Muốn nền quốc phòng toàn dân vững mạnh mọi người dân nhất là học sinh phải có kiến thức về môn học GDQP. Đây là nhiệm vụ quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực có đủ phẩm chất và năng lực để sẵn sàng thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam XHCN. Để làm được điều này đòi hỏi sự nỗ lực của người dạy và người học. Đặc biệt là người dạy đóng vai trò chủ đạo và định hướng học sinh lĩnh hội được kiến thức, kỹ năng, từ đó khơi dậy và phát huy truyền thông yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng của nhân dân Việt Nam. Mời quý thầy cô tham khảo sáng kiến “Đổi mới phương pháp dạy học giờ thực hành môn GDQP-AN”.
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC GIỜ DẠY THỰC HÀNH MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG AN NINH
Trang 2I Lý do chọn đề ti
Xã hội cĩ ổn định thì mới phát triển về mọi mặt Đúng vậy ổn định là cơ
sở và là nguồn gốc của sự phát triển.Vậy để cĩ xã hội ổn định phát triển vững chắc thì nền quốc phịng phải vững mạnh Muốn nền quốc phịng tồn dân vững mạnh mọi người dân nhất là học sinh phải cĩ kiến thức về mơn học GDQP Đây là nhiệm vụ quan trọng gĩp phần thực hiện mục tiêu giáo dục tồn diện nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cĩ đủ phẩm chất và năng lực để sẵn sàng thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam XHCN Để làm được điều này địi hỏi sự nỗ lực của người dạy và người học Đặc biệt là người dạy đĩng vai trị chủ đạo và định hướng học sinh lĩnh hội được kiến thức, kỹ năng, từ đĩ khơi dậy và phát huy truyền thơng yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng của nhân dân Việt Nam Đĩ là lý do tơi chọn đề tài Song vì điều kiện cịn hạn chế về mọi mặt nên tơi chỉ đề cập tới một nội dung là : Đổi mới phương pháp dạy học giờ thực hành mơn GDQP-AN
II Tổ chức thực hiện đề tài
1 Cơ sở lý luận
a) Mục tiêu, nhiệm vụ bộ mơn GDQP-AN đã cĩ sự đổi mới địi hỏi phải đổi mới PPDH:
Chương trình GDQP-AN trước đây đã đề ra những mục tiêu, nhiệm
vụ trong đĩ cĩ hai mục tiêu cơ bản là:
- Truyền thụ kiến thức, kỹ năng cơ bản các mơn học GDQP-AN
- Rèn luyện thể lực, gĩp phần củng cố, nâng cao sức khỏe để bảo vệ tổ quốc
Trong đĩ mục tiêu truyền thụ kiến thức, kỹ năng là trọng tâm Rèn luyện thể lực chỉ là nhiệm vụ thứ yếu Vì thế, trong quá trình lên lớp, mọi họat động diễn ra đều tập trung vào việc truyền thụ kiến thức, củng cố nâng cao kiến thức kỹ năng Thời gian dành cho việc luyện tập nâng cao thể lực quá ít, lượng vận động quá nhẹ chưa đủ để làm biến chuyển thể lực của người tập Kết quả học tập của học sinh thấp, bài tập ít cĩ tác dụng rèn luyện thể lực cho học sinh
Trong quá trình luyện tập với các bài, các động tác khác nhau, với lượng vận động hợp lý sẽ cĩ tác dụng, ảnh hưởng khơng nhỏ tới việc rèn luyện thể lực cho học sinh Khi các em được luyện tập thì các kỹ thuật, kỹ năng, động tác cũng được cũng cố, nâng cao
Việc học tập kỹ thuật của học sinh là một quá trình địi hỏi phải cĩ thời gian Thời gian nhiều hay ít tùy thuộc vào động tác, bài tập khĩ hay dễ và phải luyện tập với số lần cần thiết thì kỹ thuật, kỹ năng mới được hình thành, mới cĩ tác dụng rèn luyện thể lực, nâng cao sức khỏe Như vậy, muốn cĩ nhiều thời gian cho học sinh luyện tập, rèn luyện kỹ năng, rèn luyện thể lực thì nhất thiết phải đổi mới PPDH
VD: Đối với bài ném lựu đạn xa trúng đích trong chương trình lớp 11 thời gian luyện tập cịn hạn chế dẫn đến một số em chưa ném được tới mục tiêu
b) Người giáo viên là yếu tố quyết định trong việc đổi mới PPDH:
Trang 3Trong mấy năm gần đây, đội ngũ giáo viên GDQP-AN của trường ngày càng được nâng cao về mặt chất lượng Hàng năm, đa số giáo viên đều được dự các lớp tập huấn chuyên môn Về số lượng, hiện nay nhà trường đã có
đủ giáo viên đảm bảo cho việc giảng dạy
Với số lượng và chất lượng giáo viên hiện nay là cơ sở chủ yếu, yếu
tố quan trọng trong việc đổi mới PPDH
c) Cơ sở vật chất, sân tập, trang thiết bị đồ dùng phục vụ dạy – học GDQP-AN ở trường là điều kiện cần có cho việc đổi mới PPDH :
Mặc dù trong mấy năm gần đây, sân tập, trang thiết bị, dụng cụ dùng cho giảng dạy, luyện tập từng bước được cải thiện một phần, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện đổi mới PPDH Tuy vậy, so với nhu cầu chuyên môn, chuyên ngành đào tạo thì thầy dạy và trò tập vẫn còn thiếu sân bãi, dụng
cụ Chính sự thiếu thốn này, đòi hỏi giáo viên phải đổi mới PPDH, cải tiến phương pháp để lên lớp, sắp xếp các nội dung của một tiết học nhằm sử dụng tối đa sân tập, trang thiết bị, dụng cụ hiện có để tổ chức họat động dạy - học
HIỆN TRẠNG VIỆC DẠY HỌC MÔN GDQP-AN
*Điều kiện về sân bãi tập luyện, trang thiết bị dụng cụ còn chưa đủ nên rất khó khăn cho việc đổi mới PPDH
* Chương trình GDQP-AN trước đây với mục tiêu kiến thức là mục tiêu quan trọng nhất Xuất phát từ mục tiêu đó, giáo viên khi lên lớp đã giảng giải, phân tích các động tác một cách tỉ mỉ Điều này rất cần thiết, nhưng vì sử dụng thời gian quá nhiều để giảng giải, phân tích nên học sinh không có nhiều thời gian để luyện tập, mà khi đã luyện tập ít thì việc hình thành kỹ thuật, rèn luyện kỹ năng, rèn luyện thể lực cũng chưa đạt yêu cầu
Mặc khác, xuất phát từ những yếu tố khách quan lẫn chủ quan, nên chương trình GDQP-AN còn một số điểm cần điều chỉnh chưa đáp ứng được tình hình hiện nay
* Trong quá trình lên lớp, vẫn còn giáo viên thực hiện các bước lên lớp một cách cứng nhắc, tuần tự đi từ bước này sang bước khác, làm cho giờ học nhàm chán, nặng nề Chưa kết hợp và giải quyết hài hòa giữa các bước lên lớp
* Các hình thức lên lớp thì đơn điệu, phần lớn giáo viên chỉ sử dụng phương pháp dòng chảy
* Khâu tổ chức chưa tính toán hết, nên trong giờ học mất nhiều thời gian tập hợp cũng như luân chuyển đội hình làm ảnh hưởng không nhỏ đến thời gian luyện tập của học sinh
* Chưa tận dụng hết những dụng cụ và điều kiện sân tập để tổ chức cho học sinh luyện tập
* Phần lớn học sinh chưa thấy rõ tầm quan trọng của việc học môn học GDQP-AN
Với những hiện trạng trên, làm cho chất lượng giờ dạy chưa thật đạt yêu cầu Thực tế và mục tiêu còn có một khoảng cách cần được khắc phục nhằm thực hiện có chất lượng mục tiêu rèn luyện kỹ năng và rèn luyện thể lực, góp phần nâng cao sức khỏe cho học sinh
2 Một số biện pháp đổi mới PPDH giờ học thực hành môn GDQP-AN
Trang 4Đổi mới PPDH là một yêu cầu khách quan của bộ môn Đổi mới PPDH không phải là gạt bỏ, thay thế PPDH hiện có mà vận dụng một cách sáng tạo các phương pháp hiện có để đạt mục tiêu của môn học Riêng môn GDQP-AN không chỉ đổi mới về phương pháp mà còn phải đổi mới về cách sắp xếp nội dung một tiết học, đổi mới về tổ chức lên lớp nghĩa là phải đổi mới toàn diện ở mọi hoạt động trên lớp
a Đổi mới quan điểm dạy học, lấy học sinh làm trung tâm trong quá trình dạy học:
- Hướng dẫn học sinh tham khảo, đọc tài liệu phân tích kỹ thuật động tác, luyện tập ở nhà
- Sử dụng câu hỏi, nêu tình huống có vấn đề để học sinh tổ chức thảo luận, tổ chức khám phá, tổ chức luyện tập trước
- Để học sinh thường xuyên tham gia kiểm tra, tự kiểm tra, tự đánh giá
- Khuyến khích các em tự do sáng tạo trong tư duy
b Đổi mới cách đánh giá, hình thức thi:
- Tiến hành nhiều hình thức kiểm tra, thi : Tự luận, Trắc nghiệm, vấn đáp, sử dụng đề mở
- Có thang điểm phù hợp cho từng đối tượng, trình độ, sức khỏe học sinh
c Thay đổi PPDH :
* Khi giáo viên sử dụng nhóm phương pháp dùng lời nói ( phương pháp giảng giải, phát vấn, đàm thoại, kể chuyện, mệnh lệnh ) để truyền thụ kiến thức cho học sinh :
- Nếu dạy động tác mới, giáo viên cần nói ngắn gọn, dễ hiểu, dùng thuật ngữ chính xác
- Khi phân tích kỹ thuật động tác tránh vài dòng mà cần xoáy vào trọng tậm vào những yếu lĩnh kỹ thuật quan trọng
- Các động tác bổ trợ không nhất thiết phải phân tích mà chỉ cần làm mẫu và tổ chức cho học sinh tập luyện ngay
- Trong thời gian học sinh nghỉ ngơi tích cực giữa 2 lần tập, giáo viên
có thể phát vấn, kể chuyện, trình bày ngắn gọn một vấn đề nào đó nhằm cung cấp thêm thông tin và gây hưng phấn cho học sinh
* Khi giáo viên sử dụng nhóm phương pháp trực quan ( làm mẫu, cho xem tranh ảnh, biểu đồ, phim )
- Chú ý đến vị trí làm mẫu, chọn hướng làm mẫu để học sinh có thể nhìn rõ,nhìn thấy biên độ, góc độ động tác
- Làm mẫu phải chính xác, làm mẫu ít nhất 2-3 lần trước khi phân tích, giảng giải kỹ thuât
- Tăng cường sử dụng tranh ảnh, biểu đồ giúp cho học sinh nắm được
kỹ thuật một cách nhanh hơn mà không tốn thời gian và có thể tự so sánh giữa động tác của mình với tranh ảnh kỹ thuật
* Sắp xếp nội dung một cách hợp lý :
- Kết hợp ôn tập, học mới, tập luyện, kiểm tra không nhất thiết phải thành một mục riêng
- Luân chuyển giữa các nội dung một cách hợp lý
* Áp dụng hình thức lên lớp một cách linh hoạt :
Trang 5- Mạnh dạn áp dụng các phương pháp, các hình thức lên lớp như: dịng chảy, phân nhĩm, phân nhĩm xoay vịng Tuỳ theo từng bài mà giáo viên áp dụng phương pháp, hình thức cho linh hoạt
- Mạnh dạn sử dụng phương pháp trị chơi, hội thao
d Sử dụng các phương tiện dạy học một cách hợp lý, hiệu quả
MỘT SỐ YÊU CẦU NHẰM THỰC HIỆN ĐỔI MỚI
a-Đối với nhà trường :
* Các cấp lãnh đạo cần quan tâm, đầu tư hơn nữa đối với bộ mơn GDQP-AN
* Tăng cường đầu tư sân bãi, trang thiết bị cho bộ mơn Đây là một khâu rất quan trọng khơng thể thiếu trong quá trình đổi mới PPDH:
+ Mỗi năm học sắm một số thiết bị cần thiết
+ Khuyến khích, tổ chức cho học sinh tự làm một số thiết bị, đồ dùng dạy học
b-Đối với giáo viên:
* Thường xuyên học tập, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ, nghiệp vụ đáp ứng mọi yêu cầu địi hỏi của việc đổi mới PPDH, nâng cao chất lượng dạy
- học bộ mơn Phải dự giờ, trao đổi kinh nghiệm, tham khảo các bài giảng mẫu
để rút kinh nghiệm nâng cao nghiệp vụ sư phạm
* Nâng cao chất lượng bài soạn
* Giọng nĩi, mệnh lệnh điều hành luyện tập phải rõ ràng, mạch lạc, nhanh gọn.Trang phục, tác phong nghiêm túc, mơ phạm
c- Đối với học sinh:
* Phải xác định được tầm quan trọng của mơn học
* Phải phát huy tính tự giác tích cực trong học tập, phát huy năng lực
cá nhân trong hoạt động TDTT, trong tự nghiên cứu, tự luyện tập thêm ở nhà
III Kết quả đạt dược
Thời gian vận dụng phương pháp trên tôi nhận thấy đạt được kết quả sau
- Gây được sự hứng thú trong học tập , phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh
- Kích thích được tư duy, óc sáng tạo của học sinh
Cụ thể: Trong quá trình thực hiện tôi đã sử dụng câu hỏi trắc nghiệm nhanh để xem xét kết quả của việc thực hiện chuyên đề đối với học sinh 03 lớp 12A2, 12A3, 12C1 năm học 2010- 2011 , 03 lớp 10C1, 10C2, 10C 3 năm học 2011- 2012
Năm học Số học sinh Số học sinh hiểu bài % Ghi chú
IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
Trong thời đại ngày nay, khoa học phát triển đòi hỏi con người,đặc
biệt là những chủ nhân tương lai của đất nước không chỉ giỏi về chuyên môn
Trang 6nghiệp vụ mà còn phải có tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc sâu sắc Việt Nam đã vững bước đi lên con đường công nghiệp hoá hiện đại hoá đồng thời cũng phải thường xuyên đương đầu với mọi thử thách, đối phó vơí mọi âm ưu diễn biến hoà bình bạo loạt lật đổ trong và ngoài nước Vì vậy muốn đất nước phần vinh, vững bền mãi mãi mỗi người con đất Việt phải thể hiện tình yêu, trách nhiệm của mình bằng hoạt động cụ thể Để phát huy được sức mạnh vô tận âý việc trang bị kiến thức về nền quốc phòng cho nhân dân nhất là với thanh niên, học sinh lực lượng tiên phong có đủ nhân- trí – lực là nhiệm vụ quan trọng thiêng liêng Công việc ấy trong trường phổ thông người thầy giảng dạy môn học giáo dục quốc phòng giữ vai trò chủ đạo Tuy vậy trong điệu kiện hiện nay nhà trường còn một số khó khăn nhưng mỗi giáo viên phải tự cố gắng học hỏi, phải suy nghĩ vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học, phát huy hết năng lực của người dạy để nâng cao chất lượng giảng dạy Những ý kiến trên là kết quả của sự suy nghĩ trăn trở qua từng trang giáo án, là kết quả của sự tích luỹ tổng hợp qua thực tiễn giảng dạy, qua các tiết dự giờ Song không tránh khỏi thiếu xót rất mong được sự đóng góp của đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm của tôi đạt kết quả cao
hơn
2.Kiến nghị
Theo nội dung cũng như yêu cầu phương pháp mới hiện nay, điều kiện sân tập chưa đáp ứng được, trang thiết bị dụng quá hạn chế, một số trang thiết
bị cung cấp kém chất lượng, khơng phù hợp với hình thái học sinh đã ảnh hưởng rất lớn đến việc giảng dạy Vậy để thực hiện tốt hiệu quả giáo dục nĩi chung và mơn thể dục nĩi riêng,khâu bố trí và xây dựng khu tập GDQP-AN ở trường là hết sức cần thiết, nhà trường cũng như cơ quan cĩ chức năng cần trang bị tốt hơn nữa trang thiết bị dụng cụ để cĩ thể tổ chức một giờ học đáp ứng được yêu cầu và nội dung
VI Tài liệu tham khảo
- Sách GKGDQP-An 10, 11, 12
Nhơn Trạch, ngày 28 tháng 04 năm 2012
Người thực hiện
Trần Thế Dương
Trang 7SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Trường THPT NHƠN TRẠCH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Nhơn trạch, ngày 28 tháng 04 năm 2012
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2011 - 2012
Tên sáng kiến kinh nghiệm: ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC GIỜ THỰC HÀNH MÔN HỌC GDQP – AN”
Họ và tên tác giả:Trần Thế Dương
Lĩnh vực: GDQP
Quản lý giáo dục º Phương pháp dạy học bộ môn: º Phương pháp giáo dục º Lĩnh vực khác: º
1 Tính mới:
- Có giải pháp hoàn toàn mới º
- Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có º
2 Hiệu quả:
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả
cao º
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao º
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng đơn vị có hiệu quả cao º
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả º
3 Khả năng áp dụng:
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối,
chính sách:
Tốt º Khá º Đạt º
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện và dễ đi vào cuộc sống: Tốt º Khá º Đạt º
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả trong phạm vi rộng: Tốt º Khá º Đạt º
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Trang 8SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN:
1 Họ và tên: Trần Thế Dương
2 Ngày 20 tháng 08 năm 1977
3.Nam, nữ: Nam
4.Địa chỉ: ấp III, xã Phú Thạnh, Nhơn Trạch, Đồng Nai
6 Fax: E-mail:
7 Chức vụ: Tổ trưởng tổ TDTT - GDQP - AN
8 Đơn vị công tác: Trường THPT Nhơn Trạch- Đồng Nai
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị: Cử nhân TDTT
- Năm nhận bằng: 2000
- Chuyên ngành đào tạo: Điền kinh
II KINH NGHIỆM KHOA HỌC:
-Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy
-Số năm có kinh nghiệm: 12 năm
-Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong những năm gần đây:
2002 – 2003 : Phương pháp tổ chức chương trình đồng diễn
2007 – 2008 : Phương pháp huấn luyện kĩ thuật sử dụng lựu đạn
2008 – 2009: Đổi mới phương pháp dạy học môn học GDQP-AN