Giao an bai Dao Dong Tat Dan Dao Dong Cuong Buc Vat Ly 12

* Yêu cầu các nhóm HS viết biểu thức tần số dao động của con lắc đơn và con lắc lò xo, thảo luận rút ra nhận xét.. * Mời một nhóm trình bày.[r]

Trang 1

Trường THPT Quỳ Hợp 2 Tổ: Vật lý - CN

Tiết 7 - Bài 4: DAO ĐỘNG TẮT DẦN DAO ĐỘNG CƯỠNG BỨC

I Mục tiêu.

1 Kiến thức

* Nêu được

* Những đặc điểm của dao động tắt dần, dao động duy trì, dao động cưỡng bức, sự cộng hưởng

* Điều kiện để hiện tượng cộng hưởng xảy ra

* Một vài ví dụ về tầm quan trọng của hiện tượng cộng hưởng

* Ứng dụng của con lắc đơn trong việc xác định gia tốc rơi tự do

* Giải thích được nguyên nhân của dao động tắt dần

2 Kĩ năng.

* Vẽ và giải thích được đường cong cộng hưởng

* Vận dụng được điều kiện cộng hưởng để giải thích một số hiện tượng vật lí liên quan và để giải bài tập tương tự như ở trong bài

3 Thái độ.

* Nhận thức được tính lợi hại của dao động tắt dần và sự cộng hưởng trong đời sống kỉ thuật

II Chuẩn bị.

1 Giáo viên.

a Chuẩn bị một số ví dụ về dao động cưỡng bức và hiện tượng cộng hưởng có lợi, có hại

b PhiÕu häc tËp

P1 Dao động tắt dần là.

A Dao động của một vật có li độ phụ thuộc vào thời gian theo dạng hình sin

B Dao động của hệ chỉ chịu ảnh hưởng của nội lực

C Dao động có biên độ giảm dần theo thời gian

D Dao động có chu kì luôn luôn không đổi

P2 Dao động cưỡng bức là.

A Dao động dưới tác dụng của ngoại lực

B Dao động dưới tác dụng của ngoại lực và nội lực

C Dao động có biên độ phụ thuộc vào quan hệ giữa tần số của ngoại lực và tần số dao động riêng của hệ

D Dao động có biên độ lớn nhất khi tần số của ngoại lực lớn nhất và tần số riền của hệ bằng không

P3 Gọi f là tần số của lực cưỡng bức, f0 là tần số riêng của hệ Hiện tượng cộng hưởng là hiện tượng

B Biên độ của dao động tắt dần tăng nhanh đến giá trị cực đại khi f = f0

C Biên độ của dao động tăng nhanh đến giá trị cực đại khi f = f0

P4 Một con lắc dao động tắt dần chậm, cứ sau mỗi chu kỳ biên độ giảm 3% Phần năng lượng của con lắc

bị mất đi trong một dao động toàn phần là

A 6% B 3% C 9% D 94%

2 Học sinh.

2

III Tổ chức hoạt động dạy học.

Ho t ạ độ ng 1 (5 phút) Ki m tra ki n th c xu t phát.ể ế ứ ấ

Hoạt động cá nhân

* Ghi nhận nội dung câu hỏi, suy nghĩ trả lời

* Trả lời câu hỏi

* Nêu các câu hỏi

* CH1: Điều kiện để con lắc lò xo và con lắc đơn dao động điều hoà?

1

Trang 2

* CH2: Trong dao động điều hoà của con lắc lò xo và con lắc đơn, năng lượng của chúng có đặc điểm gì?

* Lần lượt mời hai HS trả lời

* Nhận xét cho điểm

* Nêu vấn đề: Ta hãy xét xem trong thực tế dao động

của con lắc lò xo và con lắc đơn có phải là dao động điều hoà hay không?

Hoạt động 2 (12 phút) Tìm hiểu về dao động tắt dần

Hoạt động nhóm

* Viết công thức

* Thảo luận rút ra nhận xét

* Trình bày

* Ghi nhận khái niệm tần số riêng

* Thảo luận trả lời câu hỏi

* Trình bày

* Ghi nhận khái niệm dao động tắt dần

* Trình bày

* Ghi nhận nguyên nhân làm dao động tắt dần

* Nêu một vài ứng dụng của dao động tắt dần

trong thực tế

* Cá nhân ghi tóm tắt nội dung cơ bản

Chia nhóm HS

* Yêu cầu các nhóm HS viết biểu thức tần số dao động của con lắc đơn và con lắc lò xo, thảo luận rút

ra nhận xét

* Mời một nhóm trình bày

* Nhận xét rút ra khái niệm tần số riêng

* Đặt câu hỏi: Trong thực tế dao động của con lắc lò

xo và con lắc đơn có đặc điểm gì?

* Yêu cầu các nhóm HS thảo luận trả lời

* Nhận xét rút ra khái niệm dao động tắt

* Đặt câu hỏi: Tại sao dao động của con lắc lại tắt dần?

* Yêu cầu các nhóm HS thảo luận trả lời

* Nhận xét rút ra nguyên nhân làm dao động tắt dần

* Yêu cầu các nhóm HS nêu một vài ứng dụng của dao động tắt dần trong thực tế

Hoạt động 3 (7 phút) Tìm hiểu về dao động duy trì.

* Ghi nhận vấn đề

* Thảo luận giải quyết vấn đề

* Trình bày

* Trả lời

* Cá nhân ghi nhận dao động duy trì của con lắc

đồng hồ

Chia nhóm HS

* Nêu vấn đề: Thực tế dao động của con lắc tắt dần

vậy làm thế nào để duy trì dao động (A không đổi mà không làm thay đổi T)của con lắc.

* Yêu cầu các nhóm HS dựa vào nguyên nhân làm dao động tắt dần, thảo luận giải quyết vấn đề duy trì dao động

* Nhận xét, bổ sung rút ra khái niệm dao động duy trì

* Đặt câu hỏi: Khi dao động của con lắc được duy trì thì tần số dao động của nó có thay đổi không?

* Mời một nhóm trả lời

* Minh hoạ dao động duy trì của con lắc đồng hồ

Hoạt động 4 (8 phút) Tìm hiểu về dao động cưỡng bức.

2

Trang 3

* Ghi nhận vấn đề

* Thảo luận giải quyết vấn đề theo gợi ý của giáo

viên

* Trình bày

* Cá nhân ghi nhận khái niệm dao động cưỡng

bức và ghi tóm tắt nội dung cơ bản

* Thảo luận nêu ví dụ về dao động cưỡng bức

* Trả lời

* Nghiên cứu Sgk, thảo luận và rút ra các đặc

điểm của dao động cưỡng bức

* Trình bày

* Ghi tóm tắt nội dung cơ bản

Chia nhóm HS

* Nêu vấn đề: Ngoài cách làm cho hệ dao động

không tắt dần được duy trì như trên còn cách nào duy trì dao động nữa không?

* Yêu cầu các nhóm HS thảo luận giải quyết vấn đề

* Ghợi ý: Hãy liên tưởng đến trường hợp xít đu; xít võng

* Nhận xét, bổ sung rút ra khái niệm dao động dao động cưỡng bức

* Yêu cầu HS nêu một số ví dụ về dao động cưỡng bức

* Yêu cầu các nhóm HS nghiên cứu Sgk, thảo luận

và rút ra các đặc điểm của dao động cưỡng bức

* Nhận xét tóm tắt kiến thức

Hoạt động 5 (7 phút) Tìm hiểu về hiện tượng cộng hưởng.

* Cá nhân đọc SGK ghi nhận định nghĩa về hiện

tượng cộng hưởng

* Nhóm thảo luận giải thích hiện tượng cộng

hưởng, từ đó nêu điều kiện để có cộng hưởng

* Trình bày

* Nhóm thảo luận trả lời C2 SGK

* Trả lời

* Nhóm thảo luận trả lời câu hỏi

* Trả lời

* Nghiên cứu Sgk, thảo luận và rút ra tầm quan

trọng của hiện tượng cộng hưởng

* Trình bày

* Ghi tóm tắt nội dung cơ bản

Chia nhóm HS

* Yêu cầu cá nhân HS đọc SGK ghi nhận định nghĩa

về hiện tượng cộng hưởng

* Yêu cầu các nhóm HS đọc SGK thảo luận giải thích hiện tượng cộng hưởng, từ đó nêu điều kiện để có cộng hưởng

* Nhận xét, bổ sung, yêu cầu các nhóm HS thảo luận trả lời C2 SGK

* Nhận xét, bổ sung

* Đặt câu hỏi: Dựa trên đồ thị Hình 4.4 cho biết nhận xét về mối quan hệ giữa A và lực cản của môi trường?

* Nhận xét, bổ sung

* Yêu cầu các nhóm HS nghiên cứu SGK, thảo luận nêu lên tầm quan trọng của hiện tượng cộng hưởng

* Nhận xét tóm tắt kiến thức

Hoạt động 6 (6 phút) Vận dụng cũng cố

Hoạt động cá nhân

* Nhận phiếu học tập

* Hoàn thành phiếu học tập

* Trình bày

* Ghi nhận nhiệm vụ về nhà

* Phát phiếu học tập

* Yêu cầu HS hoàn thành phiếu học tập

* Mời một học sinh trình bày

* Nhận xét bổ sung

* Giao nhiệm vụ về nhà:

3

Trang 4

* Yêu cầu HS làm TN hình 4.3 SGK trả lời C1

* Làm các bài tập 5, 6 SGK – tr21

IV Rút kinh nghiệm tiết dạy.

4

Định dạng
Số trang	4
Dung lượng	73,5 KB