Giáo án Hóa học 9 bài 40: Dầu mỏ và khí thiên nhiên

Mời quý thầy cô và các bạn tham khảo Giáo án Hóa học 9 bài 40: Dầu mỏ và khí thiên nhiên để nâng cao kĩ năng và kiến thức soạn giáo án theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình dạy học. Giáo án Hóa học 9 bài 40: Dầu mỏ và khí thiên nhiên được soạn với hình thức 3 cột phù hợp quy định bộ GD và nội dung súc tích giúp học sinh dễ dàng hiểu bài học hơn.

DẦU MỎ VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN

 MỤC TIÊU

1.1 Kiến thức:

HS biết được:

Khái niệm, thành phần, trạng thái tự nhiên của dầu mỏ, khí thiên nhiên và khí dầu mỏ

và phương pháp khai thác chúng ; một số sản phẩm chế biến từ dầu mỏ

Ứng dụng: dầu mỏ và khí thiên nhiên là nguồn nhiên liệu và nguyên liệu quý trong công nghiệp

HS hiểu được: PP chế biến dầu mỏ là dựa vào đặc tính dầu mỏ có nhiệt độ không ổn định

1.2 Kỹ năng:

HS thực hiện đươc

Đọc trả lời câu hỏi, tóm tắt được thông tin về dầu mỏ, khí thiên nhiên và ứng dụng của chúng

Sử dụng có hiệu quả một số sản phẩm dầu mỏ và khí thiên nhiên

HS thực hiện thành thạo: Nêu biện pháp bảo vệ môi trường biển khi có gặp sự cố dầu tràn ra

biển

1.3 Thái độ:

- Nắm được đặc điểm cơ bản của dầu mỏ Viện Nam: vị trí một số mỏ dầu, mỏ khí, tình hình khai thác dầu khí ở nước ta

- Biết bảo quản, giữ gìn khoáng sản của đất nước và ý nghĩa của nó trong nền kinh tế hiện nay

 NỘI DUNG HỌC TẬP

Dầu mỏ

Khí thiên nhiên

Dầu mỏ và khí thiên nhiên ở Việt Nam

 CHUẨN BỊ

3.1 GV: bảng phụ; bộ mẫu sản phẩm chế biến từ dầu mỏ ; sơ đồ chưng cất dầu mỏ.

3.2 HS: đọc bài ở nhà, bài 40:”Dầu mỏ và khí thiên nhiên” SGK / 126 và nắm các nội dung sau:

o Dầu mỏ là gì?

o Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ

Thành phần chính của khí thiên nhiên

 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

4.1 Ổn định tổ chức& kiểm diện : KTSS

4.2 Kiểm tra miệng

Câu hỏi:

1 Một em HS phát biểu về tính chất của benzen như sau:

A Benzen tan trong nước

B Benzen cho được phản ứng cộng

C Benzen là một chất khí ở điều kiện thường có mùi thơm

D Benzen là dung môi tốt cho nhiểu chất vô cơ – hữu cơ

Theo em câu nào sai? (8đ)

2 Sửa bài tập 3 SGK / 125 (9đ)

Trả lời:

GV:gọi 2 HS làm bài

HS1: a, c: sai

HS2: sửa bài tập 3 SGK / 125

PTHH: C6H6 + Br2 o

Fe t

  C6H5Br + HBr

78 g  157 g

? g 15,7 g

6 6

15,7.78

7,8 157

C H

Do H=80% nên khối lượng ban đầu của benzen là:

7,8.100

9,75

GV: gọi 1 HS nhận xét bài làm của 2 HS, sửa sai nếu và gv kết luận chấm điểm

4.3 Tiến trình bài học

Giới thiệu bài:Dầu mỏ và khí thiên nhiên là những tài nguyên quý giá của Việt Nam và nhiều

quốc gia khác trên thế giới Vậy từ dầu mỏ và khí thiên nhiên người ta tách ra được những sản phẩm nào và chúng có những ứng dụng gì? Đó là nội dung bài học hôm nay

GV: ghi bảng tên bài học

Tiết 50: DẦU MỎ VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN

HOẠT ĐỘNG 1: 20’

I Dầu mỏ:

(1) Mục tiêu:

Kiến thức:Tính chất vật lí dầu mỏ; trạng thái tự nhiên, cách khai thác, các sản phẩm chế

biến từ dầu mỏ

Kĩ năng: đọc thông tin SGK trả lời vấn đề dặt ra.

(2)Phương pháp, phương tiện dạy học:

Phương pháp: hỏi – đáp Quan sát tranh

Phương tiện dạy học: mẩu dầu thô, sơ đồ chứng cất dầu mỏ.

(3)Các bước của hoạt động

GV: quan sát mẩu dầu mỏ, em hãy nhận xét

về màu sắc, trạng thái, tính tan của nó?

HS:là chất lỏng sánh, màu nâu đen, không

tan trong nước , nhẹ hơn nước

GV:vậy, trong tự nhiên dầu mỏ có ở đâu?

HS: dầu mỏ tập trung thành từng vùng lớn,

ở sâu trong lòng đất tạo thành mỏ dầu

GV:các em quan sát H4.16, hãy nêu cấu tạo

của mỏ dầu?

HS:mỏ dầu thường có 3 lớp:

- Lớp khí ở trên được gọi là khí mỏ dầu

( khí đồng hành), thành phần chính là

metan

- Lớp dầu lỏng có hòa tan khí ở giữa là hỗn

hợp phức tạp của nhiều loại hidrocacbon và

những lượng nhỏ các hợp chất khác

1 Tính chất vật lý:

Là chất lỏng sánh, màu nâu đen, không tan trong nước , nhẹ hơn nước

2 Trạng thái tự nhiên, thành phần dầu mỏ:

a Trong tự nhiên, dầu mỏ tập trung thành từng vùng lớn ở sâu trong lòng đất tạo thành

mỏ dầu

b Mỏ dầu thường có 3 lớp:

- Lớp khí ở trên được gọi là khí mỏ dầu ( khí đồng hành), thành phần chính là metan

- Lớp dầu lỏng có hòa tan khí ở giữa là hỗn hợp phức tạp của nhiều loại hidrocacbon và những lượng nhỏ các hợp chất khác

- Lớp nước mặn: ở dưới đáy mỏ dầu

- Lớp nước mặn: ở dưới đáy mỏ dầu.

GV: dầu mỏ được khai thác như thế nào?

HS: khoan những lổ khoan xuống lớp dầu

lỏng (còn gọi là giếng dầu) Đầu tiên dầu tự

phun lên, sau đó người ta phải bơm nước

hoặc khí xuống để đẩy dầu lên

GV: các em quan sát sơ đồ chưng cất dầu

mỏ và cho biết các sản phẩm chế biến từ

dầu mỏ là gì?

HS:khí đốt, xăng, dầu hỏa, dầu diezen, dầu

mazut, nhựa đường…

GV:em cho biết phương pháp thực hiện ở

đây là gì?

HS: phương pháp chưng cất, nghĩa là dầu

mỏ sôi ở những khoảng nhiệt độ khác nhau

mà ta có được sản phẩm khác nhau

GV:như các em đã biết xăng là nhiên liệu

rất quan trọng trong đời sống và sản xuất

Với phương pháp chưng cất ta thu lượng

xăng không nhiều Để tăng lượng xăng,

người ta còn sử dụng phương pháp cracking

( nghĩa là bẻ gãy phân tử có khối lượng lớn

thành các phân tử có khối lượng nhỏ hơn)

Ví dụ cracking dầu nặng được xăng và hỗn

hợp khí có giá trị trong công nghiệp như:

metan, etilen…

GV: các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ dùng

làm gì

HS: làm nhiên liệu trong đời sống và trong

Tích hợp GD bảo vệ mơi trường

GV: đưa bài tập lên bảng

Có trường hợp sau:

a) Các tàu chở dầu gặp sự cố và dầu

tràn ra biển

b) Khi dầu mỏ ngấm vào cát ở ven biển

Để không gây ô nhiễm môi trường, theo em

nên xử lí như thế nào?

HS: a): dùng phao để khoanh vùng, không

cho dầu lan rộng, sau đó dùng máy bơm để

hút vào thiết bị tách lấy dầu khỏi nước

b): xúc cát bị ngấm dầu, đem rửa bằng

nước, lúc này dầu nổi trên mặt nước và tách

ra công nghiệp

c Dầu mỏ được khai thác như sau: khoan những lổ khoan xuống lớp dầu lỏng (còn gọi

là giếng dầu) Đầu tiên dầu tự phun lên, sau đó người ta phải bơm nước hoặc khí xuống để đẩy dầu lên

3 Các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ:

a Đó là : khí đốt, xăng, dầu hỏa, dầu diezen, dầu mazut, nhựa đường…

b Phương pháp:

+ Chưng cất dầu mỏ

+ Cracking dầu nặng thành xăng và hỗn hợp khí

HOẠT ĐỘNG 2: 7’

II Khí thiên nhiên:

(1) Mục tiêu:

Kiến thức: trạng thái tự nhiên, cách khai thác, thành phần của khí thiên nhiên Kĩ năng: đọc thơng tin SGK trả lời vấn đề dặt ra.

(2)Phương pháp, phương tiện dạy học:

Phương pháp: hỏi – đáp

Phương tiện dạy học: khơng

(3)Các bước của hoạt động

HOẠT ĐỢNG CỦA GV VÀ HS NỢI DUNG BÀI HỌC

GV: em hãy giới thiệu về trạng thái tự nhiên

và thành phần của khí thiên nhiên ?

HS: khí thiên nhiên có trong các mỏ khí

nằm dưới lịng đất Thành phần chủ yếu là

khí metan chiếm 95%

GV: khí thiên nhiên khai thác như thế nào?

HS:khoan xuống mỏ khí, khí sẽ tự phun lên

do áp suất trong mỏ khí cao hơn áp suất khí

quyển

GV: khí thiên nhiên dùng để làm gì?

HS: Là nhiên liệu , nguyên liệu trong đời

sống và sản xuất

- Khí thiên nhiên có trong các mỏ khí nằm dưới lịng đất Thành phần chủ yếu là khí metan chiếm 95%

- Cách khai thác: khoan xuống mỏ khí, khí sẽ tự phun lên do áp suất trong mỏ khí cao hơn áp suất khí quyển

- Ưùng dụng: Là nhiên liệu , nguyên liệu trong đời sống và sản xuất

HOẠT ĐỢNG 3: 5’

III Dầu mỏ và khí thiên nhiên ở Việt Nam (1) Mục tiêu:

Kiến thức: vị trí địa lí các mỏ dầu, mỏ khí thiên nhiên ở VN

Kĩ năng: đọc thơng tin SGK trả lời vấn đề dặt ra.

(2)Phương pháp, phương tiện dạy học:

Phương pháp: hỏi – đáp Quan sát tranh

Phương tiện dạy học:

(3)Các bước của hoạt động

HOẠT ĐỢNG CỦA GV VÀ HS NỢI DUNG BÀI HỌC

GV: giới thiệu:dầu mỏ và khí thiên nhiên ở

nước ta tập trung chủ yếu ở thềm lục địa phía

nam

- Ưu điểm nởi bật của dầu mỏ ở nước ta là

hàm lượng các hợp chất chứa lưu huỳnh

thấp, tuy nhiên do chứa nhiều parafin nên

dầu mỏ nước ta dễ đơng đặc

GV:em hãy nêu vài địa danh có chứa mỏ dầu

, mỏ khí ở nước ta?

HS:Bạch Hở, Đại Hùng, Rồng, Lan Đỏ,…

Lưu ý: khai thác, vận chuyển và chế biến

dầu mỏ, khí thiên nhiên rất dễ gây ra ơ nhiễm

mơi trường và các tai nạn cháy nở Vì vậy

trong quá trình sản xuất và vận chuyển

dầu ,khí phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy

Dầu mỏ và khí thiên nhiên ở nước ta tập trung chủ yếu ở thềm lục địa phía nam như: Bạch Hở, Đại Hùng, Rồng, Lan Đỏ,…

định về an toàn đã đặt ra.

Tích hợp GD hướng nghiệp:

Hiện nay, ngành khai thác dầu mỏ, khoáng

sản đang rất phát triển không những trong

nước và trên thế giới Dầu mỏ là tài sản quý

của một quốc gia Nếu có dầu mỏ mà khọng

biết khai thác và chế biến thì vẫn là một

nước nghèo Vì vậy, các em phải biết chọn

một hướng đi tươi sáng cho tương lai mặt dù

ta không có tài sản (dầu mỏ) nhưng trí tuệ

giúp ta làm giàu từ dầu mỏ

 TỔNG KẾT VA HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

5.1 Tổng kết

- GV: gọi HS đọc nội dung tóm tắt SGK / 129

- GV:đưa bài tập lên bảng

1 Chọn câu đúng

A Dầu mỏ làmột đơn chất

B Dầu mỏ là một hỗn hợp phức tạp

C Dầu mỏ là một hỗn hợp tự nhiên của nhiều loại hidrocacbon

D Dầu mỏ sôi ở một nhiệt độ xác định

E Dầu mỏ sôi ở những nhiệt độ khác nhau

2 Từ dầu mỏ để thu được xăng, dầu hỏa, dầu điezen và các sản phẩm khác thì người ta dùng phương pháp nào?

A Hóa rắn B Chưng cất dầu thô và cracking

C Đốt cháy D Lắng lọc

3 Thành phần chính của khí thiên nhiên là gì?

A khí etilen B khí etan và khí propan

C khí metan và khí axetilen D khí metan

Đáp án: 1:C – E ; 2 B ; 3 D

5.2 Hướng dẫn học tập

Đối với bài học ở tiết học này

- Học bài: dầu mỏ và khí thiên nhiên

- Làm bài tập 2,3,4 SGK / 129

Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:

- Đọc bài 41 :” Nhiên liệu” SGK / 130 và chuẩn bị theo nội dung sau:

+ Nhiên liệu là gì?

+ Sử dụng nhiên liệu như thế nào cho hiệu quả?

PHỤ LỤC