Nhằm giúp quý thầy cô và các bạn có thêm tài liệu tham khảo trong quá trình học tập và chấm đề thi, mời các bạn cùng tham khảo tài liệu hướng dẫn chấm thi tuyển sinh lớp 10 môn Ngữ Văn - Trường THPT chuyên Hạ Long năm học 2012-2013 dưới đây. Hy vọng tài liệu phục vụ hữu ích cho các bạn.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ đÀO TẠO HƯỚNG DẪN CHẤM THI TUYỂN SINH LỚP 10
TỈNH QUẢNG NINH TRƯỜNG THPT CHUYÊN HẠ LONG NĂM HỌC 2012 Ờ 2013
đỀ THI CHÍNH THỨC
Môn: Ngữ văn
(Hướng dẫn chấm này có 03 trang)
I Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững các yêu cầu của hướng dẫn chấm ựể ựánh giá tổng quát bài làm của thắ sinh, tránh cách ựếm ý cho ựiểm
- Do ựặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ ựộng, linh hoạt trong việc vận dụng ựáp án và thang ựiểm; khuyến khắch những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Việc chi tiết hóa ựiểm số các ý (nếu có) phải ựảm bảo không sai lệch với tổng ựiểm của mỗi ý và ựược thống nhất trong Hội ựồng chấm thi
- điểm toàn bài là 10,0 ựiểm, chi tiết ựến 0,25 ựiểm
II đáp án và thang ựiểm
Cho ựoạn văn sau:
ỘMột ấn tượng hàm ơn khó tả dạt lên trong lòng cô gái Không phải chỉ vì bó hoa rất to
sẽ ựi theo cô trong chuyến ựi thứ nhất ra ựời Mà vì một bó hoa nào khác nữa, bó hoa của những háo hức và mơ mộng ngẫu nhiên anh cho thêm cô.Ợ
a đoạn văn trên trắch trong văn bản nào? Tác giả là ai?
b Hình ảnh Ộmột bó hoa nào khác nữaỢ trong câu văn thứ ba có ý nghĩa gì?
1
(2,0ự)
b Ý nghĩa hình ảnh Ộmột bó hoa nào khác nữaỢ:
- Những giá trị tinh thần mà cô gái ựã tìm thấy ở anh thanh niên
- Bó hoa của niềm tin, niềm lạc quan, tình yêu cuộc sống ngân vang trong lòng cô
gái
- Giúp cô nhận ra giá trị và vẻ ựẹp của cuộc sống; có thêm sức mạnh ựể vượt qua
mọi khó khăn và cống hiến sức mình cho quê hương ựất nước
1,50
Có ý kiến cho rằng: ỘMặt trời mọc rồi lặn, mặt trăng tròn rồi lại khuyết nhưng ánh sáng mà người thầy rọi vào ta sẽ còn mãi trong cuộc ựờiỢ
Viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên
* Nêu ựược vấn ựề cần nghị luận: vai trò và sự ảnh hưởng của người thầy ựối với con
2
(3,0ự)
* Giải thắch:
- ỘMặt trờiỢ,Ộmặt trăngỢ là những thiên thể trong tự nhiên có thể chiếu sáng
nhưng chỉ chiếu sáng từng lúc Ộmọc rồi lặnỢ, và có thể thay ựổi Ộtròn rồi lại
khuyếtỢ
- ỘÁnh sáng từ người thầy rọi vào taỢ: Ánh sáng của trắ tuệ, tâm hồn, nhân cách từ
người thầy chiếu rọi vào chúng ta đó là nguồn ánh sáng tỏa chiếu từ con người
nhưng Ộcòn mãiỢ trong cuộc ựời
0,50
Trang 2* Bàn luận:
- Người thầy chiếu rọi vào cuộc ñời ta nhiều nguồn ánh sáng: về tri thức, thẩm mĩ,
ñạo lý làm người
- Nhờ ñược tiếp nhận những nguồn ánh sáng ñó mà chúng ta trưởng thành cả về
thể chất và tâm hồn Vì thế ánh sáng mà người thầy chiếu rọi sẽ còn mãi trong
cuộc ñời
- Phê phán những người không kính trọng, biết ơn, chưa thấy ñược công lao to lớn
của người thầy
(Học sinh cần có dẫn chứng xác thực, phù hợp)
1,50
* Bài học nhận thức và hành ñộng: Biết ơn người thầy, phấn ñấu tu dưỡng, rèn
luyện ñể trở thành những người có ích cho xã hội
0,50
Tình cảm gia ñình trong bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt
a Viết bài văn nghị luận cho ñề văn trên
3.1 Yêu cầu về kĩ năng
Biết cách làm bài văn nghị luận văn học Kết cấu chặt chẽ, diễn ñạt lưu loát;
không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
3.2 Yêu cầu về kiến thức
Trên cơ sở những hiểu biết về nhà thơ Bằng Việt và bài thơ Bếp lửa, thí sinh có
thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm rõ ñược các ý cơ bản sau:
* ðề tài tình cảm gia ñình:
- Là ñề tài quen thuộc, gần gũi ñược nhiều nhà văn, nhà thơ khai thác, khám phá
- ðối với Bằng Việt, tình cảm gia ñình ñược thể hiện một cách sâu sắc qua tình
cảm bà cháu
0,50
- Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cho dòng hồi tưởng cảm xúc về bà: “Một bếp lửa
( ) nắng mưa”
0,25
- Suy ngẫm về người bà:
+ Cuộc ñời vất vả, nhọc nhằn: “Lận ñận ñời bà biết mấy nắng mưa”, “thương bà
khó nhọc”
+ Phẩm chất: tần tảo, giàu lòng yêu thương, ñức hi sinh; có bản lĩnh, vững vàng
trước mọi thử thách, là chỗ dựa tinh thần cho cháu, cho gia ñình
+ Bà không chỉ là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn là người truyền lửa cho thế hệ
kế tiếp ðiều ñó trở thành niềm tin thiêng liêng, kì diệu, nâng bước người cháu
trên suốt chặng ñường dài: “Nhóm bếp lửa ( ) – bếp lửa !”
-> Hình ảnh người bà trong bài thơ tiêu biểu cho vẻ ñẹp tâm hồn của người phụ nữ
Việt Nam
0,75
- Tình cảm thương nhớ, lòng kính yêu và biết ơn bà của người cháu ñã trưởng
thành nay ở phương trời xa:“Giờ cháu ( ) lên chưa ? ”
0,25
3a
(4,5ñ)
* Mở rộng, nâng cao vấn ñề :
- Với ñề tài về tình cảm gia ñình, nhà thơ Bằng Việt ñã có những khám phá và
sáng tạo riêng Bài thơ gợi lại những kỉ niệm ñầy xúc ñộng về người bà và tình bà
cháu, ñồng thời thể hiện lòng kính yêu trân trọng và biết ơn của người cháu ñối với
bà và rộng hơn là là tình cảm ñối với quê hương, ñất nước Nhờ thế tình bà cháu
trở nên thiêng liêng, cao ñẹp và mang dấu ấn thời ñại
0,75
Trang 3- Là tình cảm mang giá trị nhân văn sâu sắc, có sức lay ñộng sâu xa ñến ñời sống
tâm hồn của con người Tình cảm ấy có sức tỏa sáng, nâng ñỡ con người trong
suốt hành trình của cuộc ñời
* Nghệ thuật:
- Xây dựng hình ảnh thơ vừa cụ thể vừa gợi nhiều liên tưởng, mang ý nghĩa biểu tượng
- Thể thơ tám chữ phù hợp với giọng ñiệu cảm xúc hồi tưởng và suy ngẫm
- Bài thơ kết hợp nhuần nhuyễn giữa miêu tả, tự sự, nghị luận và biểu cảm
1,00
3b
(0,5ñ)
Hết