Bài mới: Giới thiệu bài: - Gi i thi u v tác gi Ch Lan Viên l nh th xu t s c c a n n th hi n ề tác giả Chế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại ả Chế Lan Viên là nhà thơ xu
Trang 1Ngữ văn 9- 2 TUẦN 24 Ngày soạn: 23/01/
2011
TIẾT: 111,112 Văn bản CON CÒ Ngày dạy: 24/
01/2011 ( Hướng dẫn đọc thêm )
- Chế Lan Viên -
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu và cảm nhận được giá trị nghệ thuật độc đáo, nội dung sâu sắc của văn bản
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến Thức:
- Vẻ đẹp và ý nghĩa hình tượng con cò trong bài thơ được phát triển từ những câu hát ru xưa để ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và những lời hát ngọt ngào
- Tác dụng của việc vận dụng ca dao một cách sáng tạo trong bài thơ
2 Kĩ năng:
- Đọc – Hiểu một văn bản thơ trữ tình
- Cảm thụ những hình tượng thơ được sáng tạo bằng liên tưởng, tượng tượng
3 Thái độ:
- Thông qua hình tượng con cò HS biết cách yêu thương kính trọng cha mẹ
III PHƯƠNG PHÁP
- Đàm thoại, vấn đáp, thảo luận
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nhà khoa học Buy-Phông nhận xét về loài cừu, loài chó sói căn cứ vào đâu? Có đúng không?
Phân tích các dẫn chứng?
- Kiểm tra sự chuẩn bị cho bài mới của học sinh
3 Bài mới: Giới thiệu bài:
- Gi i thi u v tác gi Ch Lan Viên l nh th xu t s c c a n n th hi n ề tác giả Chế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại ả Chế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại ế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại à nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại à nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại ơ xuất sắc của nền thơ hiện đại ất sắc của nền thơ hiện đại ắc của nền thơ hiện đại ủa nền thơ hiện đại ề tác giả Chế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại ơ xuất sắc của nền thơ hiện đại đại i
Vi t Nam, có phong cách sáng tác th rõ nét v ơ xuất sắc của nền thơ hiện đại à nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại độc đáo, đó là phong cách suy đ c áo, ó l phong cách suy đ à nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại
t ư ng tri t lí, ế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại đậm chất trí tuệ và tính hiện đại – Bài thơ “Con Cò” là bài thơ m ch t trí tu v tính hi n ất sắc của nền thơ hiện đại à nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại đại i – B i th “Con Cò” l b i th à nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại ơ xuất sắc của nền thơ hiện đại à nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại à nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại ơ xuất sắc của nền thơ hiện đại
th hi n khá rõ phong cách ngh thu t ó c a tác gi ể hiện khá rõ phong cách nghệ thuật đó của tác giả ậm chất trí tuệ và tính hiện đại – Bài thơ “Con Cò” là bài thơ đ ủa nền thơ hiện đại ả Chế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại
* HOẠT ĐỘNG 1 : Hướng dẫn HS tìm hiểu
chung về tác giả, tác phẩm:
- Đọc chú thích * ?
- Nêu vài nét về t/g – t/p ?
- GV: KTra việc đọc hiểu các chú thích khác
? Nêu đôi nét về thể loại, hoàn cảnh sáng tác.
- Hs: Suy nghĩ, trả lời.
* HOẠT ĐỘNG 2 : Đọc hiểu văn bản ,Phân
tích văn bản
- GV: Nêu yêu cầu cần đọc
- Chú ý thay đổi giọng điệu, nhịp điệu của bài
thơ.Các hình ảnh xây dựng hình tượng con cò
- Thể thơ tự do, nhịp điệu biến đổi có nhiều
câu thơ điệp lại, tạo nhịp điệu gần với điệu
hát ru => Chú ý thay đổi giọng điệu, nhịp
điệu
- GV đọc mẫu 1 đoạn
- GV giới thiệu: Bố cục bài thơ được dẫn dắt
theo sự phát triển của hình tượng trung tâm –
Hình tượng Con Cò trong mối quan hệ với
cuộc đời con người được xuyên suốt cả bài
thơ
- Có 3 đoạn trong bài thơ, nêu nội dung khái
I GIỚI THIỆU CHUNG:
1 Tác giả: SGK/ 47 2.Tác phẩm:
- Sáng tác năm 1962 in trong tập “ Hoa Ngày Thường- Chim Báo Bão”
II Đ ỌC - HIỂU V Ă N BẢN:
1 Đọc – tìm hiểu từ khó:
2.Tìm hiểu v ă n bản:
a Bố cục:
- 3 đoạn (như đã chia trong SGK)
+ Đoạn 1: Hình ảnh con cò qua những lời ru bắt đầu
đến với tuổi ấu thơ
+ Đoạn 2: Hình ảnh con cò đi vào tiềm thức của tuổi
ấu thơ sẽ theo cùng con người trên mọi chặng đường đời
+ Đoạn 3: Từ hình ảnh con cò, suy ngẫm và triết lí
về ý nghĩa của lời ru và lòng mẹ đối với cuộc đời mỗi người
b Ph ươ ng thức biểu đ ạt : Trữ tình
Trang 2Ngữ văn 9- 2
quát của từng đoạn?
HS : Thảo luận trình bày
- H/S đọc đoạn 1
- Những câu ca dao nào được tác giả viết ra
trong lời hát ru của mẹ
- Bắt đầu bằng những câu ca dao nào?
- Những câu ca dao đó gợi tả không gian,
khung cảnh của làng quê, phố xã như thế
nào?
- Tiếp đến là lời ru bằng những câu ca dao
nào?
- Con cò là tượng trưng cho ai? Với cuộc
sống như thế nào?
- Câu thơ có mấy hình tượng ?
HS: Hình tượng con cò và đứa con bé bỏng.
- Nhịp điệu, lời thơ như thế nào?
- Tình mẹ với con như thế nào?
- Kết thúc đoạn thơ được diễn tả giấc ngủ của
con như thế nào?
- Vì sao giấc ngủ của con lại chẳng phân vân?
- H/s: Đọc đoạn 2 của bài
- Lời ru của mẹ, hình ảnh con cò đã được thể
hiện qua câu thơ nào?
- Hình ảnh con cò đối với đứa con lúc này
như thế nào?
- Nghệ thuật độc đáo của tác giả khi xây dựng
hình tượng thơ trong 2 câu thơ này là gì
- Lời ru của mẹ được tiếp tục thể hiện ntn?
- Lời ru thể hiện ước mong của mẹ như thế
nào? Tình mẹ giành cho con ntn?
- Ý nghĩa của hình ảnh con cò trong đoạn 2?
- HS Đọc đoạn 3
- Lời mẹ ru con được thể hiện ntn?
- Hình ảnh con cò có ý nghĩa biểu tượng cho
tấm lòng người mẹ như thế nào
- Nhà thơ đã khái quát lên tình mẹ như một
quy luật qua câu thơ nào?
- Đó là quy luật thể hiện tình cảm của người
mẹ ntn?
- G/V: Mở rộng đó là phong cách nghệ thuật
độc đáo trong thơ Chế Lan Viên.
“Lũ chúng con ngủ trong giường chiếc hẹp
Giấc mơ con đè nát cuộc đời con
Hạnh phúc đựng trong một tà áo hẹp ”
- Đọc đoạn cuối
- Những dòng thơ cuối với âm hưởng lời ru
d Phân tích :
* Hình ảnh con cò qua những lời ru bắt đầu đến với tuổi thơ.
-“Con cò bay la
….Con cò Đồng Đăng”
=> Gợi tả không gian, khung cảnh quen thuộc, sự nhịp nhàng thong thả, bình yên
-“Con cò ăn đêm
……Cò sợ xáo măng.”
=> Hình ảnh con cò tượng trưng cho người mẹ, người phụ nữ trong cuộc sống vất vả, nhọc nhằn
- Ngủ yên! Ngủ yên! cò ơi, chớ sợ!
Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng!
=> Câu thơ nhịp điệu nhẹ nhàng, lời thơ thiết tha giàu cảm xúc, mà vẫn có ý nghĩa biểu tượng sâu sắc thể hiện tình mẹ nhân từ, yêu thương, che trở cho con
- Con ngủ chẳng phân vân
=> Gợi ra một hình ảnh thanh bình, mẹ đã ru con bằng những câu ca dao là cả điệu hồn dân tộc và bằng tình mẹ giành cho con
=> Lời ru ngọt ngào, dịu dàng tràn đầy tình yêu thương của mẹ đến với tuổi ấu thơ để vỗ về, nuôi dưỡng tâm hồn cho con Qua hình ảnh con cò với nhiều ý nghĩa biểu trưng sâu sắc
* Lời ru thứ 2
- Ngủ yên! Ngủ yên! Ngủ yên…
=> Sự liên tưởng, tưởng tượng phong phú, hình ảnh con cò được bay ra từ những câu ca dao để sống trong tâm hồn mỗi con người, nâng đỡ con người
- Lớn lên, lớn lên, lớn lên
=> Qua hình ảnh con cò, gợi ra ý nghĩa biểu tượng
về lòng mẹ, về sự dìu dắt nâng đỡ dịu dàng và bền bỉ của người mẹ
- Nghệ thuật sáng tạo hình tượng độc đáo, hình tượng con cò sẽ theo cùng con người suốt cuộc đời
đó là biểu tượng của tình mẹ ngọt ngào, che trở và nâng đỡ
* Ý nghĩa của lời ru và lòng mẹ với cuộc đời cuả mỗi người
- Dù ở gần con,
Dù ở xa con , -> Lời thơ giản dị mà thấm đượm tình mẹ tha thiết danh cho con, hình ảnh thơ có ý nghĩa biểu tượng sâu sắc
- Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con
=> Khái quát lên thành một quy luật của tình cảm có
ý nghĩa bền vững, rộng lớn và sâu sắc mở ra những suy ngẫm thành những triết lý sâu sa Để ngợi ca và biết ơn tình mẹ dành cho con
- Một con cò thôi
… Vỗ cánh qua nôi
Trang 3Ngữ văn 9- 2
ntn?
- HS: Âm hưởng lời hát ru tha thiết ngọt ngào
- Thể thơ tự do tác giả sử dụng có khả năng
thể hiện cảm xúc ntn? (Linh hoạt)
- Nhà thơ đã khai thác và làm mới vẻ đẹp của
ca dao ntn?
- HS: S/d ca dao, liên tưởng độc đáo, tạo suy
ngẫm, triết lí )
? Biểu hiện đáng quý nào trong tấm lòng nhà thơ được bộc lộ? ? Ý nghĩa lớn lao của lời ru đối với mỗi người ntn? * HOẠT ĐỘNG 3 : Hướng dẫn luyện tập -> Lời hát ru tha thiết ngọt ngào ý nghĩa lớn lao của hình ảnh con cò là biểu hiện cao cả, đẹp đẽ của tình mẹ và tình đời rộng lớn dành cho mỗi cuộc đời con người 3 Tổng kết, ( Ghi nhớ SGK/47) a Nghệ thuật : - Viết theo thể thơ tự do, tác giả thể hiện được cảm xúc một cách linh hoạt ở nhiều biểu hiện, nhiều mức độ - Sáng tạo nên những câu thơ gợi âm hưởng lời hát ru nhưng vẫn làm nổi bật giọng suy nghẫm, triết lí của nhà thơ - Xây dựng hình ảnh thơ dựa trên những liên tưởng, tưởng tượng độc đáo b Nội dung : - Đề cao ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và khẳng định ý nghĩa cảu lời hát ru đối với cuộc đời mỗi con người III.Luyện tập: 4 Củng cố, dặn dò: - Đọc bài thơ theo yêu cầu - Hình ảnh con cò trong những lời ru của mẹ như thế nào? - Hoàn thành các yêu cầu cần về luyện tập - Chuẩn bị bài:" Cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lý" V RÚT KINH NGHIỆM:
.………
********************************************************** Ngày soạn: / / 2011
Ngày dạy: / ./2011 TIẾT 113 + 114 Tập làm văn:
CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG ĐẠO LÝ
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu và biết cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG :
1 Kiến Thức:
- Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí
2 Kĩ năng:
- Vận dụng những kiến thức đã học để làm một bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí
3 Thái độ:
- Biết cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề về tư tưởng đạo đức.
III PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp, đàm thoại kết hợp với thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ: - Thế nào là nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí?
-Yêu cầu về nội dung và hình thức của bài nghị luận này - Trả lời câu hỏi phần luyện tập SGK trang
Trang 4Ngữ văn 9- 2
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của H/s
3 Bài mới: Giới thiệu bài:
- Nghị luận về một vấn đề về tư tưởng đạo lí: là một lĩnh vực rộng lớn: bàn bạc về những vấn đề chính trị, chính sách, đạo đức, lối sống, những vấn đề có tầm chiến lược, tư tư ng tri t lí ế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại đế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại n
nh ng s vi c v m t v n ững sự việc về một vấn đề tư tưởng đạo lí ự việc về một vấn đề tư tưởng đạo lí ề tác giả Chế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại ộc đáo, đó là phong cách suy ất sắc của nền thơ hiện đại đề tác giả Chế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại ư ư t t ng đại o lí
* HOẠT ĐỘNG 1 :Tìm hiểu các đề văn,Cách
làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo
lý:
- Đọc, tìm hiểu 10 đề bài SGK trang 51, 52
- Có bảng phụ ghi 10 đề bài treo trên bảng.
- Các đề bài trên có điểm gì giống nhau?
- Đều nghị luận về một vấn đề thuộc lĩnh vực tư
tưởng, đạo đức, lối sống
- Ở đề 1, đề 3, đề 10 cách hỏi có gì khác (có
mệnh lệnh)
- Học sinh tự đặt 1 số đề bài tương tự?
- Suy nghĩ về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”
- “Suy nghĩ” đòi hỏi người viết phải thể hiện
những yêu cầu gì?
- Thể hiện sự hiểu biết, sự đánh giá ý nghĩa của
vấn đề này
- Cụ thể đề yêu cầu gì ?
- Giải thích đúng câu tục ngữ, thể hiện suy nghĩ
nêu ý kiến về câu tục ngữ
- Tìm hiểu đề phải chú trọng đến những yêu cầu
gì của đề?
- Khi tìm ý để giải quyết vấn đề ta thường nêu
câu hỏi: Nghĩa là gì? Đúng, sai ntn? Có tác
dụng ra sao? ý nghĩa ntn?
- Dựa vào các ý đã tìm sắp xếp và lập thành một
dàn bài?
- Mở bài cho đề bài trên ntn?
- Giới thiệu câu tục ngữ và nội dung đạo lí làm
người, đạo lý cho toàn xã hội)
- Giải thích câu tục ngữ ntn?
“Nước? Nguồn? Uống nước?
Nhớ nguồn là nhớ về đâu? ”
? Nhận định, đánh giá của em về câu tục ngữ.
GV gợi: Câu tục ngữ nêu rõ nội dung gì? Có ý
nghĩa gì? có tác dụng ra sao?
? Em có sự khẳng định vấn đề ntn? ý nghĩa lớn
lao của vấn đề là gì? Bài học gì cho em qua đề
bài trên?
- Cho HS tiếp tục tìm hiểu các bước làm
bài văn nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lí
- Đề bài: Suy nghĩ về đạo lí:
“Uống nước nhớ nguồn”
- Đọc VD phần mở bài (SGK/ 53)
- Có nhiều cách mở bài; Đó là những cách mở
bài nào?
- Cung cấp thêm: mở bài trực tiếp:người dân
Việt Nam ta luôn có truyền thống tốt đẹp đó là
uống…nguồn Điều này đó được chứng minh
rất nhiều trong thực tế và điều này cũng đó
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Tìm hiểu các đề văn:
- 10 đề văn SGK/53
- Đề 1,3, 10 là đề có mệnh lệnh
- Đề 2,4,5,6,7,8,9 đề mở không có mệnh lệnh
- Yêu cầu trình bày ý kiến, giải thích chứng minh,
so sánh, đối chiếu, phân tích tổng hợp để làm rõ vấn đề
2 Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý:
+ Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý:
- Đề bài: Suy nghĩ về đạo lí “Uống nước nhớ
nguồn”
* Tìm hiểu đề:
* Tìm ý:
+ Bước 2: Lập dàn bài
* Mở bài: Giới thiệu câu tục ngữ và nội dung đạo lí
làm người, đạo lý cho toàn xã hội)
* Thân bài:
- Giải thích câu tục ngữ ntn?
“Nước? Nguồn? Uống nước?
Nhớ nguồn là nhớ về đâu? ”
- Câu tục ngữ nêu rõ nội dung gì? Có ý nghĩa gì? có tác dụng ra sao?)
* Kết bài:
Câu tục ngữ thể hiện một nét đẹp của truyền thống
và con người Việt Nam
+ Bước 3: Viết bài:
a Mở bài: Có nhiều cách mở bài:
- Đi từ cái chung đến cái riêng
- Từ thực tế đến đạo lí
- Mở bài trực tiếp
b.Thân bài:
- Những ý cần viết, mỗi ý hình thành một đoạn văn + Giải thích chứng minh vấn đề của đề bài
+ Nhận định, đánh giá, khẳng định vấn đề
- Lời văn chặt chẽ, mạch lạc và biểu cảm sống động
- Thực hiện việc liên kết các đoạn văn để có tính thống nhất, hoàn chỉnh
C Kết bài: Có nhiều cách:
- Đi từ nhận thức đến hành động
- Có tính chất tổng kết
+ Bước 4: Đọc lại bài viết và sửa chữa.
* Ghi nhớ:
Trang 5Ngữ văn 9- 2
được đúc kết trong cả những câu ca dao tục
ngữ Một trong những câu ca dao tục ngữ đó là
“Uống nước nhớ nguồn”
* HOẠT ĐỘNG 2 : Hướng dẫn HS Luyện
tập
- Đọc đề 7 trong SGK.
- Y/c tìm ý gì để làm rõ vấn đề tinh thần tự học.
Học sinh thảo luận nhóm 4 phút
Giải thích rõ thế nào là tự học? Cần có tinh
thần tự học ntn? ý nghĩa lớn lao của vấn đề
này?
- Ngoài các yêu cầu chung cần chú ý vận dụng các phép lập luận giải thích, chứng minh, phân tích, tổng hợp cho dạng nghị luận này
(Đọc ghi nhớ trang 54 SGK)
II LUYỆN TẬP:
+ Lập dàn bài cho đề 7 ở mục I
“Tinh thần tự học”
+ Lập được dàn bài rõ 3 phần
- M ở bài : + Giới thiệu khái quát tinh thần tự học:
Học là hoạt động thu nhận kiến thức và hình thành
kĩ năng Cần phải nêu cao tinh thần tự học mới có thể nâng cao chất lượng học tập của mỗi người
- Thân bài:
+ Giải thích thế nào là tự học + Đánh giá tinh thần tự học + Nêu lên một số tấm gương tự học +Ý nghĩa lớn lao của vấn đề này?
- Kết bài:
+ Kết luận, nêu lên nhận thức mới , lời kêu gọi mọi người cần có tinh thần tự học
4 Củng cố dặn dò:
- Nêu rõ yêu cầu của các bước làm một bài văn nghị luận về tư tưởng đạo lí?
- Chú ý vận dụng các phép lập luận nào để làm bài văn nghị luận này?
- Kiểm tra phần luyện tập
- Học bài theo yêu cầu phần bài học
- Viết bài cho đề đã luyện tập, chuẩn bị bài:"Viếng lăng Bác"
V RÚT KINH NGHIỆM:
.………
*********************************************************
Trang 6Ngữ văn 9- 2 TUẦN 25 Ngày soạn: - 02 - 2011 TIẾT : 116 Ngày dạy: - 02- 2011
Văn bản: MÙA XUÂN NHO NHỎ
- Thanh Hải -
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu và cảm nhận được những cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất nước và khát vọng đẹp đẽ muốn dâng hiến cho cuộc đời của tác giả
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG :
1 Kiến Thức:
- Vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên và mùa xuân đất nước
- Lẽ sống cao đẹp của một con người chân chính
2 Kĩ năng:
- Đọc – Hiểu một văn bản thơ trữ tình hiện đại
- Trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về một hỉnh ảnh thơ, một khổ thơ, một văn bản thơ
3 Thái độ:
- Hiểu và thấy giá trị cuộc sống của cá nhân là sống có ích, sống là để cống hiến cho cuộc đời chung
III PHƯƠNG PHÁP: - Đàm thoại ,vấn đáp, thảo luận
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ:
- Đọc thuộc lòng bài thơ Viếng lăng Bác?.- Nêu nội dung, nghệ thuật , ý nghĩa bài thơ?
- Kiểm tra sự chuẩn bị cho bài mới của học sinh
3 Bài mới: Giới thiệu bài:
- Mùa xuân, mùa của trăm hoa khoe sắc, mùa của vạn vật đâm chồi nảy lộc Vâng, đã có biết bao nhà văn, nhà thơ đã phải tốn rất nhiều giấy mực để viết về điều đó Có người viết “Mùa xuân chín”, Có người lại viết “Mùa xuân xanh” hay xuân ý, có một nhà thơ ông đem đến cho chúng ta một điều mới mẻ, kì lạ đó là “Mùa xuân nho nhỏ’’.Tại sao lại là mùa xuân nho nhỏ, chúng ta sẽ tìm hiểu bài học hôm nay.
* HOẠT ĐỘNG 1 : Hướng dẫn HS tìm hiểu
chung về tác giả, tác phẩm:
- Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm ( Theo nội
dung SGK)
- Nêu vài nét cơ bản về tác giả, tác phẩm
- nhấn mạnh hoàn cảnh sáng tác bài thơ và
một số sáng tác của ông
- “Mồ anh hoa nở”, ‘Cháu nhớ Bác Hồ”
=> Khẳng định niềm tin chiến thắng.
* HOẠT ĐỘNG 2 : Đọc hiểu văn bản ,Phân
tích văn bản
- Giáo viên: Hướng dẫn HS đọc bài
- Giải thích các từ khó :SGK
- Em có nhận xét gì về thể thơ,nhịp thơ?
- Tìm bố cục bài thơ, nêu ý mỗi phần?
( HS Thảo luận xác định 3 phút)
- Gviên: Khẳng định lại bố cục bài thơ
- HSinh: Đọc lại đoạn 1
- Tín hiệu của mùa xuân được miêu tả qua
những chi tiết nào? (Mùa xuân được gợi ra
bằng những hình ảnh nào?)
- Ở những câu thơ trên tác giả sử dụng nghệ
I GIỚI THIỆU CHUNG:
1 Tác giả: SGK/ 47
- Tác giả: Thanh Hải (Phạm Bá Ngoãn) (1930-1980), quê ở huyện Phong Điền,Thừa Thiên-Huế
2.Tác phẩm:
- Tác phẩm: “Mùa xuân nho nhỏ” viết 11 – 1980 không bao lâu nhà thơ qua đời Bài thơ thể hiện niềm yêu tha thiết cuộc sống, đất nước và ước nguyện cống hiến cho đời của nhà thơ
II Đ ỌC - HIỂU V Ă N BẢN:
1 Đọc – tìm hiểu từ khó:
2.Tìm hiểu v ă n bản:
a Thể thơ : - Thể thơ 5 tiếng, nhịp 3/2 hoặc 2/3
b Bố cục: 3 đoạn
- Đ1: 3 khổ đầu:-> Cảm nghĩ về mùa xuân đất nước
- Đ2: 2 khổ tiếp: -> Suy nghĩ, ước nguyện của tác giả
- Đ3: Khổ cuối: -> Lời ngợi ca quê hương đất nước
c Ph ươ ng thức biểu đ ạt : Trữ tình
3 Phân tích : a.Mùa xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nước.
*Tín hiệu mùa xuân:
- Dòng sông xanh, => NT: Đảo trật tự cú pháp
- Bông hoa tím biếc
Trang 7Ngữ văn 9- 2
thuật gì?
- Hsinh: Nghệ thuật đảo trật tự cú pháp (câu
1),Lẽ ra: một bông hoa mọc……
- Tác gỉa cảm nhận mùa xuân bằng các giác
quan nào?
- Em có nhận xét gì về bức tranh mùa xuân
trên? GViên : Không gian mùa xuân được
miêu tả là một không gian như thế nào?
- Từ mùa xuân của đất trời nhà thơ cảm nhận
mùa xuân của đất nước được thể hiện qua
hình ảnh nào? -Tác giả sử dụng NT gì? Hình
ảnh nào độc đáo?
- Taị sao tác giả chỉ nói đến mùa xuân của
người cầm súng và người ra đồng?
- GViên: Mùa xuân đến với con người: Người
cầm súng, người ra đồng- Họ là hai lực lượng
tiêu biểu bảo vệ và dựng xây đất nước Họ đem
lộc xuân về, họ gieo lộc xuân, góp vào mùa
xuân đất nước
- Nhịp điệu mùa xuân của đất trời, của con
người, của đất nước được thể hiện như thế
nào?
- Trước cảnh sắc mùa xuân như vậy tác giả
thể hiện điều gì? Qua câu thơ nào?
- GViên gợi: Sức sống của mùa xuân được
cảm nhận qua hình ảnh nào? Đất nước được
hình dung bằng hình ảnh so sánh nào?
- HSinh Đọc hai khổ thơ tiếp:
- Gviên: Từ mạch cảm xúc về mùa xuân mạch
thơ đó chuyển một cách tự nhiên để bày tỏ
suy ngẫm,ước nguyện của mình
- Nhà thơ đã ước nguyện điều gì ?
- Ước nguyện đó được thể hiện qua những
hình ảnh nào?
- Em có nhận xét gì về những khát vọng của
nhà thơ?
* HOẠT ĐỘNG 3 : Hướng dẫn tổng kết
- Nhận xét về nghệ thuật bài thơ?
- Con chim chiền chiện,hót vang trời => Phép láy
- Từng giọt long lanh rơi tôi hứng
=> Tác giả cảm nhận mùa xuân từ thị giác đến thính giác và xúc giác
=> Không gian cao rộng, màu sắc tươi thắm, âm thanh vang vọng tươi vui Tác giả thể hiện niềm say sưa, ngây ngất của mình trước cảnh vật mùa xuân đất nước
*Mùa xuân của đất nước:
- Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy quanh lưng Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
=> NT điệp từ, điệp cấu trúc, hình ảnh độc đáo (Lộc xuân)
=> Hình ảnh người cầm súng và ra đồng biểu trưng cho nhiệm vụ chiến đấu và lao động dựng xây đất nước
-Tất cả: Hối hả, xôn xao.-> Điệp ngữ, từ láy, so sánh)
=> Nhịp điệu khẩn trương, náo nức Đó là nhịp điệu của lịch sử, của thời đại, của đất nước đi lên phía trước không ngừng, không nghỉ
b Suy nghĩ, ước nguyện của tác giả:
- Ta làm:
Con chim hót Một cành hoa > Điệp cấu trúc:
Một nốt trầm xao xuyến
=> Khát vọng được hũa nhập vào cuộc sống đất nước, cống hiến phần nhỏ bé vào cuộc đời chung
-“Ta”: Số ít mang sắc thái trang trọng, vừa là số nhiều, vừa nói được niềm riêng, vừa diễn đạt được cái chung Đó là tâm sự, ước vọng của nhiều cuộc đời, của một cuộc đời muốn gắn bó, cống hiến cho đất nước
+ Liên tưởng: Từ mùa xuân đất nước đến mùa xuân nho nhỏ của mỗi người
III.Tổng kết, ( Ghi nhớ SGK/47)
1 Nghệ thuật :
- Viết theo thể theo năm chữ nhẹ nhàng, thiết tha mang âm hưởng gần gũi với dân ca
- Kết hợp hài hòa giữa hình ảnh thơ tự nhiên giản dị, với những hình ảnh giàu ý ngĩa biểu trưng khái quát
- Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các ẩn dụ, điệp từ, điệp ngữ,
sử dụng từ xưng hô
- Có cấu tứ chặt chẽ, giọng điệu thơ luôn có sự biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn
2 Nội dung :
- Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước cho cuộc đời
4.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Nêu cách hiểu của em về nhan đề bài thơ?
- Về nhà: Học thuộc lòng bài thơ và chuẩn bị trả bài TLV số 5
Trang 8Ngữ văn 9- 2
V RÚT KINH NGHIỆM:
………
*********************************************************
TUẦN 25 Ngày soạn: - 02 - 2011 TIẾT: 117 Ngày dạy: - 02- 2011 Tập Làm V ă n : TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5 I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Biết vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết một bài văn nghị luận về một sự việc hiện
tượng đời sống Giáo dục ý thức tự giác khi làm bài kiểm tra
II.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG :
1 Kiến Thức:
- Biết vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết một bài văn nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống.Giáo dục ý thức tự giác khi làm bài kiểm tra
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng diễn đạt , trình bày
- Rèn kĩ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý và kĩ năng diễn đạt
- Rèn kĩ năng sử dụng Tiếng Việt trong việc viết văn và giao tiếp xã hội
3 Thái độ:
- Suy nghĩ , sáng tạo trong bài viết của mình
- Nhận rõ ưu khuyết điểm để khắc phục sửa chữa và phát huy
III PHƯƠNG PHÁP, CHUẨN BỊ:
- GV: Bài viết của H/s + các lỗi trong bài + cách chữa
- H/s: Lập dàn ý chi tiết đề văn đó viết ở bài TLV số 5
IVTIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: - Kết hợp trong tiết học.
3 Bài mới:
- Chúng ta đó cùng nhau viết bài TLV số 5: Đó là kiểu bài yêu cầu các yếu tố nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống Để đánh giá xem bài viết của các em đã làm: được những gì, còn điểu gì chưa hoàn thành hoặc cần tránh Tất cả những điều trên, chúng ta cùng nhau th c hi n trong gi ự việc về một vấn đề tư tưởng đạo lí ờ
h c n y ọc này à nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại
* HOẠT Đ ỘNG 1 : Trả bài tập làm văn
? Hãy xác định yêu cầu của đề bài? (kiểu VB, các kĩ
năng cần vận dụng vào bài viết)
* HOẠT Đ ỘNG 2 : Yêu cầu của bài làm Nhận xét
ưu, nhược điểm
- Đọc lại đề bài, bài viết số 5
- Ghi đề vào vở
- Kiểu đề thuộc thể loại nào?
- Nội dung của đề Y/c?
- Hình thức của bài viết?
- Định hướng qua một ví dụ
- Yêu cầu của việc mở bài ntn?
- Tìm luận điểm để giải quyết cho đề bài?
- Việc sắp xếp các luận điểm ntn?
- Thái độ, quan điểm của người viết trước vấn đề này
ntn?
- Qua văn bản ở lớp 8 “Thông tin về ngày trái đất năm
2000” có những thông tin gì em cần nhớ?
- Dùng làm luận cứ cho bài văn
- Em có sự khẳng định gì về vấn đề?
I Đ Ề BÀI :
- Một hiện tượng khá phổ biến hiện nay là vứt rác ra đường hoặc những nơi công cộng
Em hãy viết bài văn nêu suy nghĩ của mình về vấn đề trên
II YÊU CẦU CỦA BÀI LÀM
1 Đáp án chấm:
a Mở bài: (1,5 điểm)
- Giới thiệu hiện tượng vứt rác bừa bãi là phổ biến hiện nay
- Nêu khái quát tác hại của việc làm này
b Thân bài: (7 điểm)
- Phân tích hiện tượng vứt rác bừa bãi trong thực tế hiện nay là phổ biến
- Đánh giá việc vứt rác bừa bãi gây những hậu quả
- Nếu không vứt rác bừa bãi có kết thúc ra sao?
c Kết bài: (1,5 điểm)
- Khẳng định, phủ định vấn đề vứt rác bừa bãi
Trang 9Ngữ văn 9- 2
- Bài học cho bản thân là gì?
a Ưu điểm:
- Các em đã xác định được yêu cầu của đề bài (kiểu
văn bản cần tạo lập, các kĩ năng cần sử dụng trong bài
viết)
- 1số bài vận dụng yếu tố miêu tả khá linh hoạt
- Bài viết sinh động, giàu cảm xúc: ví dụ bài làm
của
- Trình bày sạch đẹp
b Tồn tại:
- Bố cục bài làm ở một số em chưa mạch lạc, cần chú
ý tách ý, tách đoạn
- Sử dụng dẫn chứng chưa linh hoạt, chưa nhiều
- Còn mắc lỗi diễn đạt, dùng từ, đặt câu:
- Còn sai chính tả
- Chữ viết ở một số bài còn cẩu thả, chưa khoa học
- Một số bài làm còn sơ sài, kết quả chưa cao
- Đưa ra các lỗi trong bài -> Hsinh sửa
- Đọc mẫu những đoạn văn, bài văn viết tốt
- Trả bài cho Hsinh
- Rút ra bài học cho bản thân
* Hình thức
- Chữ viết sạch sẽ, không sai lỗi chính tả , không viết tắt , viết số
- Bài viết trình bày khoa học
2 Nhận xét ưu, nhược điểm
a Ưu điểm:
- Hsinh đã nghị luận được đúng thể loại mà đề bài yêu cầu; vấn đề đó rất bức xuc và có ý nghĩa với cuộc sống, nghị luận rõ hiện thực và tác hại của việc vứt rác thải bừa bãi, lên án phê phán
- Bố cục đầy đủ, chặt chẽ, các luận điểm rõ ràng
b Nhược điểm
- Việc sắp xếp các luận điểm ở một số bài chưa hợp lý, còn thiếu
- Lí lẽ để bàn bạc sau mỗi dẫn chứng và lí lẽ
để khẳng định vấn đề chưa sâu
3 Sửa lỗi và giải đáp thắc mắc, trả bài:
- Y/c học sinh sửa lỗi về nội dung, về hình thức trong bài viết của mình
- Lỗi về dùng từ, viết câu, viết đoạn
- Lỗi về chữ viết
- Tự viết lại những đoạn văn đã mắc lỗi
* Giải đáp thắc mắc cho học sinh (nếu có)
BẢNG THỐNG KÊ BÀI VIẾT TLV 5
9a1 32
9a2 32
4.Hướng dẫn tự học,dặn dò:
- Kiểm tra lại việc sửa lỗi của H/S
- Viết lại những đoạn đã mắc lỗi trong bài viết
- Đọc tham khảo các bài văn nghị luận về sự việc hiện tượng đời sống
- Chuẩn bị bài : Nghị luận về một tác phẩm truyện hoặc đoạn trích
V RÚT KINH NGHIỆM:
*****************************************
