Gián án bài 8.tồn tại xã hội và ý thức xã hội

Phương thức sản xuất Phương thức sản xuất là cách thức con người làm ra của cải vật chất trong những giai đoạn nhất định của lịch sử.. Quan hệ sản xuấtQuan hệ sở hữu về TLSX Quan hệ

MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN

Giáo viên: Bùi Thị Nhị

BÀI 8: TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ í THỨC XÃ HỘI

GIAÙO DUẽC CễNG DAÂN 10

Đời sống xó hội

Mụi trường tự nhiờn Dõn số Phương thức sản xuất

Điều kiện

địa lý

Nguồn năng

l ợng

Của cải trong TN

Số l ợng dân c

Tốc độ tăng DS

Mật độ dân c

BÀI 8:TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ í THỨC XÃ

-chăm bón -thu hoạch

Cách thức

SX

PTSX

Là cách thức con ng ời làm ra của cải vật chất

trong những giai đoạn lịch sử nhất định

PTSX CSNT

PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT TRONG CÁC

THỜI KÌ LỊCH SỬ NHÂN LOẠI

TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ Ý THỨC XÃ HỘI

BÀI 8 Tiết 2 GIÁO DỤC CCÂNG DÂN 10

Phương thức sản xuất CS nguyên thủy: săn bắt, hái l

ượm

Ph ¬ng thøc s¶n xuÊt chiÕm h÷u n« lÖ

Ph ¬ng thøc s¶n xuÊt phong kiÕn

Ph ¬ng thøc s¶n xuÊt TBCN

Ph ¬ng thøc s¶n xuÊt CNXH

PTSX CSNT

PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT TRONG CÁC

THỜI KÌ LỊCH SỬ NHÂN LOẠI

TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ Ý THỨC XÃ HỘI

BÀI 8 Tiết 2 GIÁO DỤC CCÂNG DÂN 10

1 Tồn tại xã hội

c Phương thức sản xuất

Phương thức sản xuất là cách thức con người làm ra của cải vật chất trong những giai đoạn nhất định của lịch sử.

- Khái niệm:

sản xuất

• Để có cơm ăn áo mặc cũng như để thỏa mãn các nhu cầu sinh sống khác, con người phải làm gì?

• Phải lao động để tạo ra của cải vật chất

• Để có thể lao động để tạo ra của cải vật chất, trước hết cần phải

có những điều kiện nào?

• Phải có người lao động, có sức khỏe, trình độ kinh nghiệm, kỹ năng cần thiết

Để tiến hành sản xuất thì ngoài yếu tố người lao động ra còn

yếu tố nào nữa không?

Các công cụ, các phương tiện: máy móc, nhà xưởng, sân bãi Hay còn gọi

là tư liệu lao động-Lực lượng sản xuất

Theo các em còn cần thêm các yếu tố nào

khác nữa không?Nếu không có nguyên vật liệu được giới tự nhiên cung cấp thì quá

trình sản xuất có diễn ra được hay không?

• Đó là những bộ phận nào đó của giới tự nhiên

được đưa vào sản xuất và được gọi là đối tượng lao động, bao gồm 2 loại :

• - Có sẵn trong tự nhiên như: Đất trồng, than đá,

dầu mỏ…

• - Trải qua tác động của lao động: do con người tạo

ra từ tự nhiên như: các loại hoa quả đưa vào sản

xuất nước ép trái cây, dầu thực vật…

Đối tượng lao động

LLSX bao gồm 2 yếu tố:

Người lao động và Tư liệu SX

® đây chính là sự thống nhất giữa TLSX và người sử dụng TLSX ấy để SX CCVC

NLĐ là một yếu tố quan trọng của LLSX.

Gồm: Sức lao động; Tay nghề; kỹ năng, trình độ…

- Có sẵn trong tự nhiên: đất trồng, quặng kim loại, than…

-Trải qua tác động của lao động: sợi để dệt vải, sắt thép để chế tạo máy…

Quan hệ

L C L ỰC LƯỢNG SẢN XUẤT ƯỢNG SẢN XUẤT NG S N XU T ẢN XUẤT ẤT

TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ Ý THỨC XÃ HỘI

BÀI 8 Tiết 2 GIÁO DỤC CCÂNG DÂN 10

Nhưng tại sao lực lượng sản xuất luơn phát triển khơng ngừng?

-Cơng cụ lao đợng: khơng ngừng được cải tiến, ngày càng tinh vi, hiện đại

 Sự tiến bộ của cơng cụ sản xuất trong ngành dệt:

- Đới tượng lao đợng: ngày càng được mở rộng, đa dạng và phong phú hơn.

- Sức khỏe, trí tuệ, trình đợ tay nghề của người lao động ngày càng được

nâng cao.

- Quan hệ sản xuất

• Khi khẳng định nhà máy, hầm mỏ này là của anh A tức l

à đang nói đến mặt nào trong quan hệ sản xuất?

• Nếu nhà máy của anh A thì ai là người quản lý, điều hàn

h nhà máy đó? Hay là ai tổ chức quản lý? Ở đây chúng t

a đang nói đến mặt nào trong quan hệ sản xuất?

• Anh A là người sở hữu, người quản lý nhà máy còn anh

B là người làm thuê cho anh A Lợi nhuận sản phẩm do nhà máy đó tạo ra được chia đều cho cả anh A và anh B không? Vì sao?Ở đây chúng ta đang nhắc tới mặt nào tr ong quan hệ sản xuất?

Quan hệ sản xuất

Quan

hệ sở

hữu

về TLSX

Quan

hệ trong

tổ chức

và quản

lí sx

Quan hệ trong phân phối sản phẩm

QHSX là quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất ra của cải vật chất, bao gồm các quan hệ sở hữu, quản lí và phân phối.

-Quan hệ sản

xuất

TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ Ý THỨC XÃ HỘI

BÀI 8 Tiết 2 GIÁO DỤC CCÂNG DÂN 10

Theo em, trong các yếu tố của QHSX, yếu tố nào giữ vai trị quyết định đối với các quan hệ khác? Vì sao?

Quan hệ sở hữu về TLSX giữ vai trị quyết định đối với các quan hệ

khác Vì:

Tương ứng với 1 hình thức sở hữu cĩ 1 kiểu quan hệ trong quản lí sản xuất, phân phối sản phẩm Khi quan hệ sở hữu thay đổi thì kiểu quản lí sản xuất, phân phối sản phẩm cũng thay đổi

Khơng cĩ tình trạng người bĩc lột người

CHNL

Tư hữu

về TLSX

Sản phẩm thuộc về chủ nơ

Tình trạng người bĩc lột người

Phương thức sản xuất

Quan hệ sản xuất Lực lượng sản xuất

Đối tượng lao động

Quan

hệ sở

hữu

về TLSX

Quan

hệ trong

tổ chức

và quản

lí sx

Quan hệ trong phân phối sản phẩm

LLSX bao gồm 2 yếu tố:

Người lao động và Tư liệu SX

® đây chính là sự thống nhất giữa TLSX và người sử dụng TLSX ấy để SX CCVC

NLĐ là một yếu tố quan trọng của LLSX.

Gồm: Sức lao động; Tay nghề; kỹ năng, trình độ…

TLSX gồm 2 yếu tố: TLLĐ và ĐTLĐ TLLĐ gồm:

-Công cụ lao động: cày, cuốc, máy móc…

-Hệ thống bình chứa của SX: ống, thùng, hộp…

-Kết cấu hạ tầng của SX: đường xá, bến cảng, sân bay…

ĐTLĐ gồm 2 loại:

- Có sẵn trong tự nhiên: đất trồng, quặng kim loại, than…

-Trải qua tác động của lao động: sợi để dệt vải,

sắt thép để chế tạo máy…

QHSX là quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất ra của cải vật chất, bao gồm các quan hệ sở hữu, quản lí và phân phối.

Quan hệ

 Mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

BÀI 8 Tiết 2 GIÁO DỤC CCÂNG DÂN 10

TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ Ý THỨC XÃ HỘI

1 Tồn tại xã hội

c Phương thức sản xuất

LLSX QHSX

LLSX QHSXmới

Lực lượng sản xuất được

ví như một đứa trẻ đang lớn dần

và quan hệ sản xuất như một

chiếc áo luôn thay đổi cho vừa với vóc dáng của đứa trẻ.

• Theo em

• trong một PTSX, LLSX hay QHSX sẽ

biến đổi thường xuyên và phát triển

nhanh hơn?

Lực lượng sản xuất giữ vai trò quyết định nhất vì: xét đến cùng sự phát triển của

phương thức sản xuất là do sự phát triển của lực lượng sản xuất thúc đẩy

• Theo em giữa lực lượng sản

xuất và quan hệ sản xuất yếu tố

nào giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển của

phương thức sản xuất?Vì sao?

Không có diện tích nước VN thì không

có XH VN

Dân số Điều kiện tất yếu, thường xuyên Có ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển xã

hội

Dân trí cao, tốc độ gia tăng dân số hợp

lí thì xh phát triển (ngược lại)

PTSX Quyết định bản chất một chế độ xã hội PTSX tiến bộ thì chế độ xã hội tiến bộ

(ngược lại)

PTSX TBCN tiến

bộ hơn PTSX CHLN, PTSX PK,…

Câu 1: C Mác viết: “Cái cối xay quay bằng tay đưa lại xã hội có lãnh chúa phong kiến, cái cối xay chạy bằng hơi

nước đưa lại xã hội có nhà tư bản công nghiệp”.

Luận điểm này nhấn mạnh vai trò của yếu tố :

a/.Quan hệ sản xuất.

b/.Tư liệu sản xuất.

c/ Công cụ lao động .

d/ Đối tượng lao động.

c/ Công cụ lao động.

Câu 2: Yếu tố quan trọng nhất, quyết định sự phát triển của mọi phương thức sản xuất là :

a/.Tư liệu lao động.

b/ Người lao động .

c/.Người s hữu tư liệu sản xuất ở hữu tư liệu sản xuất

d/ Đối tượng lao động.

b/ Người lao động.

Câu 2: Yếu tố quan trọng nhất, quyết định sự phát triển của mọi phương thức sản xuất là :

a/.Tư liệu lao động.

b/ Người lao động .

c/.Người s hữu tư liệu sản xuất ở hữu tư liệu sản xuất

d/ Đối tượng lao động.

b/ Người lao động.

Tảo Baíng

-Phương thức sản xuất

- Làm các bài tập trong SGK

GIÁO DỤC CÔNG DÂN 10