+ Trong caùc toå chöùc ôû nhaø tröôøng, ñòa phöông, chöõ vieát taét phaûi ñöôïc thoáng nhaát vaø coâng boá cho taát caû nhöõng ngöôøi tham gia hieåu yù nghóa. + Trong vaên baûn ngheä th[r]
Trang 1MÔN: NGỮ VĂN - HỌC KÌ I
LỚP: 8c NĂM HỌC: 2010 - 2011
3
45
Tiết 1: Hệ Thống Hoá Một Số Từ Ngữ Viết Tắt Thông Dụng
Tiết 2: Các Quy Tắc Viết Tắt Và Cách Nhận Diện Từ Ngữ Viết Tắt
Tiết 3: Tác Dụng, Hiệu Quả CủaViết Tắt Trong Các Lĩnh Vực Giao Tiếp
Tiết 4: Thực Hành Về Viết Tắt
Tiết 5: Ôn tập – Kiểm Tra
Chủ Đề 1
11
1
11
8
91011
Tiết 1: Ôn Tập Khái Niệm Văn Tự Sự – Miêu Tả – Biểu Cảm
Tiết 2: Ôn Tập Cách Làm Bài Văn Tự Sự – Miêu Tả – Biểu Cảm
Tiết 3: Củng Cố Kiến Thức, Kĩ Năng Kết Hợp 3 Yếu Tố: Tự Sự,Miêu Tả Và Biểu Cảm
Tiết 4: Bài Tập Thực Hành
Tiết 5: Xây Dựng Đoạn Văn Tự Sự Kết Hợp Miêu Tả, Biểu Cảm
Tiết 6: Xây Dựng Bài Văn Tự Sự Kết Hợp Miêu Tả, Biểu Cảm
Tiết 7: Ôn tập - Kiểm tra chủ đề 2
111
1111
7
Trang 21819
Tiết 1: Ôn Tập Văn Miêu Tả VàVăn Thuyết Minh
Tiết 2: Luyện Tập
Tiết 3: Những Điểm Giống Và Khác Nhau Giữa Văn Miêu Tả VàVăn Thuyết Minh
Tiết 4: Bài Tập vận dụng
Tiết 5: Ý nghĩa, giá trị, phạm vi sử dụng của hai loại văn bản:
Miêu tả và thuyết minh
Tiết 6, : Ôn tập –
kiểm tra chủ đề 3
11
111
11
7
Tổng cộng học kì I : 19 tiết
Việt Tiến, ngày 16 tháng 8 năm 2010
GVBM
NguyƠn TuÊn Thµnh
Trang 3
I./ LOẠI CHỦ ĐỀ: Bám sát
II./ MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm hệ thống một số từ ngữ viết tắt thông
dụng, các quy tắc viết tắt và cách nhận diện các từ ngữ viết tắt
2.Kĩ năng: Rèn kĩ năng nhận diện, sử dụng từ ngữ viết tắt thông dụng
một cách thành thạo trong nói và viết
3 Thái độ: Giáo dục tính thận trọng khi sử dụng từ ngữ viết tắt trong
nói và viết
III./ PHÂN LOẠI: 5 tiết
Tiết 1: Hệ Thống Hoá Một Số Từ Ngữ Viết Tắt Thông Dụng
Tiết 2: Các Quy Tắc Viết Tắt Và Cách Nhận Diện Từ Ngữ ViếtTắt
Tiết 3: Tác Dụng, Hiệu Quả Của Viết Tắt Trong Các Lĩnh VựcGiao Tiếp
Tiết 4: Thực Hành Về Viết Tắt
Tiết 5: Ôn tập – Kiểm Tra Chủ Đề 1
Trang 4IV./ TÀI LIỆU BỔ TRỢ:
- Chủ đề tự chọn Ngữ Văn 8 - Năm 2004
- Sách giáo khoa Ngữ Văn 8
- Bài tập trắc nghiệm Ngữ Văn 8
V./ NỘI DUNG:
Tiết 1
HĐ1: Hệ Thống Hóa Một
Số Từ Ngữ Viết Tắt Thông
Dụng
(?) Ta thường thấy những
lĩnh vực nào có sử dụng từ
ngữ viết tắt thông dụng?
O Nhà trường, xã hội và văn
1) Trong nhà trường:
- SGK: sách giáo khoa
- THCS: trung học cơ sở
- GD ĐT: giáo dục – đào tạo
- PGD: phòng giáo dục
- SGD: sở giáo dục
- NXB: nhà xuất bản
- NBS: nhà biên soạn
HỆ THỐNG HÓA MỘT SỐ TỪ NGỮ VIẾT TẮT THÔNG DỤNG
Trang 5nào được viết tắt ?
O GV cung cấp cho HS
(?) Trong các cơ quan, báo
chí, thường viết tắt những từ
ngữ nào?
(?) Những chức danh của
giáo sư, tiến sĩ thường được
- BGD: bộ giáo dục
- THPT: trung học phổ thông
- THCS: trung học cơ sở
- TH: tiểu học
- HS: học sinh
- GV: giáo viên
- HT: hiệu trưởng
- P.HT: phó hiệu trưởng
- TPT: Tổng Phụ Trách
- TNTP HCM: thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
- TNCS HCM: thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
- BGH: ban giám hiệu
- GVCN: giáo viên chủ nhiệm
- CSVC: cơ sở vật chất
- CB – GV: cán bộ giáo viên
- CNV: công nhân viên
2) Trong xã hội:
- BHYT: bảo hiểm y tế
- BHXH: Bảo hiểm xã hội
- GDP: thu nhập bình quân đầu người
- TNXH: tệ nạn xã hội
Trang 6viết như thế nào trước tên?
O viết tắt chức danh trước
họ tên
(?) Trong văn bản hành
chính, những từ ngữ ở góc
trái trên, những quy định,
quyết định,… thường được
viết như thế nào?
- TH.S Lê Sơn: Thạc sĩ Lê Sơn
- TS Hồ Bá: tiến sĩ Hồ Bá
- NGƯT Phan Hồng Anh: nhà giáo ưu tú
- GS Hà Văn Tâm: Giáo sư
- PGS.TS phó giáo sư tiến sĩ
- GDMN: giáo dục mầm non
- ĐH: đại học
- CĐ: cao đẳng
- ĐHSP: đại học sư phạm
- GDMT: giáo dục môi trường
- CĐ – GD Việt Nam: công đoàn giáo dục Việt Nam
- ĐT: điện thoại
- ĐC: địa chỉ
- HTX: hợp tác xã
- KHKT: khoa học kỹ thuật
- GDTX: giáo dục thường xuyên
3) Trong văn bản hành chính:
Trang 7HĐ 2: Củng cố và luyện
tập
@ GV gợi ý: Lưu ý trang
bìa, trang cuối, thông tin
về nhà xuất bản, tác giả,
…
BT 2: GV hướng dẫn HS lựa
chọn từ ngữ phù hợp nội
dung văn bản
- Cho một số HS trình
bày miệng
* Gọi 2 HS khá lên bảng ghi
đoạn văn của mình
* GV nhận xét, rút kinh
nghiệm cho HS
BT 3: Tìm từ ngữ có thể viết
tắt
- V/v: Về việc
- UBND: ủy ban nhân dân
- UBMT TQ: ủy ban mặt trận tổ quốc
II/ LUYỆN TẬP:
1) Bài tập 1: Tìm trong sách giáo khoa những từ
ngữ viết tắt thông dụng
2) Bài tập 2: Viết đoạn văn có sử dụng một số từ
ngữ viết tắt dùng trong nhà trường
3) Bài tập 3: Đọc đoạn văn sau và tìm những từ
ngữ có thể viết tắt, ghi ra:
" Với tầm quan trọng tính đa dạng và phong phú của chương trình Ngữ Văn đòi hỏi giáo viên phải biết vận dụng các phương pháp một cách nhuần nhuyễn và khéo léo để giúp học sinh chủ động sáng tạo, tích cực
Trang 8học tập, tư duy độc lập để tìm ra kiến thức trọng tâm bài học Thực tế khi lên lớp giáo viên cơ bản có nắm được tinh thần đổi mới nhưng chưa thể hiện đúng mức còn làm thay cho học sinh dẫn tới học sinh thụ động, nhàm chán không hứng thú học tập Cải tiến phương pháp dạy Ngữ Văn nhằm đáp ứng kịp thời tinh thần đổi mới phù hợp với trình độ, tâm lý lứa tuổi để giúp các em tiếp thu thật tốt kiến thức bộ môn và nhằm giúp cho tiết học tự nhiên hơn, nhẹ nhàng hơn và đạt chất lượng hơn Muốn vậy, trong quá trình giảng dạy, giáo viên cần tham khảo, nghiên cứu áp dụng các phương pháp sao cho hiệu quả."
@ Gợi ý trả lời:
- Giáo viên
- Học sinh
III./ RKN:
Trang 9
(?) Khi viết tắt, ta lấy chữ
cái nào để viết, cách viết
như thế nào?
I/ Các quy tắt viết tắt và cách nhận diện từ ngữ viết tắt :
1) Các quy tắc viết tắt:
- Chữ viết tắt phải viết bằng chữ in, lấy chữ cái đầu của từ viết tắt để viết
- Khi viết tắt, phải viết những từ thông dụng, nhiều người biết hay thường dùng trong lĩnh vực chuyên môn nào đó cho phép
- Chữ viết tắt thường dùng nhiều trong văn bản hành chính công vụ
- Trong các tổ chức ở nhà trường, địa phương, chữ viết tắt phải được thống nhất và công bố cho tất cả những người tham gia hiểu ý nghĩa
- Trong văn bản nghệ thuật, nếu sử dụng viết tắtthì từ ngữ đó phải ghi rõ nghĩa ở từ đầu tiên được dùng để người đọc hiểu rõ, về sau chỉ cần
CÁC QUY TẮC VIẾT TẮT VÀ CÁCH NHẬN
DIỆN CÁC TỪ NGỮ VIẾT TẮT
Trang 10(?) Cho ví dụ về từ ngữ viết
tắt trong các lĩnh vực mà
em biết?
GV gọi HS lên bảng ghi ra
các từ ngữ viết tắt
(?) Khi đọc văn bản có từ
ngữ viết tắt, làm thế nào để
ta có thể hiểu ý nghĩa của
từ?
O Từ ngữ viết tắt phù hợp
nội dung văn bản, viết
bằng chữ cái đầu,
ghi từ viết tắt
@ Ví dụ: Di tích lịch sử Địa Đạo Củ Chi (DTLS ĐĐCC)
@ Trong quân đội:
- BCH (bộ chỉ huy)
- QK (quân khu)
- Anh hùng LLVT (Anh hùng lực lượng vũtrang) …
@ Trong tổ chức Đoàn, Đội,…
- BCH (Đoàn: Ban chấp Hành, Đội: Ban chỉ huy)
- TNTP HCM (Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh)
- TNCS HCM (Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh)…
2) Cách nhận diện từ ngữ viết tắt:
- Những chữ viết tắt thường được viết bằng chữ cái đầu
- Viết tắt dùng trong nội bộ cơ quan, đơn vị hànhchính sự nghiệp nào đó đều có những quy định nhất định về ý nghĩa và cách viết Tùy vào môitrường làm việc mà có những cách nhận diện riêng
Trang 11(?) Cho ví dụ về từ ngữ viết
tắt dùng trong nhà trường?
HĐ 2: Củng cố và luyện
tập
@ GV gợi ý cho HS: các
thông báo ở địa phương
(ấp, xã) đến gia đình HS,
giấy báo tiền điện, điện
thoại,…
@ GV lưu ý HS :
- Đoạn văn có từ ngữ
viết tắt phải thông dụng,
dễ hiểu
- Lưu ý cách viết tắt
đối với văn bản nghệ
thuật (chú thích rõ ở từ
đầu tiên)
- Nếu là văn bản
hành chính thì chú thích
cuối đoạn văn
- Trong nhà trường, viết tắt dùng khi thông báo, phổ biến những nội quy, quy định, công việc trong tuần, kết quả học tập,…
@ Ví dụ: GV, HS tham dự lễ trao học bỗng…
NQTƯ 8 (Nghị quyết trung ương 8)
II/ Bài tập:
1) Bài tập 1: Tìm các ví dụ về sử dụng viết tắt
thường gặp ngoài xã hội
2) Bài tập 2: Chọn một văn bản nghệ thuật ở Sgk
đã học, viết lại một đoạn trong văn bản có từ ngữ lặp lại nhiều lần có thể thay thế bằng từ ngữ viết tắt
Trang 12
@ GV cho 3 HS lên bảng
trình bày đoạn văn, Gv
nhận xét, RKN
GV có thể gợi ý chia nhóm
cho HS giải quyết bài tập
theo nhiều cách
- Nhóm 1,2: tìm, liệt
kê từ ngữ có thể viết tắt:
từ đầu … "học sinh
trung học"
- Nhóm 3,4: tìm, liệt
kê từ ngữ có thể viết tắt:
phần còn lại
3) Bài tập 3: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi
bên dưới
"Trong suốt quá trình dạy học, hoạt động học của trò là đối tượng điều khiển hoạt động dạy của giáo viên và đối tượng lĩnh hội của hoạt động học tập là nội dung môn học Về nội dung môn học là các kiến thức mở đầu của toán học, tuy đơn giản nhưng lại là các kiến thức cơ bản làm nền tảng cho quá trình học tập tiếp tục sau này đối với mỗi học sinh trung học Hoạt động học tập là hình thức hoạt động mới mẻ đối với học sinh trung học, bước chân vào học trung học là các em đã chuyển từ hoạt động chủ đạo vui chơi sang hoạt động chủ đạo là học tập, nên rất khó đối với các em Vì vậy đòi hỏi việc dạy của giáo viên sao cho nhẹ nhàng phù hợp với đối tượng học sinh".
a) Liệt kê các từ ngữ trong đoạn văn có thể viết tắt
b) Phân loại các từ ngữ viết tắt trên theo các
Trang 13nhóm đã học
Các từ ngữ có thể viết tắt là những từ được gạch dưới
@ Rút Kinh Nghiệm:
Trang 14
(?) Viết tắt có những tác dụng
gì trong giao tiếp?
(?) Cho ví dụ về từ ngữ viết
tắt trong các lĩnh vực mà em
biết?
GV gọi HS lên bảng ghi ra
I/ Tác dụng và hiệu quả sử dụng:
1) Tác dụng:
- Khi viết tắt, phải viết những từ thông dụng, nhiều người biết hay thường dùng trong lĩnh vực chuyên môn nào đó cho phép
- Chữ viết tắt thường dùng nhiều trong văn bản hành chính công vụ
- Trong văn bản nghệ thuật, nếu sử dụng viết tắt thì từ ngữ đó phải ghi rõ nghĩa ở từ đầu tiên được dùng để người đọc hiểu rõ, về sau chỉ cần ghi từ viết tắt
@ Ví dụ:
Di tích lịch sử Địa Đạo Củ Chi (DTLS
ĐĐ Củ Chi)
Tác giả (Tg), Nhà xuất bản (NXB)
TÁC DỤNG, HIỆU QUẢ CỦA VIẾT TẮT TRONG LĨNH VỰC GIAO TIẾP
Trang 15các từ ngữ viết tắt
(?) Hiệu quả sử dụng từ ngữ
viết tắt trong giao tiếp?
(?) Cho ví dụ về từ ngữ viết
tắt dùng trong nhà trường?
HĐ 2: Củng cố và luyện tập
@ GV gợi ý : Tìm trong các
loại sổ thông báo kết quả học
tập: sổ liên lạc, sổ Hoạt động
Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử (CầuLong Biên CNLS)
2) Hiệu quả sử dụng:
- Những chữ viết tắt thường được viết bằng chữ cái đầu nên rút ngắn thời gian viết, tiết kiệm giấy, mực, tránh được sự lặp từ ngữ không cầnthiết
- Viết tắt dùng trong nội bộ cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp nào đó đều có những quy định nhất định về ý nghĩa và cách viết Tùy vào môi trường làm việc mà có những cách nhận diện riêng
- Trong nhà trường, viết tắt dùng khi thông báo,phổ biến những nội quy, quy định, công việc trong tuần, kết quả học tập,…
@ Ví dụ: o GV, HS tham dự lễ trao học bỗng…
o PLL (Phiếu liên lạc)
o Hoạt động NGLL (Hoạt động Ngoài giờlên lớp)
o Điểm HVĐĐ (Điểm hành vi đạo đức)
II/ Bài Tập:
1) Bài tập 1: Hãy liệt kê các từ ngữ viết tắt nhà
trường dùng khi thông báo, phổ biến những nội
Trang 16Ngoài giờ lên lớp, trên bảng
thông báo của trường, trong
các thông báo Liên Đội gởi
đến Chi đội,…
@ GV gợi ý cho HS: các
thông báo ở địa phương: ấp,
xã đến gia đình HS, giấy báo
tiền điện, điện thoại,…
@ GV lưu ý HS :
- kiểm tra chính tả, trình bày
sạch đẹp
- Tránh chép giống nhau
Gọi 2 HS lên bảng chép lại
đoạn văn, GV sửa, nhận xét,
rút kinh nghiệm cụ thể Nhắc
nhỡ HS chép bài sửa vào tập
quy, quy định, công việc trong tuần, kết quả học tập mà em từng được đọc
2) Bài tập 2: Tìm các ví dụ về sử dụng viết tắt
thường gặp ngoài xã hội
3) Bài tập 3: Chọn một văn bản nghệ thuật ở Sgk
đã học, viết lại một đoạn trong văn bản có từ ngữlặp lại nhiều lần có thể thay thế bằng từ ngữ viết tắt
- Đoạn văn có từ ngữ viết tắt phải thông dụng, dễ hiểu
- Lưu ý cách viết tắt đối với văn bản nghệ thuật (chú thích rõ ở từ đầu tiên)
@ Về nhà:
- Sưu tầm một số đoạn văn, văn bản hành chính, trong nhà trường: thông báo, phổ biến
Trang 17những nội quy, quy định, công việc trong tuần, kết quả học tập, sổ liên lạc, sổ hoat động ngoài giờ lên lớp,…
- Tìm các loại sách báo có từ ngữ viết tắt
@ Rút Kinh Nghiệm:
Trang 18
* BT1: GV cho HS tìm trong tài
liệu, sách báo đã chuẩn bị những
từ ngữ viết tắt
- Lần lượt gọi HS đọc
- GV nhận xét, cho điểm
* BT2: GV gợi ý chủ đề: Thông
báo thi nghi thức Đội,
I./ CHUẨN BỊ:
- Sưu tầm một số đoạn văn, văn bản hành chính, trong nhà trường: thông báo, phổ biến những nội quy, quy định, công việc trong tuần, kết quả học tập, sổ liên lạc, sổ hoat động ngoài giờ lên lớp,…
- Tìm các loại sách báo có từ ngữ viết tắt
Trang 19Nội dung phiếu liên lạc gởi về gia
đình,…
@ GV lưu ý HS :
- Kiểm tra chính tả, trình bày sạch
đẹp
- Tránh làm giống nhau
Gọi 2 HS lên bảng chép lại đoạn
văn, GV sửa, nhận xét, rút kinh
nghiệm cụ thể Nhắc nhỡ HS chép
bài sửa vào tập
* BT 3: GV cho hs chọn bạn cùng
tham gia, nêu cách thực hiện:
- Một nhóm 2 bạn, 1 bạn lên ghi từ
viết tắt theo lĩnh vực GV yêu cầu,
bạn còn lại ghi ra ý nghĩa
- trong thời gian 2 phút, nhóm sẽ
ghi sao cho đủ và đúng 5 từ viết
tắt, nhóm nào nhanh nhất sẽ
hưởng điểm ưu tiên 10 điểm,
nhóm thứ 2: 9đ, nhóm còn lại 8đ
- GV và tập thể làm giám khảo
BT 4: GV cho HS thực hiện trò
chơi theo cách thức như sau:
3) Thi đua hỏi đáp nhanh
- Nhóm 1: trong nhà trường
- Nhóm 2: trong xã hội
- Nhóm 3: trong văn bản hành chính
Trang 20- GV chuẩn bị 3 lá thăm, mỗi lá
ghi 5 từ viết tắt có đơn giản và
phức tạp
- Yêu cầu HS chọn bạn cùng tham
gia, 1 bạn gợi ý, 1 bạn trả lời
- Trong thời gian 2 phút nhóm
tham gia đọc ra từ theo gợi ý
* Cách gợi ý: Người gợi ý có thể
diễn đạt bằng những hành động,
cử chỉ hay từ ngữ khác sao cho
không nhắc đến từ trong đáp án,
người còn lại trả lời sao cho đúng
từ ghi trong lá thăm, mỗi từ đúng
4) Trò chơi Kim Tư Tháp
* Về nhà: Xem lại bài, chuẩn bị tiết sau ôn tập – kiểm tra chủ đề 1
Trang 21HĐ 1: Ôn tập Lý thuyết:
- GV nêu các câu hỏi, hs trả lời, có
thể lấy điểm miệng.
I) Lý thuyết:
- Có bao nhiêu lĩnh vực có thể sử dụng từ ngữ viết tắt thông dụng? Kể ra?
@ Đáp án:
+ Trong nhà trường+ Trong xã hội+ Trong văn bản hành chính
- Nêu các quy tắt viết tắt ?
Trang 22nhiều người biết hay thường dùng trong lĩnh vực chuyên môn nào đó cho phép
+ Chữ viết tắt thường dùng nhiều trong văn bản hành chính công vụ
+ Trong các tổ chức ở nhà trường, địa phương,chữ viết tắt phải được thống nhất và công bố cho tất cả những người tham gia hiểu ý nghĩa.+ Trong văn bản nghệ thuật, nếu sử dụng viết tắt thì từ ngữ đó phải ghi rõ nghĩa ở từ đầu tiên được dùng để người đọc hiểu rõ, về sau chỉ cần ghi từ viết tắt
- Cách nhận diện từ ngữ viết
+ Trong nhà trường, viết tắt dùng khi thông báo, phổ biến những nội quy, quy định, công
Trang 23BT1: GV cho 3 HS lên bảng ghi
ra từ viết tắt, 3 HS khác lên ghi ra
ý nghĩa
BT 2: @ GV lưu ý HS :
- Kiểm tra chính tả, trình bày sạch
đẹp
- Tránh làm giống nhau
Gọi 2 HS lên bảng chép lại đoạn
văn, GV sửa, nhận xét, rút kinh
nghiệm cụ thể
việc trong tuần, kết quả học tập,…
- Tác dụng của viết tắt là gì?
- Viết tắt có hiệu quả gì trong các lĩnh vực giao tiếp?
II) Bài tập : 1./ Kể ra 5 từ ngữ viết tắt thông dụng dùng
trong nhà trường ; 5 từ ngữ viết tắt dùng trong xã hội ; 5 từ ngữ viết tắt dùng trong văn bản hành chính mà em được học
2./ Viết đoạn văn ngắn (khoảng 3 – 5 câu)
trong đó có sử dụng 3 từ ngữ viết tắt dùng trong nhà trường Nêu ý nghĩa của mỗi từ
Đoạn văn mẫu:
"Để chào mừng kĩ niệm ngày nhà giáo Việt Nam 20-11 năm nay, liên đội trường THCS Lê lợi tổ chức nhiều phong trào thi đua: Hoa điểm 10, vở sạch chữ đẹp, báo tường,… Trong ngày 20/11, Cô TPT đã tổng kết các phong trào và khen ngợi các lớp đã tham gia tích cực BGH cũng có lời góp ý, động viên các em
HS có tinh thần thi đua học tập."
@ Ý nghĩa:
- THCS: Trung Học Cơ Sở
- TPT: Tổng Phụ Trách