Tổng hợp 4 bài phân tích khổ 3 bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu

Bao trùm cả bài thơ Việt Bắc là một nỗi nhớ da diết. Tố Hữu đã khéo léo và tinh tế trong việc hòa quyện giữa các biện pháp tu từ với những địa danh, cặp đại từ "mình - ta" để diễn tả nỗi nhớ ấy trong khổ thơ thứ 3 của bài thơ. Mời các bạn tham khảo tài liệu Tổng hợp 4 bài phân tích khổ 3 bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu để thấy được giọng điệu tâm tình tha thiết, ân tình sâu nặng, thủy chung của "mình và ta".

BÀI MẪU SỐ 1:

Nhắc đến Tố Hữu thì ai cũng biết ông là một trong những nhà thơ trữ tình Cách Mạng hàng đầu của nền văn học Việt Nam Thơ Tố Hữu là tiếng thơ của lẽ sống lớn, tình cảm lớn, niềm vui lớn của con người Cách mạng và cuộc sống Cách Mạng

Bài Việt Bắc là đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác thơ của Tố Hữu nói riêng, của thơ

kháng chiến chống Pháp nói chung.Có thế nói, Việt Bắc là khúc tình ca và cũng là khúc hùng ca,thế hiện ân tình sâu nặng, thủy chung của nhà thơ đối với căn cứ địa Cách Mạng cả nước Điều này càng được khắc họa rõ nét hơn trong khổ thơ:

Mình đi,có nhớ những ngày

Việt Bắc là tác phẩm trường thiên,dài 150 dòng,được Tố Hữu viết vào tháng 10/1954

khi Trung ương Đảng và chính phủ, Bác Hổ và cán bộ từ giã Thủ đô gió ngàn để về với Thủ đô hoa vàng nắng Ba Đình Bao trùm đoạn thơ là một niềm hoài niệm nhớ thương

về những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc, là nỗi nhớ da diết, tâm trạng bâng khuâng, lưu

luyến của kẻ ở người đi người miền ngược và người đi kháng chiến

Mở đầu đoạn thơ là hàng loạt câu hỏi rất ngọt ngào:

Mình đi, có nhớ những ngày Mưa nguồn suối lũ,những mây cùng mưa

Mình về, có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai

Ở khổ thơ, xuất hiện một loạt cụm từ có nh ớ ,điều này gợi cho ta cảm nhận được tâm

trạng của người ở lại một tâm trạng quan tâm, lo lắng không biết: Cán Bộ về xuôi, Cán

Bộ có còn nhớ chiến khu VB nữa không ? Để cho VB hỏi là vì nhà thơ muốn khơi gợi lại những ngày kháng chiến gian khổ Nhớ thiên nhiên VB mưa nguồn suối lũ, những mây

cùng mù , câu thơ đã đặc tả được cảnh thiên nhiên hoang sơ, thời tiết khắc nghiệt nơi núi rừng VB, tuy khung cảnh có chút ảm đạm nhưng vẫn mang đậm chất trữ tình, thơ mộng,

phóng khoáng và hùng vĩ Ngoài việc phải đối mặt với sự khắc nghiệt,khó khăn của thiên

nhiên, mình và ta còn phải đối diện với cuộc sống thiếu thốn,đầy gian khổ miếng cơm

VĂN MẪU LỚP 12: VIỆT BẮC – TỐ HỮU

TỔNG HỢP 4 “BÀI PHÂN TÍCH KHỔ 3 BÀI THƠ VIỆT BẮC CỦA

TỐ HỮU”

chấm muối Hình ảnh hoán dụ mối thù nặng vai , gợi liên tưởng đến mối thù sâu

nặng của nhân dân đối với những kẻ cướp nước, những kẻ đan tâm bán nước ta cho giặc

Đồng thờ còn là lời nhắc nhở kín đáo của người ở lại về một thời rất đỗi tự hào, mình và

ta đã cùng sát cánh bên nhau, cùng nhau tiêu điệt kẻ thù chung, giành lại độc lập tự do và đem đến cho nhân dân cuộc sống hạnh phúc,ấm no Ngệ thuật tiểu đối kết hợp với cách ngắt nhịp 2/2/2 – 4/4 đều đặn khiến cho câu thơ trở nên nhịp nhàng, cân đối, lời thơ càng thêm

tha thiết

Tiếp mạch cảm xúc, vẫn là những lời hỏi của VB nhưng ẩn chứa trong vần thơ lại là lời bộc bạch tâm sự của người ở lại, bày tỏ tình cảm lưu luyến với cán bộ về xuôi:

Mình về, rừng núi nhớ ai Trám bùi để rụng, măng mai để già

Tố Hữu đã sử dụng biện pháp hoán dụ rừng núi nhớ ai rừng núi chính là hình ảnh người ở lại, còn đại từ ai là chỉ người cán bộ về xuôi nhằm nhấm mạnh tình cảm thắm thiết và nỗi nhớ da diết của nhân dân VB đối với những người kháng chiến, với Đảng và

chính ph ủ Thiên nhiên và con người VB nhớ cán bộ về xuôi nhiều đến mức trám bùi để rụng, măng mai để già trám bùi và măng mai là hai món ăn thường nhật của bộ đội, của cán bộ kháng chiến; đồng thời cũng là đặc sản của thiên nhiên VB Mình v ề

khiến núi rừng VB bỗng trở nên trống vắng, buồn bã đến lạ thường, ngay cả khi trám bùi măng mai mà cũng không ai thu hái Người ở lại đã bộc lộ tình cảm của mình thật chân thành và tha thiết

Nhân dân VB vẫn tiếp tục hỏi, nhưng ở đoạn thơ này lời hỏi được nhấn mạnh hơn, thể hiện

cụ thể và rõ ràng hơn: Cán Bộ về xuôi có nhớ cảnh vật VB, con người VB, nhớ những

năm tháng cùng nhau kháng chiến hay không ?

Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son Mình về, có nhớ núi non Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh.

Cụm từ nhớ những nhà biện pháp hoán dụ – gợi cho ta cảm nhận được tâm trạng lo

lắng không biết rằng: Cán bộ có nhớ những người dân VB hay không ?Chứ nhân dân VB

nhớ cán bộ nhiều lắm,nhớ đến nỗi hắt hiu lau xám Từ láy hắt hiu kết hợp với hình

ảnh đặc trưng của thiên nhiên VB lau xám càng làm nổi bật hơn khung cảnh hoang

vắng,đơn sơ, im lặng nơi núi rừng Nhưng đối lập với khung cảnh ấy là tấm lòng son ,

tấm lòng ấm áp và chân thành của con người VB Ngoài ra, nhân dân VB còn muốn biết

thêm rằng: Cán bộ về xuôi có nhớ núi non , nhớ thiên nhiên VB hùng vĩ hay không? Có nhớ khoảng thời gian cùng nhau kháng Nhật , thuở còn làm Việt Minh hay không ? Chính nghĩa tình của đồng bào VB đối với bộ đội, với Cách Mạng; sự đồng cảm cùng san sẻ mọi gian khổ, niềm vui, cùng gánh vác nhiệm vụ nặng nề, khó khăn làm cho VB quê

hương của Cách Mạng, cội nguồn nuôi dưỡng cho Cách Mạng càng thêm ngời sáng trong tâm trí nhà thơ nói riêng av2 trong lòng người đọc nói chung

Kết lại đoạn thơ là nỗi nhớ về những địa danh lịch sử:

Mình đi, mình có nhớ mìnhTân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.

Chỉ với hai câu thơ,nhưng tác giả đã gửi gắm rất nhiều tình cảm, ẩn chứa rất nhiều điều; đặc biệt là ở câu thơ sáu chữ có đến ba từ mình quyện vào nhau nghe thật tha thiết và chân

thành Từ mình thứ nhất và thứ hai được dùng để chỉ người cán bộ về xuôi, còn từ

mình thứ ba ta có thể hiểu theo nhiều cách.Mếu hiểu theo nghĩa rộng, mình là VB

đại từ nhân xưng ngôi thứ hai thì câu thơ mang hàm ý: Cán bộ về xuôi, về Hà Nội không biết cán bộ có còn nhớ đến nhân dân VB, nhớ đến người ở lại không ? Ở nghĩa hẹp hơn, mình chính là cán bộ về xuôi đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất khiến cho câu thơ

được hiểu theo một nghĩa khác: Cán bộ về xuôi, cán bộ có nhớ chính mình hay không? Có

còn nhớ đến quá khứ của bản thân, nhớ những năm tháng chiến đấu gian khổ vì lí tưởng cao đẹp,vì độc lập tự do của dân tộc hay không? Với cách hiểu thứ hai này, người ở lại đã đặt

ra một vấn đề có tính thời sự, sợ rằng mọi người sẽ ngủ quên trên chiến thắng, quên đi quá khứ hào hùng của mình, thậm chí sẽ phản bội lại lí tưởng cao đẹp của bản thân Nhà thơ Tố Hữu đã hình dung trước được diễn biến tâm lý của con người sau chiến thắng, đây quả là

câu thơ mang tính trừu tượng và triết lý sâu sắc

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.

Ở câu thơ cuối trong khổ ba, người ở lại nhắc đến hai địa danh nổi tiếng gắn liền với hai sự kiện quan trọng đã từng diễn ra ở VB Địa điểm thứ nhất: sự kiện cây đa Tân Trào

(12/1944), đây là nơi đội VN tuyên truyền giải phóng quân làm lễ xuất phát, lúc đầu chỉ với mấy chục thành viên nhưng sau đó trở thành đội quân VN- lực lượng chủ chốt đã làm nên

chiến thắng ngày hôm nay CÒn địa điểm thứ hai là tại đình Hồng Thái nơi Bác đã chủ trì cuộc họp (8/1945) quyết định làm cuộc CMT8; chính nhờ quyết định sáng suốt này mà

cuộc kháng chiến chống Pháp đã thành công vang dội,có thể giành lại độc lập tự do cho

nước nhà Tố Hữu lồng hai địa danh lịch sử vào trong câu thơ nhằm nhấn mạnh câu hỏi của người ở lại, đồng thời còn là lời nhắc nhở nhẹ nhàng: Không biết rằng cán bộ về xuôi có còn nhớ rằng VB chính là cái nôi của CM, là nguồn nuôi dưỡng Cách Mạng hay không ? Và liệu rằng cán bộ về xuôi có còn thủy chung, gắn bó với VB như xưa không hay là đã thay lòng

đổi dạ ?

Chỉ với 12 câu thơ trong khổ 3 của bài VB, Tố Hữu đã đưa ta vào thế giới của hoài niệm và

kỉ niệm, vào một thế giới êm ái,ngọt ngào, du dương của tình nghĩa Cách Mạng Cái hay

nhất trong khổ thơ chính là Tó Hữu đã sử dụng rất khéo léo và đặc sắc hai cụm từ đối lập

mình đi mình v ề Thông thường, đi và về là chỉ hai hướng trái ngược nhau, nhưng ở

trong khổ thơ này thì mình đi mình v ề đều chỉ một hướng là về xuôi,về Hà Nội.Với

lối điệp cấu trúc kết hợp nhịp thơ 2/2/2 – 4/4 đều đận, khiến cho âm điệu thơ trở nên nhịp

nhàng, cân xứng giống như nhịp chao của võng đong đưa, rất phù hợp vối phong cách thơ

trữ tình chính trị của Tố Hữu

Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc của Tố Hữu đã góp phần tạo nên sự thành công cho bài VB Những chi tiết về ánh sáng và tình

người, từ miếng cơm chấm muối, trám bùi,măng mai, mái nhà hắt hiu lau xám đến

mối thù hai vai chung gánh, những tấm lòng son sẽ không bao giờ phai nhạt,sẽ sống mãi trong lòng nhà thơ và trong tâm trí của người dân VB,của những cán bộ về xuôi

BÀI MẪU SỐ 2:

Nhắc đến Tố Hữu thì ai cũng biết ông là một trong những nhà thơ trữ tình Cách Mạng hàng đầu của nền văn học Việt Nam Thơ Tố Hữu là tiếng thơ của lẽ sống lớn, tình cảm lớn, niềm vui lớn của con người Cách mạng và cuộc sống Cách Mạng Bài “Việt Bắc” là đỉnh cao

trong sự nghiệp sáng tác thơ của Tố Hữu nói riêng, của thơ kháng chiến chống Pháp nói

chung.Có thế nói, “Việt Bắc” là khúc tình ca và cũng là khúc hùng ca,thế hiện ân tình sâu

nặng, thủy chung của nhà thơ đối với căn cứ địa Cách Mạng cả nước Điều này càng được

khắc họa rõ nét hơn trong khổ thơ:

“Mình đi,có nhớ những ngày

……

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa ?”

“Việt Bắc” là tác phẩm trường thiên,dài 150 dòng,được Tố Hữu viết vào tháng 10/1954 khi Trung ương Đảng và chính phủ, Bác Hổ và cán bộ từ giã “Thủ đô gió ngàn” để về với “Thủ

đô hoa vàng nắng Ba Đình” Bao trùm đoạn thơ là một niềm hoài niệm nhớ thương về

những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc, là nỗi nhớ da diết, tâm trạng bâng khuâng, lưu

luyến của kẻ ở người đi – người miền ngược và người đi kháng chiến

Mở đầu đoạn thơ là hàng loạt câu hỏi rất ngọt ngào:

“Mình đi, có nhớ những ngày Mưa nguồn suối lũ,những mây cùng mưa

Mình về, có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai”

Ở khổ thơ, xuất hiện một loạt cụm từ “có nhớ”,điều này gợi cho ta cảm nhận được tâm

trạng của người ở lại – một tâm trạng quan tâm, lo lắng không biết: “Cán Bộ về xuôi, Cán

Bộ có còn nhớ chiến khu VB nữa không ?” Để cho VB hỏi là vì nhà thơ muốn khơi gợi lại những ngày kháng chiến gian khổ Nhớ thiên nhiên VB “mưa nguồn suối lũ, những mây

cùng mù” , câu thơ đã đặc tả được cảnh thiên nhiên hoang sơ, thời tiết khắc nghiệt nơi núi

rừng VB, tuy khung cảnh có chút ảm đạm nhưng vẫn mang đậm chất trữ tình, thơ mộng,

phóng khoáng và hùng vĩ Ngoài việc phải đối mặt với sự khắc nghiệt,khó khăn của thiên

nhiên, “mình và ta” còn phải đối diện với cuộc sống thiếu thốn,đầy gian khổ “miếng cơm

chấm muối” Hình ảnh hoán dụ “mối thù nặng vai”, gợi liên tưởng đến “mối thù” sâu nặng của nhân dân đối với những kẻ cướp nước, những kẻ đan tâm bán nước ta cho giặc Đồng

thờ

còn là lời nhắc nhở kín đáo của người ở lại về một thời rất đỗi tự hào, “mình và ta” đã cùng sát cánh bên nhau, cùng nhau tiêu điệt kẻ thù chung, giành lại độc lập tự do và đem đến cho nhân dân cuộc sống hạnh phúc,ấm no Ngệ thuật tiểu đối kết hợp với cách ngắt nhịp 2/2/2 - 4/4 đều đặn khiến cho câu thơ trở nên nhịp nhàng, cân đối, lời thơ càng thêm tha thiết

Tiếp mạch cảm xúc, vẫn là những lời hỏi của VB nhưng ẩn chứa trong vần thơ lại là lời bộc bạch tâm sự của người ở lại, bày tỏ tình cảm lưu luyến với cán bộ về xuôi:

“Mình về, rừng núi nhớ ai Trám bùi để rụng, măng mai để già”

Tố Hữu đã sử dụng biện pháp hoán dụ “rừng núi nhớ ai” – “rừng núi” chính là hình ảnh

người ở lại, còn đại từ “ai” là chỉ người cán bộ về xuôi – nhằm nhấm mạnh tình cảm thắm

thiết và nỗi nhớ da diết của nhân dân VB đối với những người kháng chiến, với Đảng và

chính phủ…Thiên nhiên và con người VB nhớ cán bộ về xuôi nhiều đến mức “trám bùi để rụng, măng mai để già” – “trám bùi và măng mai” là hai món ăn thường nhật của bộ đội,

của cán bộ kháng chiến; đồng thời cũng là “đặc sản” của thiên nhiên VB “Mình về” khiến núi rừng VB bỗng trở nên trống vắng, buồn bã đến lạ thường, ngay cả khi “trám bùi – măng mai” mà cũng không ai thu hái Người ở lại đã bộc lộ tình cảm của mình thật chân thành và tha thiết

Nhân dân VB vẫn tiếp tục hỏi, nhưng ở đoạn thơ này lời hỏi được nhấn mạnh hơn, thể hiện

cụ thể và rõ ràng hơn: “Cán Bộ về xuôi có nhớ cảnh vật VB, con người VB, nhớ những năm tháng cùng nhau kháng chiến hay không ?”

“Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son Mình về, có nhớ núi non Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh.”

Cụm từ “nhớ những nhà” – biện pháp hoán dụ - gợi cho ta cảm nhận được tâm trạng lo lắng không biết rằng: Cán bộ có nhớ những người dân VB hay không ?Chứ nhân dân VB nhớ

cán bộ nhiều lắm,nhớ đến nỗi ”hắt hiu lau xám”.Từ láy “hắt hiu” kết hợp với hình ảnh đặc

trưng của thiên nhiên VB “lau xám” càng làm nổi bật hơn khung cảnh hoang vắng,đơn sơ,

im lặng nơi núi rừng Nhưng đối lập với khung cảnh ấy là “tấm lòng son”, tấm lòng ấm áp

và chân thành của con người VB Ngoài ra, nhân dân VB còn muốn biết thêm rằng: Cán bộ

về xuôi có nhớ “núi non”, nhớ thiên nhiên VB hùng vĩ hay không? Có nhớ khoảng thời gian cùng nhau “kháng Nhật”, “thuở còn làm Việt Minh” hay không ? Chính nghĩa tình của đồng bào VB đối với bộ đội, với Cách Mạng; sự đồng cảm cùng san sẻ mọi gian khổ, niềm vui,

cùng gánh vác nhiệm vụ nặng nề, khó khăn làm cho VB – quê hương của Cách Mạng, cội

nguồn nuôi dưỡng cho Cách Mạng – càng thêm ngời sáng trong tâm trí nhà thơ nói riêng

av2 Kết lại đoạn thơ là nỗi nhớ về những địa danh lịch sử:

“Mình đi, mình có nhớ mình

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.”

Chỉ với hai câu thơ,nhưng tác giả đã gửi gắm rất nhiều tình cảm, ẩn chứa rất nhiều điều;

đặc biệt là ở câu thơ sáu chữ có đến ba từ “mình” quyện vào nhau nghe thật tha thiết và

chân thành Từ “mình” thứ nhất và thứ hai được dùng để chỉ người cán bộ về xuôi, còn từ

“mình” thứ ba ta có thể hiểu theo nhiều cách.Mếu hiểu theo nghĩa rộng, “mình” là VB – đại

từ nhân xưng ngôi thứ hai – thì câu thơ mang hàm ý: Cán bộ về xuôi, về Hà Nội không biết cán bộ có còn nhớ đến nhân dân VB, nhớ đến người ở lại không ?” Ở nghĩa hẹp hơn,

“mình” chính là cán bộ về xuôi – đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất – khiến cho câu thơ được hiểu theo một nghĩa khác: Cán bộ về xuôi, cán bộ có nhớ chính mình hay không? Có còn

nhớ đến quá khứ của bản thân, nhớ những năm tháng chiến đấu gian khổ vì lí tưởng cao

đẹp,vì độc lập tự do của dân tộc hay không?” Với cách hiểu thứ hai này, người ở lại đã đặt

ra một vấn đề có tính thời sự, sợ rằng mọi người sẽ ngủ quên trên chiến thắng, quên đi quá khứ hào hùng của mình, thậm chí sẽ phản bội lại lí tưởng cao đẹp của bản thân Nhà thơ Tố Hữu đã hình dung trước được diễn biến tâm lý của con người sau chiến thắng, đây quả là

câu thơ mang tính trừu tượng và triết lý sâu sắc

“Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.”

Ở câu thơ cuối trong khổ ba, người ở lại nhắc đến hai địa danh nổi tiếng gắn liền với hai sự kiện quan trọng đã từng diễn ra ở VB Địa điểm thứ nhất: sự kiện “cây đa Tân Trào”

(12/1944), đây là nơi đội VN tuyên truyền giải phóng quân làm lễ xuất phát, lúc đầu chỉ với mấy chục thành viên nhưng sau đó trở thành đội quân VN- lực lượng chủ chốt đã làm nên

chiến thắng ngày hôm nay CÒn địa điểm thứ hai là tại đình “Hồng Thái” nơi Bác đã chủ trì cuộc họp (8/1945) quyết định làm cuộc CMT8; chính nhờ quyết định sáng suốt này mà cuộc kháng chiến chống Pháp đã thành công vang dội,có thể giành lại độc lập tự do cho nước

nhà Tố Hữu lồng hai địa danh lịch sử vào trong câu thơ nhằm nhấn mạnh câu hỏi của người

ở lại, đồng thời còn là lời nhắc nhở nhẹ nhàng: Không biết rằng cán bộ về xuôi có còn nhớ rằng VB chính là cái nôi của CM, là nguồn nuôi dưỡng Cách Mạng hay không ? Và liệu

rằng cán bộ về xuôi có còn thủy chung, gắn bó với VB như xưa không hay là đã thay lòng

đổi dạ ?”

Chỉ với 12 câu thơ trong khổ 3 của bài VB, Tố Hữu đã đưa ta vào thế giới của hoài niệm và

kỉ niệm, vào một thế giới êm ái,ngọt ngào, du dương của tình nghĩa Cách Mạng Cái hay

nhất trong khổ thơ chính là Tó Hữu đã sử dụng rất khéo léo và đặc sắc hai cụm từ đối lập

“mình đi – mình về”.Thông thường, đi và về là chỉ hai hướng trái ngược nhau, nhưng ở

trong khổ thơ này thì “mình đi – mình về” đều chỉ một hướng là về xuôi,về Hà Nội.Với lối

điệp cấu trúc kết hợp nhịp thơ 2/2/2 - 4/4 đều đận, khiến cho âm điệu thơ trở nên nhịp

nhàng, cân xứng giống như nhịp chao của võng đong đưa, rất phù hợp vối phong cách thơ

trữ tình – chính trị của Tố Hữu

“Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết và nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc” của Tố

Hữu đã góp phần tạo nên sự thành công cho bài VB Những chi tiết về ánh sáng và tình

người, từ “miếng cơm chấm muối, trám bùi,măng mai, mái nhà hắt hiu lau xám…” đến

“mối thù” hai vai chung gánh, những “tấm lòng son” sẽ không bao giờ phai nhạt,sẽ sống

mãi trong lòng nhà thơ và trong tâm trí của người dân VB,của những cán bộ về xuôi /

BÀI MẪU SỐ 3:

I/ Mở bài :

_ Tố Hữu là nhà thơ của lý tưởng cộng sản, là cờ đầu của nền thơ ca cách mạng Việt Nam _ Mỗi thời kỳ lịch sử đi qua, Tố Hữu đều để lại dấu ấn riêng mang đậm hồn thơ trữ tình

chính trị:Từ ấy, Việt Bắc, Gió lộng, Ra trận, Máu và hoa…

_ Việt Bắc là đỉnh cao của thơ Tố Hữu nói riêng và thơ ca chống Pháp núi chung Bài thơ là khúc tình ca và cũng là khúc hùng ca về cách mạng về cuộc kháng chiến và con người

kháng chiến, mà cội nguồn sâu xa của nó là tình yêu quê hương đất nước, là niềm tự hào về sức mạnh của nhân dân, là truyền thống ân nghĩa, đạo lí thuỷ chung của dân tộc Việt Nam Toàn bộ bài thơ là một hoài niệm lớn, day dứt khôn nguôi được thể hiện qua hình thức đối

đáp giữa người ra đi và người ở lại

Và đoạn thơ: “Mình đi, có nhớ những ngày

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa”

Là một trong những đoạn tiêu biểu cho tình cảm ân nghĩa thủy chung đó

II/ Thân bài

1/ (Xuất xứ chủ đề) Tháng 10.1954, khi TW Đảng và Chính phủ cùng cỏn bộ chiến sĩ rời chiến khu“Thủ đô gió ngàn” để về với “Thủ đô hoa vàng nắng Ba Đình tiếp quản

Hà Nội Lấy cảm hứng từ không khí của buổi chia tay lịch sử ấy,Tố Hữu đó xúc động viết nên bài thơ này

2/ ( Phân tích chi tiết)

_“Việt Bắc” là tác phẩm trường thiên,dài 150 câu lục bát, được cấu tạo theo lối đối đáp giao duyên của ca dao dân ca: Đối đáp giữa hai người yêu thương nhau, tình nghĩa mặn nồng nay phải chia tay nhau kẻ đi người ở Cả bài thơ tràn ngập nỗi nhớ Nỗi nhớ trong kẻ ở và người

đi trong câu hỏi và trong cả lời đáp Nỗi nhớ cứ trở đi trở lại cồn cào da diết Và trong đoạn thơ này, người ở lại đã khơi dậy một quá vãng đầy kỷ niệm

Vẫn là lối xưng hô _ Mình _ ta như tình yêu đôi lứa trong ca dao dân gian,Tố Hữu đã lý

giải cho mối quan hệ gắn bó giữa cán bộ kháng chiến với nhân dân Việt Bắc bằng giọng

điệu ngọt ngào tha thiết Mười hai câu thơ tạo thành 6 câu hỏi

+ Mình còn nhớ hay không những ngày tháng gian khổ

: Mình đi có nhớ những ngày Mưa nguồn suối lũ những mây cùng mù

Ngày ấy “giặc đến giặc lùng”, để bảo vệ tổ chức cách mạng còn non trẻ, cán bộ và nhân dân Việt Bắc đã phải rút vào rừng sâu chịu cảnh “ăn tuyết nằm sương”, “nếm mật nằm gai” chờ thời cơ đến Thời tiết ở đây khắc nghiệt, dữ dội “mưa nguồn suối lũ”; lạnh lẽo với những

“mây cùng mù” Đó không chỉ là những hình ảnh tả thực về sự khắc nghiệt của thời tiết Việt Bắc Mà đó còn là những ẩn dụ nghệ thuật nói đến những tháng ngày gian nan vất vả của

cán bộ và nhân dân Việt Bắc mà suốt đời họ có thể nào quên ?

+ Mình còn nhớ hay không những cảnh sinh hoạt thiếu thốn

Mình về có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối mối thù nặng vai

Ngày ấy, dân ta còn nghèo, trang thiết bị cho bộ đội còn thô sơ, lương thực thì lại càng hạn chế Nhắc đến “miếng cơm chấm muối” hẳn ta và mình đều quặn lòng đau đớn Nhưng họ tạm thời quên đi những khó khăn ấy bởi họ đang phải gánh vác một nhiệm vụ nặng nề, to

lớn Mối thù giặc Pháp đang đè nặng lên đôi vai của dân tộc Vì thế họ sẵn sàng quên đi cái riêng, cái cá nhân để hòa vào cái chung, cái cộng đồng rộng lớn để quyết đánh và quyết

thắng Hai câu thơ như một lời nhắc nhở kín đáo của người ở lại về một thời rất đỗi tự hào,

“mình và ta” đã cùng sát cánh bên nhau, cùng nhau tiêu diệt kẻ thù chung, giành lại độc lập

tự do và đem đến cho nhân dân cuộc sống hạnh phúc,ấm no Nghệ thuật tiểu đối kết hợp với cách ngắt nhịp 2/2/2 – 4/4 đều đặn khiến cho câu thơ trở nên nhịp nhàng, tha thiết

+ Hỏi người ra đi chưa thỏa, Người Việt Bắc còn hỏi chính lòng mình:

Mình về rừng núi nhớ ai Trám bùi để rụng, măng mai để già

Rừng núi nhớ hay đồng bào Việt Bắc nhớ Nghệ thuật hoán dụ kết hợp với nhân cách hóa,

Tố Hữu đã diễn tả sinh động tấm lòng của đồng bào Việt Bắc đối với Cách mạng Và khi

“ai” đó đi rồi thì “trám bùi để rụng, măng mai để già” Trám và măng là lương thực chủ yếu của bộ đội ta khi còn ở Việt Bắc Nay người đi rồi, trám để rụng, măng để già không người thu hái Hóa ra không chỉ có con người nhớ nhung mà đến thiên nhiên cũng cảm thấy cô

dơn trống vắng Thiên nhiên như cũng nặng tình, nặng nghĩa với con người Đại từ phiếm

chỉ ai mơ hồ nhưng cũng thật xác định “Rừng núi” – Người dân Việt Bắc có thể nhớ ai

ngoài người cán bộ kháng chiến về xuôi Câu thơ tô đậm cảm giác cô đơn, trống vắng của

kẻ ở khi phải chia xa

Và ở vào giờ phút bịn rịn này, khi về nơi phồn hoa đô hội, liệu “mình “ có còn nhớ tấm lòng của người dân Việt Bắc ?

Mình đi có nhớ những nhà