Trong văn bản tự sự, nhân vật được khắc hoạ qua những phương diện nào.. Nhân vật.[r]
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨTrong văn bản tự sự, nhân vật được khắc hoạ qua những phương diện nào?
Nhân vật
Nội tâm Ngôn ngữ Hành động Trang phụcNgoại hình
Trang 2Bài 13 - tiết 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG
VĂNBẢN TƯ SỰ A/ Lí thuyết
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự 1/ khảo sát ngữ liệu : ( sgk)
1.1/ Đối thoại
Trang 3Cú người hỏi:1 )
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )
- Ấy thế mà bõy giờ đổ đốn ra tế ấy!( 3 )
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )
mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )Nhìn lũ con,tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra ( 15 )Chúng nó là trẻ con làng Việt gian
đấy ? ( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 ) Khốn nạnbằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )
Trang 4Nội dung chính
Thể hiện tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu
theo giặc
Trang 5* Ví dụ: Đoạn văn sau:
Có ng ời hỏi: ( 1 )
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )
mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻkhác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )Nhìn lũ con,tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra ( 15 )Chúng nó là trẻ con làng Việt gian
đấy ? ( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 ) Khốn nạnbằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )
Trang 7Ghi nhớ 2 : Đối thoại là hình thức đối đáp trò chuyện giữa hai hoặc nhiều ng ời Trong văn bản tự sự, đối thoại đ ợc thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp ( mỗi
l ợt lời là một gạch đầu dòng )
Câu hỏi thảo luận : Em hãy cho biết hình thức đối thoại trong ba
câu đầu có tác dụng nh thế nào trong việc thể hiện không khí của
câu chuyện và thái độ của những ng ời tản c trong buổi tr a mà ông
Hai gặp họ ?
Đáp án
- Tạo cho câu chuyện có không khí gần gũi thật nh trong cuộc
sống đang diễn ra, làm cho ng ời đọc có cảm giác nh đang chứng
kiến toàn bộ câu chuyện của ng ời đàn bà tản c
- Thể hiện thái độ căm tức của những ng ời tản c đối với dân làng chợ Dầu.
L u ý : Khi tạo lập văn bản tự sự chúng ta có thể đánh dấu
lời dẫn trực tiếp bằng dấu gạch ngang hoặc dấu ngoặc kép.
Trang 8* Ví dụ: Đoạn văn sau:
Có ng ời hỏi: ( 1 )
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )
mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra ( 15 )Chúng nó là trẻ con làng Việt gian
đấy ? ( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 ) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )
Trang 10Dấu hiệu hình thức của độc thoại
Trang 11* Đoạn văn:
Có ng ời hỏi: ( 1 )
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng,
v ơn vai nói to: (4 )
- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 )Tiếng c ời nói xônxao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo ( 7 ) ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú: ( 8 )
- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! ( 9 ) Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng.(10)Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát !(11)
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi ( 12 )Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.( 13) Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đúa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )
Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra (15 ) Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? ( 16 )Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy
? ( 17 ) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu… ( 18 ) Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :( 19 )
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )
Trang 12- Hà nắng gớm về nào ắng gớm về nào n ng g m v n oớm về nào ề nào à nắng gớm về nào …
c tho iĐộc thoại ại
Chúng nó c ng l tr conũng là trẻ con à nắng gớm về nào ẻ con
l ng Vi t gian à nắng gớm về nào ệt gian đấy ư? đấy ư? ư?y ?
Chúng nó c ng b ngũng là trẻ con ị người ta rẻ rúng , ư?ời ta rẻ rúng ,i ta r rúng ,ẻ con
h t h i ắng gớm về nào ủi đấy ư? đấy ư? ư?y ?
- Trong suy nghĩ,
tư?ởng tượngng tư?ợngng -Không có g ch ại đầu u dòng
-Nói th nh l ià nắng gớm về nào ời ta rẻ rúng , .
- Có g ch ại đầu u dòng.
c tho i n i tâm Độc thoại nội tâm ại nội tâm ộc thoại nội tâm
Trang 13Dấu hiệu của độc thoại nội tâm
+ Không có gạch đầu dòng + Không phát thành lời
Trang 14Ghi nhớ 1: Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự
Trang 15
§èi tho¹i §éc tho¹i §éc tho¹i néi t©m
- Lµ cuéc trß chuyÖn
gi÷a hai hoÆc nhiÒu
ng êi
- Nãi mét m×nh, víi chÝnh m×nh (chØ cÇn mét ng êi) thµnh lêi
- Nãi mét m×nh kh«ng thµnh lêi
Trang 16ở đầu lời trao và lời đáp ( Mỗi l ợt lời là một gạch đầu dòng )
• Độc thoại là lời của một ng ời nào đó nói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong t ởng t ợng Trong văn bản tự sự, khi ng ời độc
thoại nói thành lời thì phía tr ớc câu nói có gạch đầu dòng; còn khi không thành lời thì không có gạch đầu dòng Tr ờng hợp sau còn gọi
là độc thoại nội tâm.
Trang 17Bài 13 Tiết 64: Đối thoại, độc thoại và – Tiết 64: Đối thoại, độc thoại và
độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự.
I Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản tự sự.
Trang 18Bài tập 1: Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong đoạn trích sau đây : Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo … Vẫn cái giọng rì rầm, rì rầm th ờng ngày
Trang 19-Lời ta rẻ rúng ,i bà nắng gớm về nào Hai - Lời ông Hai
- Nà nắng gớm về nàoy th y nó !ầu à nắng gớm về nào
- Thầu y nó ng r ?ủi đấy ư? ồ à? à nắng gớm về nào
- Tôi th y ngấy ư? ư?ời ta rẻ rúng ,i ta
Trang 20L u ý: Đoạn văn này cho ta thấy cuộc đối thoại diễn ra không bình th ờng:
- Bà Hai có 3 l ợt lời, mà ông Hai chỉ có 2 l ợt lời( 2 lời đáp).
- Thái độ của bà Hai còn rụt rè khi muốn chia sẻ cùng chồng nh ng ông Hai thì buồn chán, tâm trạng của ông từ chỗ không muốn trả lời rồi gắt lên và thể hiện sự bức xúc.
+ Học tập + Thầy cô
Trang 21Bài tập trắc nghiệm: Chọn câu trả lời đúng và đủ nhất
Trong văn bản tự sự, đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
là những hình thức ngôn ngữ nào?
A Ngôn ngữ tác giả B Ngôn ngữ nhân vật
Trang 22Bài 13 – Tiết 64: Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm trong văn bản tự sự.
I Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản tự sự.
Trang 23Bài tập về nhà : Dựa vào nội dung phần đầu tác phẩm : Chuyện “
ng ời con gái Nam X ơng của Nguyễn Dữ, hãy đóng ”
vai Tr ơng Sinh để kể lại câu chuyện và bày tỏ niềm
ân hận
* L u ý : Sử dụng yếu tố nghị luận, miêu tả nội tâm
và các hình thức đối thoại, độc thoại, độc thoại nội
tâm
Trang 24Chân thành cảm ơn các thầy cô giáo và các em học sinh đã giúp tôi hoàn thành bài giảng hôm nay.