Giáo án điện tử tuần 21 - Ngữ văn lớp 11: Thao tác lập luận bác bỏ

Tham khảo giáo án điện tử ''giáo án điện tử tuần 21 - ngữ văn lớp 11: thao tác lập luận bác bỏ'', tài liệu phổ thông, ngữ văn - tiếng việt phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 11 THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

Qua giờ học nhằm giúp HS:

1 Hiểu được thế nào là thao tác lập luận bình luận, nắm được mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận

2 Nắm được những nguyên tắc, cách thức cơ bản của thao tác lập luận bình luận

3 Biết vận dụng thao tác lập luận bình luận để viết văn nghị luận và ứng xử trong cuộc sống

B PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN

- Sách giáo khoa Ngữ văn 11 tập 2

- Sách giáo viên Ngữ văn 11 tập 2

- Thiết kế bài soạn Ngữ văn lớp 11 tập 2

- Giáo án “thao tác lập luận bình luận”

- Bài soạn của học sinh

C CÁCH THỨC TIẾN HÀNH

- Học sinh thảo luận nhóm

- Giáo viên đưa ra câu hỏi và yêu cầu

D TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Trong chương trình ngữ văn cấp 3 các em đã học bao nhiêu

thao tác lập luận? Đó là những thao tác nào?

Trả lời: Trong chương trình ngữ văn cấp 3 đã học 5 thao tác lập luận

bình luận đó là:

- Thao tác lập luận chứng minh

- Thao tác lập luận giải thích

- Thao tác lập luận phân tích

- Thao tác lập luận bác bỏ

- Thao tác lập luận so sánh

3 Dạy-học bài mới

3.1 Dẫn vào bài

Trong chương trình các em đã được làm quen với 5 thao tác lập luận bình luận, hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về một thao tác lập luận mới, đó là thao tác lập luận bình luận

Nội dung

Thời

gian

Hoạt động của GV

và HS

Nội dung cần đạt

13

phút

- Hoạt động 1: GV

giúp học sinh tìm

hiểu phần I

 GV đưa ra những

khái niệm “bình luận

”: bình luận bóng đá,

bình luận thời tiết,

bình luận quân sự…

 HS trả lời: bình

luận là gì? Thao tác

lập luận bình luận?

 GV kết luận và

ghi bảng

I Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận

1 Khái niệm

a Ví dụ

 GV cho học sinh

trả lời câu hỏi phần

I.2 trang 71 SGK

 HS trả lời câu

hỏi

b Khái niệm.

- Bình luận: là bàn bạc, đánh giá, nhận xét về

sự đúng sai, thật giả, lợi hại của các hiện tượng đời sống như: ý kiến, chủ trương, sự việc, con người, tác phẩm văn học

- Thao tác lập luận bình luận:

là cách thức đưa những lí lẽ, dẫn chứng nhằm thuyết phục người đọc người nghe đồng ý về vấn đề được nêu ra

2 Mục đích, yêu cầu bình luận a) ví dụ: văn bản “xin lập khoa luật”

- Vấn đề: sự cần thiết của luật pháp đối với xã

hội

- Đối tượng: triều đình nhà Nguyễn

- Mục đích: thuyết phục triều đình cho mở

khoa luật

- Nội dung:

+ khẳng định mọi người cần học luật, nêu các

GV nhận xét và

rút ra kết luận mục

đích và yêu cầu bình

luận

- Hoạt động 2: GV

giúp HS tìm hiểu

lĩnh vực của pháp luật, giới thiệu việc thực hành luật ở nước ta và phương tây

+ đề xuất chủ trương tất cả mọi người phải tôn trọng và tực hành pháp luật

+ bàn về mối quan hệ giữ pháp luật và đạo đức

b) Kết luận

- Mục đích:

Thuyết phục người đọc người nghe tán đồng

với một hiện tượng, vấn đề nào đó

- Yêu cầu:

+ Trình bày rõ ràng, trung thực về vấn đề được bình luận

+ Đề xuất và chứng tỏ được ý kiến, nhận định, đánh giá của mình là xác đáng

+ Bàn bạc, mở rộng xoay quanh vấn đề 1 cách sâu sắc

+ Lập luận chắc chắn chặt chẽ để khẳng định được ý kiến của mình

II Cách bình luận

phút

phần II Cách bình

luận

HS thảo luận văn

bản luyện tập bài 2

trong sách giáo khoa

theo yêu cầu GV:

- Nhóm 1: Đoạn

trích nêu vấn đề gì?

Nhận xét cách nêu?

- Nhóm 2: Bố cục

của văn bản gồm

mấy phần? Nội dung

từng phần

- Nhóm 3: Tác giả

bình luận nguyên

nhân và hậu quả tai

nạn giao thông như

1 Ví dụ: văn bản bài luyện tập 2 SGK trang 73

- Nêu vấn đề : thần chết đồng hành cùng

với những sát thủ trên đường phố

→ cách nêu vấn đề trug thực rõ ràng, khách quan

- Bố cục : 3 phần:

+ nêu vấn đề: đầu trên đường phố + giải quyết vấn đề: tiếp xã hội: bàn về nguyên nhân, hậu quả của tai nạn giao thông + bàn luận: còn lại: giải pháp giải quyết vấn đề

- Nguyên nhân:

+ hạn chế khách quan

thế nào?

- nhóm 4: tác giả kết

luận và bàn bạc như

thế nào?

 GV đưa ra kết

luận

 GV gợi dẫn HS

+ ý thức chủ quan (chủ yếu): dẫn chứng

- Hậu quả :

tổn thương cho lực lượng lao động của đất nước (dẫn chứng, lí lẽ)

- Bàn bạc mở rộng:

+ an toàn giao thông là hạnh phúc, là cơ hội thành công

+ hành động cần có + tự điều chỉnh mình, tự cứu mình + cần một chương trình truyền thông hiệu quả

→ cách trình bày, xếp ý, trình bày vấn đề:

rõ ràng, mạch lạc, trung thực, thẳng thắn

2 Kết luận

Có nhiều cách bình luận sau đây là một cách trong đó:

khảo sát ngữ liệu và

trả lời các câu hỏi

trong SGK

 GV lấy ví dụ cho

HS và nêu yêu cầu

bước 1

HS trả lời câu hỏi

gợi dẫn

- Bước 1: Nêu hiện tượng (vấn đề) cần bình luận.

+ trung thực, khách quan + ngắn gọn, rõ ràng + thể hiện quan điểm bản thân

- Bước 2: Đánh giá hiện tượng (vấn đề) cần bình luận.

Tùy theo từng vấn đề mà có cách bình luận khác nhau, ví dụ:

+ Vấn đề “tình trạng hút thuốc lá trong học sinh”: đứng hẳn về một phía, tìm những lí lẽ

và dẫn chứng để nhiệt tình ủng hộ về phía đúng và phê phán phía sai

+ Vấn đề “ lũ ở Đồng Tháp có phải là tai họa”: kết hợp những phần đúng của mỗi phía và loại

GV kết luận

GV đưa ra những

ví dụ, học sinh chọn

cách bàn luận thích

hợp

GV kết luận

bỏ phần còn hạn chế để đi tới một sự đánh giá thực sự hợp lí, công bằng

+ Vấn đề “ ưu tiên cho phát triển sản xuất hay cho bảo vệ môi trường,nếu việc phát triển sản xuất gây ô nhiễm môi trường”: đưa ra cách đánh giá phải-trái, hay-dở của riêng mình sau khi đã phân tích các quan điểm, ý kiến khác nhau về vấn đề bình luận

 Có rất nhiều cách bình luận tuy nhiêm có 3 cách bình luận chính

+ Đứng hẳn về 1 phía (phản đối hoặc đồng tình)

+ Kết hợp những phần đúng của mỗi phía, loại

bỏ phần còn hạn chế →đưa ra quan điểm đúng đắn

+ Đưa ra cách đánh giá riêng

- Bước 3: Bàn về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận.

Có nhiều cách bàn về hiện tượng, vấn đề Ví

- Hoạt động 3: GV

cho HS luyện tập

GV cho học sinh

làm bài tập nhóm bài

dụ:

+ Bàn về thái độ, hành động, cách giải quyết cần có trước hiện tượng vừa được nhận xét đánh giá Ví dụ: tình trạng hút thuốc ở học sinh

+ Bàn về những điều có thể rút ra khi liên hệ với thời đại, hoàn cảnh sống, lứa tuổi của bản thân và những người đang nghe mình bình luận Ví dụ: gần mực thì đen, gần đèn thì rạng + Bàn về những ý nghĩa rộng lớn hơn, sâu sắc hơn mà hiện tượng (vấn đề) bình luận có thể gợi mở ra Ví dụ: Tổ quốc là tiền, thanh niên với phát triển đất nước

III Luyện tập

1.Bài 1

tập 1

HS trả lời

 GV gọi 1 học

sinh trả lời bài tập 2

 HS dựa vào phần

tìm hiểu nhận xét về

Không đúng vì các thao tác này khác nhau về mục đích, bản chất:

- Mục đích:

+Giải thích giúp người đọc hiểu về một vấn đề nào đó chưa biết

+ Chứng minh giúp người đọc tin về một vấn

đề được nêu ra + Bình luận là bày tỏ quan điểm, thuyết phục mọi người đồng ý trước ý kiến của bản thân

- Bản chất: bình luận thuyết phục người đọc người nghe đồng ý với ý kiến của bản thân về vấn đề đã được biết trước, người đọc đã có những thông tin cơ bản về vấn đề và có ý khiến riêng về vấn đề đó

2 Bài 2

Đoạn trích có dùng thao tác bình luận, vì có nêu ra nguyên nhân, hậu quả của TBGT Ngoài ra, tác giả còn mở rộng vấn đề: đây không chỉ là vấn đề GT, mà còn là một món

phút

văn bản bài luyện

tập 2

quà thể hiện sự văn minh trong thời hội nhập

4 Củng cố

GV củng cố cho HS khái niệm, mục đích, yêu cầu và cách làm của một bài văn bình luận

5 Dặn dò

GV dặn dò học sinh chuẩn bị bài tiếp theo

ĐÁNH GIÁ CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN