Mời quý thầy cô và các bạn tham khảo Giáo án Ngữ văn 7 bài 20: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta để nâng cao kĩ năng và kiến thức soạn giáo án theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình dạy học. Giáo án Ngữ văn 7 bài 20: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta được soạn với hình thức 3 cột phù hợp quy định bộ GD và nội dung súc tích giúp học sinh dễ dàng hiểu bài học hơn.
Trang 1TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA
Hồ Chí Minh
I Mục tiêu:
Giúp hs hiểu được tinh thần yêu nước là một truyền thống quý báu của dân tộc ta T/cảm đó được biểu hiện rực rỡ trong từng thời kì chống ngoại xâm
Nắm được nghệ thuật nghị luận chặt chẽ, sáng gọn, có tính mẫu mực của bài văn Nhớ được câu chốt của bài và h/a so sánh trong bài văn
Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích bố cục, cách nêu luận điểm, cách luận chứng trong bài văn nghị luận chứng minh
II Hoạt động dạy - học:
* Hoạt động 1 Giới thiệu bài.
Các em biết rằng lịch sử của đất nước Việt Nam là lịch sử của những cuộc chiến chống ngoại xâm, và chiến tranh dù chính nghĩa hay phi nghĩa đều là máu là nước mắt là mất mát đau thương nhưng cũng ở đó con người ta mới bộc lộ rõ nét nhất tinh yêu quê hương đất nước Lòng yêu nước của con người việt nam đã được tôi luyện thử thách và trở thành truyền thống của dân tộc Chân lý đó đã được Bác
Hồ làm sáng tỏ trong văn bản: “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” mà thầy sẽ hướng dẫn chúng ta tìm hiểu trong tiết học hôm nay
* Hoạt động 2: Kiến thức mới.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
? Trình bày hiểu biết của em về tác giả Hồ
Chí Minh ?
? Theo em với văn bản này nên đọc với
giọng như thế nào ?
- Giọng mạch lạc, rõ ràng, dứt khoát
KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
I Đọc, tìm hiểu chung.
1 Tác giả: Hồ Chí Minh
2 Tác phẩm:
a, Đọc, chú thích.
Trang 2nhấn mạnh ở những câu chứa luận điểm
? Trình bày xuất xứ của văn bản?
? Quan sát và cho biết tác phẩm thuộc kiểu
văn bản nào?
? Theo em văn nghị luận có đặc điểm gì và
thường được dùng trong những trường hợp
nào ?
-Nội dung nghị luận
-Luận điểm, luận cứ
-Mạch lập luận -phương thức lập luận.
(Thuyết phục người đọc, người nghe về 1
nội dung 1 quan điểm nào đó)
?Cái đích cuối cùng của văn nghị luận
thuyết phục người đọc người nghe vậy theo
em phải chú ý điều gì trong cách lập luận?
(Nghệ thuật lập luận phải mạch lac, khúc
chiết, sắc sảo Lý lẽ, dẫn chứng phải tiêu
biểu toàn diện…)
(Đây cũng chính là cơ sở để chúng ta soi
chiếu xem Văn bản “Tinh thần yêu nước
của nhân ta” có đạt đến điều đó hay không
tại sao nó lại có sức thuyết phục và lôi
cuốn lòng người đến thế)
? Theo em nội dung nghị luận của văn bản
b, Xuất xứ: trích trong Báo cáo chính trị
tại đại hội Đảng lần II (Tháng 2/1951)
c, Thể loại: Nghị luận
d, Bố cục:
Trang 3này là gì? Nó được thể hiện rõ nhất ở phần
nào của văn bản?
? Đây cũng chính là luận điểm lớn của toàn
bài Để cụ thể hoá nó tác giả đã triển khai
thành mấy luận cứ và tương ứng với phần
nào trong văn bản?
- Đây cũng chính là bố cục của văn bản
(VB tuy ngắn nhưng rất hoàn chỉnh Có thể
coi đây là 1 bài văn NL chứng minh mẫu
mực.)
(Gọi 1 HS đọc đoạn 1)
? Quan sát đoạn 1 và cho biết câu văn nào
thể hiện rõ nhất luận điểm của bài?
? Em hiểu thế nào là: nồng nàn, truyền
thống? đặt trong ngữ cảnh cụ thể này các từ
ngữ đó đã giúp làm rõ điều gì?
+ Nồng nàn: mạnh mẽ, thiết tha, đậm đà
+Truyền thống: Đức tính, tập quán, tư
tưởng, lối sống được truyền từ thế hệ này
sang thế hệ khác
? Lòng yêu nước của nhân dân ta được
nhấn mạnh trên lĩnh vực nào? Tại sao ở
lĩnh vực đó tinh thần yêu nước lại bộc lộ
mạnh mẽ và to lớn nhất?
(Vì đặc điểm lịch sử dân tộc ta luôn có giặc
- Đoạn 1: Nhận định chung về lòng yêu nước
- Đoạn 2,3: biểu hiện cụ thể của lòng yêu nước
- Đoạn 4: Nhiệm vụ của chúng ta
II Đọc, tìm hiểu chi tiết :
1 Nhận định chung :
* Dân ta có 1 lòng nồng nàn yêu nước
Đó là truyền thống quý báu … (Câu 1,2)
- Các từ “nồng nàn”, “t/thống ” đã cụ thể hóa mức độ t/thần yêu nước
Trang 4ngoại xâm -> cần đến lòng yêu nước).
?Xác định BPNT được tác giả sử dụng
trong câu thứ 3 và nhận xét của em về cách
sử dụng BPNT đó?
? Tìm những động từ được sử dụng trong
câu thứ 3 và cho biết tác dụng của chúng?
? Nhận xét về cách nêu v.đ của t/g?
?* Đặt trong bố cục bài văn nghị luận đoạn
mở đầu này có vai trò, ý nghĩa gì?
? Để làm rõ nhận định trên, tác giả đã đưa
ra mâý luận cứ? Những luận cứ đó được
sắp xếp theo trình tự nào?
?Chỉ ra câu văn nào mang nội dung chính
của luận cứ 1?
?Tác giả đã sử dụng BPNT gì khi nêu dẫn
chứng? (Liệt kê)
?Em có nhận xét gì về những nhân vật mà
tác giả đã liệt kê?
? Em rút ra được bài học gì từ cách lập luận
của tác giả trong luận cứ này?
(Trên mạch tư duy này tác giả đã triển khai
- H/a so sánh: chính xác, mới mẻ
- Động từ “lướt qua, nhấn chìm”
giúp người đọc hình dung sức mạnh
to lớn, mạnh mẽ vô tận, tất yếu của lòng yêu nước
* Cách nêu v.đ ngắn gọn, rõ ràng, sinh động, hấp dẫn theo lối trực tiếp, khẳng định, so sánh cụ thể và mở rộng
2 Những biểu hiện cụ thể :.
* Lịch sử :
- Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo,
Lê Lợi, Quang Trung
-> Dẫn chứng tiêu biểu, được liệt kê theo trình tự thời gian
- Cách lập luận chặt chẽ: Nêu ý KQ mang tính giới thiệu -> Dẫn chứng -> Nhắc nhở ghi nhớ công lao
Trang 5luận cứ 2)
? Quan sát và chỉ ra câu văn mang nội dung
khái quát của luận cứ 2?
? Ngoài việc khái quát nội dung luận cứ 2
câu văn còn có tác dụng gì trong mạch lập
luận của văn bản?
-Liên kết – khẳng định lại luận cứ 1 mở ra
luận cứ 2 - đây cũng là 1 thao tác cơ bản
cần thiết trong văn nghị luận- phải có câu
chuyển ý chuyển đoạn tạo nên sự liên kết
chặt chẽ trong mạch lập luận
? Cách đưa d/c, cách lập luận trong đ.v này
có điều gì giống và khác với đoạn văn
trước?
? Các sự việc và con người được liên kết
theo mô hình: “từ…đến…” có mối quan hệ
với nhau như thế nào? từ đó giúp em hiểu
thêm điều gì về tinh thần yêu nước?
D/c gồm con người, sự việc sự thật trong
c/sống -> minh chứng hùng hồn, thuyết
phục.
?Em có nhận xét gì về giọng văn trong luận
cứ này
* Hiện tại:
- Đồng bào ta ngày nay yêu nước
- liệt kê - điệp cấu trúc “từ đến ”
theo lứa tuổi, không gian, công việc, giai cấp, thành phần rất phong phú, toàn diện, vừa khái quát, vừa cụ thể, rành mạch Hành động thể hiện sự yêu nước khác nhau
- D/c được trình bày theo mô hình cấu trúc được lặp lại nhiều lần tạo giọng văn liền mạch, dồn dập, khẩn trương.
Trang 6?Nhận xét của em về cách lập luận trong
luận cứ này?
(Lưu ý hs mỗi đ.v được cấu trúc hoàn
chỉnh, chặt chẽ )
? Qua luận cứ 1,2 em có nhận xét gì về tinh
thần yêu nước của nhân dân ta
? H/a so sánh ở đoạn cuối có tác dụng gì?
? Em hiểu thế nào là lòng yêu nước được
trưng bày và lòng yêu nước giấu kín?
- Liên hệ:“Lòng yêu nước” của I
Ê-ren-bua
? Khi bàn về bổn phận của chúng ta, t/g đã
bộc lộ q.đ yêu nước ntn?
? Em có nhận xét gì về cách lập luận của
tác giả trong đoạn văn này?
- Cách lập luận giản dị, chủ yếu là d/c, điệp cấu trúc: Kết nối, mở đoạn -> Dẫn chứng -> KQ, đánh giá chung
- Tinh thần yêu nước được kế thừa và phát huy qua từng thời đại
3 Nhiệm vụ của chúng ta
+ H/a so sánh đặc sắc:
-> Đề cao giá trị của t/thần yêu nước + Lòng yêu nước có 2 dạng tồn tại:
- Bộc lộ rõ ràng đầy đủ
- Tiềm tàng kín đáo
-> Cả hai đều đáng quý
+ Bổn phận của chúng ta: tuyên truyền, động viên, tổ chức, khích lệ tiềm năng yêu nước của mọi người được thực hành vào công cuộc k/c
* Cách diễn đạt bằng hình ảnh rất cụ thể
dễ hình dung, dễ hiểu Cách kết thúc tự nhiên, hợp lí, giản dị, rõ ràng, chặt chẽ, thuyết phục
Trang 7
? Theo em yếu tố nghệ thuật nào làm nên
sức hấp dẫn của bài văn nghị luận này?
(Bố cục, lập luận, d/c )
? Bài văn nghị luận này giúp em nhận thức
thêm được điều gì? Từ đó mang đến cho
em cảm xúc và suy ngẫm gì?
Qua việc phân tích và tìm hiêủ bài văn em
hãy chỉ ra những yêu cầu cơ bản khi đọc
hiểu và tạo lập 1 văn bản nghị luận
III Tổng kết:
1.Nghệ thuật:
2 Nội dung:
Ghi nhớ: (sgk 27)
* Hoạt động 3: Củng cố.
- Qua bài văn, em nhận thức thêm được điều gì?
( Lòng yêu nước là giá trị t/thần cao quý; Dân ta ai cũng có lòng yêu nước; Cần phải thể hiện lòng yêu nước của mình bằng những việc làm cụ thể)
- Đọc diễn cảm vb
* Hoạt động 4: Hướng dẫn.
- Học thuộc ghi nhớ Đọc kĩ bài, học cách lập luận, đưa dẫn chứng
- Làm bài luyện tập (27)
- Chuẩn bị: Câu đặc biệt