Mời quý thầy cô và các bạn tham khảo Giáo án Lịch sử 10 bài 7: Sự phát triển lịch sử và nền văn hóa đa dạng của Ấn Độ để nâng cao kĩ năng và kiến thức soạn giáo án theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình dạy học. Giáo án Lịch sử 10 bài 7: Sự phát triển lịch sử và nền văn hóa đa dạng của Ấn Độ được soạn với hình thức 3 cột phù hợp quy định bộ GD và nội dung súc tích giúp học sinh dễ dàng hiểu bài học hơn.
Trang 1BÀI 7
SỰ PHÁT TRIỂN LỊCH SỬ VÀ NỀN VĂN HÓA ĐA DẠNG CỦA ẤN ĐỘ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần:
1 Về kiến thức
Nắm được sự phát triển của lịch sử và văn hóa truyền thống của Ấn Độ
2 Về tư tưởng
- Giáo dục cho HS biết được sự phát triển đa dạng cảu văn hóa Ấn Độ, qua đó giáo dục các em sự trân trọng những tinh hoa văn hóa của nhân loại
3 Về kỹ năng
- Rèn cho HS các kỹ năng phân tích tổng hợp các sự kiện lịch sử của Ấn Độ qua các thời kì lịch sử
- Kỹ năng khai thác tranh ảnh, lược đồ lịch sử
II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
- Tranh ảnh về đất nước và con người Ấn Độ thời phong kiến
- Lược đồ về Ấn Độ
- Các tài liệu có liên quan đến Ấn Độ thời phong kiến
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Nêu chính sách về kinh tế, chính trị của vương triêu Mô-gôn?
Câu hỏi 2: Vị trí vương triều Đê-li và Mô-gôn trong lịch sử Ấn Độ?
Câu hỏi 3: Hãy cho biết sự hình thành và phát triển của các quốc gia đầu tiên ở Ấn Độ?
Câu hỏi 4: Những yếu tố văn hóa truyền thống của Ấn Độ có ảnh hưởng ra bên ngoài như thế nào và những nơi nào chịu ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ?
2 Dẫn dắt vào bài mới
Ấn Độ là quốc gia lớn trên thế giới có lịch sử văn hóa truyền thống lâu đời, là nơi khởi nguồn của Ấn Độ Hin-đu giáo Lịch sử phát triển của Ấn Độ có những bước thăng trầm với nhiều thời kì lịch sử và các vương triều khác nhau Để hiểu được sự phát triển của lịch sử văn hóa truyền thống Ấn Độ như thế nào? Ấn Độ đã trải qua các vương triều nào? Bài học hôm nay sẽ trả lời các câu hỏi nêu trên
3 Tổ chức hoạt động trên lớp
Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần nắm vững
Hoạt động 1: Làm việc cá nhân
- GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết tình
hình Ấn Độ sau thời kỳ Gúp-ta và
Hác-sa?
1 Sự phát triển của lịch sử và văn hóa truyền thống trên toàn lãnh thổ Ấn Độ
Trang 2- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.
- GV trình bày và phân tích: Đến thế
kỷ VII, Ấn Độ lại rơi vào tình trạnh
chia rẽ, phân tán Nguyên nhân là do
chính quyền Trung ương suy yếu, mặt
khác trải qua 6 - 7 thế kỷ trên đất
nước rộng lớn và ngăn cách nhau, mỗi
vùng lãnh thỗ lại có những điều kiện
và sắc thái của riêng mình, đất nước
lại chia thành hai miền Bắc và Nam,
mỗi miền lại tách thành ba vùng, ba
nước riêng, thành sáu nước, trong đó
nước Pa-la ở vùng Đông Bắc và nước
Pa-la-va ở miền Nam là có vai trò nổi
trôi hơn
- Tiếp đó GV nêu câu hỏi: Việc đất
nước bị phân chia như vậy thì văn hóa
phát triển như thế nào?
- HS dựa vào vốn kiến thức của mình
và SGK trả lời câu hỏi
- GV nhận xét, bổ sung và chốt ý: Mỗi
nước lại tiếp tục phát triển sâu rộng
nền văn hóa của riêng mình trên cơ sở
văn hóa truyền thống Ấn Độ, chữ viết,
văn học nghệ thuật Hin-đu
- Đồng thời nhấn mạnh thêm sự phân
liệt không nói lên tình trạng khủng
hoảng, suy thoái mà lại phản ánh sự
phát triển tự cường của các vùng, các
địa phương
- Cuối cùng GV trình bày nước
Pa-la-va ở miền Nam có Pa-la-vai trò tích cực
trong việc phổ biến văn hóa Ấn Độ
- GV nêu câu hỏi: Tại sao nước
Pa-la-va đóng Pa-la-vai trò tích cực trong việc
phổ biến văn hóa truyền thống Ấn
Độ?
- HS dựa vao SGK trả lời câu hỏi
- GV chốt ý: Pa-la-va thuận lợi về bến
cảng và đường biển
- Đến thế kỷ VII, Ấn Độ lại rơi vào tình trạng chia rẽ, phân tán Nổi lên vai trò của Pa-la ở vùng Đông Bắc và nước Pa-la-va ở miền Nam
- Về văn hóa, mỗi nước lại tiếp tục phát triển sâu rộng nền văn hóa riêng của mình trên cơ sở văn hóa truyền thống Ấn Độ - chữ viết văn học nghệ thuật Hin-đu
- Văn hóa Ấn Độ thế kỷ VII - XVII phát triển sâu rộng trên toàn lãnh thổ
và có ảnh hưởng ra bên ngoài
Trang 3- GV sơ kết mục 1 khẳng định: Văn
hóa Ấn Độ thế kỷ VII- XII phát triển
sâu rộng trên toàn lãnh thỗ và có ảnh
hưởng ra bên ngoài
Hoạt động 1: Cá nhân
- GV nêu câu hỏi: Hoàn cảnh ra đời
của vương triều Hồi giáo Đê-li?
- HS đọc SGK trả lời câu hỏi HS
khác bổ sung cho bạn
- GV nhận xét và chốt ý: Do sự phân
tán đã không đem lại sức mạnh thống
nhất để người Ấn Độ chống lại được
cuộc tấn công bên ngoài của người
Hồi giáo gốc Thổ
- GV nêu câu hỏi: Quá trình người
Thổ đánh chiếm Ấn Độ thiết lập
vương triều Đê-li diễn ra như thế nào?
- HS nghiên cứu SGK trả lời
- GV trình bày và phân tích:
+ Năm 1055, người Thổ đánh chiếm
Bát-đa lập nên vương quốc Hồi giáo ở
vùng Lưỡng Hà Đạo Hồi được truyền
bá đến I- ran và Trung Á, lập nên
vương quốc Hồi giáo nữa trên vùng
giáp Tây Bắc Ấn Độ
+ Người Hồi giáo gốc Trung Á tiến
hành chinh chiến vào đất Ấn Độ, lập
lên vương quốc Hồi giáo Ấn Độ gọi
tên là Đê-li (đóng đô ở Đê-li bắc Ấn
Độ) tồn tại hơn 300 năm từ 1206
-1526
Hoạt động 2: Nhóm
- GV chia lớp thành các nhóm, giao
nhiệm vụ cụ thể của các nhóm như
sau:
Nhóm 1: Nêu chính sách thống trị của
vương quốc Hồi giáo Đê-li
Nhóm 2: Nêu chính sách về tôn giáo
Nhóm 3: Nêu chính sách về văn hóa
Nhóm 4: Tìm hiểu thành tựu kiến
2 Vương triều Hồi giáo Đê-li
- Hoàn cảnh ra đời: Do sự phân tán đã không đem lại sức mạnh thống nhất
để chống lại cuộc tấn công bên ngoài của người Hồi giáo gốc Thổ
- Quá trình hình thành: 1206 người Hồi giáo chiếm vào đất Ấn Độ, lập nên vương quốc Hồi giáo Ấn Độ gọi tên là Đê-li
Trang 4- HS đọc SGK thảo luận và cử đại
diện
nhóm trình bày HS khác có thể bổ
sung cho bạn
- GV nhận xét, bổ sung và chốt ý:
+ Nhóm 1: Vương quốc Hồi giáo
Đê-li đã truyền bá, áp đặt Hồi giáo trong
cư dân đã có Phật giáo và đang theo
Hin-đu giáo, tự dành cho mình quyền
ưu tiên ruộng đất, địa vị trong bộ máy
quan lại Người không theo đạo Hồi
ngoài thuế ruộng đất 1/5 thu hoạch
còn phải nộp thuế ngoại đạo
+ Nhóm 2: Về tôn giáo, thi hành
chính sách mềm mỏng, song sự phân
biệt tôn giáo đã dẫn đến sự bất bình
của nhân dân
+ Nhóm 3: Về văn hóa, văn hóa Hồi
giáo được du nhập vào Ấn Độ
+ Nhóm 4: Về kiến trúc, xây dựng
một số công trình mang dấu ấn kiến
trúc Hồi giáo, xây dựng kinh đô Đê-li
trở thành một thành phố lớn nhất thế
giới
GV nêu câu hỏi: Vị trí của vương
triều Đê-li trong lịch sử Ấn Độ?
- GV gợi ý: Có sự giao lưu giữa hai
nền văn hóa hay là triệt tiêu; quan hệ
giao lưu về buôn bán, truyền bá văn
hóa
- HS đọc SGK trả lời câu hỏi
- GV chốt ý:
+ Sự phát hiện nhau giữa hai nền văn
minh đặc sắc là Ấn Độ Hin-đu giáo và
Hồi giáo A-ráp, bước đầu tạo ra sự
giao lưu văn hóa Đông-Tây
+ Dưới thời vương triều Hồi giáo
Đê-li đạo Hồi được truyền bá đến một số
nước trong khu vực Đông Nam Á
- Chính sách thống trị: truyền bá, áp đặt Hồi giáo, tự dành cho mình quyền
ưu tiên ruộng đất, địa vị trong bộ máy quan lại
- Về tôn giáo, thi hành chính sách mềm mỏng, song xuất hiện sự phân biệt tôn giáo
- Về văn hóa, văn hóa Hồi giáo được
du nhập vào Ấn Độ
- Về kiến trúc, xây dựng một số công trình mang dấu ấn kiến trúc Hồi giáo, xây dựng kinh đô Đê-li trở thành một thành phố lớn nhất thế giới
- Vị trí của vương triều Đê-li:
+ Bước đầu tạo ra sự giao lưu văn hóa Đông - Tây
+ Đạo Hồi được truyền bá đến một số nước trong khu vực Đông Nam Á
3 Vương triều Mô-gôn
- Năm 1398 thủ lĩnh - vua Ti-mua theo dòng dõi Mông Cổ tấn công Ấn
Độ, đến năm 1526 lập ra vương triều
Trang 5Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân
- Trước hết GV trình bày và phân tích:
Thế kỷ XV vương triều Hồi giáo Đê-li
suy yếu, 1398 thủ lĩnh - vua Ti-mua
Leng theo dòng dõi Mông Cổ tấn
công Ấn Độ, đến năm 1526 mới
chiếm được Đê-li, lập ra Vương triều
Mô-gôn (gốc Mông Cổ)
- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét gì
về Vương triều Mô-gôn?
- GV gợi ý: Vương triều Mô-gôn có
phải là chế độ phong kiến cuối cùng
không? Chính sách củng cố đất nước
theo hướng nào?
- HS đọc SGK tự trả lời câu hỏi
- GV nhận xét và chốt ý:
+ Vương triều Mô-gôn là thời kỳ cuối
cùng của chế độ phong kiến Ấn Độ,
song không phải đã suy thoái và tan
rã
+ Các ông vua đều ra sức củng cố
theo hướng Ấn Độ hóa và xây dựng
đất nước, đưa Ấn Độ lên bước phát
triển mới dưới thời vua A-cơ-ba (1556
- 1605)
- HS đọc nhanh những chính sách tích
cực của vua A-cơ-ba trong SGK
- GV kết hợp giới thiệu hình 17
"Cổng lăng A-cơ-ba ở Xi-can-dra"
trong SGK
- GV nêu câu hỏi: Tác động của
những chính sách của vua A-cơ-ba đối
với sự phát triển của Ấn Độ?
- HS dựa vào hiểu biết của mình và
SGK trả lời câu hỏi
- GV nhận xét và chốt ý: Làm cho xã
hội Ấn Độ ổn định, kinh tế phát triển,
văn hóa có nhiều thành tựu mới, đất
nước thịnh vượng
Hoạt động 2: Cả lớp và cá nhân
Mô-gôn
- Các ông vua đều ra sức củng cố theo hướng Ấn Độ hóa và xây dựng đất nước, đưa Ấn Độ bước phát triển mới dưới thời vua A-cơ-ba (1556 - 1605)
- Giai đoạn cuối do những chính sách thống trị hà khắc của giai cấp thống
Trang 6- GV trình bày và phân tích: Hầu hết
các ông vua còn lại của vương triều
đều dùng quyền chuyên chế, độc đoán
để cai trị đất nước, một số còn dùng
những biện pháp đàn áp quyết liệt,
hình phạt khắc nghiệt,
- GV giới thiệu về hình 18 "Lăng
Ta-giơ-Ma-han" trong SGK
- GV nêu câu hỏi: Hậu quả của những
chính sách thống trị hà khắc đó?
- HS đọc SGK trả lời câu hỏi
- GV nhận xét và chốt ý: Đất nước
lâm vào tinhd trạng chia rẽ và khủng
hoảng
- GV trình bày rõ: Sự suy yếu đó, đặt
Ấn Độ trước sự xâm lược của thực
dân phương Tây (Bồ Đào Nha và
Anh)
trị, Ấn Độ lâm vào khủng hoảng
- Ấn Độ đứng trước thách thức xâm lược của thực dân phương Tây (Bồ Đào Nha và Anh)
4 Sơ kết bài học
Kiểm tra nhận thức của HS bằng các câu hỏi:
+ Nêu sự phát triển của văn hóa truyền thống Ấn Độ?
+ Những nét chính của Vương triều Hồi giáo Đê-li và Vương triều Mô-gôn?
+ Vị trí của vương triều Hồi giáo Đê-li và vương triều Mô-gôn trong lịch sử Ấn Độ?
5 Dặn dò, bài tập về nhà
- Học bài cũ, trả lời câu hỏi trong SGK
- Bài tập:
+ Lập bảng thống kê các giai đoạn phát triển của lịch sử Ấn Độ
+So sánh vương triều Hồi giáo Đê-li với vương triều Mô-gôn