Giáo án Ngữ văn 7 bài 23: Đức tính giản dị của Bác Hồ

Mời quý thầy cô và các bạn tham khảo Giáo án Ngữ văn 7 bài 23: Đức tính giản dị của Bác Hồ để nâng cao kĩ năng và kiến thức soạn giáo án theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình dạy học. Giáo án Ngữ văn 7 bài 23: Đức tính giản dị của Bác Hồ được soạn với hình thức 3 cột phù hợp quy định bộ GD và nội dung súc tích giúp học sinh dễ dàng hiểu bài học hơn.

Trang 1

TUẦN 26

TIẾT 93 –VĂN BẢN

ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HÔ

(Phạm Văn Đồng)

A KẾT QUẢ CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức: Giúp HS thấy được đức tính giản dị là phẩm chất cao quý của Bác Hồ được biểu hiện trong lối sống, trong quan hệ với mọi người, trong việc làm và trong sử dụng ngôn ngữ nói, viết

- Nắm sơ giản về tác giả Phạm Văn Đồng

- Thấy được cách nêu dẫn chứng và bình luận, nhận xét: giọng văn sôi nổi, nhiệt tình của tác giả

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng đọc – hiểu văn bản nghị luận xã hội

- Đọc diễn cảm và phân tích nghệ thuật nêu luận điểm và luận chứng trong văn bản nghị luận

B CHUẨN BỊ:

-GV nghiên cứu bài, soạn bài, chuẩn bị tranh ảnh minh họa về tác giả và về Bác

- HS học bài cũ, đọc văn bản và soạn bài mới

C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

*Câu hỏi: Nêu trình tự lập luận của văn bản “Sự giàu đẹp của tiếng Việt ”?

3 Bài mới:

Trang 2

Hoạt động 1:

-GV đọc mẫu một đoạn và cho 2 HS

đọc văn bản, GV nhận xét

- Lưu ý HS đọc với giọng rõ ràng,

mạch lạc, chú ý đọc những câu văn

thể hiện tình cảm của tác giả đối với

Bác

- Từ khó theo 7 chú thích ở sgk

? Hãy nên tóm tắt vài nét về tác giả?

Tác phẩm?

đọc bằng tư tưởng sâu sắc, tình cảm

sôi nổi, lời văn trong sáng.

? Em hãy cho biết bài văn nghị luận

về vấn đề gì? Nêu luận điểm chính

của toàn bài trong đoạn mở đầu?

- Đối tượng và đề tài nghị luận

được bộc lộ

ở tên bài và ở câu mở đầu đoạn văn

1.

+ Đức tính giản dị của Bác Hồ.

+ …sự nhất quán…… của Hồ Chủ

Tịch”.

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Đọc, tìm hiểu từ kho

*Từ kho: (SGK)

2 Tác gia

nhà cách mạng nổi tiếng, nhà văn hóa lớn Ông là học trò ưu tú và là một cộng sự gần gũi của CT HCM Ông từng là Thủ tướng Chính phủ trên ba mươi năm Tác phẩm:

- Văn bản trích từ bài “CT HCM, tinh hoa

niệm 80 năm ngày sinh CH HCM

3 Bố cục và trình tự lập luận

- Văn bản là một đoạn trích nên không đủ

thành phần của một bài văn nghị luận thông thường, có thể nhận ra bố cục hai phần sau:

-Mở bài: (Từ đầu đến “trong sáng, thanh

bạch, tuyệt đẹp”)

Trang 3

? Để làm rõ đức tính giản dị của Bác

Hồ, t/g đã chứng minh ở những

phương diện nào trong đời sống và

con người Bác?

-Bữa ăn hằng ngày, nhà ở, việc làm,

lời nói, bài viết.

? Hãy cho biết bài văn lập luận theo

trình tự nào trên cơ sở đó nêu bố cục

của bài văn?

Bước 1:

-HS đọc kĩ hai đoạn đầu của văn bản

? trong phần mở đầu của văn bản, tác

giả đã viết hai câu văn:

- Một câu nêu nhận xét chung

- Một câu giải thích nhận xét ấy

? em hãy cho biết đó là những câu văn

nào?

? Em hãy cho biết nhận xét được nêu

thành luận điểm ở câu thứ nhất là gì?

- Luận điểm này đề cập đến hai phạm

vi đời sông của Bác, đó là đời sống

cách mạng to lớn và đời sống hằng

ngày gian dị.

? Em nhận thấy văn bản này tập trung

làm nổi rõ phạm vi đời sống nào của

Bác?

? Trong đời sống hằng ngày, đức tính

giản dị của Bác được tác giả nhận

 Sự nhất quán giữa cuộc đời cách mạng

vớicuộc sống gian dị của Hồ Chủ tịch.

-Thân bài: (phần còn lại)

=> Đức tính giản dị của Bác thể hiện trong sinh hoạt, cuộc sống, việc làm

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1 Nhận định về đức tính gian dị của Bác

Hồ

Tịch.

- Rất lạ lùng… trong sáng, thanh bạch

tuyệt đẹp

 Luận điểm: “Sự nhất quán giữa đời hoạt

động chính trị lay trời chuyển đất với đời sống bình thường vô cùng giản dị và khiêm tốn của Bác”.

Trang 4

định bằng những từ (tính tư) nào?

trong các từ đó, từ nào thâu tóm được

đức tính giản dị của Bác? Vì sao?

? Qua phần nhận định của tác giả về

đức tính giản dị của Bác, em nhận

thấy tác giả có thái độ như thế nào?

Lời văn nào thể hiện thái độ ấy?

Bước 2:

- HS chú ý phần văn bản tiếp theo,

từ “Con

người của Bác” đến “Nhất, Định,

Thắng, Lợi!”

? Trong phần văn bản này, tác giả đã

đề cập đến những phương diện trong

đời sống và con người giản dị của

Bác, đó là những phương diện nào?

nơi ở, sinh

hoạt); quan hệ với mọi người (người

giúp việc, các cháu ở MN, khách

quôc tế); việc làm (lời nói, bài viết).

? Để triển khai luận điểm Bác Hồ

sống gian dị ở đoạn đầu phần thân

bài, tác giả đã dùng thao tác chứng

minh Em hãy xác định câu văn thể

hiện định hướng chung cho lập luận

chứng minh của T/g?

? Để chứng minh Bác giản dị trong

bữa ăn, tác giả đã đưa ra những dẫn

ca Bác

2 Đức tính gian dị của Bác Hồ

-Con người của Bác giản dị như thế nào,, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống.”

a) Gian dị trong đời sống

*Bữa ăn:

- Bữa cơm chỉ vẹn vẹn vài ba món.

- Lúc ăn, Bác không để rơi vãi một hạt

Trang 5

chứng nào? em có nhận xét gì về các

dẫn chứng mà tác giả đưa ra?

? “Ăn xong, bát sạch mọi hạt cơm,

thức ăn còn lại được sắp xếp tươm

tất” và lời bình luận của tác giả cho

thấy thái độ của Bác ntn?

Bác coi

hạt cơm là kết tinh mồ hôi, nước mắt

của người làm ruộng một nằng hai

sương Bác giữ bát ăn sạch không sót

hạt cơm, thức ăn còn lại Bác sắp xếp

tươm tất vì Bác kính trọng người

phục vụ Đây cũng là nét đẹp trong

lối sống giản dị của Bác.

? Nhà Bác ở rất giản dị được chứng

minh bằng những chi tiết nào?

? Tác giả đã bình luận như thế nào về

đời sống của Bác trong ngôi nhà đó?

? T/g đã làm rõ lối sống sinh hoạt của

Bác bằng những điểm nào?

?Những dẫn chứng này khẳng định

điều gì ở Bác?

? Em có nhận xét như thế nào về

cơm.

- Ăn xong, bát sạch mọi hạt cơm, thức

ăn còn lại được sắp xếp tươm tất.

=> thể hiện thái độ quý trọng của Bác đối với người lao động và kính trọng người phục vụ

*Nơi ở:

- Nhà sàn “vẹn vẹn….ba phòng ”;

=> sống thanh bạch và tao nhã biêt bao

*Sinh hoạt:

- Bác là người làm việc suốt đời, suốt ngày, tư việc lớn đến việc nhỏ.

- Bác cố gắng tự mình làm việc, người giúp việc và phục vụ Bác có thể đếm được trên đầu ngón tay (nghĩa là rất ít)

=> Bác sống rất giản dị

 chứng cứ phong phú, cụ thế, xác thực, đáng tin cậy => Dễ hiểu và giàu sức thuyết phục.

Trang 6

những chứng cứ mà tác giả đưa ra để

làm rõ sự giản dị của Bác trong lối

sống?

- Những chứng cứ giàu sức thuyết

phục, vì:

+ phong phú, phản ánh được nhiều

mặt

+ cụ thể, xá thực, đáng tin cậy

+ chứng cứ được bảo đảm bằng mối

quan hệ gần gũi, lâu dài,gắn bó của

t/g và CT HCM

- Quan hệ với mọi người là một

phương

diện thể hiện sự giản dị của Bác Hồ

? Để thuyết phục bạn đọc về sự giản

dị của Bác trong quan hệ với mọi

người, tác giả đã nêu những chi tiết cụ

thể nào?

? Em có nhận xét gì về cách đưa dẫn

chứng trong đoạn này? Qua các dẫn

chứng này em thấy hiểu thêm điều gì

về thái độ, tình cảm của Bác đối với

mọi người?

? trong đoạn văn này, tác giả đã dùng

hình thức chứng minh kết hợp với

bình luận và biểu cam, em hãy chi ra

b) Gian dị trong quan hệ với mọi người

- Viết thư cho một đồng chí.

- Nói chuyện với các cháu miền Nam.

tư nơi làm việc đến phòng ngủ nhà ăn.

- Việc gì tự làm được thì không cần người

khác giúp.

Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi.

 Tỉ mỉ, trân trọng và yêu quý tất ca.

Trang 7

các câu văn bình luận, biểu cảm và

nêu tác dụng của các câu văn đó?

- Khẳng định lối sống giản dị của

bác.

- Bày tỏ tình cảm quý trọng của

người viết.

- Tác động tới tình cảm, cảm xúc

của người

đọc, người nghe.

- GV: Ở đoạn văn tiếp theo, tác

gia giai

thích và bình luận về lí do và ý

nghĩa đức tính gian dị của Bác.

? Em hiểu gì về li do lối sống giản dị

của Bác Hồ từ lời giải thích của tác

giả?

-Bác sống giản dị vì cuộc đời Bác

luôn gắn liền và được tôi luyện trong

cuộc đấu tranh gian khổ của nhân

dân

? Em hiểu thế nào về ý nghĩa của lối

sống giản dị của Bác Hồ từ lời bình

luận của tác giả?

-Là phẩm chất cao quý tuyệt đẹp của

đời sống thật sự văn minh mà mọi

người cần noi theo.

?* Ở đoạn văn này, tác gia đã dùng

những phép lập luận nào để người

đọc hiểu sâu sắc hơn về đức tính

vì

Vế 1(KQ) Vế 2(NN)

 Suy luận ngược chiều.

càng … V1(đ/s vật chất) V2(đ/s tinh thần)

 Suy luận tương đồng thuận chiều.

c Gian dị trong noi và viết

- Không có gì quý hơn độc lập tự do.

- Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam

là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi.

Đời sống…

BH sống…

với đời sống … Người sống …

Trang 8

gian dị của Bác?

? Quan những lời giải thích và bình

luận trên đây, em có nhận xét gì?

Bác.

-GV: Để mọi người hiểu đầy đủ,

trọn vẹn hơn về đức tính gian dị

của Bác, ở đoạn văn cuối, cố Thủ

tướng PVĐ đã đề cập đến tính chất

gian dị trong lời noi và viết của Bác.

? em hãy cho biết tác giả đã dẫn

những câu nói nào của bác

? Tác giả đã giải thích lí do Bác nói

giản dị như thế nào?

 Vì muốn cho quần chúng nhân

dân hiểu

được, nhớ được, làm được.

dễ hiểu, dễ đi vào lòng người =>

co sức tập hợp và lôi cuốn, cam hoa

lòng người.

? Tại sao tác giả dùng những câu nói

này để chứng minh cho sự giản dị

trong cách nói và viết của Bác?

- Đó là những câu nói nổi tiếng về nội

dung ý nghĩa và ngắn gọn,dễ nhớ, dễ

thuộc.

- Mọi người dân đều biết, đều thuộc

 Vì no xuất phát từ tấm lòng Bác: muốn

cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được.

 Dẫn chứng tiêu biểu, xác thực.

3 Đặc sắc nghệ thuật nghị luận

minh rất rõ ràng.

có sức thuyết phục cao.

Trang 9

và hiểu câu nói này.

? T/g có lời bình luận như thế nào về

tác dụng của lối nói giản dị sâu sắc củ

Bác Hồ?

-Những chân lí… anh hùng cách

mạng.

? Em hiểu gì về ý nghĩa của lời bình

luận này?

lối nói

giản dị và sâu sắc của Bác, đó là sức

mạnh lòng yêu nước, ý chí cách mạng

trong quần chúng nhân dân.

 Khẳng định tài năng có thể viết

giản dị về

những điều lớn lao của Bác Hồ.

Bước 3:

? Trong nghệ thuật nghị luận của tác

giả ở văn bản này, chúng ta thấy có

những ưu điểm nổi bật nào?

chứng

minh vì ai cũng biết bộ quần áo nâu

giản dị Bác thường hay mặc, đôi dép

cao su Bác thường đi và chiếc quạt

nan Bác thường dùng…

? Tác dụng của việc kết hợp chứng

minh với bình luận và đánh giá trong

- Chọn lọc vấn đề chứng minh rất điển

hình,tiêu biểu.

- Chứng minh kết hợp bình luận và đánh giá

làm cho đoạn văn thêm sinh động.

 Triển khai luận cứ mạch lạc, lập luận chặt chẽ, nhận xét sâu sắc Dẫn chứng cụ thể, tiêu biểu, được sắp xếp thành một hệ thống hợp lí co sức thuyết phục lớn.

III Tổng kết:

1 Nội dung:

2 Nghệ thuật:

Ghi nhớ (sgk)

Trang 10

bài văn?

? Em hãy nêu khái quát đặc sắc nghệ

thuật lập luận trong bài văn ?

? Nêu tóm tắt giá trị nội dung và nghệ

thuật của bài nghị luận?

? Em hãy tìm một số ví dụ để chứng

minh sự giản dị trong thơ văn Bác

? Qua văn bản nghị luận “Đức tính

gian dị của Bác Hồ”,Em hiểu thế nào

là đức tính giản dị và ý nghĩa của nó

trong cuộc sống? Em có những hiểu

biết mới mẻ, sâu sắc nào về Bác? Em

học được gì từ cách nghị luận của tác

giả?

(- Một số học sinh tự bộc lộ.)

D CỦNG CỐ – DẶN DÒ:

- Trình tự lập luận của bài văn?

- Nội dung và nghệ thuật của văn bản?

- HS học bài cũ, chuẩn bị tiết 94

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	97 KB