TiÕt 31 - TiÕng viÖt:.. ch¬ng tr×nh ®Þa ph¬ng.1. Môc tiªu:. a. KiÕn thøc: Gióp h/s:. - HiÓu ®îc tõ ng÷ chØ quan hÖ ruét thÞt, th©n thÝch ®îc dïng ë ®Þa.ph¬ng c¸c em sinh sèng.. b. KÜ n¨ng:. - Bíc ®Çu so s¸nh c¸c tõ ng÷ ®Þa ph¬ng , víi c¸c tõ ng÷ t¬ng øng trong.ng«n ng÷ toµn d©n ®Ó thÊy râ tõ ng÷ nµo trïng víi tõ toµn d©n , tõ ng÷ nµo.kh«ng trïng víi tõ toµn d©n.. - Rèn KN tự nhận thức, KN giải quyết vấn đề, KN tư duy sáng tạo.... c. Th¸i ®é: Gióp HS cã ý thøc sö dông tõ ®Þa ph¬ng ®óng hoµn c¶nh.vµ m«i trêng x· héi giao tiÕp..2.ChuÈn bÞ:. - GV: B¶ng phô, yªu cÇu h/s lËp b¶ng ®iÒu tra ë nhµ .. - HS: ChuÈn bÞ yªu cÇu cña G ..3. C¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc: (5p). a. KiÓm tra bµi cò:. - Khi sö dông t×nh th¸i tõ, cÇn chó ý ®iÒu g×?. b. Bµi míi: Giíi thiÖu bµi:. TiÕng viÖt cña chóng ta rÊt giµu vµ ®Ñp, ngµy mét ph¸t triÓn vµ hiÖn.®¹i hãa theo ®µ ®æi míi cña XH. Ngoµi tõ ng÷ toµn d©n, mçi mét vïng quª,.mçi mét ®Þa ph¬ng l¹i cã nh÷ng tõ ng÷ mang ®Ëm s¾c th¸i vïng quª m×nh..C¸c em cÇn ph©n biÖt ®îc tõ ng÷ toµn d©n víi tõ ng÷ ®Þa ph¬ng ®Ó sö.dông phï hîp trong hoµn c¶nh giao tiÕp.. H§ cña gi¸o viªn H§ cña HS ND cần ghi. H§1 : Híng dÉn h/s th¶o luËn lËp b¶ng ®iÒu tra. (8p). - Yªu cÇu h/s th¶o - C¸c nhãm th¶o luËn. §¹i I. Th¶o luËn lËp. luËn theo nhãm. diÖn tr×nh bµy b¶ng ®iÒu tra.. Tõ ng÷ toµn d©n Tõ ng÷ ®Þa ph¬ng. Cha bè, thÇy b¸. MÑ mî, u, bu. ¤ng néi «ng néi. Bµ néi bµ néi. ¤ng ngo¹i bµ ngo¹i. Bµ ngo¹i «ng ngo¹i.. B¸c ( anh trai cña b¸c.cha ) b¸c. B¸c ( vî anh cña chó.cha ) thÝm. Chó ( em trai cña b¸c.cha ) c«. ThÝm ( vî em trai chó.cha ) cËu. B¸c ( chång chÞ mî.cha ) b¸c. C« ( em g¸i cña cha.) Chó ( chång em.g¸icha). CËu ( em trai mÑ ). Mî ( vî em trai mÑ).B¸c ( chÞ g¸i cña mÑ ). Ho¹t ®éng 2 : Kiểm tra,đánh giá kết quả: (7p).C¸c tæ tr×nh bµy kÕt qña - §¹i diÖn c¸c tæ lªn b¶ng II. KÕt qña ®iÒu.®iÒu tra, su tÇm d¸n kÕt qña ®iÒu tra ®Ó tra.? G yªu cÇu c¸c tæ lªn ®èi chiÕu so s¸nh. - Tõ ng÷ chØ quan.tr×nh bµy kÕt qu¶ ®iÒu hÖ ruét thÞt ë ®Þa.tra? - TiÕp thu. ph¬ng trïng víi tõ.- G nhËn xÐt kÕt qña toµn d©n..®iÒu tra cña c¸c tæ vµ.cho ®iÓm. - Tõ ng÷ ®Þa ph¬ng chØ. quan hÖ ruét thÞt ë ®Þa.? Tõ kÕt qña ®iÒu tra ph¬ng ( H¶i Phßng ) hÇu.h/s rót ra nhËn xÐt vÒ hÕt ®Òu trïng víi tõ toµn.nh÷ng tõ ng÷ ®Þa ph¬ng d©n.chØ quan hÖ ruét thÞt?. - Tõ ng÷ toµn d©n: ®îc sö.? Ph©n biÖt tõ ng÷ toµn dông phæ biÕn trong toµn.d©n víi tõ ng÷ ®Þa ph- d©n..¬ng? - Tõ ng÷ ®Þa ph¬ng: lµ tõ. ng÷ chØ sö dông ë mét sè. ®Þa ph¬ng nhÊt ®Þnh...- G: Lu ý khi sö dông tõ.ng÷ ®Þa ph¬ng ph¶i - Nghe, tiÕp nhËn..®Æt vµo v¨n c¶nh, trêng.hîp cô thÓ.. Ho¹t ®éng 3 : Híng dÉn h/s luyÖn tËp. (20p).? Hs su tÇm tõ ng÷ ®Þa - Hs th¶o luËn nhãm. III. LuyÖn tËp..ph¬ng chØ quan hÖ ruét C¸c tõ ng÷ chØ quan hÖ Bµi tËp 1..thÞt ë ®Þa ph¬ng kh¸c ruét thÞt ë 3 miÒn B¾c - Su tÇm tõ ng÷.( quª néi, quª ngo¹i )? Trung - Nam. ®Þa ph¬ng.. cha ba, b¸,. c
Trang 1Tiết 31 - Tiếng việt :
chơng trình địa phơng
1 Mục tiêu:
a Kiến thức: Giúp h/s:
- Hiểu đợc từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích đợc dùng ở địa phơng các em sinh sống
b Kĩ năng:
- Bớc đầu so sánh các từ ngữ địa phơng , với các từ ngữ tơng ứng trong ngôn ngữ toàn dân để thấy rõ từ ngữ nào trùng với từ toàn dân , từ ngữ nào không trùng với từ toàn dân
- Rốn KN tự nhận thức, KN giải quyết vấn đề, KN tư duy sỏng tạo
c Thái độ: Giúp HS có ý thức sử dụng từ địa phơng đúng hoàn cảnh và môi
tr-ờng xã hội giao tiếp
2.Chuẩn bị:
- GV: Bảng phụ, yêu cầu h/s lập bảng điều tra ở nhà
- HS: Chuẩn bị yêu cầu của G
3 Các hoạt động dạy và học: (5p)
a Kiểm tra bài cũ:
- Khi sử dụng tình thái từ, cần chú ý điều gì?
b Bài mới: Giới thiệu bài:
Tiếng việt của chúng ta rất giàu và đẹp, ngày một phát triển và hiện đại hóa theo
đà đổi mới của XH Ngoài từ ngữ toàn dân, mỗi một vùng quê, mỗi một địa phơng lại có những từ ngữ mang đậm sắc thái vùng quê mình Các em cần phân biệt đợc từ ngữ toàn dân với từ ngữ địa phơng để
sử dụng phù hợp trong hoàn cảnh giao tiếp.
HĐ1 : Hớng dẫn h/s thảo luận lập bảng điều tra (8p)
- Yêu cầu h/s thảo luận
theo nhóm
Từ ngữ toàn dân
Cha
Mẹ
Ông nội
Bà nội
Ông ngoại
Bà ngoại
Bác ( anh trai của cha
)
Bác ( vợ anh của
cha )
Chú ( em trai của
cha )
Thím ( vợ em trai cha
)
Bác ( chồng chị cha )
- Các nhóm thảo luận Đại diện trình bày
Từ ngữ địa phơng
bố, thầy bá
mợ, u, bu
ông nội
bà nội
bà ngoại
ông ngoại bác bác chú thím bác cô
chú cậu mợ
I Thảo luận lập bảng điều tra.
Trang 2Cô ( em gái của cha )
Chú ( chồng em gáicha)
Cậu ( em trai mẹ )
Mợ ( vợ em trai mẹ)
Bác ( chị gái của mẹ )
bác
Hoạt động 2 : Kiểm tra,đỏnh giỏ kết quả: (7p)
Các tổ trình bày kết qủa
điều tra, su tầm
? G yêu cầu các tổ lên trình
bày kết quả điều tra?
- G nhận xét kết qủa điều
tra của các tổ và cho điểm
? Từ kết qủa điều tra h/s rút
ra nhận xét về những từ ngữ
địa phơng chỉ quan hệ ruột
thịt?
? Phân biệt từ ngữ toàn dân
với từ ngữ địa phơng?
- G: Lu ý khi sử dụng từ ngữ
địa phơng phải đặt vào văn
cảnh, trờng hợp cụ thể
- Đại diện các tổ lên bảng dán kết qủa điều tra để đối chiếu
so sánh
- Tiếp thu
- Từ ngữ địa phơng chỉ quan
hệ ruột thịt ở địa phơng ( Hải Phòng ) hầu hết đều trùng với
từ toàn dân
- Từ ngữ toàn dân: đợc sử dụng phổ biến trong toàn dân
- Từ ngữ địa phơng: là từ ngữ
chỉ sử dụng ở một số địa
ph-ơng nhất định
- Nghe, tiếp nhận
II Kết qủa điều tra
- Từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt ở địa phơng trùng với từ toàn dân
Hoạt động 3 : Hớng dẫn h/s luyện tập (20p)
? Hs su tầm từ ngữ địa
ph-ơng chỉ quan hệ ruột thịt ở
địa phơng khác ( quê nội,
quê ngoại )?
? Tìm một số dẫn chứng tác
phẩm thơ sử dụng từ ngữ địa
phơng chỉ quan hệ ruột
- Hs thảo luận nhóm
Các từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt ở 3 miền Bắc - Trung - Nam
cha ba, bá, cậu,
bọ, tía, thầ mẹ má, bầm, u, mợ
Chú ( chồng dợng
em gái cha ) bác ( chị gái bá
mẹ ) thím ( vợ em mợ trai của cha )
cô ( em gái o cha )
- VD: Bao giờ hết giặc về quê?
Đêm đêm bà bủ nằm mê khấn
III Luyện tập Bài tập 1.
Su tầm từ ngữ địa
ph-ơng
Trang 3thịt ?
- Nêu y/c BT2, giao về nhà
- G nhận xét, bổ sung và sửa
chữa ( nếu cần thiết )
thần '' ( Bà bủ - Tố Hữu )
'' Con ra tiền tuyến xa xôi Yêu bầm, yêu nớc cả đôi mẹ hiền '' ( Bầm ơi - Tố Hữu )
'' Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về '' ( Nguyên Hồng )
'' Xảy cha còn chú Xảy mẹ bú dì ''
- Hs viết đoạn văn, tbày
Bài tập 2.
Tìm dẫn chứng
Bài tập 3
Viết đv bc dài 6 - 7 câu giới thiệu gia
đình em trong đó có
sd các từ ngữ chỉ qhệ ruột thịt
c Củng cố: (3p) Khái quát nội dung giờ học.
d Dặn dò: (2p) Về nhà:
- Tiếp tục su tầm những từ ngữ địa phơng mà em biết
- Tìm phân tích ý nghĩa môt số câu ca dao, tục ngữ nói về tình cảm ruột thịt gia
đình
- Chuẩn bị bài: '' Nói qúa ''
_