Thông qua bài Một số tác giả và tác phẩm tiêu biểu của Mỹ thuật VN từ cuối thế kỷ XIX đến năm 1954 giúp học sinh biết được vài nét về thân thế, sự nghiệp và những đóng góp to lớn của một số hoạ sĩ đối với nền văn học nghệ thuật.
Trang 1Giáo án Mỹ thuật 7
BÀI 22 :THƯỜNG THỨC MT
MỘT SỐ TÁC GIẢ & TÁC PHẨM CỦA MĨ THUẬT VIỆT NAM
TỪ CUỐI TK XIX ĐẾN NĂM 1954
I Mục tiêu bài học.
1.KT; - Học sinh biết được vài nét về thân thế, sự nghiệp và những đóng
góp to lớn của một số hoạ sĩ đối với nền văn học nghệ thuật
2.KN; - Hiểu thêm về các chất liệu tạo nên vẻ đẹp trong tác phẩm mĩ thuật
thông qua một vài tác phẩm
II Chuẩn bị.
a tài liệu tham khảo.
- Những giáo trình, tài liệu như yêu cầu của bài 14.
- Sưu tầm thêm các bài viết về thân thế, cuộc đời của hoạ sĩ, các nhà điêu khắc được giới thiệu trong bài
b Đồ dùng dạy học.
1 Giáo viên.
- Sưu tầm thêm các tác phẩm khác của những tác giả đợc giới thiệu trong bài
- Bộ ĐDDH MT7.
2 Học sinh.
- Sưu tầm bài viết, tranh của các tác giả trong sách, báo, tạp chí
- Đọc bài giới thiệu trong SGK
- Xem trước bức tranh giới thiệu trong SGK
b phương pháp dạy - học.
- Phương pháp trực quan, vấn đáp, đánh giá, gợi mở, thảo luận nhóm III Tiến trình dạy- học.
a ổn định tổ chức lớp.
b kiểm tra đầu giờ.
c bài tập.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
Trang 2I Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm
hiểu vài nét về tiểu sử hoạ sĩ Nguyễn Phan
Chánh.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần I -
SGK).
? Em biết gì về hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh?
? Nêu khái quát về thân thế, sự nghiệp của
hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh?
- Ơng sinh ngày 21 - 7 - 1892 tại Hà Tĩnh
- Ơng là sinh viên khố 1 trường CĐMT
Đơng Dương (1925 - 1930)
- Ơng là người chuyên vẽ tranh lụa, tranh của
ơng đã nổi tiếng khắp thế giới và làm rung
động lịng ngời bởi tình cảm chân thực, giản
dị trữ tình, đậm đà tâm hồn Việt Nam
? Ơng cĩ những tác phẩm nổi tiếng nào?
+ Chơi ơ ăn quan (1931)
+ Rửa rau cầu ao (1931)
+ Hái rau muống (1934)
- Ơng mất ngày 22 - 11 - 1984 tại Hà Nội, thọ
92 tuổi
- Năm 1996 nhà nước truy tặng ơng giải
I Hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh (1892 - 1984).
- Ơng sinh ngày 21 - 7 - 1892 tại Hà Tĩnh
- Ơng là sinh viên khố 1 trường CĐMT Đơng Dương (1925 - 1930)
- Ơng là người chuyên vẽ tranh lụa
- Ơng mất ngày 22 - 11 - 1984 tại Hà Nội, thọ 92 tuổi
Tích hợp :Học tập và làm theo đạo đức HCM ( Phân tích tác phẩm Bác hồ với thiếu nhi, Tranh vẽ bằng máu của họa sĩ Diệp Minh Châu
thưởng Hồ Chí Minh về văn học - nghệ thuật
* Phân tích tác phẩm: Chơi ơ ăn quan
? Tranh miêu tả những gì?
- Một trị chơi dân gian quen thuộc của trẻ em
thời kì trước cách mạng tháng Tám (1945)
? Trong tranh cĩ mấy nhân vật?
Trang 3- Bốn em bé gái trong tranh trong trang phục
truyền thống thời kì đó (1931) đang chăm chú
chơi ô ăn quan
? Hình ảnh trong tranh được sắp xếp như
thế nào?
- Chặt chẽ với các độ đậm nhạt vừa phải đã
tạo được sự hấp dẫn của tranh
? Gam màu chủ đạo của tranh là gì?
- Nâu hồng
? Ông có lối vẽ như thế nào?
- Tuy có dựa vào kĩ thuật dựng hình Châu Âu
nhưng vẫn giữ được hoà sắc, bố cục, bút pháp
phương Đông truyền thống và biểu hiện rõ
phong cách Việt Nam
II Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm
hiểu vài nét về tiểu sử hoạ sĩ Tô Ngọc Vân.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II -
SGK).
? Hoạ sĩ Tô Ngọc Vân sinh năm nào, ở đâu?
- Sinh ngày 15 - 12 - 1906 tại Hà Nội
? Quê ông ở đâu?
- Làng Xuân Cầu, xã Nghĩa Trụ, huyện Văn
Giảng, tỉnh Hưng Yên
? Ông học trường gì, tốt nghiệp năm nào?
- Học trường CĐMT Đông Dương tốt nghiệp
năm 1931
- Nghệ thuật của ông ảnh hưởng nhiều đến thế
hệ sau này trong nước và giới ưa chuộng nghệ
II Hoạ sĩ Tô Ngc Vân (1906 - 1954).
- Sinh ngày 15 - 12 - 1906 tại
Hà Nội
- Tốt nghiệp trường CĐMT Đông Dương năm 1931
thuật nước ngoài
- Ông là hoạ sĩ tiêu biểu cho lớp nghệ sĩ trí
thức ở Hà Nội tham gia kháng chiến
- Trước CM tháng Tám ông chuyển sang vẽ
Trang 4về những chị nông dân, những anh vệ quốc
đoàn, những bà già và các cô gái dân tộc tham
gia kháng chiến
? Ông đã từng làm những công việc gì?
- Làm trưởng đoàn văn hoá kháng chiến và là
hiệu trởng đầu tiên của trường mĩ thuật kháng
chiến ở chiến khu Việt Bắc (1951)
- Ông là ngời chịu khó thâm nhập thực tế ở
nông thôn và tham gia chiến dịch
? Ông có những tác phẩm tiêu biểu nào?
+ Chị cán bộ cốt cán
+ Đi học đêm
+ Hành quân qua suối
+ Tôi có ý kiến
- Ông đã hi sinh anh dũng trên đường tham
gia chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954
- Nă 1996 nhà nước truy tặng ông giải thưởng
Hồ Chí Minh về văn học - nghệ thuật
* Phân tích tác phẩm: Nghỉ chân bên đồi
(tranh sơn mài).
- Bức tranh diễn tả phút nghỉ ngơi, thư thái
trên đờng đi chiến dịch, bên sườn đồi vùng
trung du phía Bắc
- Tranh có 3 nhân vật nhưng đủ thành phần:
Anh vệ quốc đoàn, bác nông dân và cô gái
thái
- Tranh mang nhiều yếu tố trang trí
- Cách diễn tả khoẻ khoắn, mạch lạc
III Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tìm
hiểu vài nét về hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung.
III Hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung (1912 - 1977).
Trang 5- Giáo viên gọi học sinh đọc (phần III - SGK).
? Hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung sinh năm nào, ở
đâu?
- Sinh năm 1912 quê ở Xuân Tảo - Từ Liêm -
Hà Nội trong một gia đình có truyền thống
nho học khoa bảng
- Ông tốt nghiệp trường CĐMT Đông Dương
năm 1934
- Sau CM tháng Tám ông đã theo đoàn quân
Nam Tiến và lại có mặt ở vùng cực nam
Trung Bộ
? Ông chuyên vẽ về những gì?
- Vẽ về cuộc kháng chiến hào hùng, đầy khí
thế của nhân dân ta và các lực lượng vũ trang
? Ông có những tác phẩm tiêu biểu nào?
+ Du kích tập bắn
+ Làm kíp lựu đạn
+ Khai hộ
- Hoà bình lập lại ông vừa sáng tác nghệ thuật
vừa xây dựng viện bảo tàng mĩ thuật Việt
Nam và viện nghiên cứu mĩ thuật
- Ông mất ngày 22 - 9 -1977 tại Hà Nội, thọ
65 tuổi
- Năm 1996 nhà nước truy tặng ông giải
thưởng Hồ Chí Minh về văn học - nghệ thuật
* Phân tích tác phẩm: Du kích tập bắn (màu
bột).
- Bức tranh được hoạ sĩ quan sát trực tiếp và
- Sinh năm 1912 quê ở Xuân Tảo - Từ Liêm - Hà Nội
- Ông tốt nghiệp trường CĐMT Đông Dương năm 1934
- Vẽ về cuộc kháng chiến hào hùng, đầy khí thế của nhân dân
ta và các lực lượng vũ trang
- Hoà bình lập lại ông vừa sáng tác nghệ thuật vừa xây dựng viện bảo tàng mĩ thuật Việt Nam và viện nghiên cứu mĩ thuật
- Ông mất ngày 22 - 9 -1977 tại
Hà Nội, thọ 65 tuổi
Trang 6vẽ bằng màu bột năm 1947 tại vùng La Hai -
tỉnh Phú Yên
- Bức tranh ghi lại buổi tập bắn của một tổ du
kích gồm có cả nông dân, công nhân và
những người khác
- Hình thức: Với màu sắc hài hoà, trong sáng,
kết hợp với lối vẽ khúc chiết, hoạ sĩ đã tạo
được sắc thái chân thật trong tranh
- Năm nhân vật được diễn tả ở các tư thế khác
nhau (người trườn, người bò, người núp ).
IV Hướng dẫn học sinh tìm hiểu vài nét về
nhà điêu khắc - hoạ sĩ Diệp Minh Châu.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần IV -
SGK).
? Ông sinh năm nào ở đâu?
- Ông sinh năm 1919 tại Nhơn Thạch - Bến
Tre
- Tốt nghiệp trường CĐMT Đông Dương năm
1945
- Ông dành phần lớn tình cảm của mình để
sáng tác về lãnh tụ Hồ Chí Minh
VD: Tác phẩm Bác Hồ với thiếu nhi ba miền
Bắc - Trang - Nam
- Ông là hoạ sĩ tiêu biểu cho thế hệ các hoạ sĩ
miền Nam đi theo kháng chiến với niềm tin
mãnh liệt với sự lãnh đạo của Đảng và Bác
Hồ
? Hoà bình lập lại ông đã làm những công
việc gì?
- Giảng dạy tại trường CĐMT Việt Nam Ông
vừa giảng dạy, vừa sáng tác và có nhiều tác
phẩm nổi tiếng như: Bác Hồ với thiếu nhi ba
miền Bắc - Trang - Nam
IV Hoạ sĩ Diệp Minh Châu (1919 - 2002).
- Ông sinh năm 1919 tại Nhơn Thạch - Bến Tre
- Tốt nghiệp trường CĐMT Đông Dương năm 1945
- Ông dành phần lớn tình cảm của mình để sáng tác về lãnh tụ
Hồ Chí Minh
- ¤ng lµ ho¹ sÜ tiªu biÓu cho thÕ hÖ c¸c ho¹ sÜ miÒn Nam
- Hoµ b×nh lËp l¹i gi¶ng d¹y t¹i trêng C§MT ViÖt Nam ¤ng võa gi¶ng d¹y, võa s¸ng t¸c
Trang 7Tượng liệt sĩ Võ Thị Sáu, Hương sen, Bác Hồ
lên suối Lê Nin
- Ông là nghệ sĩ luôn trăn trở và say mê tìm
tòi sáng tạo nghệ thuật
- Năm 1996 nhà nước truy tặng ông giải
thưởng Hồ Chí Minh về văn học - nghệ thuật
* Phân tích tác phẩm: Bác Hồ với thiếu nhi ba
miền Bắc - Trung - Nam (tranh lụa).
- Đây là một tác phẩm có giá trị về mặt tình
cảm vì được hoạ sĩ vẽ bằng máu của chính
mình
- Tranh chỉ có một màu nhưng rất sinh động
hấp dẫn
- Tranh tượng trương cho tình cảm yêu
thương của cả nước với Bác Hồ
- Hình thức: Bằng nét vẽ đơn giản, tác giả tập
trung diễn tả nét mặt khuôn mặt đôn hậu của
Bác Hồ bên cạnh khuôn mặt của 3 cháu thiếu
nhi Mỗi em một vẻ nhưng đều biểu lộ được
tình cảm yêu mến của thiếu nhi nói chung và
3 em nói riêng với Bác Hồ
V Hoạt động 5: Đánh giá kết quả học tập.
? Nêu vài nét về hoạ sĩ Nguyễn Phan
Chánh?
? Hoạ sĩ Tô Ngọc Vân sinh năm nào, ở đâu?
? Hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung có những tác
phẩm nổi tiếng nào?
? Nhà điêu khắc - hoạ sĩ Diệp Minh Châu
chuyên vẽ về những gì?
* Bài tập về nhà:
- Sưu tầm các bài viết, tranh, ảnh của các hoạ sĩ trong bài học
- Vẽ một bức tranh về đề tài Bác hồ với thiếu nhi
- Chuẩn bị:
+ Giấy vẽ, màu vẽ, bút chì