Mời quý thầy cô và các bạn tham khảo Giáo án Ngữ văn 7 bài 32: Ôn tập Tiếng Việt để nâng cao kĩ năng và kiến thức soạn giáo án theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình dạy học. Giáo án Ngữ văn 7 bài 32: Ôn tập Tiếng Việt được soạn với hình thức 3 cột phù hợp quy định bộ GD và nội dung súc tích giúp học sinh dễ dàng hiểu bài học hơn.
Trang 1Tiết 129
ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
A Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Các phép biến đổi câu
- Các phép tu từ cú pháp
2 Kĩ năng:
* Kĩ năng bài dạy :
- Lập sơ đồ hệ thống hóa kiến thức về các phép biến đổi câu và các phép tu
từ cú pháp
* Kĩ năng sống:
- Tự nhận thức và xác định được các phép biến đổi câu và các phép tu từ cú
pháp
- Giao tiếp, trao đổi, trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, cảm nhận của bản thân về cách sử dụng các phép biến đổi câu và các phép tu từ cú đã học trong chương trình lớp 7
3 Thái độ:
- Có ý thức ôn tập nghiêm túc
B Chuẩn bị:
- Gv: G/án, thiết kế bài giảng, CKTKN, sơ đồ, bảng phụ
- Hs: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn
C Phương pháp:
- PP: Nêu vấn đề, quy nạp thực hành, hệ thống hóa
- KT: Kĩ thuật hỏi đáp, động não, phân tích tình huống
D Tiến trình lên lớp:
I Ổn định lớp: (1’)
Trang 2II Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong bài
III Bài mới: (40’)
Hoạt động của GV và HS Ghi bảng
? Gọi HS thuyết trình sơ đồ
? Thế nào là câu rút gọn? Cho ví dụ?
*VD: - Thương người như thể thương thân
- Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba bốn người,
năm sáu người
? Thành phần nào được lược bỏ? Tại sao?
- CN
- Câu nói là của chung mọi người, để tránh lặp
GV: Khi rút gọn phải đảm bảo câu vẫn rõ ý và
không bị cộc lốc, khiếm nhã Trong đối thoại,
hội thoại, thường hay rút gọn câu, nhưng cần
chú ý quan hệ vai giữa người nói và người nghe,
người hỏi và người trả lời
Trạng ngữ là gì? cho ví dụ?
VD: Trên giàn hoa lý, mấy con ong siêng năng
đi kiếm mật
? Có mấy loại trạng ngữ? cho vídụ
- T.ngữ chỉ nơi chốn, địa điểm
VD: Trên giàn hoa lý dưới bầu trời trong xanh
- TN chỉ thời gian:
VD: Đêm qua, trời mưa to Sáng nay, trời đẹp
+ Trạng ngữ chỉ nguyên nhân
VD: Vì trời mưa to sông suối đầy nước
+ Trạng ngữ chỉ mục đích
A Hệ thống hóa kiến thức:
I Các phép biến đổi câu:
1 Rút gọn câu
- Khi nói, viết trong một số tình huống ta có thể lược bỏ một số thành phần của câu để tạo thành câu rút gọn
2 Thêm trạng ngữ cho câu:
- TN là thành phần phụ bổ sung ý nghĩa cho nòng cốt câu
* Trạng ngữ có thể là thực từ (danh, động, tính) nhưng thường
là một cụm từ (cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ)
- Trước các từ hoặc cụm từ làm trạng ngữ thường có các quan hệ từ
VD: Trên giàn hoa lý
Trang 3VD: Để mẹ vui lòng, Lan cố gắng học giỏi.
+ Trạng ngữ chỉ phương tiện
VD: Bằng thuyền gỗ, họ vẫn ra khơi
+ Trạng ngữ chỉ cách thức
VD: Với quyết tâm cao, họ lên đường
? Dạng mở rộng câu thứ 2 là dựng cụm chủ vị
làm thành phần câu Vậy thế nào là dùng cụm
chủ vị làm thành phần câu? cho VD?
VD: Chiếc cặp sách tôi mới mua rất đẹp
? Các thành phần nào của câu có thể được mở
rộng bằng cụm CV? Cho ví dụ
Chủ ngữ: Mẹ về khiến cả nhà vui
VN: Chiếc xe máy này phanh hỏng rồi
BN: Tôi cứ tưởng tôi ghê gớm lắm
ĐN: Người tôi gặp là một nhà thơ
GV: việc mở rộng câu bằng cách dùng cụm CV
làm thành phần câu ta có thể nhờ việc mở rộng
câu bằng cách dùng cụm CV làm thành phần
câu, ta có thể gộp 2 câu độc lập thành 1 câu có
cụm CV làm thành phần
? Thế nào là câu chủ động, câu bị động? Cho
mỗi loại 1 ví dụ?
+ Câu chủ động: Hùng Vương quyết định
truyền ngôi cho Lang Liêu
+ Câu bị động: Lang Liêu được Hùng Vương
truyền ngôi
Hồi đêm
Vì trời mưa
- Trong một số trường hợp, người
ta có thể tách trạng ngữ thành một câu riêng để nhấn mạnh ý, chuyển ý hoặc tạo cảm xúc nhất định
3 Dùng cụm chủ vị để mở rộng câu:
- Là dùng những kết cấu có hình thức giống câu, gọi là cụm CV làm thành phần câu
4 Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:
Trang 4? Mục đích chuyển đổi 2 loại câu trên để làm gì?
- Tránh lặp một kiểu câu hoặc để đảm bảo mạch
lạc văn nhất quán
? Có mấy kiểu câu bị động? Cho một loại 1 ví
dụ
GV:
Câu chủ động và câu bị động thường đi thành
từng cặp tương ứng với nhau nên khi biến đổi
câu chủ động thành câu bị động thì cũng có thể
làm ngược lại
? Thế nào là điệp ngữ? Cho VD?
? Có mấy kiểu điệp ngữ? Cho VD mỗi loại?
? Thế nào là phép tu từ liệt kê? Cho VD?
? Có mấy loại liệt kê? Cho VD mỗi loại?
Xác định và nêu công dụng của TN
+ Câu chủ động: là câu có chủ ngữ chỉ chủ thể của hành động + Câu bị động: là câu có chủ ngữ chỉ đối tượng của hành động
+ Có 2 kiểu câu bị động:
a Có từ bị, được:
Ngôi nhà bị người ta phá đi
b Không có từ bị, được:
VD: Mâm cỗ đã hạ xuống
II Các phép tu từ cú pháp.
1 Điệp ngữ:
- Phép lặp lại từ ngữ hoặc cả một câu để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh
- Có 3 kiểu: điệp cách quãng, điệp nối tiếp, điệp chuyển tiếp(điệp vòng)
2 Liệt kê
- Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau
Trang 5? Tìm câu bị động tương ứng với các câu chủ
động sau :
- Mẹ rửa chân cho em bé
- Người ta chuyển đá lên xe
- Bọn xấu ném đá lên tàu hoả
? Chuyển câu chủ động thành 2 câu bị động
(dùng bị/được)
? Mở rộng thành phần câu bằng cụm chủ - vị
của thực tế hay của tư tưởng tình cảm
B Luyện tập:
Bài 1:
a, Ở loại bài thứ nhất ở loại bài thứ hai
-> TN chỉ trình tự lập luận
b, 6 TN -> Chỉ trình tự lập luận
=> Trạng ngữ vừa có tác dụng bổ sung những thông tin tình huống, vừa có tác dụng liên kết các luận
cứ trong mạch lập luận của bài văn, giúp cho bài văn trở nên rõ ràng, dễ hiểu
Bài 2 :
- Em bé được (mẹ) rửa chân cho
- Đá được (người ta) chuyển lên xe
- Tàu hoả bị (bọn xấu) ném đá lên
Bài 3:
- Em được thầy giáo phê bình -> sắc thái tích cực, tiếp nhận sự phê bình 1 cách tự giác, chủ động
- Em bị thầy giáo phê bình -> sắc thái tiêu cực
Bài 4:
Trang 6a, Bài thơ rất hay.
-> Bài thơ mà anh/ viết// rất hay
b, Nam đọc quyển sách
-> Nam// đọc quyển sách tôi/
cho mượn
IV Củng cố: (3’) ? Qua tiết ôn tập, em cần nắm được điều gì V Hướng dẫn về nhà: (1’) - Ôn lại các khái niệm liên quan đến chuyển đổi câu, tu từ cú pháp - Nhận biết các phép tu từ cú pháp được sử dụng trong vb cụ thể E Rút kinh nghiệm ………
………
………
………