Bài giảng môn Lịch sử: Bài 17 - Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa từ sau ngày 2-9-1945 đến trước ngày 19-12-1946

Bài giảng môn Lịch sử: Bài 17 - Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa từ sau ngày 2-9-1945 đến trước ngày 19-12-1946 với các nội dung chính hướng đến trình bày như tình hình nước ta sau cách mạng tháng tám năm 1945; bước đầu xây dựng chính quyền cách mạng, giải quyết nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tài chính;... Mời các bạn cùng tìm hiểu và tham khảo nội dung thông tin tài liệu.

TRƯỜNG THPT QUANG TRUNG

GV: ĐỖ THỊ HƯƠNG

Môn Lịch Sử

NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA

TỪ SAU NGÀY 2-9-1945 ĐẾN TRƯỚC

NGÀY 19-12-1946

Bài 17: NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA TỪ SAU NGÀY 2-9-1945 ĐẾN

TRƯỚC NGÀY 19-12-1946 (2 Tiết)

I TÌNH HÌNH NƯỚC TA SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

II BƯỚC ĐẦU XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN CÁCH

MẠNG, GIẢI QUYẾT NẠN ĐÓI, NẠN DỐT VÀ KHÓ KHĂN VỀ TÀI CHÍNH

III ĐẤU TRANH CHỐNG NGOẠI XÂM VÀ NỘI PHẢN, BẢO VỆ CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG

? Tình hình nước ta sau Cách mạng tháng tám năm 1945

có những khó khăn và thuận lợi gì?

I TÌNH HÌNH NƯỚC TA SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

1 Khó khăn:

a Về kẻ thù:

- Miền Bắc: 20 vạn quân Trung Hoa Dân

quốc, theo sau là Việt Quốc, Việt Cách…

- Miền Nam: hơn 1 vạn quân Anh, theosau là Pháp

- Cả nước: 6 vạn quân Nhật

Quân Trung Hoa Dân quốc ở Hải Phòng 1945

Quân Anh đến Sài Gòn năm 1945

Quân Pháp ở Sài Gòn năm 1945

b Về chính quyền:

- Chính quyền non trẻ, quân sự non yếu

- Kinh tế: lạc hậu, kiệt quệ, nạn đói…

- Tài chính: trống rỗng, rối loạn…

- Văn hóa xã hội: 90% dân số mù chữ…

 “ngàn cân treo sợi tóc”

Dân đói năm 1945

Dân chết đói năm 1945

Xương của nạn nhân trận đói năm 1945 được cải táng

từ các hố chôn tập thể - Hà Nội

Tiền của Trung Hoa Dân quốc

Hậu quả của nạn mù chữ

2/ Thuận lợi:

a/ Trong nước:

- Nhân dân phấn khởi, gắn bó với chế độ mới

- Đảng – Bác sáng suốt lãnh đạo

b/ Thế giới:

- Hệ thống XHCN đang hình thành

- Phong trào giải phóng dân tộc, phong trào

hòa bình- dân chủ … phát triển

 Thuận lợi là cơ bản.

Nhóm 2: Đảng ta đã làm gì để giải

quyết nạn đói? Kết quả?

Nhóm 3: Tại sao Chính phủ VNDCCH xem việc chống dốt là một trong những nhiệm vụ cần giải quyết cấp bách? Biện

pháp giải quyết và kết quả?

Nhóm 1 : Đảng ta đã làm gì để xây dựng chính quyền cách mạng? Ý nghĩa của những việc làm đó.

Nhóm 4: khó khăn về tài chính: Biện pháp giải quyết? Kết quả - tác dụng?

II BƯỚC ĐẦU XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG, GIẢI QUYẾT NẠN ĐÓI, NẠN DỐT VÀ KHÓ KHĂN VỀ TÀI CHÍNH

1 Xây dựng chính quyền cách mạng

a Chính trị:

- 6/1/1946, Tổng tuyển cử bầu Quốc hội

- Sau 6/1/1946, Bắc bộ và Trung bộ bầu cử

hội đồng nhân dân các cấp…

- 2/3/1946, Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội

khóa I  Chính phủ do chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu

- 9/11/1946, Bản Hiến pháp đầu tiên…

Bác Hồ bỏ phiếu bầu cử Quốc hội

(6/1/1946)

Nhân dân Nam Kỳ nô nức đi bỏ phiếu bầu cử

Quốc hội (6/1/1946)

Quốc hội họp phiên đầu tiên (2/3/1946)

Chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam Dân

chủ Cộng hòa

Ông Huỳnh Văn Tiểng - chứng nhân của lịch sử - là đại biểu của Quốc hội khóa I V (1945 – 1975), là Giám đốc đầu tiên của Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh.

- Việt Nam giải phóng quân (5/1945)  Vệ

quốc Đoàn (9/1945)  Quân đội Quốc gia Việt Nam

(22/5/1946)

- Dân quân, tự vệ: tăng

2 Giải quyết nạn đói:

- Biện pháp trước mắt: Chủ tịch Hồ Chí Minh

kêu gọi nhân dân cả nước “nhường cơm sẽ áo”

 Cả nước dấy lên phong trào “Hủ gạo cứu đói”,

Mít tinh cứu đói tháng 11/ 1945 ở Hà Nội

Cụ Ngô Tử Hạ Đại biểu cao tuổi nhất của Quốc hội Khóa I

-Cầm càng xe đi quyên góp cứu đói năm 1946

Nhân dân Nam Bộ quyên góp gạo cứu giúp

đồng bào bị đói ở Bắc Bộ (10/1945)

Bác Hồ tham gia sản xuất

Nhân dân tăng gia sản xuất

3 Giải quyết nạn dốt:

- Biện pháp trước mắt: 8/9/1945, Chủ tịch Hồ ChíMinh kí sắc lệnh thành lập Nha bình dân học vụ

Phát động phong trào chống nạn thất học ở Hà Nội 1945.

Một lớp Bình dân học vụ

Đồ dùng học tập trong lớp bình dân học vụ

Bác Hồ tham gia xóa mù chữ

Thư gửi các cháu học sinh

nhân ngày khai trường 9- 1945

“ Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài

vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu”

( Hồ Chí Minh)

4 Giải quyết khó khăn về tài chính:

- Biện pháp trước mắt: kêu gọi nhân dân tự nguyệnđóng góp: “qũy độc lập” , “Tuần lễ vàng”  Thu

370 ký vàng 20 triệu đồng…

- Nhiệm vụ lâu dài: 31/1/46 phát hành tiền 

3/11/46 lưu hành tiền VN

 Khắc phục ngân sách trống rỗng; ổn định nền tài chính

Giấy bạc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phát hành năm 1946

Giấy bạc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phát hành năm 1946

Ý nghĩa tác dụng của các chủ trương trên:

- Thể hiện bản chất ưu việt: Nhà nước do dân, vì dân

- Tinh thần yêu nước, đoàn kết của nhân dân ta

- Thể hiện tài năng lãnh đạo của Đảng - Bác Hồ

- Củng cố chính quyền về mọi mặt, tạo điều kiện cho ta đối phó với kẻ thù

III ĐẤU TRANH CHỐNG NGOẠI XÂM VÀ NỘIPHẢN, BẢO VỆ CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG

1 Kháng chiến chống thực dân Pháp trở lại xâm

lược ở Nam Bộ

a Thực dân Pháp trở lại xâm lược:

- Đêm 22 rạng sáng 23/9/1945: được sự giúp

đỡ

của quân Anh, thực dân Pháp đánh chiếm Sài Gòn  mở đầu cuộc xâm lược nước ta lần 2

b Kháng chiến chống pháp ở Nam Bộ:

- Nhân dân Nam Bộ anh dũng đấu tranh

- Hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng, Chiính phủ,nhân dân cả nước đã ủng hộ miền Nam bằng sức

người (đoàn quân Nam tiến), sức của (quần áo, tiền,gạo, thuốc men )

Đoàn quân Nam tiến vào Nam Bộ

chiến đấu

2 Đấu tranh với quân Trung Hoa Dân quốc và

bọn phản cách mạng ở miền Bắc

a Chủ trương của Đảng:

Tránh đối phó với nhiều kẻ thù cùng một lúc 

Đảng chủ trương hòa Trung Hoa Dân quốc

* Chính trị:

- Nhường cho tay sai của Trung Hoa Dân quốc

70 ghế trong Quốc hội, 4 ghế bộ trưởng

- Kiên quyết vạch trần mưu chia rẽ, phá hoại

- Trấn áp bọn phản cách mạng

3 Hòa hoãn với Pháp nhằm đẩy quân Trung Hoa

Dân quốc ra khỏi nước ta

a Hiệp định Sơ bộ:

* Hoàn cảnh:

- Pháp và Trung Hoa Dân quốc điều đình với

nhau bằng Hiệp ước Hoa – Pháp (28/2/1946).

- Tình hình đó đặt nước ta đứng trước hai con

đường:

1 Cầm vũ khí chống Pháp.

2 Hòa với Pháp để đuổi quân Trung Hoa Dân

quốc về nước, kéo dài thời gian chuẩn bị đánh Pháp.

=> Ta chọn con đường thứ hai: 6/3/1946, Bác Hồ ký với Pháp bản Hiệp định Sơ bộ.

* Nội dung:

- Chính phủ Pháp công nhận nước ta là một quốc gia tự do, có chính phủ riêng, nghị viện riêng, quân đội riêng, tài chính riêng và là thành viên của Liên bang Đông Dương, nằm trong khối Liên hiệp Pháp.

- Ta cho 15.000 quân Pháp ra Bắc thay quân Trung Hoa Dân quốc làm nhiệm vụ giải giáp quân

Nhật…và rút dần trong thời hạn 5 năm.

- Hai bên ngừng bắn ở phía Nam và tạo không khí thuận lợi đi đến cuộc đàm phán chính thức bàn các vấn đề về ngoại giao của Việt Nam, chế độ tương lai của Đông Dương, quyền lợi kinh tế và văn hóa của người Pháp ở Việt Nam.

b Tạm ước 14/9/1946:

* Hoàn cảnh:

Sau khi ký Hiệp định Sơ bộ:

- Phía ta: Tranh thủ thời gian hòa bình để củng

cố chính quyền, chuẩn bị lực lượng mọi mặt cho

cuộc kháng chiến chống Pháp lâu dài

xây dựng, củng cố lực lượng, chuẩn bị bước vào

cuộc kháng chiến toàn quốc chống Pháp

Củng cố :

- Sách lược của Đảng, Hồ Chí Minh với

Tưởng và Pháp trước và sau 6.3.1946

+ Trước 6.3.1946, ta hòa với Tưởng ở miền Bắc đánh Pháp ở miền Nam

+ Từ 6.3.1946, ta hòa với Pháp để đuổi

Tưởng ra khỏi nước ta