Bài giảng Tức cảnh Pác Bó - Ngữ văn 8 - GV.Trần T.Linh

Sáng ra bờ suối, tối vào hang, Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.. Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng, Cuộc đời cách mạng thật là sang.. Sáng ra bờ suối, tối vào hang, Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn

HỒ CHÍ MINH

-BÀI 20: TỨC CẢNH PÁC BÓ

NGỮ VĂN 8

Trình bày hiểu biết của em về bài

thơ?

- Hoàn cảnh sáng tác?

- Thể thơ? Phương thức biểu đạt?

- Cảm xúc chủ đạo?

- Sáng tác: 2/1941 tại Pác Bó.

- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đường

luật.

- Phương thức biểu đạt: Miêu tả, tự sự

và biểu cảm

- Cảm xúc chủ đạo: Đùa vui, sảng

khoái

Giường nằm của Bác ở Pác Bó Năm 1941 Bác trở về Pác Bó

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng.

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Bài thơ có thể chia làm

mấy phần? Nội dung từng

phần?

Cảnh suối rừng Pác Bó Cảnh rừng Pác Bó

Em thấy cấu tạo và nhịp thơ ở câu

này có gì đặc biệt? Những biện pháp

nghệ thuật ấy kết hợp với các từ ngữ

gợi cho em điều gì?

- Dùng phép đối.

- Nếp sống khoa học, phong thái ung

dung làm chủ hoàn cảnh.

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng.

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Giường nằm của Bác ở hang Pác Bó

Suối rừng Pác Bó

Em có nhận xét gì về giọng điệu của

câu thơ thứ hai?

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng.

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

- Giọng điệu đùa vui hóm hỉnh

- Niềm vui thích của Bác khi được

thưởng thức sản vật quê nhà.

Măng tre, trúc Bác Hồ bẻ bắp

Có ý kiến cho rằng câu thơ: Cháo bẹ rau măng vẫn

sẵn sàng có hai cách hiểu:

A Cháo bẹ, rau măng lúc nào cũng đầy đủ dư

thừa, có sẵn.

B Dù ăn cháo bẹ, rau măng rất khổ nhưng tinh

thần vẫn sẵn sàng

? Theo em, hiểu như thế nào phù hợp với tinh thần của bài thơ hơn?

Cách thứ nhất phù hợp với tinh thần chung của bài thơ: Niềm vui, thích thú, sảng khoái của Bác khi được sống giữa núi

Em thấy câu thơ có điều gì đặc sắc?

+ Về ý nghĩa, về thanh, từ ngữ?

+ Phân tích nét đặc sắc đó?

Bàn đá nơi làm việc của Bác ở Pác

Bó

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng.

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

+ Điều kiện làm việc

+ Thanh bằng

+ ý nghĩa công việc + Thanh trắc

+ Tầm vóc lớn lao, tư thế uy nghi của người

chiến sĩ.

Bác suy nghĩ về việc nước

Nhận xét nào nói đúng nhất tâm trạng

của Bác Hồ thể hiện qua câu thơ cuối?

A Tin tưởng vào tương lai tươi sáng

của đất nước.

B Vui thích vì được sống chan hòa

với thiên nhiên.

C Lạc quan với cuộc sống cách mạng

đầy gian khổ.

D Gồm cả 3 ý trên.

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Cuộc đời cách mạng thật là sang

Bác suy nghĩ về việc nước Giường nằm của Bác ở hang Pác Bó

Có ý kiến cho rằng: Chữ “sang” kết thúc bài

thơ có thể coi là “chữ thần” là “nhãn tự ”, đã

kêt tinh toả sáng tinh thần toàn bài? Em hiểu

như thế nào về ý kiến đó?

- Niềm vui, niềm tự hào, thực hiện lí tưởng của

mình.

- Phong thái ung dung, chủ động, tin tưởng vào

cuộc sống cách mạng.

=> Nhãn tự của câu, của bài, của cả đời thơ Bác.

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

-Thảo luận nhóm

+ Hình thức: Nhóm 4 HS + Thời gian: 3 phút

Giường nằm của Bác ở hang Pác Bó

Bàn đá nơi làm việc của Bác ở Pác

Bó

Thú lâm tuyền của Bác có gì

khác với người xưa?

- Người xưa : Lánh

đời, thưởng ngoạn

thiên nhiên.

=> ẩn sĩ

- Bác : Thưởng thức thiên nhiên, làm cách mạng.

=> Chiến sĩ

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Bác suy nghĩ về việc nước

Giường nằm của Bác ở hang Pác Bó

BÀI TẬP

BÀI THƠ “TỨC CẢNH PÁC Bể” Cể SỰ KẾT HỢP HÀI HOÀ GIỮA CỔ ĐIỂN VÀ HIỆN ĐẠI EM HÃY LỰA CHỌN ĐÁP ÁN VÀO TỪNG CỘT CHO HỢP LÍ.

Đề tài

Công việc cách mạng

Thi liệu cổ: Suối, hang,

đá

Thú lâm tuyền

Lối sống cách mạng

Lời thơ nhẹ nhàng, đùa

vui

Thể thơ: tứ tuyệt

Chữ quốc ngữ

Đồng ý Hoan hụ bạn đỳng rồi

Tức cảnh Pác Bó

- Đề tài

- Thi liệu cổ

- Thú lâm tuyền

- Thể thơ

- Công việc cách mạng

- Lối sống cách mạng

- Lời thơ

- Chữ quốc ngữ

Phong cách thơ Hồ Chí Minh

Bài thơ giúp em hiểu thêm điều

gì về tâm hồn Bác?

- Niềm vui hoà nhập thiên nhiên

- Tinh thần lạc quan cách mạng

Yếu tố nào tạo nên sự thành công đó?

- Kết hợp hài hoà cổ điển và hiện đại

- Giọng điệu đùa vui hóm hỉnh

- Kết hợp hài hoà các biện pháp nghệ thuật

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

cảm xúc của em về Bác sau khi đọc bài thơ.

Gợi ý:

+ Phương thức: biểu cảm

+ Nội dung: Cuộc sống thanh đạm, và cuộc đời

cách mạng của Bác.

+ Hình thức: Đoạn qui nạp hoặc diễn dịch.

+ Soạn bài: Câu cầu khiến + Thuyết minh về một danh lam.