Tiết 61 TLV: THUYẾT MINH.. MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC....I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:.. Nắm được các kĩ năng và vận dụng để làm bài văn thuyết minh về một thể.loại văn học...II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:.. 1. Kiến thức:.. - Sự đa dạng của đối tượng giới thiệu trong văn bản thuyết minh... - Việc vận dụng kết quả quan sát, tìm hiểu về một tác phẩm cùng thể.loại để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học... 2. Kĩ năng:.. - Quan sát đặc điểm hình thức của một thể loại văn học... - Tìm ý, lập dàn ý cho bài văn thuyết minh về một thể loại văn học... - Hiểu và cảm thụ được giá trị nghệ thuật của thể loại văn học đó... - Tạo lập được một văn bản thuyết minh về một thể loại văn học có độ.dài độ 300 chữ... 3. Thái độ:.. - Biết cách thuyết minh một thể loại văn học...III.CHUẨN BỊ:.. 1. Giáo viên:.. - Đọc sách soạn giáo án... - Tài liệu tham khảo... 2. Học sinh: - Chuẩn bị bài.. 3. Phương pháp: Vấn đáp, đàm thoại, thảo luận,…...IV.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:.. 1. Ổn định lớp:.. 2. Kiểm tra bài cũ:.. Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh... 3.Bài mới:... Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt... I/- Tõ quan s¸t ®Õn m« t¶,. Thuyết minh về một thể. loại văn học:.. * §Ò bµi: “ThuyÕt minh. ®Æc ®iÓm thÓ th¬ thÊt. ng«n b¸t có”.GV gọi học sinh đọc đề bài sgk và nêu câu..hỏi. - Đề bài yêu cầu về phương. thức biểu đạt là thuyết minh..§äc kÜ hai bµi th¬ Vµo nhµ ngôc Qu¶ng §«ng.c¶m t¸c vµ bµi §Ëp ®¸ ë C«n L«n. - Nội dung thuyết minh về. một thể thơ thất ngôn bát cú.(H) Đề bài yêu cầu thế nào về phương thức biểu Đường luật..đạt? Nội dung? Muốn làm được đề bài này, em.phải làm những gì? - Muốn làm được đề bài này. em phải tìm hiểu đặc điểm. thể thơ bằng cách phải quan. sát và nhận biết thể thơ......Gv treo bảng phụ ghi hai bài thơ đã học của PBC 1- Quan sát.& PCT để học sinh quan sát...(H) Mỗi bài thơ có mấy dòng? Mỗi dòng có mấy.tiếng? Số dòng và số chữ ấy có bắt buộc không? - Mỗi bài thơ có 8 dòng, mỗi.Có thể tùy ý thêm bớt được không? dßng có 7 tiếng (thất ngôn. bát cú), Số dòng trong mỗi.- Mỗi bài thơ có 8 dòng, mỗi dòng có 7 tiếng (thất bài và số tiếng trong mỗi câu.ngôn bát cú), Số dòng trong mỗi bài và số tiếng bắt buộc phải đủ không thể.trong mỗi câu bắt buộc phải đủ không thể tùy ý tùy ý thêm bớt..thêm bớt.. - Đập đá ở Côn Lôn.(H) Em hãy ghi ký hiệu bằng trắc cho từng tiếng.một trong hai bài thơ đó. (thanh huyền và thanh. 1 2 3 4 5 6.ngang = tiếng bằng. Ký hiệu B; thanh sắc, nặng,.hỏi, ngã tiếng trắc. Ký hiệu là T). 1 b B t T t B.. Hs thực hiện... 2 t T b B t T..... 3 t T t B b T...(H) Nhận xét quan hệ bằng trắc giữa các dòng với 4 b B t T t B.nhau?..(theo luật: nhất, tam, ngũ bất luận. Nhị, tứ, lục.phân minh). 5 t B b T b B... 6 b
Trang 1Tiết 61 TLV: THUYẾT MINH MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC
I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
Nắm được các kĩ năng và vận dụng để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Sự đa dạng của đối tượng giới thiệu trong văn bản thuyết minh
- Việc vận dụng kết quả quan sát, tìm hiểu về một tác phẩm cùng thể loại để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
2 Kĩ năng:
- Quan sát đặc điểm hình thức của một thể loại văn học.
- Tìm ý, lập dàn ý cho bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
- Hiểu và cảm thụ được giá trị nghệ thuật của thể loại văn học đó
- Tạo lập được một văn bản thuyết minh về một thể loại văn học có độ dài độ
300 chữ
3 Thái độ:
- Biết cách thuyết minh một thể loại văn học
Trang 2III.CHUẨN BỊ:
1 Giỏo viờn:
- Đọc sỏch soạn giỏo ỏn
- Tài liệu tham khảo
2 Học sinh: - Chuẩn bị bài
3 Phương phỏp: Vấn đỏp, đàm thoại, thảo luận,….
IV.CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
3.Bài mới:
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung cần đạt
GV gọi học sinh đọc đề bài sgk và nờu cõu
I/- Từ quan sát đến mô tả, Thuyết minh về một thể loại văn học:
* Đề bài: “Thuyết minh
đặc điểm thể thơ thất ngôn bát cú”
Trang 3Đọc kĩ hai bài thơ Vào nhà ngục Quảng
Đông cảm tác và bài Đập đá ở Côn Lôn
(H) Đề bài yờu cầu thế nào về phương thức biểu đạt?
Nội dung? Muốn làm được đề bài này, em phải làm
những gỡ?
- Đề bài yờu cầu về phương thức biểu đạt là thuyết minh
- Nội dung thuyết minh về một thể thơ thất ngụn bỏt cỳ Đường luật
- Muốn làm được đề bài này
em phải tỡm hiểu đặc điểm thể thơ bằng cỏch phải quan sỏt
và nhận biết thể thơ
Gv treo bảng phụ ghi hai bài thơ đó học của PBC &
PCT để học sinh quan sỏt
(H) Mỗi bài thơ cú mấy dũng? Mỗi dũng cú mấy
tiếng? Số dũng và số chữ ấy cú bắt buộc khụng? Cú
thể tựy ý thờm bớt được khụng?
- Mỗi bài thơ cú 8 dũng, mỗi dũng cú 7 tiếng (thất
ngụn bỏt cỳ), Số dũng trong mỗi bài và số tiếng
trong mỗi cõu bắt buộc phải đủ khụng thể tựy ý thờm
bớt
(H) Em hóy ghi ký hiệu bằng trắc cho từng tiếng một
trong hai bài thơ đú (thanh huyền và thanh ngang =
tiếng bằng Ký hiệu B; thanh sắc, nặng, hỏi, ngó
tiếng trắc Ký hiệu là T)
1- Quan sỏt
- Mỗi bài thơ cú 8 dũng, mỗi dòng cú 7 tiếng (thất ngụn bỏt cỳ), Số dũng trong mỗi bài
và số tiếng trong mỗi cõu bắt buộc phải đủ khụng thể tựy ý thờm bớt
- Đập đỏ ở Cụn Lụn
Trang 4Hs thực hiện
(H) Nhận xét quan hệ bằng trắc giữa các dòng với
nhau?
(theo luật: nhất, tam, ngũ bất luận Nhị, tứ, lục phân
minh)
HS: Tìm hiểu về vần của bài thơ
- Bài thơ có các tiếng Lôn, non, hòn, son, con, hiệp
vần với nhau Vần bằng các tiếng hiệp vần ấy nằm ở
vị trí cuối câu 1,2 và các câu chẵn
(H) Nhịp của những câu thơ như thế nào ?
- Do có sự luân phiên bằng trắc như thế nên thể thơ
thất ngôn bát cú có nhịp 2/2/3 hoặc 4/3 => nhịp chẵn
- Về Đối: Có các cặp câu:3-4
và 5-6 Câu 3:Tiếng 2: T, Tiếng 4:
Trang 5trước, nhịp lẻ sau B , Tiếng 6: T
Câu 4:Tiếng 2: B, Tiếng 4: T , Tiếng 6: B
Câu 5:Tiếng 2: B, Tiếng 4: T , Tiếng 6: B
Câu 6:Tiếng 2: T, Tiếng 4:
B , Tiếng 6: T
Về Niêm:Các câu gần nhau
cùng thanh với nhau là:Câu 2-3, 4-5, 6-7, 8-1=> gọi là niêm với nhau.
- Bài thơ có các tiếng Lôn, non, hòn, son, con, hiệp vần
với nhau Vần bằng các tiếng hiệp vần ấy nằm ở vị trí cuối câu 1,2 và các câu chẵn
- Do có sự luân phiên bằng trắc như thế nên thể thơ thất ngôn bát cú có nhịp 2/2/3 hoặc 4/3 => nhịp chẵn trước, nhịp lẻ sau
Trang 6Gv giúp hs lập dàn ý đề bài.
Mở bài:
Nêu một định nghĩa chung về thể thơ thất ngôn bát
cú Đường luật Một thể thơ dược các nhà thơ cổ điển
VN thường sử dụng để sáng tác thơ
Thân bài:
Thuyết minh luật thơ bằng cach nêu các đặc điểm
của thể thơ
- Số câu, số chữ trong mỗi bài
- Quy luật bằng trắc của thể thơ
* Luật bằng trắc
* Luật đối
* Luật niêm
=> nếu không đúng luật thì bài thơ thất luật, xem
như hỏng bài thơ
- Cách gieo vần của thể thơ
- Cách ngắt nhịp của thể thơ
Kết bài:
Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ
2- Lập dàn ý:
Mở bài:
Nêu một định nghĩa chung về thể thơ thất ngôn bát cú
Đường luật Một thể thơ dược các nhà thơ cổ điển VN
thường sử dụng để sáng tác thơ
Thân bài:
Thuyết minh luật thơ bằng cach nêu các đặc điểm của thể thơ
- Số câu, số chữ trong mỗi bài
- Quy luật bằng trắc của thể thơ
* Luật bằng trắc
* Luật đối
* Luật niêm
=> nếu không đúng luật thì bài thơ thất luật, xem như hỏng bài thơ
Trang 7(H) Như vậy theo em khi thuyết minh một thể thơ thỡ
ta cần phải tiến hành như thế nào ?
- Hs trả lời, đọc nội dung phần ghi nhớ
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập
1:
(H) Hãy thuyết minh đặc điểm chính
của truyện ngắn trên cơ sở truyện ngắn
đã học: Tôi đi học, Lão Hạc, Chiếc lá cuối
cùng
Hs đọc tài liệu tham khảo ở sỏch giỏo khoa để hiẻu
biết về thể loại văn học này mà lập dan ý.
- Cỏch gieo vần của thể thơ
- Cỏch ngắt nhịp của thể thơ
Kết bài:
Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ
* Ghi nhớ sgk II/- Luyện tập:
* Bài tập 1:
Mở bài: Định nghĩa về truyện
ngắn
Thõn bài:
-Cỏc yếu tố tạo nờn truyện ngắn:
-Yếu tố tự sự là yếu tú chớnh quyết định cho sự tồn tại của một truyện ngắn gồm sự việc chớnh và con người chớnh,
-Yếu tố miờu tả, biểu cảm là những yếu tố hỗ trợ giỳp cho truyện ngắn sinh động hấp dẫn
-Kết cấu thường là sự sắp đặt
Trang 8đối chiếu để làm nổi bật chủ đề
-Chủ đề có thể đề cập đến vấn
đề lớn của xã hội
IV.Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối:
1.Củng cố:
- Nắm được phươngpháp thuyết minhmột thể loại văn học
2 Dặn dò:
- Chuẩn bị bài Muốn làm thằng cuội.
*ĐIỀU CHỈNH RÚT KINH NGHIỆM:
………
………