Thông qua những bài soạn giáo án môn Vật lý 8 bài 20 Nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên được quý thầy cô từ nhiều trường khác nhau chia sẽ, góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học của các bạn. Tư liệu này giúp học sinh nêu được khi ở nhiệt độ càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh.Giải thích được một số hiện tượng xảy ra do các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng.
Trang 1Bài 20 : NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN?
I MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
-Nêu được các phân tử, nguyên tử chuyển động không ngừng
-Nêu được khi ở nhiệt độ càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh
2 Kỹ năng:
-Giải thích được một số hiện tượng xảy ra do các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng Hiện tượng khuếch tán
3.Thái độ: Kiên trì trong việc tiến hành thí nghiệm, yêu thích môn học
II CHUẨN BỊ:
- Tranh vẽ hiện tượng khuếch tán
- GV làm trước TN về hiện tượng khuếch tán của dung dịch đồng sunfat (H.20.4SGK)
- HS có thể tự làm TN ở nhà và ghi lại kết quả quan sát của mình
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2.Kiểm tra bài cũ : (5’) Các chất được cấu tạo như thế nào? Mô tả hiện tượng chứng tỏ các chất
được cấu tạo từ các hạt riêng biệt, giữa chúng có khoảng cách
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: Năm 1827, B’rao nhà thực vật học khi quan sát các hạt phấn hoa trong nước
bằng kính hiển vi đã phát hiện thất chúng chuyển động không ngừng về mọi phía Vậy chuyển động cùa các hạt phấn hoa trong nước được giải thích như thế nào?
HOẠT ĐỘNG 1: THÍ NGHIỆM B’RAO Mục tiêu: Giải thích được chuyển động B’rao.
10’ I Thí nghiệm B’rao:
Các hạt phấn hoa khi
ngâm trong nước không
ngừng chuyển động về
mọi phía
+ Khi quan sát các hạt phấn hoa trong nước bằng kính hiển vi, Bơ-rao đã phát hiện thấy chúng chuyển động không ngừng về mọi phía
+ Nguyên nhân gây ra chuyển động của các hạt phấn hoa trong thí nghiệm của Bơ-rao là do các phân
tử nước không đứng yên mà chuyển động không ngừng
Trong khi chuyển dộng các phân tử nước đã va chạm với các hạt phấn hoa, các va chạm này không cân bằng nhau và làm cho các hạt phấn hoa chuyển động hỗn độn không ngừng
Trang 2HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU VỀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA PHÂN TỬ NGUYÊN TỬ Mục tiêu: Nắm được rằng nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng về mọi phía.
10’ II Các nguyên tử, phân
tử chuyển động không
ngừng:
C1 Hạt phấn hoa
C2 Phân tử nước
C3 Các phân tử nước
không đứng yên mà chuyển
động không ngừng về mọi
phía
- Hoạt động nhóm: Các nhóm thảo luận và đưa ra câu trả lời C1, C2, C3
- Chú ý: Nếu HS đưa ra câu trả lời sai, GV cần cho các nhóm nhận xét kết quả, rồi phân tích định hướng để thống nhất
- Cho HS đọc và trả lời lần lượt các C1, C2, C3
- GV chuyển ý từ II → III ( )
- Thảo luận nhóm
C1: Quả bóng ó hạt phấn
hoa
C2: Các HS ó các phân tử
nước
C3: Các phân tử nước
chuyển động không ngừng
và va chạm vào hạt phấn hoa từ mọi phía Các va chạm này không cân bằng nên hạt phấn hoa chuyển động hỗn độn không ngừng
HOẠT ĐỘNG 3: TÌM HIỂU MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÂN TỬ VÀ NHIỆT ĐỘ Mục tiêu: Nắm được rằng khi nguyên tử, phân tử chuyển động càng nhanh thì nhiệt độ của vật
càng cao
10’ III Chuyển động phân
tử và nhiệt độ khi nhiệt
độ tăng:
Nhiệt độ càng tăng thì
các nguyên tử, phân tử
chuyển động càng mạnh
GV nêu vấn đề: Trong thí nghiệm Bơ-rao nếu ta tăng nhiệt độ của nước thì chuyển động của các hạt phấn hoa nhanh hay chậm
- Thông báo kết luận
- Nêu vấn đề: Chuyển động của phân tử, nguyên tử có liên quan đến nhiệt độ hay không?
- Thông báo cho HS biết mối quan hệ giữa chuyển động của các phân tử, nguyên tử và nhiệt
độ của vật, và nêu rõ lý do ta gọi đó là chuyển động nhiệt
- GV chuyển ý từ III → IV ( )
Dự đoán:
+ nhanh
+ chậm
- HS nhắc lại:
+ Nhiệt độ càng cao thì các phân tử, nguyên tử chuyển động càng nhanh
+ Chuyển động của các phân
tử, nguyên tử gọi là chuyển động
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG.
Mục tiêu: Giải thích được hiện tượng.
-C4: Do các phân tử
CuSO4 và H2O chuyển
GV treo tranh 20.4, mô tả hiện tượng rồi yêu cầu HS (khá, giỏi) giải thích GV kết luận
C4:
- Ví dụ: Khi đổ nước vào
Trang 3động không ngừng và
xen vào nhau
-C5: Các phân tử khí
chuyển động không
ngừng về mọi phía
-C6: có, vì các phân tử
chuyển động nhanh hơn
-C7: Có, thuuốc tím
tan nhanh ở cốc nước
nóng
- Yêu cầu HS giải thích hiện tượng khuếch tán của nước hoa nêu ở đầu bài và tìm thêm thí
dụ về sự khuếch tán
- Yêu cầu các nhóm làm thí nghiệm trong C7
một bình đựng dung dịch đồng sunfat có màu xanh, ban đầu nước nổi lên trên, sau một thời gian cả bình hoàn toàn có màu xanh Giải thích: Các phân tử nước và đồng sunfat đều chuyển động không ngừng
về mọi phía, nên các phân
tử đồng sunfat có thể chuyển động lên trên, xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước và các phân
tử nước cũng chuyển động xuống dưới và xen vào khoảng cách giữa các phân
tử của đồng sunfat Vì thế, sau một thời gian ta nhìn thấy cả bình hoàn toàn là một màu xanh
- Giải thích hiện tượng đã nêu ở đầu bài
- Tìm thêm thí dụ về khuếch tán
- Làm thí nghiệm, quan sát, báo cáo kết quả và giải thích hiện tượng
- Một vài HS nhắc lại phần ghi nhớ
4 Cũng cố (3’) :Một vài học sinh nhắc lại nội dung ghi nhớ
Thả một quả bóng rơi, yêu cầu học sinh quan sát , nhận xét về độ cao của quả bóng mỗi lần nảy lên
5 Dặn dò: ( 1’)
- Giải thích hiện tượng đã nêu ở đầu bài
- Tìm thêm thí dụ về khuếch tán
- Làm thí nghiệm, quan sát, báo cáo kết quả và giải thích hiện tượng
KINH NGHIỆM TIẾT DẠY:
………
………
………
Trang 4………