Phương pháp dạy học bằng CNTT trong giáo dục mầm non tạo ra một môi trường dạy học tương tác cao, sống động, hứng thú và đạt hiệu quả cao của quá trình dạy học đa giác quan cho trẻ. Mời quý thầy cô tham khảo sáng kiến “Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy ở trường mầm non”.
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY Ở
TRƯỜNG MẦM NON
Trang 2a Đặt vấn đề:
Như chúng ta đã biết:cùng với sự phat triển của đất nước,giáo dục đào tạo không ngừng phát triển,nâng cao chất lượng giáo dục cùng với các bài học khác nhằm hình thành cho trẻ niềm tin-lý tưởng-động cơ-hành vi-tình cảm-những nét tính cách-những thói que ứng xử đúng đắn trong xã hội…đưa con người phát triển với một đỉnh cao cuă nhân loại.Giáo dục mầm non đóng vai trò hết sức quan trọng cho sự phát triển nhân cách của con người một cách toàn diện,giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.Chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non phụ thuộc vào 2 yếu tố cơ bả đó là phương tiện trang thiết bị dạy học và đội ngũ giáo viên mầm non.Trong đó đội ngũ giáo viên mầm non là trung tâm trong quá trình thực hiện mục tiêu đào tạo,chủ thể của quá trình chăm sóc giáo dục trẻ.Phương tiện trang thiết bị dạy học là phương tiện hữu hiệu giúp chủ thể thực hiện được mục tiêu.Chính vì thế,Trong khi đất nước Việt Nam ta đang hũa nhập và phỏt triển cựng với thế giới một nền kinh tế tri thức và một xó hội thụng tin đầy khó khó khăn và thách thức thì việc đào tạo nguồn nhân lực về CNTT là rất quan trọng và cấp thiết Trong quyết định số 81/2001/QD- TTg, thủ tướng chính phủ đó giao nhiệm vụ trọng tõm cho ngành giỏo dục là đào tạo nguồn nhận lực CNTT và đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác giáo dục và đào tạo Năm học 2008-2009, Bộ giáo dục
và đào tạo đó triển khai cuộc vận động "Năm học ứng dụng CNTT trong giảng dạy" ở tất cả các cấp trường từ đại học, cao đẳng cho đến THPT, THCS,TH và cả bậc học mầm non.Với tầm quan trọng trong việc quyết định chất lượng giáo dục mầm non thì đội ngũ giáo viên cần đáp ứng yêu cầu phát triển của đát nước,của ngành học trên tất cả các mặt.Song trong thực tế đội ngũ giáo viên mầm non còn hạn chế về nhiều mặt:Đời sống còn khó khăn,trình độ chuyên môn nghiệp vụ còn hạn chế,cập nhật thông tin –tri thức khoa học chưa kịp thời;đặc biệt là việc cập nhật và ứng dụng công nghệ
Trang 3thông tin vào công tác giảng dạy nhằm góp phần thực hiện tốt chủ đề năm học”Đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” quả thực không đơn giản.Nhận rõ tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy của bậc học mầm non và từ tình hình thực tế của đội ngũ giáo viên trong đơn vị,bản thân tôt băn khoăn trăn trở và chọn đề tài”Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy ở trường mầm non”
B/nội dung:
I/ C ơ sở khoa học:
- Nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, ngành giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong việc thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực CNTT và đẩy mạnh ứng dụng CNTT vào giản dạy
- Hiện nay các trường mầm non có điều kiện đầu tư và trang bị Tivi, đầu Video, xây dựng phòng đa năng với hệ thống máy tính và máy chiếu, nối mạng internet Một số trường cũn trang bị thêm máy quay phim, chụp ảnh, tạo điều kiện cho giáo viên mầm non có thể ứng dụng CNTT vào giảng dạy Qua đó người giáo viên mầm non không những phát huy được tối
đa khả năng làm việc của mình mà còn trở thành một người giáo viên năng động, sáng tạo và hiện đại, phù hợp với sự phát triển của người giáo viên mầm non trong thời đại CNTT
- Công nghệ thông tin phát triển đã mở ra những hướng đi mới cho ngành giáo dục trong việc đổi mới phương pháp và hình thức dạy học Công nghệ thông tin phát triển mạnh kéo theo sự phát triển của hàng loạt các phần mềm giáo dục và có rất nhiều những phần mềm hữu ích cho người giáo viên mầm non như Bộ Office, Lesson Editor/ Violet, Active Primary, Flash, Photoshop, Converter, Kispix, Kisma,phần mền dinh dưỡng Các phần mềm này rất tiện ích và trở thành một cụng cụ đắc lực hỗ trợ cho việc thiết kế giáo
án điện tử và giảng dạy trên máy tính, máy chiếu, bảng tương tác cũng như
Trang 4trên các thiết bị hỗ trợ khác như Tivi, đầu Video vừa tiết kiệm được thời gian cho người giáo viên mầm non, vừa tiết kiệm được chi phí cho nhà trường mà vẫn nâng cao được tính sinh động, hiệu quả của giờ dạy Nếu trước đây giáo viên mầm non phải rất vất vả để có thể tìm kiếm những hình ảnh, biểu tượng, đồ dùng phục vụ bài giảng thì hiện nay với ứng dụng CNTT giáo viên có thể sử dụng Internet để chủ động khai thác tài liệu giáo dục phong phú, chủ động quayphim, chụp ảnh làm tư liệu cho bài giảng điện tử Chỉ cần vào phai ,"nhấp chuột" là hình ảnh những con vật ngộ nghĩnh, những bông hoa đủ màu sắc, những hàng chữ biết đi và những con số biết nhảy theo nhạc hiện ngay ra với hiệu ứng của những âm thanh sống động ngay lập tức thu hút được sự chú ý và kích thích hứng thú của học sinh và được chủ động hoạt động nhiều hơn để khám phá nội dung bài giảng Đó có thể coi là một phương pháp ưu việt vừa phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, vừa thực hiện được nguyên lý giáo dục của Vưgotxki "Dạy học lấy học sinh làm trung tâm” một cách dễ dàng
- Có thể thấy ứng dụng của cụng nghệ thông tin trong giáo dục mầm non đã tạo ra một biến đổi về chất trong hiệu quả giảng dạy của ngành giáo dục mầm non, tạo ra một môi trường giáo dục mang tính tương tác cao giữa giáo viên và học sinh
- Phương pháp dạy học bằng CNTT trong giáo dục mầm non tạo ra một môi trường dạy học tương tác cao, sống động, hứng thú và đạt hiệu quả cao của quá trình dạy học đa giác quan cho trẻ
- Nội dung, tư liệu bài giảng giới thiệu cho trẻ mang tính chân thực, phong phú Trong bài giảng điện tử trẻ có thể làm quen với những hiện tượng tự nhiên, xã hội mà trẻ khó có thể tự bắt gặp trong thực tế
- Giáo viên mầm non có thể chủ động khai thác tìm kiếm nguồn tài nguyên giáo dục qua mạng thụng tin truyền thông, Internet, Nguồn tài nguyên vô cùng phong phú với hình ảnh, âm thanh, văn bản, phim sống
Trang 5động tự nhiên tác động tích cực đến sự phát triển trí tuệ của trẻ mầm non cũng như ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhân cách toàn diện ở trẻ
II/ Cơ sở thực tiễn:
Thực hiện quyết định số 81/2001/QD- TTg,ngay từ năm học 2006-2009 PGD Lệ Thuỷ đã rất chú trọng và đưa”ứng dụng công nghệ thông tin” làm chủ đề của năm học.chủ đề đó đã được chỉ đạo và thực hiện rất tốt và năm học 2009-2010 Huyện nhà đã tổ chức tổng kết sau 3 năm thực hiện ,trong kết quả đánh giá ở các bậc học tiểu học và trung học đã thực hiện rất tốt và được đánh giá cao (hầu hết các trường đều có phòng máy,dạy cho học sinh thực hành tin học trên máy,giáo viên soạn bài và giảng bài trên máy điện tử một cách thành thạo).Song đối với bậc học mầm non thì còn quá hạn chế(số máy được trang cấp chỉ mới đủ cho kế toán,BGH nhà trường và gvdinh dưỡng làm;hầu hết giáo viên chưa sử dụng được máy vi tính một cách thành thạo).Đối với một trường vùng ven như trường mầm non Cam thuỷ,trong quá trình tiếp tục thực hiện chủ đề”ứng dụng công nghệ thông tin”quả còn gặp không ít khó khăn
1/Thuận lợi:
- Năm học 2009-2010 là năm Huyện nhà tổ chức tổng kết sau 3 năm thực hiện chủ đề “ứng dụng công nghệ thông tin” nên đã đầu tư trang cấp cho nhà trường hệ thống máy tính khá đầy đủ(từ văn phòng đến nhà bếp và
cả 02 lớp lớn đều đã có máy để sử dụng)
- Nhà trường được sự quan tâm rất lớn của các cấp lãnh đạo:lãnh đạo Huyện,PGD,chuyên viên bậc học,lãnh đạo địa phương,các trường trong địa bạn,các trường trong bậc học…đã hổ trợ về kinh phí lẫn kiến thức và kỹ năng trong ứng dụng công nghệ thông tin
- Hầu hết giáo viên trẻ,nhiệt huyết,đam mê
2/Khó khăn:
- Kinh phí đầu tư các thiết bị CNTT nhằm phục vụ cho công tác giảng dạy ứng dụng CNTT trong các trường mầm non là rất lớn Vì thế không phải
Trang 6trường mầm non nào cũng đủ kinh phí để đầu tư cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin cho giáo viên mầm non;đặc biệt là với một trường ở nâng thôn nên
dù đã có máy để sử dụng song số máy còn quá khiêm tốn(toàn trường chỉ mới có 04 máy)
- Tuy máy tính điện tử mang lại nhiều tiện ích cho việc giảng dạy của giáo viên mầm non nhưng công cụ hiện đại này không thể hỗ trợ và thay thế hoàn toàn cho các phương pháp trực quan khác của người giáo viên Đại loại
vì là máy móc nên nó có thể gây ra một số tình huống bất lợi cho tiến trình bài giảng như là mất điện, máy bị treo, bị virus và mỗi khi có sự cố như vậy người giáo viên khó có thể hoàn toàn chủ động điều khiển tiến trình bài giảng theo như ý muốn
- Kiến thức và kỹ năng về CNTT của giáo viên còn quá hạn chế Có thể thấy sự đam mê sáng tạo ứng dụng CNTT ở các giáo viên mầm non trẻ nhưng điều đó cũng thật khó khi kiến thức và kỹ năng ững dụng công nghệ thông tin của họ còn quá nghèo và đặc biệt khó khăn cho những giáo viên mầm non đã có tuổi Việc kết nối và sử dụng khai thác tiện ích của công nghệ mạng máy tính và mạng Internet đối với họ còn quá khó khăn,khó có thể thực hiện một cách triệt để và có chiều sâu
3/Điều tra thực tiển:
Mức độ sử dụng công nghệ
Biết sử dụng những thanh công cụ cơ
Trang 7Sử dụng được mạng 2/14 14,3
III/ Một số biện phấp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy ở trường mầm non”
1/Tuyên truyền sâu rộng trong tập thể giáo viên về những ưu điểm của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ em có những ưu việt lớn so với cách giảng dạy truyền thống Trẻ em hào hứng, chủ động và sáng tạo trong giờ học, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ em
ảnh minh hoạ: tập huấn cho giáo viên về những ưu điểm của việ ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác chăm sóc giáo dục trẻ
Trang 8Nếu trước đây giáo viên mầm non phải rất vất vả để cú thể tìm kiếm những hình ảnh, biểu tượng, đồ dùng phục vụ bài giảng thì hiện nay với ứng dụng CNTT giáo viên có thể sử dụng Internet để chủ động khai thác tài nguyên giáo dục phong phú, chủ động quayphim, chụp ảnh làm tư liệu cho bài giảng điện tử Chỉ cần vài cái "nhấp chuột" là hình ảnh những con vật ngộ nghĩnh, những bông hoa đủ màu sắc, những hàng chữ biết đi và những con số biết nhảy theo nhạc hiện ngay ra với hiệu ứng của những âm thanh sống động ngay lập tức thu hút được sự chỳ ý và kích thích hứng thú của học sinh và được chủ động hoạt động nhiều hơn để khám phá nội dung bài giảng
Hỗ trợ đắc lực cho giáo viên trong việc chuẩn bị bài giảng và lờn lớp ảnh minh hoạ: Giờ học Cho trẻ làm quen với toán bằng giáo án điện tử trên
Thông qua những giờ học có áp dụng công nghệ thông tin và sử dụng các bài giảng điện tử, những hình ảnh đẹp, hành vi đẹp, những kỹ năng sống được chuyển tới trẻ em một cách nhẹ nhàng và sống động; góp phần hình thành ở các em nhận thức về cái đẹp, biết yêu cái đẹp, mong muốn tạo ra cái đẹp trong cuộc sống và những kỹ năng sống cần thiết đối với lứa tuổi mầm non Góp phần tích cực trong việc giáo dục cái đẹp, kỹ năng sống cho trẻ
em
Trang 9ảnh minh hoạ: Giờ học tạo hình bằng giáo án điện tử trên bảng tương tác
2/ Bồi dưỡng kiến thức,kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin cho đội
ngũ:
Qua tình hình thực tế của đội ngũ,BGH xác định rõ”để trường mầm non Cam Thuỷ có thể sánh vai với các trường bạn trên Huyện nhà đồng thời để nâng cao chất lượng ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác giáo dục”thì việc trước tiên đó là phải cung cấp cho đội ngũ lượng kiến thức và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin.Chính vì thế vào đầu năm học nhà trường đã đặc biệt chú trọng công tác bồi dưỡng cho đội ngũ về ứng dụng công nghệ thông tin.Nhà trường và công đoàn cùng với chuyên môn đã nghiên cứ và tìm đủ mọi hình thức để đảm bảo trang bị cho đội ngũ giáo viên những kiến thức cơ bản về công nghệ thông tin, xây dựng giáo án điện tử và những ứng dụng của nó trong hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ Cụ thể:
Nhà trường đã mời giáo viên tin học và kỹ thuật viên tin học về ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non về để bồi dưỡng cho giáo viên về cả lý thuyết và thực hành Giảng viên đã truyền thụ đến cho giáo
Trang 10viên từ những bài giảng về tin học cơ sở,các bài giảng và bí quyết để soạn bài và giảng bài trên máy tính điện tử-máy chiếu đa năng ví dụ như: Ví dụ:
*Làmquen với phần mềm Window Movie Maker:Khi tôi tự mình học và nghiên cứu trên máy tính, tôi đã phát hiện ra một công cụ soạn giáo án điện
tử khá tiện ích với giáo viên mầm non đó là Phần mềm Window Movie Maker Phần mềm này có sẵn trong chương trình Window nhưng không phải
ai cũng chú ý tới nó Các bạn chỉ cần nhấp chuột vào Start/ Program/Window Movie Maker, biểu tượng là một cuộn phim Phần mềm này cho phép các bạn làm giáo án như những đoạn phim Các bạn có thể đưa tranh ảnh, video, âm thanh, chữ viết vào bài giảng của mình và làm hiệu ứng cho chúng thật sống động Các bạn muốn tự ghi âm giọng kể truyện ngọt ngào của mình để lồng vào đoạn phim? Thật đơn giản, các bạn chỉ cần kích vào biểu tượng cái Micro và làm theo chỉ dẫn mà thôi Không những thế các bạn còn có thể dễ dàng in giáo án của mình ra đĩa VCD để dạy trên tivi mà không cần phải ra hiệu Converter đâu Các bạn hãy thử làm quen đi, các bạn
sẽ thấy rất bất ngờ vì tính ứng dụng đơn giản của Window Movie Maker
* Làm thế nào để in bài giảng điện tử từ Power Point sang đĩa VCD Bạn đó soạn xong một giáo án điện tử trên Power Point? Bạn muốn in chúng
ra đĩa VCD nhưng Power Point chỉ trình chiếu chứ không phải một đoạn phim, làm sao mà in ra đĩa được? Tôi đã nghĩ ngay đến vấn đề là phải đổi đuôi Nhưng khi tôi làm thử trên phần mềm đổi đuôi thông thường thì không được Câu hỏi này tôi đã trả lời được khi tôi gõ một dòng chữ đơn giản vào Google là "converter Power Point to video" Tôi đã được chỉ dẫn tải phần mềm đổi đuôi từ file Power Point sang Video Các bạn thấy đấy, nếu các bạn thực sự say mê và nhiệt huyết với nghề, bạn sẽ có thể trả lời được bất kỳ câu hỏi nào bạn muốn chỉ cần một cái "nhấp chuột"
+ Khi sử dụng các phần mềm giáo dục, bạn hãy chú ý, đừng nên quá lạm dụng và nếu không sẽ làm mất đi tính thẩm mỹ của bài giảng Ví dụ như lựa chọn phong chữ, màu chữ, hiệu ứng hình ảnh bạn nên chọn màu chữ và