Để quý bạn đọc có thêm tư liệu tham khảo, chúng tôi đã biên soạn bộ sưu tập Địa lý 12 bài Sử dụng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên với các bài giảng hay nhất. Thông qua bài học, học sinh hiểu được tình hình suy giảm tài nguyên rừng và đa dạng sinh vật ở nước ta, tình trạng suy thoái và hiện trang sử dụng tài nguyên đất ở nước ta. Phân tích được nguyên nhân và hậu quả của sự suy giảm tài nguyên sinh vật, sự suy thoái tài nguyên đất. Biết dược các biện pháp của nhà nước nhằm bảo vệ tài nguyên rừng và tài nguyên sinh vật và các biện pháp bảo vê tài nguyên đất.
Trang 1BÀI GIẢNG ĐỊA LÝ 12
BÀI 14: SỬ DỤNG VÀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
Trang 2Tại sao nước ta lại
Trang 3a Tài nguyên rừng
Suy giảm tài nguyên rừng và hiện trạng rừng:
38,0 2,5
10,2 12,7
2005
22,0 0,4
6,8 7,2
1983
43,0 0
14,3 14,3
Diện tích rừng trồng (triệu ha)
Tỉ lệ che phủ (%)
Sự biến động diện tích rừng qua một số năm
Nhận xét về biến động diện tích rừng qua các giai đoạn 1943 –
1 Sử dụng và bảo vệ tài nguyên sinh vật
Diện tích
Trang 4Diễn biến rừng ở Việt Nam
Độ che phủ (%)
• Rừng ở nước ta đang được phục hồi: 1983 là 7,2
triệu ha, năm 2005 tăng lên 12,7 triệu ha, tuy nhiên vẫn thấp hơn năm 1943
12.7
38
2005
Trang 5Biến động diện tích rừng của khu vực Đông Dương
Biến động diện tích rừng của Việt Nam
Trang 6 Chất lượng rừng
- Diện tích rừng giàu và trung bình giảm nghiêm trọng
Rừng giàu Rừng trung bình
- Mặc dù tổng diện tích rừng đang tăng lên nhưng TN rừng vẫn bị suy thoái vì chất lượng rừng chưa phục hồi
Chất lượng rừng năm 1990 và 2000
1990 2000
0 2 4 6 8 10
Triệu ha
Trang 7 Ý nghĩa việc bảo vệ tài nguyên rừng:
Cung cấp củi, gỗ, dược phẩm, du lịch, …
• Về môi trường:
• Về kinh tế:
Chống xói mòn đất, tăng lượng nước ngầm, hạn chế lũ lụt, điều
Trang 8 Biện pháp bảo vệ tài nguyên rừng
• Đối với rừng phòng hộ: có kế hoạch, biện pháp bảo
vệ, nuôi dưỡng rừng hiện có, trồng rừng trên đất trống, đồi núi trọc.
• Đối với rừng đặc dụng: bảo vệ cảnh quan, đa
dạng sinh vật của các VQG và khu BTTN.
• Đối với rừng sản xuất: đảm bảo duy trì phát triển
diện tích và chất lượng rừng, phát triển hoàn cảnh
rừng, độ phì và chất lượng đất rừng.
• Đối với rừng sản xuất:
• Đối với rừng đặc dụng:
• Đối với rừng phòng hộ :
Trang 9• Tuyên truyền trong cộng đồng dân cư, …
• Triển khai luật bảo vệ và phát triển rừng, giao quyền sử dụng đất và bảo vệ rừng cho dân
• Thực hiện chiến lược trồng 5 triệu ha rừng đến năm 2010 - phủ xanh 43% diện tích.
Biện pháp bảo vệ tài nguyên rừng
Trang 10b - Đa dạng sinh học
1 Sử dụng và bảo vệ tài nguyên sinh vật
a Tài nguyên rừng
Trang 11b - Đa dạng sinh học
Sự đa dạng thành phần loài động - thực vật
2000 550
400 830
300 14500
• Các kiểu hệ sinh thái
• Nguồn gen quý hiếm.
Trang 12 Suy giảm đa dạng sinh học
• Số lượng loài động – thực vật bị suy giảm nghiêm
trọng: 500 /14500 loài TV bị mất dần, thú có 96 /300 loài,
57 /830 loài chim bị mất dần; …
Sự đa dạng thành phần loài và sự suy giảm số loài động - thực vật
29 62
100
90 62
57 96
500
2000 550
400 830
300 14500
Cá
Số lượng loài
Nhận xét sự suy giảm tính đa dạng sinh học của nước ta
Trang 13 Biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học
• Xây dựng các vườn Quốc gia và các Khu bảo tồn
thiên nhiên
• Ban hành “ Sách đỏ Việt Nam ”
• Quy định về khai thác gỗ, động vật, thủy sản
nghèo tính đa dạng sinh học
sinh vật dưới nước nhất là các loài thủy, hải sản bị giảm sút nghiêm trọng
Trang 14b - Đa dạng sinh học
1 Sử dụng và bảo vệ tài nguyên sinh vật
a Tài nguyên rừng
2 - Sử dụng và bảo vệ tài nguyên đất
a - Hiện trạng sử dụng tài nguyên đất
Trang 152 - Sử dụng và bảo vệ tài nguyên đất
a - Hiện trạng sử dụng tài nguyên đất
• Bình quân đất NN/người
• Năm 2005, đất sử dụng trong NN của nước ta
khoảng 9,4 triệu ha (chiếm 28% diện tích đất tự nhiên)
• Khả năng mở rộng ít
thấp: 0,1ha
Hiện trạng sử dụng TN đất của nước
ta hiện nay như thế nào ?
Trang 16b - Suy thoái tài nguyên đất
(chiếm 28% diện tích)
Trang 17Vậy nhân dân ta đã có những biện pháp nào để hạn
chế tình trạng suy thoái tài nguyên đất?
Vậy nhân dân ta đã có những biện pháp nào để hạn
chế tình trạng suy thoái tài nguyên đất?
d - Biện pháp bảo vệ tài nguyên đất
Đối với vùng đồi núi ?
Đối với đất nông nghiệp ?
2 - Sử dụng và bảo vệ tài nguyên đất
a - Hiện trạng sử dụng tài nguyên đất
b - Suy thoái tài nguyên đất
c - Nguyên nhân
1 Sử dụng và bảo vệ tài nguyên sinh vật
Trang 18• Thâm canh, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, canh tác hợp lí, chống bạc màu, …
Đối với vùng đồi núi:
kết hợp: làm ruộng bậc thang, đào ao nuôi cá, trồng cây theo băng
• Cải tạo đất hoang, đồi núi trọc bằng các biện pháp nông - lâm kết hợp
• Bảo vệ rừng và đất rừng, ngăn chặn nạn du canh du cư Bảo vệ rừng và đất rừng, ngăn chặn nạn du canh du cư
Đối với đất nông nghiệp:
Trang 193 - Sử dụng và bảo vệ các tài nguyên khác
• Mùa mưa, thừa
nước lũ lụt
a - Tài nguyên nước
• Mùa khô, thiếu
Trang 20b – Tài nguyên khoáng sản
• Có nhiều mỏ k/s, chủ yếu là trử lượng nhỏ, phân tán
khó khăn trong quản lý, khai thác
• Quản lý chặt chẽ việc khai thác
Tình hình sử dụng
Biện pháp bảo vệ
• Khai thác bừa bãi, không phép, lãng phí …
• Tránh lãng phí …
3 - Sử dụng và bảo vệ các tài nguyên khác
a - Tài nguyên nước
Trang 21- Ô nhiễm tại các điểm du
lịch sinh thái: Thác Cam ly,
đồi thông Thiên An (Huế)
- Ô nhiễm tại các bãi biển
Trang 22d – Tài nguyên khí hậu,
3 - Sử dụng và bảo vệ các tài nguyên khác
a - Tài nguyên nước
b – Tài nguyên khoáng sản
c – Tài nguyên du lịch
Trang 23b – Phát triển thủy điện và thủy lợi
1 - Những đặc điểm nào thể hiện sự đa dạng của giới sinh vật ở nước ta ?
• Số lượng thành phần loài
• Các kiểu hệ sinh thái
• Nguồn gen quý hiếm.
Trang 243 - Biện pháp để bảo vệ tài nguyên đất ở vùng đồi núi là:
a – Làm ruộng bậc thang, đào ao nuôi cá, trồng cây theo băng
b – Cải tạo đất hoang, đồi trọc bằng biện pháp nông – lâm kết hợp
c – Thực hiện nghiêm ngặt các quy định bảo vệ rừng, định canh, định cư cho người dân
d – Tất cả các biện pháp trên
Trang 25DẶN DÒ
Học bài cũ
Chuẩn bị bài mới Bài 15
Trang 27Rừng Việt Nam bị suy thoái nghiêm trọng
Trang 29Rừng Việt Nam bị suy thoái nghiêm trọng
Hơn 2 triệu ha rừng miền Nam VN đã bị tiêu hủy do chất độc
hóa học của Mỹ rải trong thời kỳ chiến tranh
Trang 30“Mùa xuân là Tết trồng cây
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”
Thực hiện lời kêu gọi của Bác Hồ
Trang 32Trà Vinh Xuân Thủy – Nam Định
Mô hình ao nuôi tôm cải tiến, vẫn
giữ được rừng ngập mặn
Trang 34Hoàng Liên