Doi moi Phuong phap va doi moi danh gia ket quaHDGD NGLL o truong THCS

Đổi mới phương pháp HĐGDNGLL ở các trường THCS hiện nay cũng định hướng vào việc phát triển tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh, khả năng hoạt động độc lập, khả n[r]

TÀI LIỆU TẬP HUẤN GIÁO VIÊN CỐT CÁN HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRƯỜNG TRUNG HỌC

CƠ SỞ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Hà Nội, 2009

“Đổi mới Phương pháp và đổi mới đánh giá kết quả HĐGD

NGLL ở trường THCS”

Hè 2009

PHẦN I - GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHÓA TẬP HUẤN

- Có thái độ tích cực tham gia và vận dụng sáng tạo vào thực tế

Nội dung tập huấn

- Giới thiệu chương trình HĐGDNGLL cấp THCS

- Phương pháp tổ chức HĐGD NGLL theo định hướng đổi mới

- Phương pháp tập huấn cùng tham gia

- Báo cáo kết quả làm việc nhóm

- Luyện tập, thực hành

PHẦN II - CÁC NỘI DUNG TẬP HUẤN CỤ THỂ

Nội dung 1 Giới thiệu chương trình HĐGD NGLL cấp THCS

(1 tiết)

Mục tiêu

Sau khi hoàn thành nội dung 1, học viên:

- Nắm chắc được mục tiêu, nội dung chương trình

HĐGD NGLL cấp THCS cũng như một vài điểm lưu ý khi thực hiện chương trình này

- Biết cách hướng dẫn giáo viên hiểu rõ hơn về chương trình HĐGD NGLL cấp THCS

- Có tinh thần trách nhiệm trong quá trình tập huấn giáo viên ở địa phương

Thảo luận : Đồng chí hãy cho biết về mục tiêu cụ thể của HĐGD NGLL là gì ?

Mục tiêu của HĐGD NGLL ở tr ờng THCS :

- Củng cố và khắc sâu những kiến thức của các môn học ; mở rộng và nâng cao hiểu biết cho học sinh về các lĩnh vực đời sống xã hội ; làm phong phú thêm vốn tri thức, kinh nghiệm hoạt động tập thể của học sinh.

- Rèn luyện cho học sinh các kĩ năng cơ bản phù hợp với lứa

tuổi THCS nh : kĩ năng giao tiếp ứng xử có văn hoá; kĩ năng tổ chức quản lí và tham gia các hoạt động tập thể với t cách là chủ thể của hoạt động ; kĩ năng tự kiểm tra, đánh giá kết quả học

tập, rèn luyện; củng cố, phát triển các hành vi, thói quen tốt

trong học tập, lao động và công tác xã hội

- Bồi d ỡng thái độ tự giác, tích cực tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội; hình thành tình cảm, niềm tin trong

cuộc sống, với quê h ơng đất n ớc; có thái độ đúng đắn đối với các hiện t ợng tự nhiên và xã hội

Thảo luận : Mức độ nội dung của ch ơng trình HĐGD NGLL đ ợc cấu trúc nh thế nào ?

- Ch ơng trình HĐGD NGLL cấp THCS là ch ơng trình đồng tâm Ch ơng trình có phần bắt buộc và phần tự chọn.

- Các mức độ nội dung ch ơng trình đ ợc nâng cao dần từ lớp 6 đến lớp 9

Những quan điểm đổi mới về phương

thức tổ chức HĐGD NGLL cấp THCS.

- Tổ chức HĐGD NGLL phải phù hợp với yêu

cầu, nguyện vọng và khả năng của HS

- Khi tổ chức HĐGD NGLL cần phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh

- Cần bám sát mục tiêu giáo dục THCS, đặc biệt là phải rèn cho HS tác phong làm việc và những kỹ năng của người lao động thời kỳ CNH, HĐH phù hợp với lứa tuổi

-Tổ chức HĐGD NGLL phải phù hợp với đặc điểm, điều

kiện của nhà trường, của địa phương Phải thu hút mọi lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường tham gia tổ chức hoạt động cho HS

Kết luận

Nắm chắc mục tiêu, nội dung chương trình và những

quan điểm đổi mới về phương thức tổ chức là yêu cầu bắt buộc đối với cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên khi thực hiện chương trình HĐGD NGLL và là điều kiện để đổi mới phương pháp, đổi mới đánh giá kết quả hoạt động có hiệu quả

Nội dung 2 Phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục ngoài

giờ lên lớp theo định hướng đổi mới

(4 tiết)

Mục tiêu :

Sau khi hoàn thành nội dung 2, học viên:

- Hiểu được định hướng chung về đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL, những yêu cầu đổi mới và biết được một số phương pháp tổ chức hoạt động phù hợp với đặc điểm HS THCS.

- Biết vận dụng một số phương pháp tổ chức HĐGDNGLL vào thực tế ở lớp và trường mình.

- Linh hoạt, sáng tạo và chủ động trong việc vận dụng các phương pháp tổ chức HĐGDNGLL

Thảo luận : Đổi mới PPDH ở trường THCS

được thực hiện theo các định hướng nào ?

Kết luận

Định hướng chung về đổi mới phương pháp tổ chức

HĐGD NGLL ở THCS :

- Bám sát mục tiêu của HĐGD NGLL ở trường THCS.

- Phù hợp với nội dung hoạt động cụ thể.

- Phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh THCS.

- Phù hợp với cơ sở vật chất, các điều kiện tổ chức hoạt động của nhà trường.

- Phù hợp với việc đổi mới đánh giá kết quả hoạt động của

học sinh.

- Tăng cường sử dụng các TBDH, PTDH các môn học và đặc biệt lưu ý đến những ứng dụng của CN thông tin.

Thảo luận : Theo đồng chí, để đổi mới phương pháp tổ chức HĐGD NGLL cần phải có những yêu cầu gì ?

Yêu cầu đổi mới phương pháp tổ chức HĐGD NGLL

ở THCS :

- Đảm bảo tính thực tiễn

-Tăng cường sự tham gia của học sinh

- Phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của HS

- Đa dạng hoá các hình thức tổ chức hoạt động

- Hoạt động dựa trên cách tiếp cận giá trị

- Hoạt động dựa trên cách tiếp cận kĩ năng sống

Khái niệm định hướng đổi mới phương pháp

dạy học (PPDH)

Định hướng chung về đổi mới phương pháp dạy học

(PPDH) đã được quy định trong Luật giáo dục, đó là :

“phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của

học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn

học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”.

Có thể coi quan điểm phát huy tính tích cực của HS là

định hướng chung cho việc đổi mới PP tổ chức HĐGD

NGLL

4 Phương Pháp tổ chức hội thi

5 Phương pháp tổ chức hoạt động giao lưu

6 Phương pháp giải quyết vấn đề

7 Phương pháp giao nhiệm vụ

8 Phương pháp đóng vai

9 Phương pháp tình huống

Kết luận

Các phương pháp tổ chức HĐGD NGLL được vận dụng từ các PP giáo dục và PP dạy học Khi vận dụng những PP này, giáo viên cần linh hoạt, tránh máy móc Trong một hoạt động, có thể đan xen sử dụng nhiều phương pháp khác nhau thì

sẽ có hiệu quả hơn Người giáo viên chủ nhiệm

tổ chức hoạt động cho học sinh cần hết sức linh hoạt, sáng tạo khi vận dụng các PP và phải luôn chú ý phát huy vai trò chủ động, tính tích cực của

HS Đó là yêu cầu cơ bản xuyên suốt trong tổ chức HĐGD NGLL để mang lại hiệu quả.

Những kĩ thuật dạy học (KTDH) tích cực được

vận dụng trong tổ chức HĐGD NGLL.

Kỹ thuật dạy học tích cực là những thao tác, cách thức hành động của giáo viên và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học Các KTDH chưa phải là các PPDH độc lập Các KTDH rất đa dạng và phong phú về số lượng Vận dụng các KTDH trong HĐGD NGLL sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của các phương pháp được vận dụng trong tổ chức HĐGD NGLL

Một vài kỹ thuật dạy học tích cực

- Kỹ thuật động não

- Kỹ thuật XYZ

- Kỹ thuật bể cá

- Kỹ thuật tia chớp

Nội dung 3 Đánh giá kết quả Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

(4 tiết)

Mục tiêu :

Sau khi hoàn thành nội dung 2, học viên:

- Hiểu được ý nghĩa của việc đánh giá kết quả HĐGDNGLL của

HS THCS là nhằm xác định mức độ phát triển của các em về nhận thức, kỹ năng và thái độ trong quá trình HĐ

- Biết được việc đánh giá kết quả HĐGDNGLL góp phần vào đánh giá hạnh kiểm, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh, động viên các em tích cực học tập và rèn luyện, đồng thời đảm bảo quyền của trẻ em trong đánh giá.

- Biết cách đánh giá kết quả hoạt động của học sinh thông qua một số hình thức đánh giá phù hợp.

- Tin vào kết quả của đánh giá

Các nội dung HĐGD NGLL cần đánh giá

Các hình thức đánh giá

- Đánh giá bằng phiếu trắc nghiệm

- Đánh giá theo mẫu phiếu tự đánh giá

- Đánh giá bằng phiếu hỏi

- Đánh giá qua quan sát hoạt động thực tế

- Đánh giá qua phỏng vấn

- Đánh giá qua sản phẩm hoạt động nhóm

- Đánh giá qua bản thu hoạch cá nhân

Sử dụng kết quả đánh giá hoạt động

- Để khẳng định mức độ đạt được hay chưa đạt được

của học sinh về mặt nhận thức, kĩ năng, thái độ và định hướng giá trị so với các yêu cầu đặt ra của mục tiêu

hoạt động; mức độ trưởng thành, tiến bộ của học sinh sau mỗi hoạt động

- Để đánh giá hoạt động phục vụ cho việc đưa ra các

quyết định đánh giá và xếp loại hạnh kiểm học sinh cuối mỗi học kỳ/năm học

- Để kích thích tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh và tâp thể học sinh nỗ lực vươn lên trong rèn luyện, trong học tập và hoạt động xã hội nhằm phát triển nhân cách

Giới thiệu một số mẫu phiếu đánh giá

Ví dụ 1:

Phiếu đánh giá hoạt động

1 Nêu tên một hoạt động mà em cảm thấy

hứng thú nhất hôm nay Vì sao? (nêu 1,2 lý do ngắn gọn)

2 Nêu tên một hoạt động mà em cảm thấy

chưa hài lòng Vì sao?

3 Vẽ một hình biểu đạt tâm trạng hiện tại của

em sau khi tham gia hoạt động vừa rồi Nếu

không vẽ, dùng 2 từ/ hai cụm từ thể hiện tâm trạng hiện tại của em

Ví dụ 2

Phiếu đánh giá hoạt động

1 Nêu 2 nhận xét cá nhân của em về nội

dung/ hình thức/ phương pháp tổ chức HĐGD NGLL vừa thực hiện ?

2 Nếu làm lại hoạt động vừa rồi, em muốn

thay đổi những điểm nào ?

Ví dụ 3

Phiếu đánh giá hoạt động

1 Qua hoạt động giao lưu với đoàn viên ưu tú

của địa phương, em nhận thức thêm được những gì bổ ích cho bản thân ?

2 Theo em, cần phải làm gì để hoạt động giao

lưu này đạt được kết quả tốt hơn ?

Thế nào là một HĐGDNGLL được tổ chức

tốt, có hiệu quả?

- Có mục tiêu được xác định rõ ràng và cụ thể đo được

- Có nội dung chương trình hoạt động cụ thể

- Các nội dung hoạt động cụ thể phải đáp ứng nhu cầu, phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THCS

- Có sự phân công, chuẩn bị chu đáo, kỹ lưỡng khi tổ chức

- Học sinh cảm thấy thích thú, bổ ích và thể hiện thái độ tích cực khi tham gia

- Học sinh chủ động tổ chức và tự mình điều kiển các hoạt động tập thể dưới sự cố vấn của giáo viên.

- Học sinh được trải nghiệm, được thể hiện, được rèn luyện thông qua các nội dung hoạt động cụ thể

- Học sinh học được những kiến thức, kỹ năng mới và có thể ứng dụng vào thực tế cuộc sống

Nội dung 4 Rèn luyện kĩ năng sống qua Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

(3 tiết)

Mục tiêu

Sau khi hoàn thành nội dung 4, học viên:

- Hiểu được vai trò của HĐGDNGLL trong việc giáo dục rèn luyện KNS

- Biết tổ chức HĐGDNGLL hướng vào giáo dục những KNS cơ bản cần thiết cho lứa tuổi học sinh THCS

- Biết cách tổ chức một HĐGDNGLL theo chủ đề

Câu hỏi thảo luận :

sở Đó là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ

học các môn văn hoá ở trên lớp HĐGD NGLL là sự tiếp nối hoạt động dạy học trên lớp, là con đường gắn

lý thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa

nhận thức và hành động, góp phần hình thành tình

cảm, niềm tin và sự phát triển nhân cách cho các em

Mục tiêu không thể thiếu của HĐGDNGLL ở trường THCS là rèn luyện cho các em có các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS như: kỹ năng giao tiếp ứng

xử có văn hóa; kỹ năng tổ chức quản lý và tham gia các hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể của hoạt động; kỹ năng tự học; kỹ năng tự đánh giá kết quả học tập, rèn luyện Đây cũng chính là các kỹ năng sống cơ bản của lứa tuổi học sinh THCS

Đổi mới phương pháp HĐGDNGLL ở các trường THCS hiện nay cũng định hướng vào việc phát triển tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh, khả năng hoạt động độc lập, khả năng tự đề xuất và giải quyết vấn đề trong hoạt động cũng như khả năng tự kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động của các em Như vậy các HĐGDNGLL có một vai trò rất quan trọng là tạo môi trường, tạo điều kiện để học sinh trải nghiệm rèn luyện KNS

Câu hỏi thảo luận :

Kỹ năng sống là gì ? Tại sao HĐGD NGLL phải coi trọng rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh ?

Thông tin cơ bản

KNS liên quan đến mọi hoạt động của trường học

Khái niệm kỹ năng sống:

KNS là khả năng thực hiện những hành vi thích ứng tích cực, những cách hành xử hiệu quả, giúp cá nhân hoà nhập vào môi trường xung quanh (gia đình, lớp học, thế giới bạn bè ), giúp cá nhân hình thành các mối quan hệ xã hội, phát triển những nét nhân cách tích cực thuận lợi cho sự thành công học đường và thành công trong cuộc sống

Khái niệm về KNS

Các KNS cơ bản cần thiết cho lứa tuối học

sinh THCS

 Kỹ năng giao tiếp

 Kỹ năng điều chỉnh nhận thức, hành vi

 Kỹ năng kiểm soát/ứng phó với stress

 Kỹ năng hợp tác, làm việc theo nhóm

 Kỹ năng giải quyết vấn đề

 Kỹ năng lắng nghe tích cực

 Kỹ năng đồng cảm

 Kỹ năng quyết đoán, ra quyết định

 Kỹ năng thuyết phục, thương lượng

 Kỹ năng thuyết trình

 Kỹ năng đặt mục tiêu, lập kế hoạch thực hiện mục tiêu

 Kỹ năng đặt câu hỏi?

 Kỹ năng học bằng đa giác quan

 Kỹ năng tư duy sáng tạo

 Kỹ năng khen, chê tích cực

 Kỹ năng suy nghĩ tích cực, duy trì thái độ lạc quan

 Kỹ năng thích ứng

 Kỹ năng đánh giá và tự đánh giá

Hoạt động 3: Tổ chức HĐGDNGLL theo chủ đề rèn luyện KNS

Giúp học viên biết sử dụng các kỹ thuật, công cụ để đánh giá những thiếu hụt

2- Nảy sinh nhiều nhất các giải pháp có thể

3- Quyết định chọn giải pháp tốt nhất (tối ưu)

Các giai đoạn của qúa trình giải quyết vấn đề được mô hình hoá

như sơ đồ

Xác định vấn

đề

Nảy sinh các giải pháp

Cân nhắc chọn lựa giải pháp tối ưu

Thực hiện giải pháp đã chọn

và đánh giá tính hiệu quả của

nó

Vấn đề chưa giải quyết Tiếp tục

Kết thúc qúa trình

Vấn đề đã được giải quyết

- Tình huống:

“Cô ơi, cháu rất cô đơn và rất khổ tâm vì gia đình bố mẹ

cháu cấm cháu quan hệ với bạn bè Cháu nhớ có lần mẹ cháu gọi bạn gái cháu là "cái con kia" và còn hỏi cháu: "Cái con ấy nhà nó ở đâu?" Mặc dù bạn ấy không còn có mặt lúc

đó, nhưng cháu rất bất bình về lời nói ấy Thế là cháu bảo luôn với mẹ : "Mẹ đừng gọi bạn con như thế Mặt mẹ cháu sầm lại, mắng cháu, nói cháu mất dạy, coi bố mẹ không ra gì, coi bạn hơn cả mẹ ” Cháu cảm thấy mình bị xỉ nhục chỉ còn biết khóc thôi Từ đó cháu thất vọng về mẹ cháu, cháu chỉ muốn bỏ nhà ra đi thôi ”

Nội dung 5 Thực hành tổ chức hoạt động cụ thể

(4 tiết)

Mục tiêu

Sau khi học xong nội dung này, học viên:

- Nắm được cách thiết kế một hoạt động cụ thể theo hướng đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động và những hình thức đánh giá kết quả hoạt động của HS.

- Biết thiết kế hoạt động có thể hiện sự đổi mới PP tổ chức hoạt động

và triển khai trong thực tế ở trường mình.

- Linh hoạt và sáng tạo trong quá trình triển khai trong thực tế.

- Các tài liệu tập huấn có liên quan

Các hoạt động

- Học viên làm việc theo nhóm

- Mỗi nhóm thiết kế một hoạt động cụ thể.

- Lần lượt các nhóm trình bày thiết kế để chia sẻ, góp ý bổ sung cho nhau.

- Giáo viên kết luận

Nội dung 6 Lập kế hoạch triển khai tập huấn tại địa phương

(2 tiết)

Mục tiêu

- Học viên hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của việc lập kế hoạch tập huấn về đổi mới phương pháp và đổi mới đánh giá kết quả HĐGD NGLL ở THCS.

- Biết cách lập kế hoạch tập huấn tại địa phương.

Gợi ý một mẫu kế hoạch:

2 Nội dung, phương pháp tập huấn

3 Điều kiện, phương tiện

4 Kế hoạch cụ thể

Hoặc theo bảng sau:

Ngày 1

Ngày 2