Thực tiễn việc thực hiện chínhsách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta hiện nay

Bài tập lớn Chủ nghĩa xã hội khoa học “Thực tiễn việc thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta hiện nay” ,..........................................................................................................................

A LỜI MỞ ĐẦU:

Nước ta là một trong các quốc gia nhiều dân tộc, trải qua mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước, các dân tộc luôn kề vai sát cánh, gắn bó máu thịt bên nhau trong đấu tranh chống ngoại xâm, chống thiên tai, dịch bệnh và dựng xây đất nước Các dân tộc nước ta là một cộng đồng thống nhất trong đa dạng; bản sắc văn hóa từng dân tộc tạo nên sự phong phú của nền văn hiến Việt Nam Chính vì vậy, ngay từ khi ra đời Đảng và Nhà nước ta đã khẳng định giải quyết vấn đề dân tộc là nhiệm vụ chiến lược của Cách mạng Việt Nam và sớm hoạch định thực hiện nhất quán chính sách dân tộc theo nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tương trợ giúp đỡ nhau cùng phát triển Suốt mấy chục năm qua, những thành tựu đạt được đã chứng minh đường lối đúng đắn của Đảng và nhà nước ta

đề ra Đời sống của đồng bào được cải thiện rõ rệt trên nhiều mặt, nhiều lĩnh vực Vì những lí do trên em xin lựa chọn đề bài “ Thực tiễn việc thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta hiện nay” để làm chủ đề nghiên cứu cho bài tập học kì

B NỘI DUNG:

I CƠ SỞ XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH DÂN TỘC

- Công tác dân tộc là việc xây dựng các chủ trương, chính sách về dân tộc,

tuyên truyền, vận động, tổ chức hoạt động quản lý nhà nước về lĩnh vực dân tộc nhằm tác động và tạo điều kiện để đồng bào các dân tộc thiểu số cùng phát triển; phát huy sức mạnh đoàn kết dân tộc vào sự nghiệp bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước

- Chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta là một hệ thống các chủ

trương, giải pháp, nhằm thực hiện quyền bình đẳng về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội giữa các dân tộc, trong đó có sự quan tâm đến các dân tộc thiểu số

có trình độ phát triển kinh tế - xã hội thấp

Cơ sở của chính sách dân tộc, đó là: Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin

và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc; Đặc điểm các dân tộc ở Việt Nam;

Yêu cầu chung của cách mạng Việt Nam và nhiệm vụ chủ yếu trong mỗi thời

kỳ

1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc

- Chủ nghĩa Mác - Lênin đã đề cập một cách toàn diện vấn đề dân tộc và đề

ra những giải pháp triệt để giải quyết vấn đề dân tộc Cương lĩnh dân tộc của V.I.Lênin bao gồm ba điểm cơ bản nhất, có quan hệ mật thiết với nhau, đó là:

+ Thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc;

+ Thực hiện quyền dân tộc tự quyết;

+ Liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc.

Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề dân tộc là: chỉ có giai cấp vô sản mới có thể giải quyết triệt để vấn đề dân tộc Thực hiện Cương

lĩnh dân tộc của V.I.Lênin là một nguyên tắc nhất quán, lâu dài trong chính sách dân tộc của các đảng cộng sản

- Tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc là biểu hiện tập trung của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc thế kỷ XX Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc là quán triệt quan điểm giải phóng dân tộc và đoàn kết, bình đẳng giữa các dân tộc Muốn đoàn kết phải thực hiện bình đẳng, giúp nhau và các dân tộc cùng nhau làm chủ đất nước Chỉ có đại đoàn kết dân tộc mới giành và giữ vững nền độc lập của Tổ quốc và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội

2 Đặc điểm các dân tộc ở Việt Nam

Nước ta là quốc gia đa dân tộc và có nhiều đặc điểm quan trọng, nổi bật Trong đó cần chú ý các đặc điểm sau:

- Các dân tộc sinh sống trên đất nước ta có truyền thống đoàn kết

- Các dân tộc ở Việt Nam cư trú xen kẽ nhau

- Các dân tộc ở Việt Nam trình độ phát triển kinh tế - xã hội không đều nhau

- Sự phân bố dân cư không đều; trên vùng núi, biên giới, chủ yếu là các dân tộc thiểu số đang sinh sống

3 Yêu cầu chung của cách mạng Việt Nam và nhiệm vụ chủ yếu trong mỗi thời kỳ

Trong giai đoạn hiện nay, thực hiện chính sách dân tộc "bình đẳng, tôn trọng, đoàn kết, giải quyết hài hòa quan hệ giữa các dân tộc, giúp nhau cùng phát triển" cần chú ý đến hai yêu cầu:

Thứ nhất, phát huy được sức mạnh của toàn bộ cộng đồng dân tộc, bảo đảm

cho đại đoàn kết toàn dân

Hai là, bảo đảm lợi ích của các dân tộc, giải quyết thỏa đáng mối quan hệ giữa

các dân tộc, phát huy sức mạnh của từng dân tộc để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

II QUAN ĐIỂM, NGUYÊN TẮC CÔNG TÁC DÂN TỘC VÀ CHÍNH SÁCH DÂN TỘC

1 Quan điểm của Đảng, Nhà nước Việt Nam về dân tộc và giải quyết

quan hệ dân tộc

- Vấn đề dân tộc và đoàn kết dân tộc là vân đề chiến lược cơ bản, lâu đài, đồng thời cũng là vấn đề cấp bách hiện nay của cách mạng Việt Nam

- Các dân tộc trong đại gia đình Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tương trợ, giúp nhau cùng phát triển, cùng nhau phấn đấu thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng vả bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa Kiên quyết đấu tranh với mọi âm mưu chia rẽ dân tộc

- Phát triển toàn diện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh - quốc phòng trên địa bàn vùng dân tộc và miền núi; gắn tăng trưởng kinh tế với giải quyết các vấn đề xã hội, thực hiện tốt chính sách dân tộc; quan tâm phát triển, bồi dưỡng nguồn nhân lực; chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số; giữ gìn và phát huy những giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số trong sự nghiệp phát triển chung của cộng đồng dân tộc Việt Nam thống nhất

- Ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế - xã hội các vùng dân tộc và miền núi, trước hết, tập trung vào phát triển giao thông và cơ sở hạ tầng, xóa đói, giảm nghèo; khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của từng vùng, đi đôi với bảo

vệ bền vững môi trường sinh thái; phát huy nội lực, tinh thần tự lực, tự cường của đồng bào các dân tộc, đồng thời tăng cường sự quan tâm hỗ trợ của Trung ương và sự giúp đỡ của các địa phương trong cả nước

- Công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của các cấp, các ngành và toàn bộ hệ thống chính trị”

2 Các nguyên tắc cơ bản trong chính sách dân tộc

- Bình đẳng giữa các dân tộc là một trong những nguyên tắc cơ bản trong

chính sách dân tộc của Đảng Bình đẳng dân tộc là quyền ngang nhau của mọi dân tộc, không phân biệt đa số hay thiểu số, trình độ phát triển, chủng tộc Bình đẳng giữa các dân tộc được thực hiện trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, được bảo đảm bằng pháp luật Hiến pháp Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

Việt Nam (2013) quy định rõ: “Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng

và giúp nhau cùng phát triển; nghiêm cấm mọi hành vi kỳ thị, chia rẽ dân tộc”.

- Đoàn kết các dân tộc là một nguyên tắc nhất quán, xuyên suốt quá trình

hoạch định chính sách dân tộc của Đảng ta Đoàn kết các dân tộc là nguồn sức mạnh, động lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa quyết định bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đoàn kết đã trở thành truyền thống của dân tộc Việt Nam

Thực chất của đoàn kết dân tộc là sự đoàn kết giữa những người cùng chung một mục đích giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc và giải phóng xã hội Trong cách mạng dân tộc dân chủ, đó là mục tiêu độc lập dân tộc và người cày

có ruộng Ngày nay, trong công cuộc xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa là mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"[3]

- Tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển là một tất yếu khách quan trong quan

hệ giữa các dân tộc Sự tôn trọng, giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc bao hàm cả việc các dân tộc đa số có trình độ phát triển cao hơn giúp đỡ các dân tộc thiểu

số, chậm phát triển và ngược lại

Các nguyên tắc, nội dung đó có quan hệ hữu cơ với nhau, tác động qua lại nhau, hợp thành một thể thống nhất, vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển

Có bình đẳng thì mới thực hiện được đoàn kết dân tộc; có đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển thì mới thực hiện được bình đẳng dân tộc

III THỰC HIỆN CÔNG TÁC DÂN TỘC VÀ CHÍNH SÁCH DÂN TỘC TRONG THỜI KỲ MỚI

1 Chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước Việt Nam

Chính sách dân tộc cơ bản của Đảng và Nhà nước ta được thể hiện cụ thể ở những điểm sau:

Về chính trị: thực hiện bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát

triển giữa các dân tộc Chính sách dân tộc góp phần nâng cao tính tích cực chính trị của công dân; nâng cao nhận thức của đồng bào các dân tộc thiểu số về tầm quan trọng của vấn đề dân tộc, đoàn kết các dân tộc, thống nhất mục tiêu chung

là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Về kinh tế, nội dung, nhiệm vụ kinh tế trong chính sách dân tộc là các chủ

trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội miền núi, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số nhằm phát huy tiềm năng phát triển, từng bước khắc phục khoảng cách chênh lệch giữa các vùng, giữa các dân tộc Thực hiện các nội dung kinh tế thông qua các chương trình, dự án phát triển kinh tế ở các vùng dân tộc thiểu số, thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Thực hiện tốt chiến lược phát triển kinh tế - xã hội ở miền núi, vùng sâu, vùng

xa, vùng biên giới, vùng căn cứ địa cách mạng

Về văn hóa: xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân

tộc Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các tộc người, phát triển ngôn ngữ, xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, nâng cao trình độ văn hóa cho nhân dân các dân tộc Đào tạo cán bộ văn hóa, xây dựng môi trường, thiết chế văn háa phù hợp với điều kiện của các tộc người trong quốc gia đa dân tộc

Đồng thời, mở rộng giao lưu văn hóa với các quốc gia, các khu vực và trên thế giới Đấu tranh chống tệ nạn xã hội, chống diễn biến hòa bình trên mặt trận tư tưởng- văn hóa ở nước ta hiện nay

Về xã hội: thực hiện chính sách xã hội, đảm bảo an sinh xã hội trong vùng

đồng bào dân tộc thiêu số Từng bước thực hiện bình đẳng xã hội, công bằng thông qua việc thực hiện chính sách phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghẻo, dân số, y tế, giáo dục trên cơ sở chú ý đến tính đặc thù mỗi vùng, mỗi dân tộc Phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở và các tô chức chính trị

-xã hội ở miễn núi, vùng dân tộc thiểu số

Về an ninh quốc phòng, tăng cường sức mạnh bảo vệ tô quốc trên cơ sở đảm

bảo ổn định chính trị, thực hiện tốt an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Phối hợp chặt chẽ các lực lượng trên từng địa bàn Tăng cường quan hệ quân dân, tạo thế trận quốc phòng toàn dân trong vùng đồng bảo dân tộc sinh sống

Thực hiện đúng chính sách dân tộc hiện nay ở Việt Nam là phải phát triển toản diện về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh-quốc phỏng các địa bản vùng dân tộc thiểu số, vùng biên giới, rừng núi, hải đảo của tô quốc

Như vậy, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta mang tính chất toàn diện, tổng hợp, bao trùm tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, liên quan đến mỗi dân tộc và quan hệ giữa các dân tộc trong cộng đồng quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội của các dân tộc là nền tảng để tăng cường đoàn kết và thực hiện quyền bình đẳng dân tộc, là cơ sở để từng bước khắc phục sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các dân tộc Do vậy, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta mang tính cách mạng và tiến bộ, đồng thời còn mang tính nhân văn sâu sắc Bởi vì, chính sách đó không bỏ sót bất kỳ dân tộc nào, không cho phép bất cứ tư tưởng kỳ thị, chia rẻ dân tộc nào; đồng thời nó còn nhằm phát huy nội lực của mỗi dân tộc kết hợp với sự giúp đỡ có hiệu quả của các dân tộc anh em trong cả nước

2 Những thành tựu quan trọng trong thực thi chính sách dân tộc

Công tác dân tộc thời gian qua đã góp phần tích cực làm thay đổi rõ nét diện mạo nông thôn vùng dân tộc và miền núi, quyền bình đẳng giữa các dân tộc ngày càng được thể chế hóa và thực hiện trên thực tế các lĩnh vực của đời sống Qua đó, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào được nâng lên từng bước,

tỷ lệ hộ nghèo giảm rõ rệt

Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế - xã hội địa bàn dân tộc thiểu số, miền núi Từ nguồn lực đầu tư của Nhà nước qua các chương trình, dự án, chính sách dân tộc, kinh tế địa bàn vùng dân tộc thiểu số và miền núi đã có sự tăng trưởng đáng kể theo hướng sản xuất hàng hóa; đời sống vật chất và tinh thần của người dân nói chung, đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng được cải thiện rõ rệt, từng bước thu hẹp khoảng cách chênh lệch về mức sống và sự phát triển giữa các vùng, giữa các dân tộc

Mạng lưới giao thông ngày càng phát triển, hoàn thiện phục vụ hiệu quả đời sống giao thương của đồng bào, kích thích phát triển kinh tế, đặc biệt là vùng sâu, vùng

xa, vùng đồng bào khó khăn Chính sách văn hóa, xã hội đã góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào; những giá trị và bản sắc văn hoá truyền thống tốt đẹp của các dân tộc được bảo tồn, phát triển

Công tác y tế chăm sóc sức khoẻ đạt được những thành tựu quan trọng, mạng lưới y tế phát triển rộng khắp đến tất cả các xã Mạng lưới y tế phát triển, hệ thống bệnh viện tỉnh, huyện và trạm y tế xã được quan tâm đầu tư Mạng lưới thông tin, văn hóa, thể thao vùng đồng bào dân tộc thiểu số có sự phát triển nhanh, góp phần cải thiện đáng kể đời sống tinh thần của đồng bào

Hệ thống giáo dục vùng dân tộc thiểu số và miền núi tiếp tục được củng cố, mở rộng, nhất là các trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú, trường dự bị đại học dân tộc; chất lượng giáo dục của các trường phổ thông dân tộc nội trú được nâng lên Hệ thống chính trị cơ sở đã từng bước được củng cố, đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số phát triển cả về số lượng và chất lượng Quốc phòng, an ninh ở địa bàn dân tộc thiểu số, miền núi được củng cố tăng cường và ổn định; khối đại đoàn kết các dân tộc được giữ vững

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong vùng dân tộc và miền núi có chuyển biến tốt, dịch vụ trợ giúp pháp lý đang tiếp cận với người dân Công tác vận động nhân dân, phát huy vai trò người có uy tín trong cộng đồng được chú trọng Bình đẳng giới từng bước được tạo lập giúp người phụ nữ nâng cao nhận thức, vươn lên phát huy vai trò của bản thân trong gia đình và xã hội

3 Khó khăn, thách thức và những vấn đề đặt ra trong công tác dân

tộc

Qua hơn 30 năm đổi mới, phát triển đất nước công tác dân tộc và chính sách dân tộc đã có những thành tựu quan trọng nhưng cũng bộc lộ những mặt hạn chế Đó là:

- Bên cạnh những kết quả đạt được, nhìn chung kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số ở nước ta phát triển còn chậm, kết cấu hạ tầng cơ sở còn nhiều bất cập, khó khăn Sự phân hoá thu nhập ngày càng dãn ra giữa miền núi và miền xuôi, giữa các vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc; tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn cao Bản sắc văn hoá truyền thống của một

số cộng đồng dân tộc thiểu số, nhất là phong tục tín ngưỡng trong tang lễ và hôn nhân đang đứng trước thử thách gay gắt và bị tác động mạnh mẽ, đòi hỏi phải

có sự hướng dẫn cải biến cho phù hợp

- Một số chính sách cụ thể qua quá trình thực hiện đang bộc lộ những bất cập

về thiếu đồng bộ, thiếu nguồn lực để thực hiện, dàn trải… cần phải có sự điều chỉnh cho phù hợp

- Tỷ lệ người lao động qua đào tạo trong các dân tộc thiểu số còn thấp, việc ứng dụng, chuyển giao kỹ thuật, công nghệ còn hạn chế, kỹ năng và tác phong lao động ở nhiều vùng dân tộc thiểu số còn lạc hậu; năng suất lao động và thu nhập thấp

- Một số dân tộc thiểu số có số lượng cán bộ trong hệ thống chính trị ở các cấp, các ngành chưa tương xứng với tỷ lệ dân số của mỗi dân tộc Số người dân

tộc thiểu số gốc địa phương tham gia vào cấp uỷ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội đang có xu hướng giảm

- Các thế lực thù địch, phản động trong và ngoài nước sẽ ra sức lợi dụng vấn

đề tôn giáo, dân tộc, làm cho an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số nước ta có nơi, có lúc sẽ diễn biến phức tạp

Để thực hiện tốt Chính sách dân tộc trong tình hình mới, trong thời gian tới, cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:

 Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về công tác dân tộc, về vai trò, vị trí, tiềm năng to lớn địa bàn dân tộc thiểu số và chính sách dân tộc nhất quán của Đảng và Nhà nước ta, để từ đó nhận thức đầy đủ các quan điểm, mục tiêu, nhiệm

vụ và chủ động thực hiện hiệu quả Chiến lược công tác dân tộc trong tình hình mới

 Tuyên truyền các chính sách ưu tiên huy động các nguồn lực để đầu tư phát triển kinh tế, xã hội ở địa bàn dân tộc thiểu số, nhất là từ các tổ chức, doanh nghiệp,

cá nhân; tăng cường hoạt động các ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô cung ứng nguồn vốn cho đầu tư, phát triển sản xuất, thực hiện giảm nghèo nhanh và bền vững

 Tuyên truyền chủ trương phát triển đồng bộ các lĩnh vực văn hoá - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi Chủ động nắm vững tình hình, giải quyết các mâu thuẫn phát sinh ngay từ cơ sở, kiên quyết không để xảy ra các "điểm nóng", "điểm phức tạp" về an ninh trật tự, đặc biệt ở các địa bàn chiến lược Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, Tây duyên hải miền Trung Chủ động đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật, buôn bán người, ma tuý, xâm phạm an ninh, trật

tự, an toàn xã hội, nhất là ở khu vực biên giới Tăng cường xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển

 Tuyên truyền, phổ biến Quy chế dân chủ ở cơ sở, tăng cường hoạt động của các mô hình tự quản tại cộng đồng Biểu dương, tôn vinh, động viên người tiêu biểu

có uy tín, doanh nhân, nhà khoa học trong cộng đồng các dân tộc thiểu số có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

 Tuyên truyền phổ biến chương trình cải cách hành chính, đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và điều hành của hệ thống cơ quan làm công tác dân tộc các cấp

C KẾT LUẬN: