiệm

vụ nghiên cứu cụ thể cần tiến hành như sau:

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về ngành công nghiệp CĐT, chính sách công nghiệp, chính sách phát triển ngành công nghiệp CĐT Việt Nam

- Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về chính sách phát triển ngành công nghiệp CĐT và rút ra bài học cho Việt Nam

- Phân tích những yếu tố tác động đến sự phát triển của ngành công nghiệp CĐT Việt Nam

- Đánh giá thực trạng chính sách phát triển ngành công nghiệp CĐT Việt Nam trong giai đoạn 2010-2020

- Đề xuất giải pháp (chính sách) phát triển ngành công nghiệp CĐT

Việt Nam tới năm 2030

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án:

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của luận án là (i) ngành công nghiệp Cơ Điện

tử Việt nam (vị trí, vai trò, đặc điểm, các thành phần chủ yếu), (ii) những yếu tố tác động đến sự phát triển của ngành công nghiệp Cơ Điện tử Việt nam, (iii) những vấn đề liên quan đến chính sách phát triển ngành công nghiệp Cơ Điện tử Việt nam

4 Phương pháp nghiên cứu của luận án:

4.1 Phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp:

Việc nghiên cứu luận án dựa trên kết quả phân tích tài liệu thứ cấp là các công trình nghiên cứu có liên quan đến ngành công nghiệp Cơ Điện

tử giúp tác giả nghiên cứu tổng hợp các quan điểm và đưa ra kết luận của mình theo cách tiếp cận riêng

4.2 Phương pháp điều tra bằng bảng khảo sát và phỏng vấn chuyên gia:

Mục đích của phương pháp này là nhằm khảo sát, thu thập ý kiến đánh giá của các chuyên gia và doanh nghiệp liên quan đến thực trạng phát triển ngành công nghiệp Cơ Điện tử Việt Nam

- Điều tra, khảo sát bằng bảng hỏi với 35 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực Cơ Điện tử tại Việt Nam;

- Điều tra, khảo sát bằng bảng hỏi với 74 chuyên gia là những nhà quản lý, hoạch định chính sách, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu có liên quan đến lĩnh vực Cơ Điện tử tại Việt Nam

4.3 Phương pháp sử dụng các mô hình, công cụ nghiên cứu định lượng:

Các kết quả thu được từ bảng khảo sát chuyên gia và doanh nghiệp được tổng hợp và phân tích bằng những công cụ nghiên cứu định lượng (thống kê mô tả SPSS, đánh giá hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, nhân tố khám phá EFA, phương trình hồi quy tuyến tính) để có cơ sở khoa học, mang tính khách quan kiểm chứng các giả thiết đặt ra về mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự phát triển của ngành công nghiệp CĐT

4.5 Phương pháp phân tích SWOT:

Phương pháp phân tích SWOT được sử dụng trong luận án với mục đích tổng hợp, phân tích về điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của ngành công nghiệp CĐT Việt Nam trong bối cảnh mới

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án:

Trên cơ sở hệ thống hóa lý thuyết liên quan đến phát triển ngành công nghiệp CĐT, tác giả đã xây dựng phương án đánh giá thực trạng, năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp CĐT Việt Nam (thông qua

mô hình kim cương của M.E.Porter, SWOT, nghiên cứu khảo sát) và bộ tiêu chí đánh giá thực trạng chính sách phát triển ngành công nghiệp CĐT Việt Nam

Bên cạnh đó, tính mới của Đề tài là đề xuất giải pháp phát triển ngành công nghiệp CĐT Việt Nam theo hướng cụm ngành công nghiệp với những chính sách đồng bộ về khoa học công nghệ, nhân lực, tài chính, tín dụng đầu tư, sản phẩm trọng điểm, công nghiệp hỗ trợ

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án:

Về mặt lý luận, luận án có những đóng góp khi làm rõ hơn thực trạng chính sách phát triển ngành công nghiệp CĐT của Việt Nam và các yếu

tố tác động đến sự phát triển của ngành công nghiệp CĐT Việt Nam

trong giai đoạn 2010-2020

Sản phẩm thực tiễn mà đề tài đề xuất là các nhóm giải pháp chính sách từ phía Nhà nước nhằm hỗ trợ cho sự phát triển của ngành công nghiệp CĐT Việt Nam trong giai đoạn đến năm 2030

6

7 Khung phân tích của luận án:

Cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển ngành CN Cơ điện tử

Chính sách phát triển ngành CN

Ngành

CN Cơ điện tử

Các yếu tố tác động đến phát triển Ngành CN Cơ điện tử

Khảo sát doanh nghiệp

Đánh giá thực trạng phát triển Ngành CN Cơ điện tử ở Việt Nam

Giải pháp phát triển ngành công nghiệp Cơ điện tử ở Việt Nam

Khảo sát chuyên gia

Theo Khung phân tích của luận án, hai mảng chính được chú trọng là ngành công nghiệp CĐT và chính sách phát triển ngành công nghiệp CĐT Mô hình kim cương M.E.Porter được áp dụng để phân tích tổng thể đặc điểm của ngành công nghiệp CĐT và năng lực cạnh tranh của ngành trong bối cảnh hiện tại Mô hình SWOT cũng được tham chiếu cho ngành công nghiệp CĐT đề có cái nhìn rõ hơn về điểm mạnh, điểm yếu,

cơ hội và thách thức của ngành công nghiệp CĐT Chính sách phát triển công nghiệp, chính sách quản lý ngành công nghiệp được xem xét, phân tích và đánh giá Bộ tiêu chí đánh giá chung cho các chính sách công

7

nghiệp được nghiên cứu sinh tham khảo và phân tích Trên cơ sở những nội dung phân tích trên, các yếu tố ảnh hưởng đến ngành công nghiệp CĐT được tổng hợp và tiến hành điều tra khảo sát đối với doanh nghiệp

và chuyên gia trong lĩnh vực để có cơ sở đánh giá thực trạng sự phát triển của ngành công nghiệp CĐT ở Việt Nam giai đoạn 2010-2020 Các

dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích thống kê mô tả sử dụng các công

cụ SPSS, phương pháp phân tích yếu tố ảnh hưởng (EFA), phương pháp

hệ số tin cậy Cronbach Alpha, phương pháp phân tích hồi quy Các kết quả thu được từ phân tích số liệu và đánh giá từ mô hình kim cương ngành công nghiệp CĐT là cơ sở quan trọng để NCS đề xuất các giải pháp phát triển ngành công nghiệp CĐT trong bối cảnh mới

8 Cơ cấu của luận án:

Ngoài Phần mở đầu, Phần kết luận, Phụ lục và Danh mục tài liệu

tham khảo, đề tài được cấu trúc 04 chương cụ thể như sau:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển ngành công

nghiệp Cơ Điện tử

Chương 3:Thực trạng phát triển ngành công nghiệp Cơ Điện tử Việt Nam

Chương 4: Giải pháp phát triển ngành công nghiệp Cơ Điện tử Việt

Nam trong bối cảnh mới

8

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

1.1 Các nghiên cứu về ngành công nghiệp Cơ Điện tử ở Việt Nam:

Từ cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, ngành CN CĐT bắt đầu được quan tâm ở Việt Nam, các nhà nghiên cứu trong nước đã thực hiện nhiều báo cáo, đề tài khoa học về vấn đề này, tuy nhiên phần lớn là những nghiên cứu khoa học kỹ thuật tập trung vào thiết kế, ứng dụng các hệ thống, sản phẩm CĐT và ít báo cáo nghiên cứu khoa học tập trung vào khía cạnh quản lý kinh tế cũng như những tác động tương hỗ giữa các yếu tố cấu thành nên ngành công nghiệp CĐT cũng như các chính sách quản lý, hỗ trợ của Nhà nước cho ngành này Các nghiên cứu trong nước chủ yếu tập trung vào một số nội dung chính như sau:

Về khái niệm và vai trò, CĐT là sự liên kết cộng năng của nhiều lĩnh vực (cơ khí, điện tử, tự động hóa, công nghệ thông tin) đang làm thay đổi thế giới mang lại cho chúng ta nhiều cơ hội và không ít thách thức trong quá trình hội nhập CĐT tạo ra nhiều cơ hội cho sự phát triển, phồn thịnh của đất nước đồng thời đòi hỏi nhiều sự thay đổi ở nhiều lĩnh vực Nhiệm

vụ của chúng ta là tạo được sự phát triển hài hòa và bền vững trong quá trình chuyển đổi từ tư duy chuyên môn hóa sang tư duy cộng năng đa ngành

Về tiềm năng, CĐT được xem là một chiến lược phát triển công nghệ

kỹ thuật trong tương lai của Việt Nam, là một xu thế phát triển tất yếu của ngành chế tạo thiết bị thế kỉ 21

Hiện nay, các chính sách Nhà nước hỗ trợ cho ngành công nghiệp CĐT còn chưa thực sự hiệu quả và còn tồn tại nhiều bất cập như chính sách về thuế, đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu và phát triển

Các giải pháp đề xuất của các công trình nghiên cứu trong nước cho phát triển ngành công nghiệp CĐT chủ yếu tập trung vào nhóm giải pháp

về tài chính, đào tạo nhân lực, phát triển công nghệ, định hướng nhóm sản phẩm chủ lực

1.2 Các nghiên cứu về ngành công nghiệp Cơ Điện tử trên thế giới:

Trong các nghiên cứu về Cơ Điện tử trên thế giới, quan điểm của các tác giả về định hướng phát triển ngành công nghiệp Cơ Điện tử chủ yếu

9

tập trung vào một số nội dung như sau:

Ngành công nghiệp CĐT có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế các quốc gia, các doanh nghiệp nếu muốn có sức cạnh tranh trong một thị trường toàn cầu và đầy tính cạnh tranh thì cần áp dụng CĐT trong sự vận hành

Thị trường toàn cầu hóa cũng như yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng đã tạo ra nhiều doanh nghiệp thành công trong ngành CĐT và trong tương lai, đây vẫn sẽ là một ngành phát triển và một thị trường càng ngày càng được mở rộng

Việc giáo dục và đào tạo trong ngành CĐT mang đến tính cách mạng cho cả công nghiệp và giáo dục, vì vậy cần có sự liên kết giữa hệ thống giáo dục và các doanh nghiệp trong ngành

Sự phát triển trong chính sách Nhà Nước sẽ giúp quá trình giáo dục

và đào tạo đạt được ba mục đích chính Một là trang bị kiến thức của ngành CĐT cho nguồn nhân lực, hai là thay đổi nhận thức của xã hội và thị trường, và cuối cùng là việc tạo nên những kiến thức và sự sáng tạo đổi mới

Các thành phần CĐT sẽ là lớp cơ bản của các sản phẩm thông minh thế hệ mới, do đó phát triển ngành công nghiệp CĐT là xu thế tất yếu trong cuộc CMCN 4.0

Trên cơ sở tổng hợp kết quả nghiên cứu của một số tác giả trong và ngoài nước đã trình bày ở trên, khoảng trống nghiên cứu của luận án tập trung vào tác động của chính sách Nhà nước và các yếu tố liên quan đến

sự phát triển của Ngành công nghiệp CĐT Việt Nam, từ đó đề xuất những giải pháp trong cơ chế quản lý Nhà nước đối với phát triển ngành

công nghiệp CĐT Việt Nam

10

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NGÀNH

CÔNG NGHIỆP CƠ ĐIỆN TỬ

2.1 Cơ sở lý luận về CĐT và ngành công nghiệp CĐT:

2.1.1 Các khái niệm cơ bản, đặc trưng và vai trò của cơ điện tử và công nghiệp cơ điện tử:

CĐT là một ngành khoa học dựa trên nền tảng cơ khí, điện tử, công nghệ thông tin và là một thể thống nhất hữu cơ các yếu tố cấu thành, trong đó, cấu trúc của các công nghệ hợp thành đã có sự thay đổi để tạo thành một thể thống nhất trong sản phẩm

Sự phát triển của máy tính và các phần mềm công nghệ thông tin trong thiết kế, sản xuất, điều khiển và sử dụng các sản phẩm CĐT đã tạo nền tảng cho ngành công nghiệp CĐT có thể đóng vai trò trụ cột trong thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế của nhiều nước công nghiệp phát triển trong khu vực và trên thế giới

2.1.2 Các khái niệm cơ bản về cụm ngành và các đặc trưng cơ bản cụm ngành công nghiệp Cơ Điện tử:

Trên cơ sở phân tích các đặc trưng của ngành công nghiệp CĐT và xem xét đến bối cảnh cũng như xu thế phát triển công nghiệp theo hướng cụm ngành công nghiệp trong khu vực và trên thế giới, luận án xây dựng

mô hình phát triển ngành công nghiệp CĐT theo hướng cụm ngành công nghiệp CĐT để tối ưu hóa các quan hệ liên kết và khả năng hỗ trợ giữa các ngành liên quan trong cụm công nghiệp

2.1.3 Mô hình kim cương của Michael E Porter áp dụng cho ngành công nghiệp Cơ Điện tử:

Mô hình kim cương của Michael E Porter (2008) là khung phân tích năng lực cạnh tranh và đặc điểm, tính chất được sử dụng cho ngành công nghiệp CĐT Đây cũng là cơ sở để đánh giá mức độ phát triển của ngành công nghiệp CĐT và đề xuất các giải pháp phát triển ngành công nghiệp này

2.1.4 Tiêu chí đánh giá thực trạng phát triển ngành công nghiệp Cơ Điện tử:

Ngành công nghiệp CĐT chưa có mã ngành trong hệ thống ngành kinh tế của Việt Nam - VSIC 2018 và có đặc thù mang tính liên ngành

11

nên rất khó để thống kê, tổng hợp các dữ liệu liên quan Hiện tại các dữ liệu thống kê của Tổng cục thống kê cụ thể cho ngành công nghiệp CĐT chưa được quy định rõ và không đầy đủ để Luận án có thể thu thập dữ liệu đánh giá thực trạng ngành công nghiệp CĐT Vì vậy, hướng giải quyết của Luận án cho nội dung đánh giá thực trạng là sử dụng phương pháp phân tích dữ liệu thứ cấp và sơ cấp (điều tra khảo sát chuyên gia và doanh nghiệp Cơ điện tử), áp dụng mô hình phân tích kim cương của M Porter và các công cụ nghiên cứu định lượng để có những nhận định đúng đắn về thực trạng phát triển ngành công nghiệp CĐT

2.2 Cơ sở lý luận về chính sách phát triển công nghiệp:

2.2.1 Khái quát về chính sách công nghiệp:

Chính sách công nghiệp là sự can thiệp trực tiếp hay gián tiếp của Chính phủ hướng vào những ngành nhất định để đạt được những mục tiêu cụ thể

2.2.2 Chính sách phát triển công nghiệp Cơ điện tử:

Chính sách phát triển ngành công nghiệp CĐT sẽ là một trong các gói chính sách công nghiệp tiếp cận theo ngành trong tổng thể các gói chính sách phát triển công nghiệp quốc gia

2.2.3 Chính sách phát triển cụm ngành công nghiệp:

Mô hình cụm ngành, cụm ngành công nghiệp đã và đang được áp dụng tại Việt Nam và nhận được những chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước Những nhóm chính sách phát triển cụm ngành công nghiệp này có thể được nghiên cứu áp dụng kết hợp với các đặc điểm, hoàn cảnh của cụm ngành công nghiệp CĐT để xây dựng nên các nhóm chính sách phát triển cụm ngành công nghiệp CĐT

2.2.4 Tiêu chí đánh giá chính sách phát triển công nghiệp:

Các tiêu chí đánh giá chính sách phát triển công nghiệp CĐT bao gồm: (i) tính hiệu lực và hiệu quả của chính sách, (ii) tính công bằng của chính sách, (iii) tác động của chính sách, (iv) mức độ giải quyết vấn đề của chính sách

2.3 Kinh nghiệm quốc tế về xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách phát triển công nghiệp nói chung, công nghiệp Cơ Điện tử nói riêng và bài học đối với Việt Nam:

Luận án đã nghiên cứu và tổng hợp kinh nghiệm quốc tế của Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc trong quá trình xây dựng và thực thi các chính sách phát triển công nghiệp tập trung vào các nhóm nội dung là:

12

(i) Chính sách về Khoa học và Công nghệ

(ii) Chính sách định hướng, chọn lọc các ngành, lĩnh vực ưu tiên phát triển

(iii) Chính sách nâng cao hiệu quả quản lý và gắn kết khu vực Nhà nước với tư nhân trong nghiên cứu và phát triển khoa học công nghệ (iv) Chính sách đổi mới hạ tầng công nghệ và thích ứng với CMCN 4.0

Trên cơ sở kinh nghiệm triển khai của các quốc gia nêu trên, luận án

đã rút ra một số bài học cho Việt Nam là:

(i) Nâng cao năng lực cạnh tranh trên cơ sở không ngừng cải thiện năng suất để thúc đẩy phát triển nền công nghiệp của quốc gia

(ii) Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, tiếp thu kinh nghiệm và công nghệ để phát triển có hiệu quả, nhanh và bền vững

(iii) Chính sách Nhà nước cần định hướng phát triển các ngành công nghiệp trong từng thời kỳ nhất định, đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch và được xây dựng theo hướng tận dụng tối đa các nguồn lực từ bên ngoài, tăng cường sức mạnh bên trong để cạnh tranh tốt hơn trên thị trường thế giới, coi trọng vấn đề thu hút vốn đầu tư, nhập khẩu kỹ thuật hiện đại và đầu tư cho nghiên cứu triển khai KH&CN