Bài giảng Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa -T1

Khái niệm, nội dung, nghệ thuật Ca dao là thể thơ dân gian- thể hiện tư tưởng tình cảm của người bình dân xưa 2.. Nghệ thuật: - Thể loại: chủ yếu là lục bát - Ngôn ngữ: Trong sáng, đậm c

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY

CÔ GIÁO VỀ THĂM LỚP

DỰ GIỜ

CA DAO THAN THÂN, YÊU

THƯƠNG TÌNH NGHĨA

I VÀI NÉT VỀ CA DAO:

1 Khái niệm:

Dựa vào phần tiểu dẫn, hãy trình bày những hiểu biết của em về ca dao? (Khái niệm, nội dung, nghệ thuật)

Ca dao là thể thơ dân gian- thể hiện tư tưởng tình cảm của người bình dân xưa

2 Nội dung:

- Ca dao than thân

- Ca dao yêu thương tình nghĩa

- Ca dao hài hước

3 Nghệ thuật:

- Thể loại: chủ yếu là lục bát

- Ngôn ngữ: Trong sáng, đậm chất dân gian

- Diễn đạt: giàu hình ảnh: so sánh, ẩn dụ, công thức

Dựa vào ví dụ sau, hãy nêu mối quan hệ giữa ca

dao dân ca?

* VD1: Con cò bay lả bay la

Bay từ cửa phủ bay ra cánh đồng

* VD2: Con cò (cò) bay lả (lả) bay la

Bay từ (là từ) cửa phủ bay ra (là ra)cánh đồng

* Ca dao: là lời thơ dân gian

* Dân ca: Ca dao - kết hợp với làn điệu và diễn xướng

II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:

1 Đọc:

2 Tìm hiểu văn bản:

a Bài ca dao số 1

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai

* Bài ca dao số 1 cô gái ví mình như tấm lụa đào, hãy cảm nhận về hình ảnh đó? Cô khẳng định gì về bản thân?

* “Tấm lụa đào” được đặt vào không gian chợ búa (kết hợp với từ láy “phất phơ”) nói lên điều gì?

* Thân em:

Tấm lụa đào: Đẹp, quý báu → tự hào

về giá trị của bản thân Phất phơ giữa chợ: món hàng → chua chát, âu lo, buồn

 Than về thân phận trôi dạt, bấp bênh, phụ thuộc

b Bài ca dao số 2

Cô gái trong bài CD số 2 lại chọn hình ảnh củ ấu gai để nói về mình- dân gian đã sử dụng biện pháp nghệ thuật

gì làm nổi bật sự khác biệt

đó?

CỦ ẤU GAI

Thân em

Củ ấu gai

Đối lập, ẩn dụ

Ngoài- đen- hình thức- xấu- thô mộc Trong- trắng-nội dung- đẹp- thuần khiết

Từ cách nói trên cô gái

than thở điều gì?

vì sự thua thiệt về nhan sắc

vì giá trị của bản thân không được biết đến

Cô gái than

Từ sự nhận thức về bản

thân cô gái đã chủ động nhắn gửi điều gì ở

2 câu cuối của bài CD?

EM Ngọt bùi

Thuần khiết

Tấm lòng giàu yêu thương, vừa thủy chung, thơm thảo…

HÌNH ẢNH CÔ THÔN NỮ

Theo em bài ca dao thể hiện triết lý gì của dân gian khi nhìn nhận, đánh giá về con người và sự việc? Tìm câu tục

ngữ thể hiện điều đó?

có tấm lòng, toàn diện, nhiều chiều.

c.Bài ca dao số 3 THẢO LUẬN NHÓM

Nhóm 1: Cảm nhận về không gian tâm

tình? Cách xưng hô biểu hiện tình cảm gì?

Nhóm 2: Đại từ “Ai” phiếm chỉ đối tượng nào? Giọng điệu, tâm trạng của nhân vật trữ tình?

Nhóm 3: Cách hiểu của em về những hình

ảnh thiên nhiên trong bài CD? Nêu ẩn ý thể

hiện ở các từ “sánh với, chằng chằng”?

Nhóm 4: Theo em đây là CD than thân hay CD yêu thương tình nghĩa?

KẾT QUẢ THẢO LUẬN Nhóm1: * Không gian tâm tình- thiên nhiên quen thuộc- chốn sẽ chia.

* Xưng hô: mình- ta (đôi lứa) ngọt ngào, thân

thương, trìu mến.

Nhóm2: * Đại từ “ai”- đó là đối tượng ngăn cản hạnh phúc, tình yêu.

* Giọng điệu: ngậm ngùi, chua xót vì lỡ duyên

KẾT QUẢ THẢO LUẬN Nhóm 3:

Hiện tại:

Mặt trăng- mặt trời Sao hôm- sao mai Vời vợi, muôn trùng Sao vượt- chờ trăng Chờ đợi, bền bỉ,

khắc khoải

‘Sánh với, chằng chằng’ Song hành, khăng khít, không suy

chuyển Nhóm 4: * CD than thân- than thở vì duyên kiếp lỡ làng

* CD yêu thương, tình nghĩa- vì thể tình yêu vô cùng mãnh liệt, vững bền, thủy chung, sâu sắc

4 Củng cố: Điểm chung của ba bài ca dao:

- Nghệ thuật?

- Nội dung?

5 Dặn dò: - Học thuộc các bài ca dao

- Soạn bài tiếp theo:

+ Tâm trạng của cô gái?

+ Tìm hiểu hình ảnh chiếc cầu trong ca dao?

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM

HỌC SINH