Từ ý đến hình trong thiết kế cảnh quan

cảnh quan của Nhật

A NHA XUAT BAN VAN HOA THONG TIN

TÙ Ý ĐẾN HÌNH

TRONG THIET KE CANH QUAN

NHÀ XUẤT BẢN VAN HOA THONG TIN

In 1.000 cuốn khổ (19x27)cm tại Xưởng In Trung Tâm Hội Chợ Triển Lãm Việt Nam

GPXB số 582/XB-QLXB/56-VHTT do Cục Xuất Bản cấp ngày 30/09/2008 In xong và

nộp lưu chiểu quý 3 năm 2003.

CHUONG 1: Y TƯỞNG

Phương pháp tiếp cận cổ điển với thiết kế kiến

trúc cảnh quan (landscape architecture design) thudng bắt

đầu bằng việc nghiên cứu yêu câu của khách hàng, các

thông số của khu đất xây dựng, và nhu cầu của người

sử dụng Những đữ liệu trong chương này được trình

bày theo hình thức những kế hoạch viét sdn (written

prosram), tóm tắt hiện trang (site inventory), va (hoac)

mét bang phan tich khu dat (site analysis) Quy trinh

thiết kế tiếp theo là 1ý tưởng oễ tiểu cảnh (landscape

concept) bao gồm một loạt các ý tưởng để cải thiện một

khu đất nhất dịnh Những ý tưởng thông thường này

kết quả logic của việc nghiên cứu, nhưng đôi khi,

chúng di trước, và sau đó, được chính nghiên cứu định

nghĩa hay sửa đổi lại

Ý tưởng có thể bộc lộ đưới nhiều hình thức,

nhưng mục đích là để phân biệt giữa hai lĩnh vực của

tư tưởng Trong đó, một lĩnh vực chúng ta có thể làm

việc với những ý tưởng triết học chung (general

philosophical concept), trong lĩnh vực còn lại, với những

1 tưởng công năng đặc thừ (spectific fuanctional concept)

NHỮNG Ý TƯỞNG TRIẾT HỌC CHUNG

Những ý tưởng triết học sẽ thống nhất để chỉ rõ

hình tượng, đặc điểm thiết yếu, mục đích, tính chất cơ

bản của dối tượng Mức độ của những ý tưởng này

mang đến những cảm giác về không gian cho vị trí,

cảm giác mà một vị trí đặc thù có một ý nghĩa đặc biệt,

vượt lên trên cái đẹp và công năng Mức độ này làm

nảy sinh câu hỏi "Thực ra toàn bộ không gian này là

gì? "Những thiết kế xây dựng trên nên tảng vững chắc

của triết học sẽ có sức lôi cuốn mạnh Một người sành

sỏi về không gian sẽ biết đặc thù của một ne† nào đó

họ đang ở Rất nhiều thiết kế sân vườn chuyên nghiệp

thiếu cái mà người Hy Lạp gọi là "đắc vị" (genius loci),

một phần tỉnh thần của mảnh đất Người thiết kế cần

khám phá và nhìn rõ được tỉnh thần của mảnh đất để

tìm ra xem mảnh đất "muốn" gì, nhạy cảm với điều gì,

nhằm hiểu mục đích sử dụng và hình dạng thiết kế, và

bằng cách đó, khai thông tinh than mảnh đất và làm

nổi bật cảm giác của "đắc vị"

Để phát triển trong những phạm vi này, người

thiết kế phải có khả năng đồng cảm : có thể đặt mình

vào vị trí và hiểu được ý của khách hàng; hoặc trạng

thái, cảm giác, động cơ của người sử dụng Lý tưởng,

độ tin cậy, hoặc các giá trị- mà chúng có thể kết hợp

với dự án và có thể đổi sang hình thức vật chất để trở

thành những phản hồi chân thực của văn hóa hoặc

phạm vi cá nhân- là gì?

TRANG 1

Những dạng biểu tượng mang một chiều khác

thường vào không gian, do chúng chứa sự huyền

bí và có thể được mỗi người lý giải một cách

khác nhau Sự giàu có về biểu tượng của vườn

truyền thống Nhật Bản hãy còn để ngỏ nhiều sự

giải thích Đá cuội trong cát có thể gợi lên hình

ảnh con tàu giữa biển cả đối với người này, và

con người bơi trong mây đối với người khác

Nhìn chung, vườn phương Tây thiếu chiều sâu

triết lý hoặc tính biểu tượng Nhưng cũng không,

cần thiết Người thiết kế sẽ có nhiều cơ hội khi

nghiên cứu "cái than" cửa không gian và tìm

kiếm ý nghĩa của nó

(Hình 1-4)

TRANG 3

Người thiết kế phải đồng nhất những ý tưởng

triết học sao cho thích hợp với khu đất hoặc các yêu cầu của khách hàng, sau đó biểu đạt các ý

tưởng này thành các dạng hình học cụ thể Bằng

sự kết hợp ý tưởng và phương pháp não công

(brainstorming), mét loat hình ảnh cụ thể bắt đầu

thành hình Có thể đẻ xuất những đường thẳng

mạnh, các dạng hình học; và ưu thế về vật liệu

nhân tạo như nhựa, thép, và bê tông cho những

thông điệp kỹ thuật cao Để nhấn mạnh giá trị môi trường, có thể để xuất những dạng hữu cơ

và những vật liệu mềm chiếm ưu thế như cỏ,

cây, và nước Không gian cho giải trí có thể yêu

cầu những màu nhẹ cho những đối tượng

chuyển động; ngược lại, trong những bố cục

thanh bình và yên ả, trước tiên, có thể yêu cầu

những tảng đá câm lặng và những đối tượng

tĩnh tại Có thể thêm những phạm vi trừu tượng, khác vào để phát triển khái niệm, đó cũng là

một cách diễn đạt tư tưởng Còn kiểu diễn đạt mang tính đối lập nào bao quát hơn mục đích và niềm tin ? Những cách diễn đạt thích hợp có thể

thù và đến cả những không gian được rút ra từ

những cơ sở triết học Hầu hết những bản vẽ ý tưởng dêu gây sự chú ý về thị giác Những ý

tưởng hấp dẫn, dù sao, cũng nên lợi dụng vào các giá quan Cần duy trì khả năng lôi cuốn của

xúc giác Thông qua những bề mặt nhám, trơn, mềm, sắc, ẩm ướt, nóng, khô, mấp mô, có thể

tích lũy được vô số kinh nghiệm về xúc giác

TRANG 4

Mặc dù những không gian được thiết kế đặc biệt

cho sự nhìn, nhưng sự hư hỏng của chúng rất

thường bị bỏ qua trong hầu hết thiết kế ngoại

cảnh Những kinh nghiệm về khứu giác, thính

giác và cảm giác trong tiểu cảnh đều giống nhau

Mùi hương có thể tác động hiệu quả lên tình

cảm Âm thanh thêm vào một chiều hấp dẫn đặc

biệt Những đối tượng chuyển động và sự di

động nói chung, có tiém năng ghê gớm kích

thích những kinh nghiệm về cảnh quan Phi thị

giác có thể trở thành một phần hình ảnh sân

vườn? Chúng có truyền được cảm hứng cho

những ý tưởng thiết kế?

Trong môi trường đô thị, những thông điệp

mạnh hơn có thể là tính kim tế xã hội

(socioeconomic) Nhin chung, su tham gia cong

khai và sự nhạy cảm của công chúng cân thiết để

góp phần giúp hiểu hơn về môi trường thiên

nhiên Tất cả những thứ đó có thể đóng vai trò

quan trọng trong lĩnh vực ý tưởng, nguyên lý cốt

lõi trong kiến trúc sân vườn Bằng cách "nghe”

và hiểu vị trí cơ bản của khu đất, người thiết kế

có khả năng khám phá ra những thuận lợi và

những hạn chế đặc biệt, mà có thể trở thành

thành tố của kế hoạch và ý tưởng

NHỮNG Ý TƯỞNG CÔNG NĂNG ĐẶC THÙ

Những ý tưởng mang tính công năng chuyên

biệt có liên quan đến những vấn đề giải thích cụ

thể và có thể được diễn đạt như những khái

Giải pháp cho những đối tượng mang tính thực

tế được diễn đạt hết sức đễ hiểu về không gian,

nhưng sau cùng lại tác động lên hình thức cuối

cùng Hầu hết những ý tưởng mang tính công,

năng đặc thù dễ vẽ thành sơ đổ, chúng giải

quyết quan hệ giữa những diện tích sử dụng

dạng vòng tròn, và những ý tưởng sơ bộ cốt lõi

của một thiết kế

TRANG 5

Những diện tích sử dụng và các vùng hoạt động

có thể được vẽ như những “bọt xà phòng” hoặc

những “đốm không định hình, nhưng trước khi

vẽ, phải định với cỡ xấp xỉ kích thước của chúng

Bước này rất quan trọng vì khi những không

gian hoạt động được vạch ra theo tỷ lệ mặt bằng,

độ lớn của chúng về diện tích phải tương ứng với

nhau Ví dụ, cho một bãi đậu 50 xe, có thể định

gần đúng được yêu cầu về không gian cho số xe

tương tự

Sau đó, không gian ấy có thể được "biến" thành

một cái "bong bóng", bằng cách ước lượng điện

tích bằng mắt, chúng được vẽ thành dạng “bong

bóng“ uốn cong hoặc hai "bong bóng" nhỏ một

cách đễ dàng

Những mũi tên đơn giản dùng để chỉ những

hành lang hay hướng chuyển động của vật Để

dễ hiểu, các mũi tên này được phân cấp theo

kích cỡ và hình đáng để phân biệt giữa những

hành lang chính và phụ; sự khác biệt giữa đường,

đi bộ và đường xe chạy

Hình ngôi sao hoặc hoa thị có thể mô tả những,

điểm quan trọng, những nút động, những điểm

chứa các xung đột tiềm tàng và những đối tượng

liên kết với mức độ biểu tượng cao

Các đường thẳng dạng răng cưa hoặc giật khấc

cho thấy những đối tượng trải dài hàng ngang

như tường, vách ngăn, thanh chắn và đê đập

Ua,

, “Hom XM

(Hinh 1-8)

Trong giai đoạn khai triển thiết kế, việc giữ lại

những ký hiệu mang tính biểu tượng và vẽ

chúng đễ dàng rất quan trọng Khả năng sắp xếp

và tổ chức lại một cách nhanh chóng có thể giúp

tập trung vào mục tiêu ban đầu, để đánh giá các

mối quan hệ công năng giữa các khu có mục đích

sử dụng khác nhau, giải quyết bài toán về vị trí,

phát triển một hệ thống lưu thông hiệu quả, và

trả lời những câu hỏi về nơi nào chúng có thể

làm việc với nhau và làm việc ra sao Chất lượng

không gian phổ biến, dù trăng xuống, đắp, cao

lên, xây tường, che mái, làm đốc hay bờ đất,

cũng có thể khảo sát trong giai đoạn ý tưởng

cong nang (function concept) nay

Những sơ dé ký hiệu mang tinh ý tưởng có thể

thích hợp với mọi tỷ lệ Căn nhà được trình bày

trong hình 1-9 là một ví dụ

(Hình 1-7)

Không gian công cộng

TRANG 7

Đây là một ví dụ xa hơn của mặt bằng ý tưởng

(conceptural planning), dé phat trién cho mét trung

tâm công cộng, có thể có những nguyên tắc chủ đạo

sau đây như một chương trình đơn giản được viết

sẵn :

« Sắp xếp vị trí 3 tòa nhà chính sao cho ảnh

hưởng ít nhất đến những đòng suối và các bụi cây hiện hữu

ø Bãi đậu cho 100 xe

« Lối vào của bãi đậu xe càng xa ngả giao nhau

càng tốt

« Thiết kế một lối đi sao cho dé dang di bộ từ

con dường lân cận

ø Một tòa nhà đa năng hoặc một giảng đường

có bậc ngoài trời cho những buổi biểu điễn

không thường xuyên, những lớp học ngoài trời, giải trí, các buổi trình điễn nghệ thuật,

triển lãm điệu khắc v.v

» _ Đặt một biểu tượng nhận biết sự lưu thông

e Tao một khu vực cỏ đạng mở cho các hoạt

động giải trí ngoài trời

Bắt đầu với một mat bang co sé (base plan) clia manh

đất được vẽ theo tỷ lệ nhất định, những nguyên tắc

chủ dạo này có thể sơ đồ hóa một cách nhanh chóng,

và dễ dàng Mặc dù không chỉ ra ở đây, hai bước

quan trọng trong quá trình thiết kế có thể đi trước sơ

đồ ý tưởng: bản tóm tắt vị trí ghi đầy đủ các điều

kiện hiện trạng và một phân tích khu đất ghi lại

quan điểm của người thiết kế và đánh giá về các

điều kiện này Một mảnh giấy can đặt trên mặt bing

tóm tắt hiện trạng và mặt bằng phân tích là một cách

khởi đầu sơ đổ ý tưởng hiệu quả Những bước đó

cho phép những thông tin về vị trí và những kế

hoạch viết sẵn duy trì lẫn nhau

TRANG 8

Hình 10 cho thấy những điều kiện hiện trạng

khu đất của trung tâm công cộng tương lai Hình

11 và 12 cho thấy hai ý tưởng được chọn để khai

triển Cả hai đều thuyết phục và giữ nguyên

điều kiện hiện hữu của khu đất, tuy chúng từ hai

ý tưởng khác nhau hoàn toàn So sánh kỹ lưỡng

sẽ tìm ra những lợi thế và sự bất lợi trong, mỗi

phương án, cho phép lựa chọn sơ đô tốt hơn

(Hình 1-10)

TRANG 9

Khi khai triển ý tưởng, cần tránh sa đà vào hình

dang cụ thể ban đầu Trong giai đoạn này,

những đường của các "bong bóng” không định

hình khoanh những giới hạn gần đúng về diện

tích sử dụng (như tòa nhà đa năng chẳng hạn),

không có đường viền rạch ròi cho những loại vật

liệu hay đối tượng khác nhau Những mũi tên

cho thấy hướng các hành lang giao thông, cũng

không có viền cho những đường đi bộ hay

đường xe chạy

Có thể xác định những loại vật liệu bề mặt như

đất, cây bụi, nước, mảng cỏ; nhưng không cần

đó của khu đất yêu cầu giải quyết phức tạp hơn,

chỉ cần "trau chuốt" mặt bằng ý tưởng cho phần

nay

Giai đoạn quy hoạch mặt bằng trong quá trình

thiết kế, sự sắp xếp ý tưởng ban đầu dược lồng

vào khu đất Những cải tiến tương lai trong cùng mảnh đất ấy sẽ được nhắc lại trong chương 2, khi

áp dụng với các cấp độ khác nhau của bố cục để

chuyển từ ý tưởng thành hình đạng cụ thể

TRANG 11

CHƯƠNG 2 : KHAI TRIỂN HÌNH

"Bước nhảy" từ ý đến hình có thể xem như một

quy trình sắp xếp cải tiến bằng cách thay thế

những "giọt nước" và mũi tên bằng những hình

dạng đặc thù Những đối tượng và không gian

thuc dan dân hiện ra, và bắt đầu có thể vẽ được

những đường biên chính xác, và chọn lựa những

loại vật liệu, màu sắc, bể mặt Sáng tạo các đối

tượng như thế nào sẽ được giải thích kỹ lưỡng

trong chương này Nhưng trước tiên, cần tìm

hiểu những đặc điểm cơ bản của chúng

NHỮNG ĐỐI TƯỢNG Cử BẢN TRONG THIẾT KẾ

Trong phân tích này, những đối tượng cơ bản

của thiết kế có thể nhận biết bao gồm 10 thực thể

riêng biệt Bảy đối tượng thị giác cơ bản đầu tiên

là: điểm, đường, mặt, khối, phương, màu sắc và

bề mặt

Điểm (poinf): Là một chấm không có kích thước

trên một mặt bất kỳ trong không gian

Đường (line): Khi một điểm đi chuyển sẽ vạch ra

một đường

Mặt (plane): Khi một đường chuyển động tịnh

tiến trong không gian sẽ tạo ra một mặt bậc hai

hoặc một điện không độ dày Hình dạng của mặt

Hình khối (form): Khi một mặt di chuyển, tạo ra

một khối 3 chiều Hình khối có thể được xem như

một đối tượng đặc, hoặc đối tượng rỗng gồm các

mặt phẳng ghép lại

Không gian bên ngoài được định dạng bằng

những mặt phẳng ngang, đứng hoặc các mặt

ghềnh, giống như một căn phòng, hình khối của

chính nó được tạo bởi tường, trần và sàn Bằng

định nghĩa này, một số mặt trong không gian có

thể thể mở hoàn toàn hoặc có thể mở một phần

cho ánh sáng, không khí, mưa và những yếu tố

thiên nhiên khác vào trong

Sự chuyểm động (motion): Khi khối 3 chiều di

chuyển, tạo thành sự chuyển động, thêm vào

yếu tố thời gian (chiều thư tư của không gian)

như một đối tượng thiết kế Chuyển động ở đây,

đù sao, nên được liên hệ với người quan sát Khi

đi chuyển qua một không gian nào đó, đối tượng

lần lượt xuất hiện từ mặt trước đến các mặt bên;

từ nhỏ đến to dẫn, đi vào và ra khỏi tả

các chỉ tiết bị biến đối v.v Trong thiết kế không

gian ngoài nhà, nhận thức của người quan sát di

chuyển luôn ấn tượng hơn nhận thức của người

quan sát đứng yên đối với vật chuyển động

m nhìn,

Màu sắc (color): Tất cả các bề mặt vốn có vài

màu, chúng phụ thuộc vào các bước sóng ánh

sáng khác nhau

Bề mặt (texture): Dac điểm bề mặt là kết quả của

sự tồn tại của những điểm hoặc những đường

lập đi lập lại tạo thành những kiểu từ mịn đến

thô, hoặc cảm giác xúc giác khi sờ lên bề mặt

Những gờ của nhiều khối lặp lại hoặc sự thay

đổi đột ngột giữa màu sắc và sự phản xạ còn tạo

ra các đặc điểm bề mặt

Ba yếu tố còn lại có liên quan đến những giác

quan phi thị giác

Âm thanh- nhận thức thính giác (sound- auditory

perception); Có ảnh hưởng sâu sắc đến con đường,

nhận thức không gian, âm thanh có thể náo nhiệt

hoặc yên ả, tự nhiên hay do con người tạo ra, du

đương hay âm 1

Mui- nhan thitc khitu gidc (fragrance- olfactory

perception): Trong thiết kế sân vườn, mùi hương,

tỉnh dầu của hoa, lá thường kích thích khứu giác,

nhưng tồn tại một "ngưỡng" rộng cả mùi thơm

lẫn khó ngửi

Xúc giác- nhận thức xúc giác 0à cảm giác (touch-

tactile and kinesthetic perception): Bang su tiếp xúc

qua da, chúng ta tiếp nhận được nhiều cảm giác:

nóng và lạnh, trơn và nhám, sắc và củn, mềm và

cứng, ẩm và khô v.v

Những đối tượng này mang lại một loạt cơ hội

cho người thiết kế, để tuyển chọn hoặc phát triển

những hình thích hợp cho mỗi khu đất và khách

hàng

Chương này khảo sát một số lượng lớn hình

cùng với quy trình rút ra từ những sơ đỗ ý tưởng

(conceptural scheme) Những loại hình khối được

thảo luận ở đây là phổ biến và hữu dụng nhất

trong thiết kế, nhưng tuyệt nhiên chúng không

phải là lựa chọn duy nhất Chúng đơn thuần chỉ

là bảng màu cơ bản và được óc sáng tạo của

chính người thiết kế phát triển

Quy trình khai triển hình có thể nảy ra hai tư

tưởng rất khác nhau Một đặt nền tảng trên logic,

và dùng các đạng hình học (geometric form) nh

nguyên tắc chỉ đạo Các thành phần hợp thành,

liên hệ, các mối tương quan luôn theo sau những,

quy luật khắt khe của sự sắp xếp vốn có trong

một loạt các dạng hình học toán học Dùng

phương pháp này có thể tạo ra những không

gian mang tính thống nhất cao

Nhưng với các nghệ sĩ lãng mạn thuần túy, dạng

hình học có vẻ nhàm chán, xấu xí và nặng nề

Phương pháp thiết kế của họ theo 44g tự nhiên

(naturalistic form), thông qua những giải pháp phi

lý tính, mang tính trực giác nhiều hơn Những

hình dạng có thể xuất hiện ngẫu nhiên, bất

thường, tùy tiện, nhưng có khả năng hấp dẫn

người sử dụng bằng sự phiêu lưu, lý thú của nó

Cả hai cách đều có những kết cấu riêng và không,

cần thiết phải phân biệt cách thức này với cách

thức kia bằng một kết cấu riêng biệt Chẳng hạn,

có vài hình thuần khiết (như hình tròn) trong

đám bọt đá ngẫu nhiên, nhưng hoàn toàn không

thể quyết định sự đa dạng của những đám bọt

ngẫu nhiên này

TRANG 14

(Hình 2-6)

DANG HINH HQC

Một quy tắc sắp xếp có ích là sự nhắc lại Nếu

chúng ta xếp các dạng hình học đơn giản, hoặc các

hình có nguồn gốc từ toán học, và lập lại chúng

một cách có hệ thống, thì sẽ được tính thống nhất

cao trên toàn bộ hình Có thể tạo ra một loạt hình

dạng thứ vị từ hầu hết những hình đơn giản bằng

cách thay đổi kích cỡ và vị trí của chúng

tròn và hình tia, hình tròn và tiếp tuyến, tròn và

viên phân, êlíp, xoắn ốc

Sơ đồ dạng chữ nhật

Vượt xa về sự hữu dụng và tính đơn giản, hệ

thống chữ nhật có thể gắn liền với nhiều loại vật

liệu và dễ dàng thích nghỉ với các phương pháp

xây dựng Hình vuông hoặc hình chữ nhật có lẽ

là hệ thống "quen mặt" nhất trong môi trường

xây dựng do khai triển hình từ ý tưởng khá dé

Một lưới 900 đóng vai trò lớp lưới lót của mặt

bằng ý tưởng, cho phép nhận biết đễ dàng sơ đỏ

công năng Những hình dạng gần đúng của ý

tưởng được vẽ lại dựa theo lưới cấu trúc 908

Vẽ lại những diện tích đó thành những dạng hình

hộp với những góc vuông và những cạnh đối

điện song song Nếu đường viên của những

"bong bóng” và mũi tên trên mặt bằng ý tưởng

mô tả những ý tưởng trừu tượng (như những khu

công năng nào đó và những hành lang giao

thông), thì những đường vẽ lại này mô tả những

đối tượng thật Chúng bây giờ đã trở thành

những đường biên của đối tượng, có thể cho thấy

sự thay đổi vật liệu từ đối tượng này đến đối

tượng khác, hoặc thay đổi về cao độ mặt bằng

Tướng của mũi tên, biểu thị bằng một đường

trên mặt bằng ý tưởng, đã trở thành hai đường,

mô tả đường biên của lối đi bộ

Ký hiệu "bức mành" trở thành một đường đôi

mô tả hai cạnh của một bức tường gạch, và dấu

hoa thị biến thành một vòi phun nhỏ

Hệ thống cấu trúc 90, khai triển dễ dàng nhất

trong liên kết đối xứng trục, thường được sử dụng

như cấu trúc nên tảng, nhằm biểu đạt ý nghĩa

chuẩn, đúng quy cách Tuy đơn giản trong cấu

trúc, nhưng dạng chữ nhật còn có thể tạo những

không gian không quy cách rất thứ vị, đặc biệt, khi

hình mở rộng theo phương thẳng đứng thành

chiều thứ ba Khi hình bị nâng lên hay hạ xuống

bằng bậc thang hay tường, sự thay đổi cao độ làm

tăng chất lượng không gian Những hình cho thấy,

(Hinh 2-20)

Sơ đồ dạng góc

Sơ đồ dạng góc 459/900

Ở đây, một lần nữa, lưới mẫu làm sẵn được

dùng để tạo ra bước nhảy từ ý tưởng đến hình

khối lại tỏ ra cần thiết Hai lưới ô vuông đặt lệch

nhau 450 làm việc như một hệ cơ bản Để so sánh

giữa những hình dạng khác nhau, mặt bằng ý

tưởng trong hệ chữ nhật lại được dùng ở đây

Nhưng lần này đến lượt lưới 458/ 909 đặt ở dưới

Vẽ lại để mô tả đường viền hay vật liệu và

những thay đổi cao độ của đối tượng, thành một

đường đơn giản Do lưới ở dưới chỉ dùng tham

khảo, cho nên không nhất thiết phải vẽ chính xác

vào những điểm mắt lưới Tuy nhiên, cần chú ý

kỹ, những đường thẳng phải song song với lưới

Lưu ý: Khi đổi hướng 900 hoặc 450, các góc bên

trong sẽ là 90° hay 135° Góc 45) thường tạo ra

một không gian phi công năng, những diện tích

Góc bổn hoa này cho thấy những chỗ hư hỏng do

góc nhọn của nó gây ra

Sơ đồ dạng góc có khuynh hướng năng động,

mang lại cảm giác của sự hoạt động và đi

chuyển trong không gian, được nhấn mạnh bang

cách thay đổi cao độ và sử dụng các góc theo

Sơ đồ dạng góc 301602

Minh họa này là mẫu hướng dẫn dạng góc 309/

600, giống như hai mẫu trước, nó có cùng cách

Nếu những đường thẳng với vô số hướng gây rối

rắm, hãy thử sắp xếp những không gian theo

dạng 6 cạnh, nhưng khắt khe hơn một chút với

lưới 309/600 Sử dụng thước lục giác hoặc các

hình lục giác trong phụ lục

Cách vẽ lục giác dễ nhất, khi đã xác định được

độ đài mỗi cạnh, bằng bán kính của đường tron

Vẽ những cung tròn cùng bán kính với đường

tròn đầu tiên và đời chúng đi xung quanh đường,

tròn đó, cho đến khi gặp nhau tại điểm xuất (Hình 2-35)

phát

Nối những điểm thành một hình lục giác

Mục 4 trong phụ lục hướng dẫn vẽ lục giác khi

đã xác định được khoảng cách giữa hai cạnh

song song của hình lục giác

(Hinh 2-36)

TRANG 2†

Hai lục giác không cùng kích thước hoặc bằng

cầu được gợi ý trong sơ dé ý tưởng Ngoài ra,

nếu đã được thể hiện trên sơ đồ ý tưởng, hãy đời

các lục giác sao cho chúng tiếp xúc, giao hoặc

nằm trong nhau Tránh xoay tròn các hình lục

giác để giữ nguyên tổ hợp

Hay dé sơ đổ ý tưởng “gợi ý” vị trí và sắp xếp (Hình 2-37)

không gian

Giao, trượt trên nhau

hoặc kéo giãn

Đơn giản hóa tổ hợp bằng cách xóa những

đường thẳng, không gian thừa hoặc thêm các

phần nối Luôn nhớ rằng các đường thẳng giờ

đây chính là các cạnh bằng vật liệu thật

(Hình 2-40)

TRANG 22

(Hinh 2-41)

Cần tránh phần nhọn của các góc 600 và 300, Với

những góc 450, chúng có thể tạo ra những chỗ

không thoải mái, khó sử dụng và nguy hiểm

Có thể đơn giản hóa không gian như trong

hình 2-41

Khai thác tính ba chiều của không gian bằng

cách nâng lên hay hạ xuống các phần diện tích,

chiếu các đối tượng theo phương thẳng đứng,

hoặc phát triển cấu trúc lên trên Thêm vào một

ó rất nhiều phương pháp sắp xếp hình lục giác

Những minh họa sau cho thấy những cách biểu

đạt không gian có thể xảy ra khi sử dụng dạng

Trước khi rời khỏi chủ đề đường thẳng, công

nhận một số khả năng có thể xảy ra khi dùng hệ

thống lưới có dạng bị vặn như mặt đối lập với

Tránh những phần giao nhỏ, nó tạo ra những góc

nhọn Ngoài ra, tránh tiếp xúc giữa các vòng

tròn (vì rìa ngoài tại điểm tiếp xúc một lần nữa

lại tạo thành những góc cực nhọn), trừ khi

đường viễn trong không gian đi theo đạng chữ S

(Hình 2-59) |

(Hinh 2-58)

Đơn giản hóa tổ hợp bằng cách xóa những

đường thẳng thừa, liên kết với những hình

không có dạng tròn ở xung quanh Những

đường nối dạng thẳng như những đường mòn

nhỏ (hay hành lang song song) nối liền các tâm

(Hình 2-60)

Một góc nhìn từ trên xuống của một khách sạn

cho thấy bốn đối tượng dạng tròn trong sân

vườn Chúng là một cái hồ, một bục cao, một

chiếc ô bằng rơm, và một hào nước trên có dây

leo Dù riêng biệt, chúng vẫn được nối với nhau

bằng các con đường lát đá

(Hình 2-61)

TRANG 28

Trong một cái hd, con đường chạy xung quanh

gờ sâu bị uốn lên trên theo hình đạng chiếc cầu

Dễ dàng nhận thấy những phần của đường tròn

trong hầu hết minh họa Ngoài ra, chúng cũng,

cho thấy những thay đổi về cao độ, các bậc thang

và những biểu hiện không gian ba chiều khác

Vài kiểu đặt lệch tâm của đường tròn

| Hình tròn chuyển động đến Hình tròn chuyển động Hình tròn chuyển động

một cạnh đọc theo một trục tới lui dọc theo một trục theo nhiều trục

(Hình 2-78)

TRANG 3†

Khi phát triển hình khối trong không gian theo

đặc điểm lưới mạng nhện, hãy để sơ đồ ý tưởng

định kích cỡ và vị trí Đường thẳng có thể không

lọt vào các mắt của lưới, nhưng chúng vẫn liên

lạc với tâm bằng các đường xuyên tâm hoặc các

TRANG 32

Đường thẳng tiếp xúc với đường tròn sẽ vuông

góc với bán kính và là tiếp tuyến của đường tròn

đó

(Hình 2-91)

Hãy bắt đầu bằng việc "đóng hộp" các diện tích

khoanh tròn trong sơ đồ ý tưởng

Thêm các hình tròn với nhiều kích cỡ tại các góc

sao cho mỗi hình tròn tiếp xúc với các đường

Đơn giản hóa các chỉ tiết thô đã hoàn tất và thêm

vào những yếu tố liên hệ cần thiết để "trộn" tổ

hợp vừa tạo được với các đối tượng xung quanh

Khi hình thức “đóng hộp" tỏ ra quá hạn chế, có lẽ

cần phải thêm một bước nữa trước khi trang trí

vật liệu

Trong minh họa trên, có thể đẩy những vòng

tròn sang những hướng khác nhau rồi nối chúng

bằng những tiếp tuyến sao cho chúng giống như

một sợi dây chạy xung quanh các bánh xe

Kết quả cuối cùng là "buông lơi" hình với một

chút trang trọng và đỏm đáng như các minh họa

Những mảnh tròn

Ở đây, hình tròn được chia thành bán nguyệt,

phần tư, hình quạt, và sắp xếp theo trục ngang

Trượt các mảnh dọc theo các cạnh hoặc xếp

chúng'song song với các cạnh để tổ hợp những

mảnh này

(Hình 2-110)

TRANG 38

Đơn giản hóa bằng cách xóa những cạnh không

cần thiết Thêm đường liên hệ hoặc các lỗ cửa để

không gian có thể dùng được

(Hình 2-111)

Hoan thiện và làm đẹp không gian với vật liệu

xây dựng và thay đổi cao độ một cách thích hợp

Hãy thử phát hiện những mảnh tròn trong (Hình 2-112)

những minh họa sau

(Hinh 2-115) Voi phun, Del Mar (California) (Hình 2-116) San trong kiểu Roman,

Conimbriga (Portugal)

Hình ellipse

Những quy tắc đã được mô tả trong phần “Hình

hinh oval Ellipse có thể được dùng đơn lẻ, oval

trên oval, hoặc đễ dàng tổ hợp với các hình tròn a>

(Hinh 2-117)

Thuật ngữ Ellipse toán học để chỉ vết của mặt

phẳng xiên (không song song hoặc vuông góc

mặt đấu) giao với khối trụ hoặc khối nón

Mường tượng ellipse như một hình tròn đẹt

Cách vẽ ellipse toán hoc dé nhất là dùng thước

vé ellipse Tuy nhién, thước ellipse không có đủ

các kích cỡ cần, hoặc thường quá dẹt hoặc quá

tròn Cách vẽ một elippse tùy ý có thể tìm trong

phụ lục

Ellipse tạo ra cảm giác "động" hơn hình tròn,

mặc đù vậy, nó vẫn tuân theo các quy tắc khắt

khe của toán học trong các ví dụ sau: