a) Hãy vẽ hình biểu diển chuyển động biểu kiến của mặt trời qua các tháng trong năm và cho biết nơi nào trên trái đất trong năm có hai lần mặt trời lên thiên đỉnh,một lần và không lần n[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH ĐẮK LẮK TRƯỜNG THPT Y JÚT
KỲ THI OLIMPIC 10 - 3 LẦN THỨ III, NĂM 2018
ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ MÔN: ĐỊA LÍ LỚP 10
Trang 2ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN
Câu 1: (4 điểm)
a) Hãy vẽ hình biểu diển chuyển động biểu kiến của mặt trời qua các tháng trong năm
và cho biết nơi nào trên trái đất trong năm có hai lần mặt trời lên thiên đỉnh,một lần và không lần nào lên thiên đỉnh
b) Tại sao thời tiết vào mùa xuân ấm áp, mùa hạ nóng bức, mùa thu mát mẻ còn mùa đông lạnh lẽo?
Đáp án câu 1:
Câu 1:
(4
điểm)
a) Hãy vẽ hình biểu diển chuyển động biểu kiến của mặt trời qua các tháng trong năm và cho biết nơi nào trên trái đất trong năm có hai lần mặt trời lên thiên đỉnh,một lần và không lần nào lên thiên đỉnh.
2,0
- Hình vẽ Đường chuyển động biểu kiến của mặt trời trong năm
1,0
- Mặt trời chỉ di chuyển trong khu vực nội chí tuyến
- Tại 23027’ B và 23027’ N: Mặt trời lên thiên đỉnh một lần
- Từ 23023’ B đến 23023’ N: Mặt trời lên thiên đỉnh hai lần
- Khụ vực ngoại chí tuyến không có lần nào lên thiên đỉnh
0,25 0,25 0,25 0,25
b)Tại sao thời tiết vào mùa xuân ấm áp, mùa hạ nóng bức, mùa thu mát mẻ còn mùa đông lạnh lẽo?
2,0
-Mùa xuân từ ngày 21-3 đến ngày 22-6,tiết trời ấm vì mặt trời bắt đầu di chuyển
từ xích đạo lên chí tuyến bắc,lượng nhiệt tăng dần vì mới bắt đầu tích lũy, nên nhiệt độ cao
-Mùa hạ từ ngày 22-6 đến ngày 23-9,tiết trời nóng bức vì góc nhâp xạ lớn, nhiệt được tích lũy nhiều
-Mùa thu từ ngày 23-9 đến ngày 22-12,tiết trời mát mẽ vì góc nhập xạ giảm nhưng còn lượng nhiệt dự trữ mừa hạ
-Mùa đông từ ngày 22-12 đến 21-3,tiết trời lạnh lẻo,vì góc nhâp xạ nhỏ,măt đất tiêu hao hêt năng lượng nhiệt dự trữ
0,5
0,5 0,5 0,5
Câu 2: (4 điểm)
a) Nêu vai trò của khí quyển đối với sự sống trên trái đất
Trang 3b) Biện pháp phòng ngừa nạn ô nhiễm khí quyển.
Đáp án câu 2 :
Câu 2
(4
điểm)
a) Nêu vai trò của khí quyển đối với sự sống trên trái đất 2,0
- Cung cấp khí ôxy và các khí khác cần thiết cho sự sống
- Bảo vệ sự sống trên Trái Đất
- Tầng ôzôn ngăn cản tia tử ngoại, ngăn cản sự phá hoại của các thiên thạch
- Điều hòa nhiệt độ cho bề mặt Trái Đất
- Nơi diễn ra các quá trình thời tiết, khí hậu và hoàn lưu khí quyển
- Giúp truyền âm thanh (tầng ion có tác dụng phản hồi sóng vô tuyến điện từ
mặt đất truyền lên)
- Khuếch tán ánh sáng tạo ra hoàng hôn, bình minh, giúp con người nhận biết
được màu sắc của mọi vật,
- Như vậy, khí quyển đóng vai trò rất quan trọng đối với sự sống trên Trái Đất
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
0,25
b) Biện pháp phòng ngừa nạn ô nhiễm khí quyển 2,0
- Có biện pháp quản lý và kiểm soát chất lượng môi trường không khí bằng
pháp luật
- Đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng về môi trường,
- Khai thác hợp lý đi đôi với việc bảo vệ rừng và trồng thêm rừng mới
- Áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất
- Lắp đặt các thiết bị thu lọc bụi và xử lý khí độc hại trước khi thải trở lại khí
quyển
- Thay thế dần các động cơ sử dụng nhiều nhiên liệu xăng, dầu bằng các động
cơ sử dụng các nguồn năng lượng mới, ít gây ô nhiễm môi trường,như năng
lượng điện ,năng lượng mặt trời
- Chống chiến tranh bằng vũ khí hạt nhân, chiến tranh hóa học
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi trường
0,25
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
0,25 0,25
Câu 3: (4 điểm)
Nêu khái niệm và các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư Trong các nhân tố
đó nhân tố nào là quan trọng nhất? Vì sao?
Đáp án câu 3 :
Câu 3:
(4
điểm)
Nêu khái niệm và các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư Trong
các nhân tố đó nhân tố nào là quan trọng nhất? Vì sao?
4,0
Khái niệm:
- Phân bố dân cư là sự sắp xếp dân số một cách tự phát hoặc tự giác trên một
lãnh thổ nhất định, phù hợp với điều kiện sống và yêu cầu xã hội
1,0
Trang 4- Nhân tố tự nhiên: Khí hậu, nước, địa hình, khoáng sản,
- Nhân tố kinh tế - xã hội: Trình độ phát triển lực lượng sản xuất, tính chất của
nền kinh tế, lịch sử khai thác lãnh thổ, chuyển cư,
- Nhân tố quan trọng nhất: Đó là nhân tố kính tế - xã hội đóng vai trò quan
trọng nhất
0,5 0,5 0,5
- Vì khi khoa học kỹ thuật chưa phát triển thì con người phụ thuộc vào yếu tố tự
nhiên, lựa chọn nơi phù hợp để sống
- Ngày nay khi lực lượng sản xuất phát triển con người có thể khắc phục trở
ngại về mặt tự nhiên để tiến hành sản xuất và phân bố dân cư (trên các vùng
hoang mạc, sa mạc con người cũng khắc phục được )
- Dựa và tính chất kinh tế con người sẽ lựa chon nơi cư trú phù hợp
0,5 0,5
0,5
Câu 4: (4 điểm)
a) Ngành công nghiệp nhẹ và công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm có đặc điểm gì?
b) Tại sao hai ngành này lại phân bố rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới
Đáp án câu 4 :
Câu 4:
(4
điểm)
a) Ngành công nghiệp nhẹ và công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm
có đặc điểm gì?
2,0
- Gồm nhiều ngành khác nhau, đa dạng về mặt hàng sản xuất, phức tạp về trình
độ kỹ thuật
- Sản phẩm của ngành này được phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của con người nên có thị trường rộng
- Một số ngành có nguồn gốc từ sản xuất thủ công, dần dần được cơ khí hóa
hiện đại
- Nhân công của ngành này không đòi hỏi khắt khe về thể lực và trình độ chuyên môn kỹ thuật họ được tuyển từ các thợ thủ công lành nghề có sẵn ít nhiều kinh nghiệm sản xuất
0,5 0,5 0,5 0,5
b) Tại sao hai ngành này lại phân bố rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới 2,0
- Ngành công nghiệp nhẹ và công nghiệp thực phẩm phân bố rộng trên thế giới vì: Sản phẩm hai ngành chủ yếu phục nhu cầu hằng ngày của con người trên toàn thế giới, thị trường rộng khắp
- Đặc điểm hai ngành trên phân bố trên các nước đang phát triển
+ Nguồn nguyên liệu tại chỗ phong phú (lấy từ nông nghiệp)
+ Nguồn lao động dồi dào
+ Thị trường tiêu thụ rộng lớn (dân số đông)
1,0
1,0
Trang 5+ Hai ngành này vốn ít, thu hồi nguồn vốn nhanh, hiệu quả kinh tế cao, phù hợp với các nước đang phát triển
Câu 5: (4 đi m)ể
Khu vực
GDP (tỉ số USD)
Trong đó Nông lâm –
Ngư nghiệp
Công nghiệp – Xây dựng Dịch vụ
Các nước thu nhập thấp 1253,0 228,2 313,3 651,5
Các nước thu nhập trung bình 6930,0 693,0 2356,2 3880,8
Các nước thu nhập cao 32715,0 654,3 8833,1 23227,6
a) Vẽ biểu đồ thể hiện cơ cấu trong ngành GDP của các nhóm nước theo bảng số liệu trên
b) Nhận xét và giải thích về cơ cấu ngành kinh tế của các nhóm nước
Đáp án câu 5 :
Câu 5:
(4
điểm)
a) Vẽ biểu đồ:
- X lý s li u (l p b ng t tr ng GDP phân theo ngành kinh t c a cácử ố ệ ậ ả ỉ ọ ế ủ nhóm n c nh sau:ướ ư
(%)
Trong đó Nông lâm –
Ngư nghiệp
Công nghiệp – Xây dựng
Dịch vụ
Các nước thu nhập trung
bình
- Tính quy mô bán kính (rNTNT; rNTNTB; rNTNC)
+ Nếu rNTNT = 1,0 đvbk
+ rNTNTB = = 2,35 đvbk
+ rNTNC = = 5,1 đvbk
0,5
0,5
Trang 6Vẽ biểu đồ tròn:
-Yêu cầu:+ Đúng ,đẹp chính xác
+ Có tên biểu đồ,số liêu ,chú thích
-Nếu sai hoặc thiếu một trong các chi tiết ,trừ 0,25 điểm
-Các dạng biểu đồ khác không cho điểm
1,5
b) Nhận xét và giải thích về cơ cấu ngành kinh tế của các nhóm nước 1,5
- Cơ cấu các nước có thu nhập cao, dịch vụ chiếm ư thế, nông nghiệp có tỉ trọng rất thấp là các nước có nền kinh tế phát triển:
Nền nông nghiệp hiện đại áp dụng nhiều khoa học kỹ thuật trong sản xuất, nền công nghiệp tự động hóa với năng suất cao và chuyển sang thời kỳ hậu công nghiệp với ngành dịch vụ chiếm ưu thế
- Các nước có thu nhập trung bình có tỉ trọng nông nghiệp có chiều hướng giảm, tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng là nước đang phát triển giai đoạn công nghiệp hóa
- Các nước có thu nhập thấp tỉ trọng nông nghiệp chiểm tỉ lệ cao, tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ thấp và đang có sự thay đổi Đây là các nước đang phát triển hoặc kém phát triển, chủ yếu dựa vào nông nghiệp
0,5
0,5
0,5