Bộ sưu tập bao gồm các giáo án được thiết kế chi tiết môn Địa lý 12 bài Chuyển dịch cơ cấu kinh tế dành cho quý thầy cô giáo và các bạn học sinh tham khảo.
Trang 1Bài 20: CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ
I Mục tiêu
Qua bài học này, HS cần phải:
1 Kiến thức
- Hiểu được sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước ta theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Trình bày được các thay đổi trong cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu thành phần kinh tế và cơ cấu lãnh thổ kinh tế ở nước ta trong thời kì đổi mới
2 Kỹ năng
- Phân tích các biểu đồ, bảng số liệu
- Vẽ biểu đồ thể hiện cơ cấu kinh tế
II Chuẩn bị hoạt động
- GV: Chuẩn bị biểu đồ cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu thành phần kinh tế nước ta
- Bản đồ kinh tế chung Việt Nam (nếu có)
- Atlat địa lí Việt Nam
III Tiến trình hoạt động
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
- GV: Kiểm tra việc hoàn thành bài thực hành của HS
2 Vào bài
“ Trong những thập niên gần đây, cơ cấu kinh tế nước ta đã có sự chuyển dịch, sự chuyển dịch đó ra sao? Có phù hợp với quy luật phát triển không? Chúng ta đi vào làm rõ các câu hỏi trên trong bài học này”.
3 Hoạt đ ng nh n thức bài mới ộng nhận thức bài mới ận thức bài mới
Tg Hoạt động của GV & HS Kết quả hoạt động
18’ * Hoạt động 1
=> GV: Tiến hành cho lớp
nghiên cứu độc lập, chứng minh
làm rõ sự chuyển dịch cơ cấu
kinh tế giữa các khu vực kinh
tế
- HS: Quan sát biểu đồ, xem xét
thông tin và trình bày
1 Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
Cơ cấu ngành kinh tế trong GDP ở nước ta đang có sự chuyển dịch giữa các khu vực kinh tế và nội bộ các khu vực, các ngành kinh tế
* Chuyển dịch giữa các khu vực kinh tế:
- Tăng dần tỉ trọng của khu vực II và giảm dần tỉ trọng trong khu vực I, khu vực III tỉ trọng khá cao nhưng chưa ổn định
Trang 2- GV: Vì sao việc chuyển dịch
cơ cấu ngành kinh tế theo
hướng CNH – HĐH là một
trong những vấn đề, việc làm
cần thiết của nước ta?.
- HS: Tiến hành thảo luận
nhóm…
- Một số HS đại diện trình
bày…
- GV: Nhận xét, đánh giá, bổ
sung và lí giải…
=> GV: Cho lớp tiến hành làm
rõ sự chuyển dịch cơ cấu ngành
kinh tế trong nội bộ các khu
vực, ngành kinh tế cụ thể
- HS Làm rõ:
+ Nội bộ các khu vực có sự
chuyển dịch như thế nào?.
+ Trong từng ngành như: Nông
Đây là sự chuyển dịch phù hợp với yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH – HĐH trong điều kiện nước ta hiện nay Tuy nhiên quá trình chuyển dịch vẫn còn chậm
=> Cần thiết, vì:
- Phù hợp với xu thế phát triển của thế giới và thời đại
- Phát huy có hiệu quả kinh tế các nguồn lực, thế mạnh kinh tế nhà nước ta
- Nâng cao trình độ sản xuất các ngành kinh tế, đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng, tạo đà cho sự phát triển kinh tế ngành
- Tạo nên sự phát triển nhanh chóng về cơ cấu dịch vụ sản xuất, xây dựng và xã hội
* Chuyển dịch trong nội bộ của khu vực, ngành:
- Trong khu vực I:
+ Có xu hướng giảm tỉ trọng ngành nông nghiệp tăng dần tỉ trọng ngành thủy sản:
ngành 1990 2005 Kết quả Nông nghiệp 83,4 % 71,5 % 11.9% Thủy sản 8,7 % 24,8 % 16.1% + Trong ngành nông nghiệp: giảm tỉ trọng trồng trọt, tăng tỉ trong chăn nuôi
- Khu vực II: (Nhằm đa dạng hóa SP và nâng cao sức cạnh tranh)
+ Tăng tỉ trọng CN chế biến và giảm tỉ trọng CN khai thác
+ Tăng tỉ trọng các sản phẩm cao cấp, giảm tỉ
Trang 37’
nghiệp, công nghiệp, chuyển
dịch cụ thể ra sao?.
+ Vì sao lại có sự chuyển dịch
đó?.
* Hoạt động 2
-GV: Tiến hành cho HS thông
qua bảng số liệu 20.2 Làm rõ
chuyển dịch cơ cấu thành phần
kinh tế
- HS Phải làm rõ:
+ Thành phần kinh tế nào tăng,
giảm, thành phần kinh tế nào
chiếm GDP lớn nhất, thành
phần kinh tế nào đóng vai trò
chủ đạo…
+ Vì sao có sự tăng giảm cơ cấu
thành phần kinh tế như trên?
* Hoạt động 3
- GV:
+ Cần cho HS nêu lên được sự
chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo
lãnh thổ (các lãnh thổ kinh tế
mới)
+ Lí giải vì sao có sự chuyển
dịch cơ cấu kinh tế theo lãnh
thổ như trên
trọng các loại sản phẩm chất lượng thấp và trung bình
- Khu vực III:
+ Gia tăng các dịch vu xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế và phát triển đô thị
+ Xuất hiện nhiều loại hình dịch vụ mới: Viễn thong, tin học, tư vấn đầu tư…
2 Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế
- Trong cơ cấu GDP giữa các thành phần kinh tế có sự chuyển biến tích cực, phù hợp với đường lối phát triển kinh tế nước ta trong giai đoạn hiện nay
- Kinh tế nhà nước, kinh tế ngoài nhà nước (Kinh tế tư nhân tăng, kinh tế tập thể, cá thể giảm) giảm tỉ trọng GDP nhưng kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có chiều hướng tăng lên Tuy nhiên kinh tế nhà nước vẫn giữ vai trò chủ đạo
3 Chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ kinh tế
- Hình thành và phát triển:
+ Các vùng kinh tế động lực
+ Vùng chuyên canh + Các khu CN, trung tâm CN, khu chế xuất có quy mô
- Việc phát huy thế mạnh, tăng cường hội nhập
=> chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phân hóa các vùng kinh tế trong nước VD: ĐN Bộ sản xuất
CN chiếm 55,6 % GTSL công nghiệp cả nước (2005) nhưng ĐBSCL chiếm 40,7 % giá trị nông
- lâm - ngư nghiệp cả nước
Trang 4- HS:
+ Tiến hành đọc SGK
+ Trình bày…
+ Lí giải các vấn đề GV yêu
cầu
- Cả nước hình thành các vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, miền Trung và phía Nam
4 Hoạt động tiếp theo (5’)
a Củng cố:
- Vì sao cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước ta theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa?
- Nêu những thay đổi trong cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu thành phần kinh tế và cơ cấu lãnh thổ kinh tế ở nước ta trong thời kì đổi mới
b Dặn dò: Làm bài tập 1,2 trang 86