Công tác xây dựng kế hoạch và công tác quản lý của hiệu trưởng có ý nghĩa rất quan trọng và mang tính chất quyết định sự thành công hay thất bại của việc thực hiện nhiệm vụ năm học. Sáng kiến kinh nghiệm chỉ đạo xây dựng kế hoạch năm học và công tác quản lý của hiệu trưởng nhằm giúp cho các trường học áp dụng vào thực tế của đơn vị mình để công tác quản lý trường học đạt được hiệu quả cao, đáp ứng được yêu cầu của công tác giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Trang 1CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG KẾ HOẠCH
NĂM HỌC
VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CỦA
HIỆU TRƯỞNG
Trang 2Phần thứ nhất ĐẶT VẤN ĐỀ
I TÊN SÁNG KIẾN :
“Chỉ đạo xây dựng kế hoạch năm học và công tác quản lý của hiệu trưởng”
II ĐẶT VẤN ĐỀ:
Công tác xây dựng kế hoạch và công tác quản lý của hiệu trưởng có ý nghĩa rất quan trọng và mang tính chất quyết định sự thành công hay thất bại của việc thực hiện nhiệm vụ năm học Bởi vì làm bất cứ một việc gì hay tổ chức bất
cứ một hoạt động nào cũng đều phải có kế hoạch cụ thể và phải được quản lý chặt chẽ mới đạt được hiệu quả cao Đặc biệt đối với một đơn vị trường học thì việc xây dựng kế hoạch và công tác quản lý chỉ đạo của hiệu trưởng lại càng quan trọng hơn Nói như vậy có nghĩa là: Kế hoạch và công tác quản lý của hiệu trưởng các trường không chỉ là đối với cán bộ giáo viên mà còn liên quan đến một đối tượng phức tạp đó là học sinh với nhiều lứa tuổi khác nhau
Trong những năm qua, việc xây dựng kế hoạch năm học và công tác quản
lý của hiệu trưởng các trường học đã có nhiều bước chuyển biến và được tiến hành có hiệu quả, song cũng vẫn còn nhiều lúng túng và chưa có khoa học nên hiệu quả chưa cao, chưa đáp ứng được với yêu cầu thực tế của công tác quản lý giáo dục trong tình hình hiện nay
Đứng trước tình hình đó, tôi đã mạnh dạn áp dụng và làm thử trong công tác quản lý, chỉ đạo cũng như xây dựng kế hoạch năm học của trường Tiểu học
Mỹ Hưng Vì vậy trong mấy năm học gần đây, với cách làm này tôi đã rút kinh nghiệm và hoàn thiện dần phương pháp tiến hành nên đã thu được những kết quả đáng kể Việc xây dựng kế hoạch năm học và công tác quản lý của trường Tiểu học Mỹ Hưng đã được Phòng đánh giá rất cao
Là cán bộ phòng giáo dục của một huyện thuộc tỉnh Hà Tây mới được sáp nhập về Hà Nội, đứng trước tình hình công tác quản lý trường học của các đơn
vị còn nhiều hạn chế, tôi rất trăn trở và mong muốn công tác quản lý của các trường học có hiệu quả cao, vì vậy tôi thấy cần đưa ra một số việc làm của mình trong công tác xây dựng kế hoạch và công tác quản lý trường học mà tôi đã thực
Trang 3hiện nhằm giúp cho các trường học áp dụng vào thực tế của đơn vị mình để công tác quản lý trường học đạt được hiệu quả cao, đáp ứng được yêu cầu của công tác giáo dục trong giai đoạn hiện nay
Trang 4Phần thứ hai NỘI DUNG SÁNG KIẾN
I CƠ SỞ KHOA HỌC (LÝ LUẬN) ĐỀ RA SÁNG KIẾN :
Khi tiến hành đổi mới công tác xây dựng kế hoạch và công tác quản lý trường học, ta cần dựa vào những căn cứ sau đây:
Một là: Khi tiến hành bất kể một hoạt động nào cũng đều phải có kế
hoạch, kế hoạch hoạt động là toàn bộ những công việc cần phải làm để thực hiện một mục tiêu đã đề ra Vì vậy, khi tiến hành làm bất cứ một việc gì ta cũng đều phải xây dựng kế hoạch cụ thể: Từ việc xác định những việc làm cụ thể, thời gian tiến hành đến việc xác định người tham gia (ai làm, ai chịu trách nhiệm, ai tham gia, nguồn lực ) Kế hoạch năm học của một trường học cũng như kế hoạch của kế hoạch sản xuất của một đơn vị kinh tế, được coi như pháp lệnh Vì vậy, đòi hỏi các bộ phận, các cá nhân phải thực hiện theo kế hoạch đã vạch ra và
kế hoạch được xây dựng càng chi tiết cụ thể thì việc thực hiện kế hoạch càng đạt hiệu quả cao Người ta thường nói: Xây dựng được một kế hoạch hoàn chỉnh coi như đã hoàn thành một nửa công việc
Hai là: Vai trò của công tác quản lý, chỉ đạo trong các tổ chức, cơ quan,
đơn vị trường học
Công tác quản lý, chỉ đạo trong các tổ chức, cơ quan, đơn vị trường học giữ một vai trò quan trọng, quyết định sự thành công của đơn vị Trong đó người phụ trách đơn vị giữ vai trò lãnh đạo không thể thiếu được Người lãnh đạo được
ví như người cầm lái con thuyền, đưa con thuyền đến đích Để đạt được yêu cầu
đó, người lãnh đạo cần phải có phương pháp quản lý, chỉ đạo và kế hoạch hoạt động phù hợp với đặc điểm tình hình của đơn vị Do đó, với công tác quản lý của người lãnh đạo đơn vị (hiệu trưởng trường học) cần phải được tiến hành một cách đồng bộ, có kế hoạch và khoa học
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN :
Trong sáng kiến này, tôi muốn đưa ra hai vấn đề đó là: Xây dựng kế hoạch
hoạt động của nhà trường trong năm học và công tác quản lý trường học
Trang 51 Xây dựng kế hoạch năm học:
Để xây dựng được kế hoạch năm học, người lãnh đạo cần phải trả lời được các câu hỏi sau:
- Mục tiêu của việc lập kế hoạch này là gì ?
- Muốn đạt được mục tiêu đó thì kết quả của từng công việc cần đạt được là gì ?
- Để có kết quả trên ta cần có những hoạt động nào, vào thời gian nào, ai tham gia, kinh phí, ?
Lưu ý: Khi xây dựng mục tiêu cần xây dựng mục tiêu chung và các mục tiêu cụ thể
2 Các bước xây dựng kế hoạch:
a Bước 1: Mở cuộc họp xây dựng kế hoạch
Cuộc họp xây dựng kế hoạch cần xác định thành phần cuộc họp: bao gồm Ban giám hiệu, Chi bộ, Trưởng các đoàn thể, Tổ trưởng chuyên môn
* Nội dung cuộc họp:
- Mở đầu: Lãnh đạo tuyên bố lý do và đưa ra chủ đề (chủ đề: Xây dựng kế hoạch năm học)
- Tiếp theo: Thảo luận việc lập kế hoạch
+ Xác định mục tiêu: kế hoạch toàn diện năm học
+ Những hoạt động:
Ví dụ: công tác tuyển sinh, khai giảng, chỉ đạo thực hiện chương trình giảng dạy, học tập, kiện toàn các đoàn thể, tổ chức các phong trào thi đua, công tác thi học kỳ, xét tốt nghiệp, công tác phổ cập, công tác thi học sinh
giỏi, giáo viên giỏi, công tác tài chính, sơ kết tổng kết
+ Dự kiến kết quả:
Ví dụ: Công tác thi học sinh giỏi, giáo viên giỏi trong năm học phải đạt được bao nhiêu học sinh giỏi, giáo viên giỏi
+ Xác định thời gian tiến hành (của từng hoạt động)
+ Xác định người tham gia (ai làm, ai chịu trách nhiệm, ai tham gia, nguồn lực )
+ Phân công người lập lịch biểu kế hoạch
Trang 6- Cuối cùng: Kết quả cuộc họp
b Bước 2: Lập lịch biểu kế hoạch
Lập lịch biểu kế hoạch là bước quan trọng, đòi hỏi người lập lịch biểu phải nắm rõ đặc điểm tình hình của đơn vị và mục tiêu của kế hoạch, thường hiệu trưởng là người lập lịch biểu kế hoạch
Trong mấy năm học vừa qua trường tôi đã đưa ra các lịch biểu kế hoạch
cụ thể của năm học như sau:
Bảng 1: Lịch biểu hoạt động của nhà trường năm học 200 - 200
TT Nội dung kế hoạch Thời gian
Người thực hiện Người tham gia
Nguồn lực Kinh phí
1
- Công tác tuyển sinh lớp 1
- Sửa chữa cơ sở vật chất
trường lớp
- Lao động dọn dẹp
trường lớp + chuẩn bị
cho khai giảng
tháng 7 - tháng 8
- Từ 15/8 - 05/9
- HT + GV
- HT + KT
- BGH + GV + Học sinh
Quỹ XD
2
- Phân công công tác tổ chức
- Chỉ đạo hoàn thiện hồ
sơ sổ sách + kế hoạch +
kế hoạch tài chính
- Thực hiện chương trình
chuyên môn theo quy định
- Kiện toàn các đoàn thể
- Báo cáo đầu năm
- BGH + các đoàn thể + Tổ trưởng + GV +
Kế toán
- HP + GV
- BCH đoàn thể + GV HS
Qũy đoàn thể
3
- Thực hiện hoạt động
chuyên môn theo quy định
- Ôn thi học sinh giỏi
Tháng 10 - HP + GV
- HP+GV+HS
Trang 7- Tiếp tục kiện toàn các
đoàn thể
- BCH đoàn thể + GV + HS
Quỹ đoàn thể
4
- Chỉ đạo chuyên môn
theo quy định
- Ôn học sinh giỏi
- Phát động thi đua 20/11
Tháng 11 - HP + GV
”
- BCH CĐ + Liên đội
Nhà trường + Quỹ đội
5
- Chỉ đạo chuyên môn
theo quy định
- Ôn học sinh giỏi
- Phát động thi đua 22/12
Tháng 12 HP + GV
” BCH Liên đội + Học sinh
Quỹ đội
6
- Thi KT học kỳ I
- Phát động thi đua 3/2
- Sơ kết học kỳ I - báo
cáo
- Điều chỉnh kế hoạch
đầu năm
- Báo cáo giữa năm
Tháng 1 - GV + HS
- BCH Liên đội
- BGH
- BGH + GV
- Hiệu trưởng
- Nhà trường
hỗ trợ
7
- Chỉ đạo thực hiện
chuyên môn học kỳ II
- Thi giáo viên giỏi +
Học sinh giỏi
Tháng 2 - HP + GV
- GV + HS
8
- Chỉ đạo hoạt động
chuyên môn theo quy định
- Phát động thi đua 26/3
Tháng 3 - HP + GV
- BCH Chi đoàn, Liên đội
Quỹ đoàn thể
9
- Chỉ đạo hoạt động
chuyên môn theo quy định
- Phát động thi đua 15/5 và
19/5
Tháng 4 - HP + GV
- BCH Liên đội
Nhà trường
hỗ trợ
Trang 810
- Chỉ đạo chuyên môn theo
quy định
- Thi KT học kỳ II
- Xét và công nhận hoàn
thành chương trình Tiểu
học
- Báo cáo cuối năm - báo
cáo tổng kết
- Tổng kết năm học
Tháng 5 - HP + GV
- GV + HS
- GV + HS
- HT + HP
-BGH+GV+HS
Nhà trường
Trên đây là lịch biểu thể hiện những nội dung công việc cơ bản mà năm học nào chúng ta cũng phải tiến hành làm, từ kế hoạch cơ bản này chúng ta sẽ xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng nội dung công việc của từng tháng, từng tuần Nếu xây dựng được kế hoạch như thế này chúng ta cũng có thể dự kiến được kinh phí cần phải có cho các hoạt động để kế toán có thể cân đối được nguồn lực không bị âm kinh phí Đồng thời giúp cho các bộ phận, các đoàn thể chủ động xây dựng kế hoạch cho mình
Như tôi đã nói: Từ kế hoạch cơ bản của nhà trường, chúng ta có thể xây dựng được kế hoạch cụ thể cho từng nội dung công việc Sau đây tôi xin đưa ra
kế hoạch cụ thể cho một nội dung công việc đó là: chỉ đạo hoàn thiện hồ sơ sổ sách, kế hoạch của nhà trường, các đoàn thể và giáo viên
Để xây dựng được kế hoạch này, trước hết chúng ta cần xây dựng được chỉ tiêu chung của nhà trường về các mặt như: chỉ tiêu hai mặt giáo dục, danh hiệu thi đua của nhà trường, các tổ chuyên môn, của các đoàn thể Từ đó xác định chỉ tiêu cụ thể cho từng môn học, từng lớp học
Để chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch (hồ sơ sổ sách) của nhà trường và các
bộ phận, đoàn thể tôi đưa ra lịch biểu cụ thể như sau:
TT Nội dung công việc Thời gian Người thực hiện
Người tham gia
1 Xây dựng kế hoạch toàn diện của
nhà trường Từ 1/9 10/9
BGH + các tổ khối + đoàn thể
Trang 92 Xây dựng kế hoạch các tổ khối Từ 11/9 12/9 BGH + tổ trưởng
3 Xây dựng kế hoạch các đoàn thể Từ 13/9 15/9
HT + BCH công đoàn + BT chi đoàn
+ TPT
4 Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm Từ 16/9 18/9 HT + GVCN
5 Xây dựng kế hoạch giảng dạy của
giáo viên Từ 19/9 20/9 BGH + GV bộ môn Sau đây tôi xin đưa ra một ví dụ cụ thể về việc chỉ đạo xây dựng kế hoạch giảng dạy của giáo viên, khi xây dựng kế hoạch giảng dạy của giáo viên, Hiệu trưởng cần hướng dẫn và định hướng cho anh chị em giáo viên xác định được các môn học được phân công, số tiết giảng dạy trong năm của từng môn, số lần điểm kiểm tra của từng môn, giáo viên cần xác định được trọng tâm kiến thức bộ môn, chỉ tiêu xây dựng học sinh giỏi, tỷ lệ học sinh đạt các loại:
Giỏi : %
Khá : %
Cần lưu ý: đối với các môn học phụ bao giờ cũng xây dựng chỉ tiêu cao hơn để bù cho những môn chính
Tiếp theo cần xác định kế hoạch học tập bồi dưỡng chuyên môn nghiệp
vụ, tham gia ngoại khoá, viết sáng kiến, đăng ký danh hiệu giáo viên dạy giỏi, lao động tiên tiến và chiến sĩ thi đua các cấp trong năm học
Có làm được như vậy thì kế hoạch giảng dạy của giáo viên mới đảm bảo được đầy đủ nội dung theo yêu cầu và chất lượng của kế hoạch
2 Công tác quản lý của hiệu trưởng:
Trong sáng kiến này, tôi chỉ nêu ra một trong những vấn đề cần quản lý của hiệu trưởng đó là công tác quản lý hồ sơ sổ sách của nhà trường Đây là một việc làm thường xuyên của hiệu trưởng, nhưng trong những năm qua, hầu hết các hiệu trưởng chưa thực sự trú trọng và làm tốt công tác này
Để quản lý tốt hồ sơ sổ sách của nhà trường, hiệu trưởng cần xác định được các loại hồ sơ sổ sách mà mình phải quản lý, ngoài 10 loại sổ sách theo quy định như: kế hoạch toàn diện, kế hoạch chủ nhiệm, sổ nghị quyết hội đồng,
Trang 10sổ nghị quyết ban giám hiệu, sổ tổ chức cán bộ, sổ theo dõi chất lượng thấy và trò, sổ đăng bộ, Hiệu trưởng cần có thêm các loại sổ sách sau: Sổ nhật ký thanh tra, dự giờ, sổ trực tuần ban giám hiệu, sổ kế hoạch tuần
Trong thực tế, nhiều hiệu trưởng giao trách nhiệm cho thư ký hội đồng hoặc giao cho hiệu phó, làm công tác quản lý, theo dõi các loại sổ sách, có hiệu trưởng còn giao cho thư ký viết các báo cáo đánh giá tổng kết năm học hoặc tổng kết các mặt công tác khác trong khoảng thời gian 5 đến 10 năm Chính vì vậy mà hiệu trưởng không nắm chắc các loại sổ sách và quản lý không chặt chẽ Vì vậy nhiều số liệu của nhà trường đến hiệu trưởng cũng không nắm được Đồng thời mặc dù quy định 10 đầu sổ do hiệu trưởng quản lý, song
có một số loại sổ sách không có mẫu sổ vì vậy hiệu quả cũng chưa được cao
Sau đây tôi xin đưa ra một số mẫu sổ sách mà trường Tiểu học A đã làm
để chúng ta cùng tham khảo đó là: Sổ kế hoạch chủ nhiệm, Sổ nhật ký thanh tra
- dự giờ, Sổ theo dõi thi đua giáo viên và học sinh
-Sổ kế hoạch chủ nhiệm:
Trên cơ sở kế hoạch toàn diện về công tác chủ nhiệm, hiệu trưởng phải xây dựng được kế hoạch chỉ đạo chung công tác chủ nhiệm trong năm học Đồng thời phải có kế hoạch hàng tháng, tổ chức các cuộc họp chủ nhiệm thường xuyên và đánh giá xếp loại chủ nhiệm Sổ kế hoạch chủ nhiệm chia ra từng tháng:
Ví dụ: Tháng 9:
1/ Kế hoạch chủ nhiệm: (Nêu nội dung kế hoạch chủ nhiệm của
từng tháng)
2/ Xếp loại giáo viên chủ nhiệm:
TT Họ và tên Hồ sơ sổ sách Xếp loại thi đua
lớp
Công tác CN
Xếp loại
1
2
3
-Sổ nhật ký thanh tra - dự giờ:
Trang 11- Đầu sổ ra quyết định thành lập tổ thanh tra của nhà trường do hiệu trưởng ra:
+ Thành phần tổ thanh tra gồm có: Hiệu trưởng, Hiệu phó chuyên môn, các tổ trưởng chuyên môn, các giáo viên giỏi
- Phần hai là theo dõi thanh tra dự giờ hàng tháng theo mẫu sau:
+ Phần 1: Kế hoạch thanh tra hàng tháng: Dự kiến thanh tra và dự giờ bao nhiêu tiết ở các tổ, tên giáo viên được dự kiến thanh tra - dự giờ + Phần 2: Theo dõi thanh tra - dự giờ:
TT Họ và tên Tổ Ngày TT - DG Lớp Môn TT - DG Xếp
loại
1
2
3
Cuối tháng có tổng hợp:
Tổng số giờ thanh tra:
Giỏi:
Khá:
Trung bình:
Tổng số giờ dự giờ
Giỏi:
Khá:
Trung bình:
-Sổ theo dõi thi đua của học sinh và giáo viên:
- Hiệu trưởng cần nắm được kết quả thi đua hàng tháng của các lớp và của giáo viên Vì vậy, sổ theo dõi thi đua cần có hai phần: của học sinh (lớp) và của giáo viên
- Cụ thể:
1/ Thi đua học sinh:
(cá nhân hoặc lớp) Xếp loại
5A
5B
2/ Thi đua giáo viên:
Trang 12TT Họ và tên Ngày
công
Hồ sơ giáo án
Giờ dạy (CM)
Công tác khác
Xếp loại chung
1
2
3
III HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN:
Qua một năm thực hiện và cải tiến dần các mẫu sổ sách, cũng như rút kinh nghiệm trong công tác quản lý hồ sơ sổ sách của hiệu trưởng, kết quả công tác quản lý của nhà trường đã được đánh giá cao
Hãy xem kết quả xếp loại công tác quản lý của hiệu trưởng và nhà trường trong mấy năm gần đây:
Năm học Xếp loại hiệu trưởng Xếp loại nhà trường
Qua kết quả xếp loại thanh tra công tác quản lý của nhà trường do các cấp quản lý đánh giá, chúng ta thấy kết quả đó ngày càng được nâng cao hơn, chứng
tỏ rằng phương pháp quản lý mà tôi đã làm trong những năm qua là có hiệu quả