Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 6: Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ

Mời quý thầy cô giáo và các bạn học sinh cùng tham khảo Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 6: Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ thiết kế bằng Powerpoint chuyên ghiệp giúp nâng cao kĩ năng và kiến thức trong việc soạn bài giảng điện tử giảng dạy và học tập. Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 6: Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ trình bày bằng Slide rất sống động với các hình ảnh minh họa giúp các em học sinh dễ dàng hiểu được bài giảng và nhanh chóng năm bắt các nội dung chính bài học.

Ngữ văn 12

NGHỊ LUẬN VỀ

MỘT ĐOẠN THƠ BÀI THƠ

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Hoàn thành khái niệm sau

Nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống

xã hội là…

Câu2: Dòng nào sau đây không phải là yêu cầu chính của bài nghị luận xã hội

a/ Nêu rõ vấn đề nghị luận

b/Đưa ra những lí lẽ, dẫn chứng xác đáng

c/ Vận dụng các phép lập luận phù hợp

d/ Lời văn gơị cảm, trau chuốt

d

Câu 3: Trong các đề bài sau, đề bài nào không thuộc đề nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống?

a/Suy nghĩ về tấm gương nghèo vượt khó

b/Suy nghĩ của em về những con người không chịu thua số phận c/Suy nghĩ của em về câu ca dao “nhiễu điều phủ lấy giá gương – người trong một nước thì thương nhau cùng ”

d/Suy nghĩ của em về “bệnh ngôi sao”của một số nhân vật nổi tiếng hiện nay.

Câu4: Nêu các bước làm bài văn nghị luận về một sự vật hiện tượng đời sống?

c

2,LËp dµn bµi

3.ViÕt bµi.

4.§äc l¹i bµi viÕt vµ söa ch÷a

TIẾT:18

1 TÌM HIỂU ĐỀ VÀ LẬP DÀN Ý

Đề bài :

* Đề 1: Phân tích bài thơ "Cảnh khuya" của Hồ Chí Minh.

"Tiếng suối trong như tiếng hát xa,

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà."

1947

a Tìm hiểu đề.

- Bài yêu cầu phân tích những giá trị về

tư tưởng và nghệ thuật của bài thơ.

- Lưu ý hoàn cảnh ra đời của bài thơ.

I NGHỊ LUẬN VỀ MỘT BÀI THƠ:

b Lập dàn ý.

E hãy căn cứ vào những câu hỏi gợi ý trong SGK lập dàn

ý cho đề bài trên ?

Mở bài:

Giới thiệu khái quát hoàn cảnh ra đời của bài thơ

Chuyển ý, dẫn yêu cầu đề

Thân bài:

- Vẻ đẹp của đêm trăng khuya nơi núi rừng Việt Bắc được miêu tả hết sức thơ mộng

(Chú ý phân tích những hình ảnh mang tính nghệ

thuật: trăng hoa, cây cổ thụ ; tiếng suối)

Nhà thơ sử dụng thủ pháp

+ so sánh: tiếng suối như tiếng hát thật mới mẻ

tiếng suối gần gũi với con người, đầy sức sống

+ Chú ý điệp từ " lồng" tạo lên một hình ảnh vừa lung linh vừa huyền ảo như những bông hoa tuyệt đẹp…

- Tâm trạng của nhân vật trữ tình:

Hoà tâm hồn mình với ánh trăng, vơí tiếng suối song không đắm chìm trong cái đẹp mà một lòng thao thức không ngủ vì lo cho vận mệnh của dân tộc  Khác các ẩn sĩ thời xưa

- Bài thơ vừa có tính chất cổ điển vừa hiện đại

(Giải thích)

- Nhận định về những giá trị tư tưởng và nghệ thuật của bài thơ: Bài thơ là một bức tranh thiên nhiên thật đẹp song đẹp hơn cả chính là chân dung của Bác, vị lãnh tụ vô vàn kính yêu của chúng ta

c Kết luận:

Sự hài hoà giữa tâm hồn nghệ sĩ và ý chí chiến sĩ trong bài

thơ

2 Các bước làm bài nghị luận một bài thơ

* KN: Nghị luận về thơ (đoạn thơ, bài thơ):

Là cách sử dụng tổng hợp những thao tác LL để làm

rõ ND tư tưởng, phong cách nghệ thuật của thơ (đã tác

động tới cảm xúc thẩm mỹ, tư duy nghệ thuật và những

liên tưởng sâu sắc của người viết

* Các bước làm bài:

2 Các bước làm bài nghị luận một bài thơ

* KN: Nghị luận về thơ (đoạn thơ, bài thơ):

* Các bước làm bài:

Căn cứ vào cách khai thác đề bài trên hãy nêu các bước nghị luận về một tác phẩm thơ?

- Đọc chậm nhiều lần bài thơ để có cảm nhận chung về tác phẩm: bài thơ nói về vấn đề gì ?

tình cảm của tác giả như thế nào?

- Tìm hiểu sâu về bài thơ về cả hai phương diện nội dung và nghệ thuật: Chú ý phân tích những từ ngữ, hình ảnh, chi tiết nghệ thuật tiêu biểu

-Lập dàn ý cho bài phân tích của mình theo các luận điểm đã tìm được

-Viết bài theo dàn ý đã lập bằng phong cách nghị luận văn học với cảm hứng của mình

2 Các bước làm bài nghị luận một bài thơ

* KN: Nghị luận về thơ (đoạn thơ, bài thơ):

* Các bước làm bài:

* Yêu cầu:

- Người viết phải trình bày được những nhận xét, đánh giá của

mình về nội dung và nghệ thuật của bài thơ (đoạn thơ )

- Bài nghị luận cần phân tích được các yếu tố ngôn từ, giọng điệu, hình ảnh…để có nhữg nhận xét, đánh giá xác đáng

- Bố cục rõ ràng, mạnh lạc; lời văngợi cảm, thể hiện rung động của người viết

II Nghị luận về một đoạn thơ

- Các bước nghị luận cũng giống như nghị luận về một bài thơ

- Căn cứ vào văn bản của đoạn thơ cần nghị luận, hiểu rõ vị trí

và ý nghĩa của đoạn thơ

•Đề 2: Phân tích đoạn thơ sau trong bài "Việt Bắc"

của Tố Hữu:

"Những đường Việt Bắc của ta

Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng".

II Nghị luận về một đoạn thơ

- Đề 2 : Phân tích đoạn thơ sau trong bài "Việt Bắc"

của Tố Hữu:

"Những đường Việt Bắc của ta

Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng".

: HS đọc kỹ đoạn thơ, căn cứ vào gợi ý SGK nêu yêu cầu của

đề bài và lập dàn ý cho đề

bài trên?

a Tìm hiểu đề

- Đoạn thơ miêu tả khí thế ra trận của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Đây là một đoạn thơ hay, đạt được những giá trị nghệ thuật đặc sắc

Nhớ về những niềm vui chiến thắng trên khắp mọi miền của đất nước (4 dòng cuối)

Về nghệ thuật: sử dụng nhuần nhuyễn thể thơ lục bát; giọng thơ sôi nổi, hào hùng; hình ảnh, từ ngữ giàu sức gợi cảm; sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ.

Thân bài

- Khí thế của cuộc k/chiến chống thực dân Pháp ở VB Cảnh tượng

đó được đặc tả sinh động qua hình ảnh các con đường VB trong những đêm kháng chiến, nổi bật

là sức mạnh và niềm lạc

quan của những lực

lượng k/chiến.

Mở bài: Giới

thiệu đoạn

thơ, vị trí,

dẫn nguyên

văn đoạn

thơ.

DÀN Ý

Kết luận:Đoạn thơ thể hiện cảm hứng ngợi ca Việt Bắc, ngợi ca cuộc kháng chiến chống Pháp oanh liệt của nhân dân

ta

2 Lập dàn ý

III Ghi nhớ ( SGK 86 )

Từ việc khai thác các

đề bài trên, em hãy cho biết đối tượng, nội dung của bài nghị luận

về một bài thơ, đoạn

thơ?

Câu 3: Kể tên các thể loại nghị luận mà em đã học?

Nghị luận về một sự vật hiện tượng đời sống

Nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lí

Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là làm công việc gì?

a.Tìm cách để nhanh chóng học thuộc lòng bài thơ, đoạn thơ b.Tập luyện niều lần nhằm đọc thật diễn cảm bài thơ, đoạn thơ

c,.Nhận xét, đánh giá về nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ

d.Nêu ý kiến của nhiều người khác nhau về đoạn thơ, bài thơ

c

Câu 2: Dòng nào sau đây không phù hợp với yêu cầu của bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

a/ Trình bày những cảm nhận, đánh giávề cái hay,cái đẹp của đoạn thơ, bài thơ

b/Căn cứ vào đặc điểm ngoại hình, ngôn ngữ, tâm lí, hành động của nhân vật để phân tích

c/Bám sát ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu…đẻ cảm nhận đánh giá tình cảm, cảm xúc của tác giả

d/Bố cục mạch lạc, lời văn gợi cảm, thể hiện sự chân

thành của người viết

b

IV Luyện tập

Đề bài: Hãy phân tích đoạn thơ sau trong bài "Tràng giang" của Huy Cận:

"Lớp lớp mây cao đùn núi bạc, Chim nghiêng cánh nhỏ: bóng chiều sa Lòng quê dợn dợn vời con nước

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà"

Gợi ý :

- Cảnh chiều xuống trên sông: đẹp nhưng buồn

- Tâm trạng của nhà thơ: Nỗi buồn nhớ nhà, nhớ quê hương

- Nghệ thuật:

+ Hình ảnh đối lập, gợi cảm: núi mây hùng vĩ/cánh chim bé nhỏ

+ âm điệu phù hợp: dập dềnh, mênh mang như sóng nước trên Tràng giang

+ Tứ thơ mới mẻ có sự kết hợp giữa bút pháp cổ điển của thơ Đường với bút pháp lãng mạn của thơ mới

CỦNG CỐ, DẶN Dề:

- Nắm chắc kỹ năng và các bước nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ.

học thụôc phần ghi nhớ