Giao an Van 9 3 cot theo chuan kien thuc ky nang moi

-Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống.. PHƯƠNG PHÁP: -Đàm thoại.[r]

Trang 1

Ngày soạn: 18.8.10 Ngày dạy: 23.8.10

-Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo

vệ bản sắc văn hóa dân tộc

-Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộclĩnh vực văn hóa, lối sống

C CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :

-Thầy : Nghiên cứu Chuẩn kiến thức, SGK, SGV, SBT

-Học sinh : Đọc trước SGK, soạn bài

II Kiểm tra bài cũ: KT việc chuẩn bị bài của học sinh

III Bài mới :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng

Trang 2

Hoạt động 1: Giới thiệu bài.

Mục tiêu: Tạo tâm thế và định

hướng chú ý cho học sinh

Phương pháp: Thuyết trình

Thời gian:

HCM không những là nhà yêu

nước, nhà cách mạng vĩ đại mà

còn là danh nhân văn hóa thế

giới Vẻ đẹp văn hóa chính là

nét nổi bật trong “Phong cách

HCM”

Hoạt động 2: Tìm hiểu chung.

Mục tiêu:HS nắm được xuất xứ,

bố cục, đề tài, phương thức biểu

đạt của bài

Phương pháp: vấn đáp tái hiện

thông qua hoạt động tri giác

I.Tìm hiểu chung1.Tác giả: Lê AnhTrà

2.Tác phẩm: Trích từ

“Cốt cách Hồ ChíMinh cái vĩ đại gắnvới cái giản dị”, trong

“Hồ Chí Minh và vănhoá Việt Nam”

3 Đọc

4 Chú thích từ khó

5 Phương thức biểuđạt: Lập luận

Bố cục của văn bản:

2 đoạn

Bố cục của văn bản -Đoạn 1 : Người cóvốn tri thức văn hoánhân loại sâu rộng -Đoạn 2: Con người

bình dị, rất Việt Nam

-Gọi HS giải nghĩa một số từ

khó Nêu nhận xét

-Cho biết phương thức biếu đạt

của bài văn?

Lập luận

-Hãy cho biết bố cục của văn

bản ? Ý chính mỗi đoạn?

-Xét về nội dung, đề tài, văn bản

này thuộc kiểu văn bản gì? Văn

bản nhật dụng-thuộc chủ đề hội

nhập với thế giới và bảo vệ bản

sắc văn hóa dân tộc.

Giải thích từ khó (SGK)

Đa số là các từ Hán ViệtTrả lời cá nhân

Trang 4

II Tìm hiểu chi tiết1.Vốn tri thức vănhóa nhân loại sâurộng của chủ tịch HồChí Minh:

-Trong cuộc đời đầytruân chuyên củamình, Bác đã đi nhiềunơi, tiếp xúc với vănhóa nhiều nước,nhiều vùng trên thếgiới, cả phương Đông

và phương Tây+ Nắm vững phươngtiện giao tiếp là ngônngữ của nhiều dântộc

+ Qua công việc, qualao động mà học hỏi + Học hỏi, tìm hiểuđến mức sâu sắc

Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết

Mục tiêu: HS hiểu, cảm thụ

được giá trị nội dung và nghệ

thuật của bài văn

Phương pháp: Vấn đáp, phân

tích, thuyết trình, nêu vấn

đề,thảo luận nhóm nhỏ…

Thời gian:

-Vốn tri thức văn hoá nhân loại

của Chủ tịch Hồ Chí Minh sâu

rộng như thế nào ?

-Để có vốn tri thức sâu rộng ấy,

Bác đã làm gì?

+ghé lại nhiều hải cảng, thăm

các nước…, sống dài ngày ở

Pháp, anh

+ Nói và viết thạo nhiều thứ

tiếng nước ngoài như Pháp,

Anh, Hoa, Nga…

-Em lấy dẫn chứng về việc

Bác đã nói và viết thạo nhiều thứ

tiếng nước ngoài ?

-Em lấy dẫn chứng về việc

Bác đã làm nhiều nghề?

-Trả lời cá nhân

Thảo luận bànTrình bày dẫn chứng từcuộc đời hoạt động của Bác

Trang 5

-Theo Lê Anh Trà, Bác Hồ đã

tiếp thu văn hoá nước ngoài như

thế nào ?

+ Không chịu ảnh hưởng (văn

hoá nước ngoài) một cách thụ

động

+ Tiếp thu mọi cái đẹp và cái

hay đồng thời với việc phê phán

những hạn chế, tiêu cực

+ Trên nền tảng văn hoá dân tộc

mà tiếp thu những ảnh hưởng

quốc tế (tất cả những ảnh hưởng

quốc tế đã được nhào nặn với

cái gốc văn hoá dân tộc không

gì lay chuyển được

-Hãy dùng một câu ngắn gọn để

nêu khái quát cách thức Bác đã

dùng để tiếp thu văn hoá nước

ngoài ?

 Người đã tiếp thu một cách

có chọn lọc tinh hoa văn hoá

-Câu nghị luận-Tự sự, lập luận, biểu cảm

+ Không chịu ảnhhưởng một cách thụđộng

+ Tiếp thu mọi cáiđẹp và cái hay đồngthời với việc phêphán những hạn chế,tiêu cực

+ Trên nền tảng vănhoá dân tộc mà tiếpthu những ảnh hưởngquốc tế (tất cả nhữngảnh hưởng quốc tế đãđược nhào nặn với cáigốc văn hoá dân tộckhông gì lay chuyểnđược)

Trang 6

-Đọc lại bài “Đức tính giản dị của Bác Hồ”

-Theo em nội dung hai bài này có gì giống nhau và khác nhau

Chuẩn bị tiết 2 : Soạn các câu hỏi tiếp theo ở phần đọc hiểu văn bản

 Rút kinh nghiệm :

………

Trang 7

Ngày soạn: 20.8.10 Ngàydạy: 23,24.8.10Tuần 1

Tiết 2 PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH (tiếp theo)

-Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo

vệ bản sắc văn hóa dân tộc

-Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộclĩnh vực văn hóa, lối sống

C CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :

-Thầy : Nghiên cứu Chuẩn kiến thức, SGK, SGV, SBT

II Kiểm tra bài cũ:

-Vốn tri thức nhân loại của Chủ tịch Hồ Chí Minh sâu rộng như thế nào?

Vì sao Người lại có được vốn tri thức sâu rộng như vậy?

Trang 8

Hoạt động 1: Giới thiệu bài

-Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho Hs

-Phương pháp: nêu vấn đềthuyết trình

-Thời gian:

Gv nhắc lại các nội dung đã tìm hiểu trong tiết trước

 Hoạt động 2: Tìm hiểu chi

tiết(tt)

Mục tiêu: Nắm được những giá

trị nội dung nghệ thuật của bài

-Lối sống của Bác được tác giả

thể hiện trên những phương diện

nào?

Đọc

Phát hiện trả lời

2 Lối sống rất bình dịrất Việt Nam, rấtphương Đông

Ăn uống đạm bạc

-Nhận xét của em về nơi ở, nơi

làm việc, trang phục, ăn uống …

của Bác ? (Ăn uống đạm bạc, nơi

ở, nơi làm việc đơn sơ, trang

phục hết sức giản dị)

-Tác giả đã dùng thủ pháp gì để

thể hiện? Liệt kê, so sánh, dùng

từ chỉ lượng ít ỏi…

-Cảm nhận chung của em về lối

sống này như thế nào ?

Trang 9

-Tác giả lý giải như thế nào về

lối sống giản dị, đạm bạc này ?

Cách sống giản dị, đạm bạc của

Chủ tịch Hồ Chí Minh lại vô

cùng thanh cao, sang trọng

Đây không phải là lối sống khắc

khổ của những con người tự vui

+ không phải là lối sốngkhắc khổ, tự vui trongcảnh nghèo khó

+Không phải là cách tựthần thánh hoá, khácđời, hơn đời

+ Là cách di dưỡng tinhthần, thể hiện một quanniệm thẩm mĩ cao đẹp

Trang 10

Hoạt động 3: Tổng kết:

-Mục tiêu: Khái quát giá trị nội

dung, nghệ thuật của bài văn

-Phương pháp: Nêu vấn đề 

Khái quát hóa

Thời gian:

Thảo luận nhóm: (Kĩ thuật khăn

phủ bàn)

- Hãy khái quát những đặc điểm

nổi bật về nghệ thuật diễn đạt

trong bài văn này? (Nhóm 1,2)

+Nghệ thuật nghị luận?

+Phương thức biểu đạt?

+Thủ pháp nghệ thuật?

+Ngôn ngữ?

-Khái quát giá trị nội dung, ý

nghĩa của bài văn?

-GV chốt về nội dung cơ bản và

hình thức trình bày của văn bản

-Liên hệ thực tế để giáo dục HS

Thảo luận nhóm, đại diện trình bày

Nhận xét bổ sung

Ghi bài

III Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

-Kết hợp giữa tự sự, biểu cảm và bình luận -Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng toàn diện xác thực

-Ngôn ngữ trang trọng -Vận dụng các hình thức

so sánh, các thư pháp nghệ thuật đối lập

2.Nội dung ý nghĩa: -Vẻ đẹp của phong cách

Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống văn hóa dân tộc

và tinh hoa văn hóa nhân loại, giữa thanh cao và giản dị

-Văn bản đặt ra một vấn

đề của thời kì hội nhập: tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại đồng thời giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

 Hoạt động 4: Hướng dẫn học tập

-Nắm vững nội dung bài học

-Làm BT phần luyện tập

-Chuẩn bị bài “ Các phương châm hội thoại”, “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”

………

Trang 11

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:

1.Kiến thức: Nội dung phương châm về lượng, phương châm về chất

D.CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :

-Thầy : Nghiên cứu SGK, SGV, SBT-Học sinh : Đọc trước SGK, soạn bài

E TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

I Ổn định tổ chức

-Phương pháp: thuyết trình

-Thời gian:

Hội thoại là hoạt động giao tiếp thường xuyên, phổ biến nhưng thực tế có người có năng lực giao tiếp tốt, kẻ giao tiếp vụng về, có người không rành về ăn nói Những bài hoc đầu tiên của lớp 9 sẽ giúp chúng ta những phương châm ngắn gọn mà thiết thực giúp cho gỡ rối trong các hội thoại.

Trang 12

-GV sơ lược giới thiệu các phương châm hội thoại trong chương trình (Phươngchâm về chất, về lượng, lịch sự, quan hệ, mối quan hệ giữ phương châm hội thoại vàtình huống giao tiếp)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng Hoạt động 2: Hình thành khái

niệm phương châm về lượng và về

chất

Mục tiêu: Nắm được khái niệm

phương châm về lượng và về chất

Phương pháp: Vấn đáp giải thích

minh họa, phân tích cắt nghĩa, qui

nạp

Thời gian: 15 phút

- G.V cho HS đọc đoạn đối thoại

(bảng phụ) và trả lời câu hỏi :

An : - Cậu có biết bơi không ?

Ba : - Biết chứ, thậm chí còn bơi

giỏi nữa

An : - Cậu học bơi ở đâu vậy?Ba

:-Dĩ nhiên là dưới nước chứ còn ở

đâu

-Em hiểu “bơi” có nghĩa là gì?

-Khi An hỏi “ học bơi đâu” mà Ba

trả lời “ ở dưới nước” thì câu trả lời

là cách trả lời thừa (vì ai cũng biết), nhưng không đúng yêu cầu của người hỏi (Muốn biết địa điểm, nơi người ta giúp mình biết bơi) cần phải nói thêm địa điểm cụ thể Ví

dụ : Mình tập bơi ở công viên nước

I.Tìm hiểu bài:

Trang 13

ít hơn những gì mà giao tiếp đòi hỏi

*Đọc lại truyện cười “Lợn

cưới áo mới”

-Vì sao truyện này lại gây cười ?

-Lẽ ra anh lợn cưới và anh áo mới

phải hỏi và trả lời như thế nào để

người nghe đủ biết được điều cần

hỏi và cần trả lời ?

-Như vậy cần phải tuân thủ yêu cầu

gì khi giao tiếp ?

G.V chốt, gọi HS phát biểu nội

dung phương châm về lượng

Đọc ngữ liệu

Truyện này gây cười vì các nhân vật nói nhiều hơn những gì cần nói

Lẽ ra chỉ cần hỏi : “Bác

có thấy con lợn nào chạy qua đây không?” và chỉ cần trả lời : “Tôi chẳng thâý có con lợn nào chạy qua đây cả.”

Trong giao tiếp, không nên nói nhíều hơn những

-HS đọc mẩu chuyện trong

SGK

-Truyện cười này phê phán điều gì?

“Nói khoác” là nói thế nào?

- Như vậy trong giao tiếp có điều

gì cần tránh ?

Trang 14

-Nếu không biết chắc một tuần nữa

lớp sẽ tổ chức cắm trại thì em có

thông báo điều đó (chẳng hạn nói :

“Tuần sau lớp sẽ tổ chức cắm trại.”)

Ta không nên nói những

gì trái với điều mà ta nghĩ, đừng nói những điều mà mình không có bằng chứng xác thực

Nếu cần nói điều đó thì phải báo cho người nghe biết rằng tính xác thực của điều đó chưa được kiểm chứng.

2.Phương châm về chất:Khi giao tiếp, không nênnói những điều mà mìnhtin là không đúng sự thật,không có bằng chứng xácthực

Bài tập 1 Vận dụng phương châm

về lượng để phân tích lỗi trong

từ “ gia súc” đã hàm chứa nghĩa là “ thú nuôi trong nhà”

b) “Én là một loài chim

có hai cánh” Tất cả các loài chim đều có hai cánh Vì thế “ có hai cánh” là một tổ hợp bị

thừa.

III Luyện tập Bài tập 1:

a) Thừa cụm từ “nuôi ởnhà”

b) Thừa “có hai cánh”

Trang 15

-Nói nhăng nói cuội

-Nói dối, nói mò

Bài tập 3:

- Đọc truyện cười sau và cho biết

phương châm hội thoại nào đã

không được tuân thủ?

Cá nhân làm bài tập trênbảng

Đọc

Bài tập 2:

a) Nói có căn cứ chắc chắn là […] -nói có sách, mách có chứng

b) Nói sai sự thật một cách cố ý, nhằm che giấu điều gì đó là [ ] -nói dốí c) Nói một cách hú hoạ,không có căn cứ là [ ] -nói mò

d) Nói nhảm nhí vu vơ là nói nhăng nói cuội

e) Nói khoác lác…nói trạng

Bài tập 3

Người nói đã không tuân thủ phương châm về lượng

Bài tập 4 Vận dụng những phương

châm hội thoại đã học để giải thích

vì sao người nói đôi khi phải dùng

những cách diễn đạt như :

a-như tôi đươc biết, tôi tin rằng, nếu

tôi không lầm thì, tôi nghe nói,

theo tôi nghĩ, hình như là,

b- như tôi đã trình bày, như mọi

người đều biết

Thảo luận bàn, trả lời đại diện

Để bảo đảm tuân thủ phương châm về chất, người nói phải dùng những cách nói trên nhằm báo cho người nghe biết là tính xác thực của nhận định hay thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm chứng

Để bảo đảm phương châm về lượng, người nói phải dùng những cách nói trên nhằm báo cho người nghe biết là việc nhắc lại nội dung đã cũ

là do chủ ý của người nói

Trang 16

Bài tập 5: Giải thích nghĩa của các

thành ngữ sau và cho biết những

thành ngữ này có liên quan đến

phương châm hội thoại nào :

-ăn đơm nói đặt,

-ăn ốc nói mò,

-khua môi múa mép,

-ăn không nói có,

-nói dơi chuột,

-cãi chày cãi cối

-hứa hươu hứa vượn

*HS trình bày kết quả trả lời bằng

-Ăn không nói có: vu khống, bịa đặt

-Cãi chày cãi cốí: cố tranh cãi, nhưng không có

lí lẽ gì cả.

-Khua môi múa mép : nói năng ba hoa, khoác lác, phô trương.

-Nói dơi nói chuột: nói lăng nhăng, linh tinh, không xác thực.

-Hứa hươu hứa vượn : hứa để được lòng rồi không thực hiện lời hứa -Tất cả những thành ngữ trên đều chỉ những cách nói, nội dung nói không tuân thủ phương châm về chất

Hoạt động 4: Củng cố.

Mục tiêu: HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa được học

Phương pháp: Khái quát hóa bằng BTTN

Thời gian:

-Nội dung của phương châm về lượng như thế nào ?

A Nói có nội dung, không nói sai sự thật

B Nói đúng những gì mà giao tiếp đòi hỏi

C Khi giao tiếp, cần nói có nội dung, D Khi giao tiếp, cần nói có nội dung, nội dung

lời nói đáp ứng đúng yêu cầu giao tiếp, không thiếu, không thừa

-Câu thành ngữ nào sau đây liên quan đến phương châm về chất?

A Ông nói gà, bà nói vịt B Nói nhăng nói cuội

C.Nói nhảm nói nhí D Ba hoa xích tốc

V Hướng dẫn học tập :

Trang 17

-Nắm vững nội dung của các phương châm: Phương châm về chất và phương châm

về lượng

-Tìm các ví dụ về việc sử dụng sai (hoặc đúng) các phương châm về chất hoặc về lượng trong giao tiếp

-Chuẩn bị bài tiếp theo: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

………

Trang 18

Tuần 1

Tiết 4 SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp HS

Hiểu vai trò của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết

Tạo lập được văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:

1.Kiến thức:

-Văn bản thuyết minh và các phương pháp thuyết minh thường dùng

-Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh

2.Kĩ năng:

-Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản thuyết minh

-Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh

D CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :

-Thầy : Nghiên cứu SGK,Chuẩn kiến thức, SGV, SBT

E TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

I Ổn định tổ chức

-Phương pháp: thuyết trình

-Thời gian:

Trang 19

Ở lớp 8 các em đã học về văn bản thuyết minh, cụ thể là khái niệm, đặc điểm vàcác phương pháp thuyết minh Sang lớp 9, các em sẽ tiếp tục tìm hiểu kiểu văn bảnnày ở mức độ cao hơn Bài học hôm nay sẽ tìm hiểu việc sử dụng một số biện phápnghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

 Hoạt động 2: Tìm hiểu việc sử

dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong bài văn thuyết minh

Mục tiêu: Ôn tập văn bản thuyết

minh, tìm hiểu vai trò của việc sử

dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong bài văn thuyết minh

Phương pháp: Phân tích giải thích,

Nhắc lại khái niệm

-Văn bản thuyết minh

là kiểu văn bản cung cấp tri thức bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích

-Tri thức khách quan, xác thực, hữu ích

*Các phương pháp thuyết minh:

-Giải thích, định nghĩa, -Dùng số liệu

-Liệt kê -Nêu ví dụ -So sánh-Phân loại, phân tích

I Tìm hiểu việc sửdụng một số biệnpháp nghệ thuật trongvăn bản thuyết minh

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	172 KB