Giáo án: Tôi yêu em của A.Pu-skin

Với mục tiêu giúp các em học sinh nắm được những nét chính về cuộc đời, sự nghiệp thơ của Pu-skin. Nhận ra tình yêu chân thành, đắm say, thủy chung và cao thượng của nhân vật tôi thể hiện qua bài thơ, ý nghĩa nhân văn của hình tượng nhân vật trữ tình. Qua đó thấy được tư tưởng và tình cảm của tác giả Pu-skin. Mời các bạn cùng tham khảo giáo án Tôi yêu em của A.Pu-skin dưới đây để nắm bắt đầy đủ nội dung chi tiết.

Trang 1

TÔI YÊU EM

A.Pu-skin

A Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh:

1 Kiến thức:

- Nắm được những nét chính về cuộc đời, sự nghiệp thơ của Pu-skin

- Nhận ra tình yêu chân thành, đắm say, thủy chung và cao thượng của nhân vật

“tôi” thể hiện qua bài thơ; ý nghĩa nhân văn của hình tượng nhân vật trữ tình Qua đó thấy được tư tưởng và tình cảm của tác giả

- Phân tích được vẻ đẹp giản dị, trong sáng, tinh tế về hình thức ngôn từ và nội dung tâm tình

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản

- Hình thành kĩ năng bình giảng thơ trữ tình và phân tích tâm trạng của nhân vật trong thơ trữ tình

3 Thái độ:

- Có cái nhìn đúng đắn về một tình yêu đích thực và hướng đến một tình yêu cao thượng, chân thành và thủy chung

- Nhận thức về quan niệm tốt đẹp, đúng đắn và cách ứng xử có văn hóa trong tình yêu

B Phương pháp và phương tiện thực hiện

1 Phương pháp

- Dự kiến bài dạy sẽ tổ chức theo hoạt động cảm thụ tác phẩm:

+ Phương pháp đọc hiểu, đọc diễn cảm, phân tích, bình giảng, kết hợp so sánh bằng hình thức trao đổi, thảo luận nhóm

+ Tích hợp phân môn: Làm văn Tiếng Việt Đọc văn

Trang 2

2 Phương tiện thực hiện:

- Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 11 tập 2

- Chuẩn kiến thức kĩ năng Ngữ văn 11

- Bản dịch nghĩa bài thơ “ Tôi yêu em”; bản dịch bài “ Ngài và anh, cô và em”

C Cách thức tiến hành

- Học sinh phải chuẩn bị bài Tôi yêu em của Pu-skin ở nhà, trả lời hệ thống câu hỏi trong sách giáo khoa và sách bài tập Ngoài ra còn phải tìm hiểu những nét chính về cuộc đời tác giả Puskin

- Giaó viên: Phải chuẩn bị kĩ nội dung kiến thức về A-lếch-xan-đrơ Xéc-ghê-ê-vích Pu-skin và bài thơ Tôi yêu em ( Mở rộng các bài thơ khác về chủ đề tình yêu của Pu-skin) Tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các hình thức trao đổi, thảo luận, hình thức thuyết trình cho học sinh trình bày về sự cảm thụ bài thơ

D Tiến trình dạy học

1 Ổn định tổ chức

- Cho học sinh ổn định tổ chức

2 Bài mới:

Lời vào bài:

Puskin – “Mặt trời của thi ca Nga” cũng vậy Ông cũng đã trải qua mối tình đơn phương thầm kín để rồi viết lên những lời thơ chan chứa cho tình cảm đó qua “Tôi yêu em” Nhưng nếu thông thường ta thường thấy những hờn giận, trách móc trong tình yêu không được đền đáp thì chàng trai trong “Tôi yêu em” lại có cách thể hiện đầy văn hóa của một trái tim chân thành và nồng nhiệt nhưng không kém phần cao thượng

Trang 3

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu khái

quát về tác giả và tác phẩm

- Gọi HS đọc phần Tiểu dẫn trong SGK

- Nêu những nét chính về cuộc đời, văn

nghiệp của Puskin?

Giới thiệu vắn tắt về hoàn cảnh ra đời

bài thơ?

- Nhan đề bài thơ gợi cho em những

cảm nghĩ gì?

Gợi mở:

+ Tôi ở đây là ai?

+ Cặp đại từ nhân xưng tôi – em giúp

em nhìn nhận như thế nào về mối quan

hệ giữa hai người này?

- Bài thơ này gồm mấy câu?

Mỗi HS có thể có nhiều cách chia khác

nhau Tuy nhiên, cần chia theo khổ (1 và

2) hoặc chia theo lý trí và tình cảm sẽ dễ

tiếp nhận hơn

Gọi một HS đọc 4 dòng đầu và cho biết

nội dung của 4 dòng này?

I Đọc và tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- A-lếch-xan-đrơ Xéc- ghê-ê-vích Pu-skin (1799-1837)

- Puskin là “ Mặt trời của thi ca Nga”, là nhà thơ vĩ đại “có ý nghĩa to lớn không chỉ trong lịch sử văn chương mà cả trong lịch sử thức tỉnh của dân tộc Nga” (N.A Đô-brô-liu-bốp)

- Là một thi sĩ lừng danh với hơn 800 bài thơ trữ tình, hơn thế còn là tác giả của nhiều cuốn tiểu thuyết, trường ca, truyện ngắn, ngụ ngôn… xuất sắc

- Khởi đầu cho chủ nghĩa hiện thực Nga

- Nội dung tác phẩm: Thể hiện tâm hồn nhân dân Nga khao khát TỰ DO và TÌNH YÊU

2 Tác phẩm “ Tôi yêu em”

- Tôi yêu em là một trong những bài thơ tình nổi tiếng của Puskin, được khơi gợi cảm xúc từ mối tình không thành của tác giả với Ô-lê-nhi-na(con gái của A.N.Ô-lê-nhin)

- Trong thơ Puskin có một số bài thơ

không đặt tiêu đề Vì thế có người gọi đó là Vô đề Dịch giả đã lấy điệp khúc “Tôi yêu em” làm tiêu đề cho bài thơ này Bài thơ sáng tác năm 1829

- Bài thơ được sắp xếp liền mạch 8 câu,

không chia khổ mà chia thành hai câu thơ lớn và đều được bắt đầu bằng điệp ngữ “Tôi yêu em”

 Bốn dòng thơ đầu: Sự nhận thức và suy xét tình yêu bằng lý trí

 Bốn dòng thơ cuối: Tâm hồn, trái tim nói lời tình yêu

Trang 4

Một HS khác đọc 4 dòng cuối và cho

biết nội dung của 4 dòng này?

Hoạt động 2: Tìm hiểu bài thơ “Tôi yêu

em”

- Trong câu mở đầu, nhân vật tôi muốn

nói điều gì?

- Nhận xét của em về dấu “”:” đặt ở

dòng thơ đầu?

- Cảm nhận hình ảnh “ngọn lửa tình”?

II Đọc – hiểu văn bản

1 Sự nhận thức và suy xét tình yêu bằng lý trí (4 dòng thơ đầu)

- Mở đầu bằng những lời tự nhủ trực tiếp, chân thành, không ồn ào mà giản dị:

“Tôi yêu em”

- Dấu: “:” => tôi và tình yêu là 2 chủ thể hoàn toàn khác, tình yêu vừa là một phần trong tôi vừa là một cái gì độc lập tương đối

- “ Ngọn lửa tình” cho thấy tình yêu của

Trang 5

- Em có nhận xét gì về giọng điệu của 2

câu thơ đầu?

Gợi ý: Qua một số từ ngữ: “có thể”;

“chưa hoàn toàn”

- Qua đó em thấy rằng tình yêu của

chàng trai như thế nào?

+GV liên hệ với những câu thơ trong

“Tự hát” của Xuân Quỳnh:

Trong hữu hạn ngắn ngủi của cuộc đời,

tình yêu trở thành vĩnh cửu:

Em trở về đúng nghĩa trái time m

Là máu thịt, đời thường ai chẳng có

Cũng ngừng đập khi cuộc đời không còn

nữa

Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi

- Sau lời khẳng định tình yêu ở 2 dòng

thơ đầu, mạch cảm xúc của nhân vật trữ

tình ở 2 dòng thơ sau có gì thay đổi? Đó

là tiếng nói của lý trí hay tình cảm?

Theo em, bên trong những lời nặng ý

chí đó, tâm trạng của tôi như thế nào?

tôi là niềm say mê, nó vẫn âm ỉ và dai dẳng cháy sáng trong tâm hồn, như ánh lửa rực cháy

- Giọng thơ có sự dè dặt, ngập ngừng trong lời thổ lộ: “có thể”, “chưa hẳn”

- Tình yêu của tôi dành cho em là tình

yêu say mê, âm thầm, dai dẳng, dấu hiệu của cảm xúc vững bền và một trái tim thủy chung, khác hoàn toàn với những đam mê bộc phát nhất thời

=> 2 dòng đầu: Người đọc cảm nhận

phần nào tình yêu của tôi thật chân

thành Đó là tình yêu bất chấp thời gian dù em có đoái hoài hay không

-“Nhưng” đứng đầu vế câu thơ chỉ mối

quan hệ tình cảm chân thành, đằm thắm (câu 1 và câu 2) với sự kìm nén của lí trí (câu 3,4)

Những từ chỉ sự phủ định: không, chẳng, muốn được dùng liên tiếp nhấn mạnh dứt khoát: cần dập tắt tình yêu, không phải vì mệt mỏi, tuyệt vọng, không hồi âm mà

chính vì sự thanh thản nơi tâm hồn em.

- Lý trí sáng suốt đã giúp nhân vật tôi nhận thức rằng: Tình yêu của tôi không mang lại cho em niềm vui, hạnh phúc mà ngược lại chỉ khiến em bận lòng hay những nỗi u hoài Em như thế thì tình yêu này không nên tiếp diễn Lời thơ như lời nhắn nhủ, một sự tự ý thức về tình yêu của mình và cũng là một tiếng nói

đầy dịu dàng, trân trọng với hồn em Bên

trong những lời nói điềm tĩnh ấy chính là quá trình tự đấu tranh, dằn vặt nội tâm

của nhân vật tôi (Hay chính là nỗi đau

Trang 6

Em thấy những nét đáng quý nào ở nhân

vật tôi trong 4 dòng thơ đầu?

- Nhân vật tôi có hoàn toàn lý trí?

Đọc 4 dòng thơ cuối và cho biết mạch

cảm xúc khác gì so với 4 dòng đầu?

- Em có nhận xét gì về nhịp thơ ? Nhà

thơ sử dụng những từ ngữ nào để thể

hiện sự mâu thuẫn đó?

- Qua việc diễn tả tâm trạng của nhân

vật trữ tình trong bài thơ giúp em hiểu gì

về tác giả Puskin?

khổ của tình yêu không được đền đáp,

nỗi đau phải dập tắt tình yêu chân thành, đằm thắm trong lòng mình).

=> Bốn câu thơ đầu cho thấy vẻ đẹp nhân cách của nhân vật trữ tình đang dần được hé lộ, chàng trai có tình yêu trung thực, chân thành và biết vượt qua thói vị kỉ để dành sự thanh thản cho người mình yêu

2 Tâm hồn và trái tim nói lời tình yêu(Bốn dòng thơ cuối):

- Lí trí: phải dập tắt tình yêu để giữ sự thanh thản cho em >< Tình cảm: không nghe lời

- Cảm xúc chợt vỡ òa, vẫn khẳng định “ Tôi yêu em” nhưng “ âm thầm”, tuyệt vọng vì “không hi vọng”

- Trái tim tha thiết yêu thương, đau đớn đang bị nỗi ghen tuông giày vò Một trạng thái tình cảm thường thấy ở bất cứ

ai khi đang yêu Puskin gọi ghen tuông là “ nỗi buồn đen tối làm mụ mẫm đầu óc”

- Nhịp thơ nhanh, nhiều ngắt cách với những trạng từ chỉ thời gian “khi”, “lúc” kết hợp với những trạng thái chỉ tình cảm biến đổi liên tục “âm thầm”, “không

hi vọng”, “rụt rè”, hậm hực lòng ghen” diễn tả thành công bi kịch tuyệt vọng giữa lý trí và tình cảm: giữa cái có( tình yêu của mình_ và cái không có (tình yêu của em dành cho tôi), giữa mơ ước (được

em yêu) và hiện thực (em không hề yêu tôi)

=> Puskin đã nghe thấu nỗi lòng của nhân vật trữ tình từ những trải nghiệm của bản thân để thể hiện những đợt sống

Trang 7

- GV: Lòng ghen tuông dễ làm con

người mất bình tĩnh và không thể sáng

suốt để phân biệt đúng – sai, dễ dẫn tới

bi quan và tuyệt vọng Vậy theo em

nhân vật trữ tình trong bài thơ có bị nỗi

ghen tuông hạ thấp hay không?

Gợi ý: Chia tay nhưng nghĩ tốt về nhau,

cầu chúc cho nhau hạnh phúc và gặp

những điều tốt lành…

- Lời chúc của nhân vật trữ tình nói lên

điều gì?

tình cảm của một con người tha thiết yêu thương mà không được cảm thông, có nỗi khổ đau của sự tuyệt vọng, sự e ngại, rụt rè và cả sự ghen tuông giày vò Ông xứng đáng được tôn vinh “Thi sĩ vĩ đại của tình yêu”

- Điệp khúc Tôi yêu em được láy lại lần thứ 3 để tiếp tục khẳng định bản chất của tình yêu tôi dành cho em: “chân thành, đằm thắm”

- Dòng cuối cùng là sự thăng hoa của tình yêu “chân thành, đằm thắm” ấy bằng lời chúc phúc cho em “được một người khác yêu”

=> Chàng trai đã coi hạnh phúc của em như hạnh phúc của mình

=> Bài thơ dường như là lời từ giã của một tình yêu không thành nhưng nét đặc biệt ở chỗ: lời từ giã cuối cùng lại trở thành lời giãi bày, bộc bạch một tình yêu chẳng thể nào nguôi ngoai, vẫn nồng nàn và da diết,…

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

Ngôn ngữ giản dị, trong sáng mà tinh tế

2 Nội dung:

Thấm đượm nỗi buồn về một tình yêu đơn phương nhưng nỗi buồn đó xuất phát từ tâm hồn trong sáng với một tâm hồn chân thành và cao thượng

Trang 8

- Rút ra những nhận xét về nội dung và

nghệ thuật của bài thơ?

E CỦNG CÔ

- Giaó viên dặn dò học sinh :

+ Học thuộc lòng bài thơ Tôi yêu em

+ Nắm được nội dung và nghệ thuật của bài thơ + Đọc thêm bài “Bài thơ số 28”/ trang 61 sgk

+ Chuẩn bị bài mới “Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt”

SVTH: LÝ NHÃ HÂN

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	28,79 KB