DẠNG TOÁN 48: ỨNG DỤNG TÍCH PHÂN TÍNH DIỆN TÍCH HÌNH PHẲNG, TỈ SỐ DIỆN TÍCH... DẠNG TOÁN: Đây là dạng toán tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi đường cong... Lời giải Chọn B Phương tr
Trang 1I KIẾN THỨC CẦN NHỚ: Tính diện tích hình phẳng
Dạng 1 : Biết cận tích phân
Cho miền D giới hạn bởi đồ thị hai hàm y f (x), y g(x) và hai đường thẳng
x a, x b,(a b) Khi đó diện tích miền D là:
Dạng 2: Chưa biết cận tích phân
Cho miền D giới hạn bởi đồ thị hai hàm y f (x), y g(x) .
+ Giải phương trình f (x) g(x) 0 tìm nghiệm x1x2 xn.
DẠNG TOÁN 48: ỨNG DỤNG TÍCH PHÂN ( TÍNH DIỆN TÍCH HÌNH PHẲNG, TỈ SỐ DIỆN TÍCH )
Trang 2Chú ý: Nếu biết một cận thì ta tìm cận còn lại.
Dạng 3: Miền cần tính giới hạn bởi 3 đồ thị
Diện tích parabol có chiều cao h và bán kính đáy r là:
4
S r.h3
II CÁC DẠNG BÀI TẬP TƯƠNG TỰ
Câu hỏi lý thuyết về ứng dụng hình học của tích phân
Xây dựng công thức tính diện tích theo hình vẽ
Cho hàm số bậc ba y f x có đồ thị là đường cong trong hình vẽ bên dưới Biết hàm số f x đạt cực
trị tại hai điểm x x1, 2 thỏa mãn x2 x1 2 và f x 1 f x 2 0 Gọi S1 và S2 là diện tích của hai hìnhphẳng được gạch trong hình bên Tỉ số
1 2
S
S bằng
Trang 3Phân tích hướng dẫn giải
1 DẠNG TOÁN: Đây là dạng toán tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi đường cong
Trang 4 1
1
1 4
3 1
52
1 2
35
Ngoài ra,0
3 2
35
y x , đường cong y x và trục hoành (phần3
tô đậm trong hình vẽ bên dưới) bằng
A
112
S
7312
S
712
S
52
Trang 5I
4 5
I
D I 2.
Lời giải Chọn A
k
B kln 2. C
8ln3
k
D kln 3.
Lời giải Chọn D
Cách 1:
Ta có
0 1
Trang 6Bước 2 : Dùng chức năng CALC, gán X giá trị bất kỳ, Y là các giá trị trong 3 đáp án A, B, C,
kết quả bằng 0 hoặc vô cùng nhỏ ở đáp nào thì chọn đáp án đó, nếu không thỏa mãn thì chọn
A
4 312
4 36
4 2 3 36
D
5 3 23
Lời giải Chọn B
Phương trình hoành độ giao điểm của parabol y 3x2 và cung tròn y 4x2 (với
bằng diện tích một phần tư hình tròn bán kính 2 trừ diện tích hình
phẳng giới hạn bởi cung tròn, parabol và trục Oy
Tức là 1 2 2
Trang 7Câu 5. Cho hai hàm số f x ax3bx2 cx 2 và g x dx2 ex 2 với , , , ,a b c d e�R Biết rằng
đồ thị của hàm số y f x và y g x cắt nhau tại ba điểm có hoành độ lần lượt là 2; 1;1 (tham khảo hình vẽ) Hình phẳng giới hạn bởi hai đồ thị có diện tích bằng?
Áp dụng định lý Vi et cho phương trình bậc 3 ta được:
1 2 2 3 1 3
1 2 3
214
Trang 8ax b d x c e x
ta có:
3
12
Câu 7. Cho đường thẳng y x va parabol y12x2a
( a là tham số thực dương) Gọi S S lần1, 2lượt là diện tích hai hình phẳng được gạch chéo trong hình vẽ bên Khi S1 S2 thì a thuộckhoảng nào dưới đây?
Trang 9a
.Gọi x x1, 20 x1 x2 là hai hoành độ giao điểm: x1 1 1 2 ,a x2 1 1 2 1 a .
y x
và parbol
2
12
Trang 10Khi đó (*) có hai nghiệm dương phân biệt 1
3 9 324
a
, 2
3 9 324
064
128
9 9 32 64 9 4096 864 0
27128
a
a a
Câu 9. Ông An có một mảnh vườn hình Elip có độ dài trục lớn bằng 16m và độ dài trục bé bằng10m.
Ông muốn trồng hoa trên một dải đất rộng 8m và nhận trục bé của elip làm trục đối xứng (như
hình vẽ) Biết kinh phí để trồng hoa là 100.000 đồng/ 2
1m Hỏi ông An cần bao nhiêu tiền để
trồng hoa trên dải đất đó? (Số tiền được làm tròn đến hàng nghìn.)
Trang 11Giả sử elip có phương trình
5648
5
64 25
648
Câu 10. Gọi ( )H là hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y x2 4x và trục hoành Hai đường
thẳng ym và yn chia ( )H thành 3 phần có diện tích bằng nhau( tham khảo hình vẽ) Giátrị của biểu thức T (4 m)3 (4 n)3 bằng
A
3209
T
51215
T
C T 405. D
752
T
Lời giải
Trang 12*) Chứng minh công thức tính nhanh diện tích S của hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm
số y ax 2 bx c a ( �0)cắt trục hoành tại 2 điểm x x1, 2 và trục hoành (x1 x2 )
Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y ax 2 bx c a ( �0)và trục hoành là
2
1
2
x x
S �ax bx c dx
Không mất tính tổng quát, sử a<0 Vì đồ thị hàm số đã cắt trục hoành tại hai điểm
phân biệt x x1, 2 nên 2
*) Vận dụng công thức tính nhanh vào giải bài tập:
Gọi S là diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y x2 4x và trục hoành
Ta có 2
16 16 32
S a
+) Gọi S1 là diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y x2 4 (P)x và ym
Tịnh tiến (P) xuống dưới m đơn vị ta được đồ thị hàm số y x2 4x m
Khi đó S1 là diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y x2 4x m và trục Ox
(4 ) (1)
S m
a
+) Gọi S2 là diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y x2 4 (P)x và y n
Tịnh tiến (P) xuông n đơn vị ta được đồ thị hàm số y x2 4x n
Khi đó S2 là diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y x2 4x n và trục Ox
(4 ) (2)
S n
Câu 1. Biết rằng parabol P :y2 2x chia đường tròn C x: 2y2 8 thành hai phần lần lượt có
diện tích là S1, S2 (như hình vẽ) Khi đó 2 1
với a b c, , nguyên dương và b c là
phân số tối giản Tính S a b c .
Trang 13A S 13. B S 16. C S 15. D S 14.
Lời giải Chọn C
Xét hệ
2
82
2 8 02
x y
2 2 d 2 8 d
2 2
3 1
4
S S
�
Trang 14Vậy a4, 8, c3 �S a b c 15.
Câu 2. Một khuôn viên dạng nửa hình tròn, trên đó người ta thiết kế phần để trồng hoa có dạng của
một cánh hoa hình parabol có đỉnh trùng với tâm và có trục đối xứng vuông góc với đườngkính của nửa hình tròn, hai đầu mút của cánh hoa nằm trên nửa đường tròn (phần tô màu) vàcách nhau một khoảng bằng 4 (m) Phần còn lại của khuôn viên (phần không tô màu) dành đểtrồng cỏ Nhật Bản Biết các kích thước cho như hình vẽ, chi phí để trồng hoa và cỏ Nhật Bảntương ứng là 150.000 đồng/m2 và 100.000 đồng/m2 Hỏi cần bao nhiêu tiền để trồng hoa vàtrồng cỏ Nhật Bản trong khuôn viên đó? (Số tiền được làm tròn đến hàng đơn vị)
A 3.738.574 (đồng). B 1.948.000 (đồng). C 3.926.990 (đồng). D 4.115.408 (đồng).
Lời giải Chọn A
Đặt hệ trục tọa độ như hình vẽ
Tính được bán kính của nửa hình tròn là R 2242 2 5.
Khi đó phương trình nửa đường tròn là 2
.Phương trình parabol P
Phần diện tích của hình phẳng giới hạn bởi P
và nửa đường tròn.( phần tô màu)
S S S R �S m
Vậy số tiền cần có là 150.000.S1100.000.S2 �3.738.574 đồng.
Câu 3. Trong đợt hội trại “ Khi tôi 18” được tổ chức tại trường THPT X, Đoàn trường có thực hiện
một dự án ảnh trưng bầy trên một pano có dạng Parabol như hình vẽ Biết rằng Đoàn trường sẽyêu cầu các lớp gửi hình dự thi và dán lên khu vực hình chữ nhật ABCD Phần còn lại sẽ trang
trí hoa văn cho phù hợp Chi phí dán hoa văn là 200.000 đồng cho một 2
m bảng Hỏi chi phí
thấp nhất cho việc hoàn tất hoa văn trên pano sẽ là bao nhiêu ( làm tròn đến hàng phần nghìn)?
Trang 15A 900.000đồng. B 1.232.000đồng. C 902.000đồng. D 1.230.000đồng.
Lời giải Chọn C
Xét hệ trục tọa độ như hình vẽ Parabol của pano có dạng y=ax2+c a( <0)
Vì ( )P
cắt Oytại điểm có tung độ 4 nên c=4 Mà ( )P
đi qua điểm (2;0)
nên a=- 1 Như vậy Parabol
của pano có phương trình y= -4 x2 trên đoạn [- 2;2]
.Giả sử CD=2x với 0� � Khi đó diện tích của hình chữ nhật là x 2 S ABCD=2 4x( - x2)
.Diện tích phần trang trí của hoa văn là
Trang 16A k 34 1 . B
12
k C k3 4. D k 32 1 .
Lời giải Chọn A
Gọi S là diện tích hình phẳng H
Lúc dó S 2S12S , trong đó 2 S1 là diện tích phần gạch sọc ở bên phải Oy và S2 là diện tích phần gạch ca rô trong hình vẽ bên.
GọiA, B là các giao diếm có hoành độ dương của đường thẳng y k và đồ thị hàm số
Trang 17Xét phương trình hoành độ giao điểm x44x2 m 0 có biệt thức 16 4m0
Câu 6. Cho hình phẳng nằm trong góc phần tư thứ nhất, giới hạn bởi các đường thẳng y8 ,x y x và
Trang 18Đồ thị của ba hàm số đã cho được minh họa như hình vẽ bên.
Trong góc phần tư thứ nhất, xét các phương trình hoành độ giao điểm:
Câu 7. Cho các số ,p q thỏa mãn điều kiện
Trang 19, khẳng định nào sau đây đúng?
A T �3. B 3 T 16. C 16�T 1980. D T 1980.
Lời giải Chọn A
11
b b
� Diện tích của elip là: S ab4 .
+ Phương trình hoành độ giao điểm của P
và E
là
2 2 2
1
16 1
x x
x x
Trang 20x Cho điểm M thuộc đồ thị C và điểm A 9;0 Gọi V là thể tích khối tròn xoay tạo1
thành khi hình phẳng H quay quanh trục Ox, V là thể tích khối tròn xoay tạo thành khi tam2giác OMA quay quanh trục Ox Biết V12V2.
Tính diện tích S phần hình phẳng giới hạn bởi đồ thị C và đường thẳng OM.
A S 3. B
27 316
S
3 32
S
43
S
Lời giải Chọn B
Theo bài ra ta có 9 2
1 0
81d2
Trang 21Phương trình đường thẳng OM là
2 39
.Vậy diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị C
và đường thẳng OM là
27 27
4 4
� �
� �
� �. D
51;
Phương trình hoành độ giao điểm của parabol và đường thẳng là:
có 2 nghiệm phân biệt là x1 1 1 2 ,m x2 1 1 2m.
Vì
1 0
x x
Trang 22
2 4 1 2 1 21
Dùng CASIO dò nghiệm m0 ta được m� 0, 41.
Câu 11. Trên bức tường cần trang trí một hình phẳng dạng paranol đỉnh S như hình vẽ, biết
4 m
OS AB , O là trung điểm của AB Parabol trên được chia thành ba phần để sơn ba
màu khác nhau với mức chi phí: phần trên là phần kẻ sọc 140000 đồng/m , phần giữa là hình2quạt tâm O, bán kính 2 mđược tô đậm 150000 đồng/m2, phần còn lại 160000 đồng/m2.Tổng chi phí để sơn cả 3 phần gần nhất với số nào sau đây?
A 1.597.000 đồng B 1.625.000 đồng C 1.575.000 đồng D 1.600.000 đồng.
Lời giải Chọn C
Trang 231
2 d 2 4 d 1600003