Tập trung dân chủ - từ nguyên tắc cơ bản về xây dựng một Đảng Mácxít cách mạng kiểu mới của V.I. Lênin đến việc vận dụng nguyên tắc đó vào xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam của chủ

Bài viết tập trung phân tích quan điểm của V.I. Lênin về nguyên tắc tập trung dân chủ gắn với thực tiễn xây dựng một đảng mácxít cách mạng kiểu mới ở Nga, từ đó làm rõ vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc vận dụng nguyên tắc này vào xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam.

TẬP TRUNG DÂN CHỦ - TỪ NGUYÊN TẮC CƠ BẢN VỀ

XÂY DỰNG MỘT ĐẢNG MÁCXÍT CÁCH MẠNG KIỂU MỚI CỦA V.I LÊNIN ĐẾN VIỆC VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC

ĐÓ VÀO XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

Thiếu tá, TS Hoàng Thị Thúy *

Đại úy, TS Nguyễn Thị Hiền ** Học viện Chính trị Công an nhân dân

Tóm tắt

Tập trung dân chủ là nguyên tắc do V.I Lênin khởi thảo Nguyên tắc này đặt nền móng cho việc xây dựng đảng vô sản kiểu mới ở Nga, sau đó đã được các đảng trong Quốc tế Cộng sản thừa nhận Ở Việt Nam, với vai trò là người sáng lập, dìu dắt Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của nguyên tắc tập trung dân chủ trong xây dựng một Đảng cách mạng, chân chính Trên cơ sở đó, bài viết tập trung phân tích quan điểm của V.I Lênin

về nguyên tắc tập trung dân chủ gắn với thực tiễn xây dựng một đảng mácxít cách mạng kiểu mới ở Nga, từ đó làm rõ vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc vận dụng nguyên tắc này vào xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam

Từ khóa: Tập trung dân chủ, V.I Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản

Việt Nam

I MỞ ĐẦU

Tập trung dân chủ là nguyên tắc quan trọng trong xây dựng các Đảng Cộng sản, nguyên tắc này sẽ giúp phân biệt đảng cách mạng chân chính của giai cấp công nhân với các đảng chính trị khác Theo V.I Lênin, đây là nguyên tắc cốt lõi khi xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân ở Nga, phân biệt với các đảng cơ hội trong Quốc

tế II đầu thế kỷ XX Thừa nhận và tổ chức, hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ là một dấu hiệu, một điều kiện cơ bản bảo đảm cho một chính đảng đi theo và trung thành với những nguyên tắc của một đảng mácxít - lêninnít Chính vì vậy, Chủ

*

Phó trưởng Khoa Khoa học xã hội nhân văn và Tâm lý - Học viện Chính trị CAND

**

Giảng viên Khoa Khoa học xã hội nhân văn và Tâm lý - Học viện Chính trị CAND

tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ của Đảng Cộng sản Việt Nam coi nguyên tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc rường cột, chỉ đạo toàn bộ, xuyên suốt quá trình xây dựng, tổ chức, sinh hoạt và hoạt động lãnh đạo của Đảng

II NỘI DUNG

2.1 Tập trung dân chủ - nguyên tắc cơ bản về xây dựng một Đảng mácxít cách mạng kiểu mới của V.I Lênin

Thời kỳ của C Mác, những nội dung dự kiến về nguyên tắc tập trung dân chủ trong xây dựng đảng chưa được hình thành như một khái niệm khoa học, mà mới chỉ dừng lại ở quan điểm về cách thức lãnh đạo của Quốc tế I Đó là sự lãnh đạo theo một đường lối và mục đích chung, được các hội công nhân các nước thảo luận để mọi hành động thực tiễn đều được tiến hành đồng thời trên cơ sở thống nhất ý chí Năm 1864,

trong dự thảo Điều lệ của Hội liên hiệp công nhân quốc tế, C Mác viết: “Hội đồng

trung ương là cơ quan quốc tế, thực hiện mối liên hệ giữa các tổ chức khác nhau đang hợp tác,… để cho công tác điều tra về những điều kiện xã hội trong các nước khác nhau ở châu Âu có thể được tiến hành đồng thời và dưới sự chỉ đạo chung đều được tất

cả các đoàn thể thảo luận, để khi cần phải có những biện pháp thực tiễn ngay lập tức, thì những đoàn thể tham gia Hội Liên hiệp đều có thể hành động đồng thời và ăn khớp được”1

Đến đầu thế kỷ XX, những dự kiến của C Mác đã trở thành tiền đề tư tưởng cho V.I Lênin Người đã coi tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản về xây dựng một đảng

mácxít cách mạng kiểu mới ở Nga Thông qua nhiều bài viết trên báo Tia lửa và các tác phẩm Làm gì?, Một bước tiến, hai bước lùi, Hai sách lược của Đảng dân chủ - Xã hội

trong cách mạng dân chủ được viết trong những năm 1903 - 1905, V.I Lênin đã luận

giải về nguyên tắc tập trung dân chủ trong xây dựng đảng và qua đó chống lại những khuynh hướng cơ hội, cải lương, dân tộc chủ nghĩa trong Đảng Công nhân dân chủ - xã hội Nga

V.I Lênin đã kế thừa, phát triển những quan điểm dân chủ của C Mác vào điều kiện cụ thể nước Nga để giác ngộ giai cấp vô sản Nga V.I Lênin một mặt đã chỉ rõ tầm quan trọng của những giá trị dân chủ tư sản; mặt khác, phát triển về lý luận và thực tiễn để khắc phục nạn vô chính phủ và nêu lên nguyên tắc tập trung dân chủ trong trong xây dựng một đảng kiểu mới của giai cấp công nhân

1

C Mác và Ph Ăngghen (1994), Toàn tập, tập 16, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.26

Năm 1905, tại Hội nghị lần thứ I của những người Bônsêvích và năm 1906 tại Đại hội IV (Đại hội thống nhất) của Đảng Công nhân dân chủ - xã hội Nga, nguyên tắc tập trung dân chủ đã được V.I Lênin nêu ra Nguyên tắc này đã trở thành nguyên tắc

cơ bản trong xây dựng Đảng Cộng sản Liên Xô và được ghi trong Điều lệ của Đảng và Điều lệ của Quốc tế cộng sản

V.I Lênin giải thích rằng: Tập trung dân chủ là tự do trong thảo luận nhưng

thống nhất trong hành động Theo V.I Lênin, chế độ tập trung dân chủ đòi hỏi mọi

đảng viên và tổ chức của đảng phải dựa trên cương lĩnh và điều lệ đảng mà hoạt động; phải hoạt động theo các nghị quyết của đại hội đảng - cơ quan tối cao của đảng - và các nghị quyết của ban chấp hành trung ương giữa hai kỳ đại hội, toàn đảng phục tùng đại hội toàn quốc, địa phương phục tùng trung ương, cấp dưới phục tùng cấp trên, số ít phục tùng số nhiều, bộ phận phục tùng toàn bộ, cá nhân phục tùng tổ chức “Tất cả những người thừa nhận cương lĩnh của đảng và ủng hộ đảng bằng những phương tiên vật chất cũng như bằng cách tự mình tham gia một trong những tổ chức của đảng, được coi là đảng viên của Đảng”2

Công thức ấy của V.I Lênin được nêu ngay trong Điều 1 của Điều lệ đảng nhằm bảo đảm chế độ tập trung dân chủ, tính ổn định và vững chắc của Đảng, ngăn chặn mọi biểu hiện vô tổ chức, vô kỷ luật V.I Lênin kiên quyết phản bác quan điểm của Máctốp - một phần tử mensêvich trong đảng - muốn thay cụm từ “tự mình tham gia một trong những tổ chức của đảng” bằng cụm từ “tự mình giúp đỡ đảng một cách đều đặn”, vì đó là biểu hiện của chủ nghĩa tự do, vô tổ chức

Theo V.I Lênin, nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác xây dựng Đảng gồm các nội dung cơ bản3:

Một là, thiểu số phục tùng đa số V.I Lênin viết: “Sự thống nhất trong những vấn

đề cương lĩnh và sách lược là điều kiện tất yếu, nhưng chưa đầy đủ để đảm bảo sự thống nhất của đảng và sự tập trung hóa công tác đảng Muốn đạt được sự thống nhất trên đây, thì còn phải có sự thống nhất về tổ chức nữa, điều này không thể thực hiện được đối với một đảng vừa mới ít nhiều vượt ra khỏi khuôn khổ chật hẹp của một tiểu

tổ và chưa có một bản điều lệ đã được chính thức quy định, chưa có nguyên tắc thiểu số phục tùng đa số, bộ phận phục tùng toàn bộ”4; hai là, cơ quan tối cao của đảng phải là

2

V.I Lênin (1979), Toàn tập, tập 7, Nxb, Tiến bộ, Mátxcơva, tr.312

3

V.I Lênin (1979), Toàn tập, tập 11, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, tr.207-208

4

V.I Lênin (1979), Toàn tập, tập 8, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, tr.454-455

đại hội, tức là cuộc họp của những người được tất cả các tổ chức có thẩm quyền bầu ra

và các nghị quyết của những người ấy phải có tính chất tối hậu quyết định “sự tham gia tích cực của tất cả các đảng viên trong việc thảo và chuẩn bị các báo cáo và nghị quyết về các vấn đề quan trọng này và khác (cũng như trong việc thu thập tài liệu để làm báo cáo) là tuyệt đối cần thiết cho đại hội thành công”5; ba là, bầu cử cơ quan

trung ương của đảng (hay các cơ quan trung ương của đảng) phải trực tiếp và tiến hành

tại đại hội; bốn là, tuyệt đối phải phục tùng đại hội của đảng và phục tùng tổ chức tương đương của đảng ở trung ương hay ở địa phương; năm là, khái niệm tư cách đảng viên phải được quy định thật rõ ràng; sáu là, quyền hạn của mọi người phái thiểu số

trong đảng cũng phải được quy định rõ ràng như thế trong điều lệ đảng

Với sáu nội dung nêu trên đòi hỏi tập thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ phải sáng tạo, nhưng phải bảo đảm đúng nguyên tắc, phải vận dụng phù hợp với đặc điểm hoàn cảnh cụ thể

Thắng lợi của Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga năm 1917 gắn liền với quá trình hình thành và phát triển một đảng mácxít kiểu mới của giai cấp công nhân

do V.I Lênin sáng lập Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Mười, Đảng Công nhân dân chủ xã hội Nga đã được đổi tên thành Đảng Cộng sản Nga, một đảng cầm quyền trong nhà nước công - nông đầu tiên xuất hiện trên thế giới

Với nhiệm vụ lịch sử mới đặt ra cho Đảng là củng cố Chính quyền Xô viết, tổ chức việc bảo vệ chính quyền, bảo vệ Tổ quốc, tăng cường hơn nữa mối quan hệ với giai cấp công nhân các nước khác, cải thiện những mối quan hệ với các chính phủ nước ngoài, bước đầu thử nghiệm công cuộc xây dựng và cải tạo cuộc sống theo định hướng

xã hội chủ nghĩa thì trước hết Đảng phải triệt để thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt và hành động

Kinh nghiệm thực tế của Đảng Bônsêvích Nga đã cho thấy: Không phải lúc nào Đảng cũng có thể mở rộng dân chủ nội bộ một cách đầy đủ, không phải mọi quy tắc hoạt động của Đảng đều được thực hiện một cách hoàn toàn, ví dụ như trong điều kiện hoạt động bí mật, bất hợp pháp, trong hoàn cảnh nội chiến và chống can thiệp của nước ngoài… Tuy nhiên, chính trong những điều kiện khó khăn ấy, Đảng Bônsêvích Nga, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của V.I Lênin vẫn tận dụng mọi khả năng để tiến hành những cuộc trao đổi ý kiến tập thể trong Đảng về những vấn đề trọng đại có liên quan đến sự nghiệp cách mạng và vận mệnh của Đảng để giữ vững chế độ lãnh đạo tập thể

và chế độ dân chủ bầu cử trong các tổ chức của Đảng

5

V.I Lênin (1979), Toàn tập, tập 9, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, tr.134, 355

Bước sang thời kỳ chuyên chính vô sản và xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ

mở rộng dân chủ trong nội bộ Đảng lại càng phải coi trọng Vì vậy, yêu cầu mở rộng dân chủ nội bộ trong thời kỳ chuyên chính vô sản đã được quán triệt trong các nghị quyết của Đảng Bônsêvích Nga lần thứ X Và với V.I Lênin quyền làm chủ của đảng viên rất được đề cao và coi trọng

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, V.I Lênin đã đấu tranh kiên quyết để

mở rộng dân chủ nội bộ của Đảng, để giữ vững nguyên tắc lãnh đạo tập thể, đề cao phê bình và tự phê bình V.I Lênin yêu cầu các tổ chức của Đảng phải quan tâm, giáo dục

và động viên ý thức làm chủ trong Đảng của mỗi đảng viên, phát huy một cách có hệ thống, kiên nhẫn, bền bỉ, tính chủ động và tinh thần sáng tạo của quần chúng trong Đảng, mọi vi phạm đối với những quy tắc sinh hoạt nội bộ của Đảng đều bị V.I Lênin lên án một cách nghiêm khắc Như vậy, tập trung dân chủ khác xa tập trung quan liêu, mặt khác tập trung dân chủ cũng khác xa chủ nghĩa tự do vô chính phủ

Kinh nghiệm xây dựng Đảng Bônsêvích Nga và thắng lợi của sự nghiệp chuyên chính vô sản ở Liên xô, cũng như kinh nghiệm chung của phong trào cộng sản quốc tế

đã minh chứng cho sự trường tồn của nguyên tắc tập trung dân chủ trong xây dựng Đảng vô sản kiểu mới

2.2 Vận dụng nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức, sinh hoạt và hành động của Đảng của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh người sáng lập và rèn luyện Đảng ta luôn khẳng định

“trước hết phải có Đảng cách mệnh”, nên khi gặp Chủ nghĩa Mác - Lênin, Người đã chuẩn bị mọi mặt về chính trị, tư tưởng, tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3/2/1930 Đồng thời, Người đặc biệt chú trọng xây dựng, chỉnh đốn Đảng Trong đó, tập trung dân chủ là nguyên tắc số một, bảo đảm cho những thắng lợi của cách mạng Việt Nam

Trung thành với nguyên lý xây dựng đảng của chủ nghĩa Mác - Lênin, từ khi thành lập đến nay, Đảng ta luôn tuân thủ nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ trong xây dựng, củng cố Đảng về tư tưởng, chính trị và tổ chức, phù hợp với từng giai đoạn cách mạng

Khi bàn về tập trung dân chủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường dùng 2 khái niệm

“tập trung dân chủ” và “dân chủ tập trung” Ví dụ, Người đã viết “Tập thể lãnh đạo là dân chủ Cá nhân phụ trách là tập trung Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách là dân chủ tập trung”6 Ở chỗ khác, Người viết, “Về tổ chức, Đảng Lao động Việt Nam theo chế

6

Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.620

độ dân chủ tập trung”7

Mặc dù, có thay đổi các từ trong cụm từ nhưng có thể khẳng định rằng “tập trung dân chủ” và “dân chủ tập trung” là hai khái niệm được Chủ tịch

Hồ Chí Minh sử dụng là thống nhất với nhau cả về bản chất và nội dung

Trước hết, tập trung dân chủ phải được thể hiện ngay trong hoạt động lãnh đạo của Đảng và ngay trong vai trò của người lãnh đạo trong việc bảo đảm thực hiện nghiêm túc nguyên tắc này Riêng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng, mà trước tiên là

vai trò của người lãnh đạo trong việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ Chủ tịch

Hồ Chí Minh lưu ý: “Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách cần phải luôn luôn đi đôi với nhau”8 Theo Người, lãnh đạo không tuân thủ nguyên tắc tập thể sẽ đi đến tệ độc đoán, chuyên quyền, quan liêu và không tránh khỏi dẫn đến hỏng việc Phụ trách mà không do từng cá nhân đảm đương sẽ đi đến bừa bãi, lộn xộn, tùy tiện, người này gạt việc cho người

kia, người kia lại đẩy việc cho người nọ, rốt cuộc không ai chịu trách nhiệm

Thực tiễn đã chúng minh, phải trên cơ sở thảo luận dân chủ nội bộ mới hình thành

sự thống nhất về nhận thức, ý chí và đoàn kết trong hành động Sự thống nhất, đoàn kết

sẽ tạo nên sức mạnh, phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong thực tiễn vì mục tiêu của Đảng, lợi ích chung của toàn thể nhân dân, vận mệnh và tương lai của Tổ quốc

Tập trung dân chủ được thực hiện trong việc hình thành, hoàn thiện các Nghị quyết của Đảng Trong Điều 3 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam đã ghi rõ, trong bốn

quyền của người đảng viên, quyền thứ nhất là được thông tin và thảo luận các vấn đề

về Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, biểu quyết công việc của Đảng Quyền thảo luận và quyền tự do tư tưởng chính đáng của mỗi cán bộ, đảng viên, xuất phát từ lập trường chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam, từ niềm tin vào lý tưởng cách mạng của bản thân và từ ý thức trung thực muốn tiếp cận chân lý khoa học và nhân văn của từng người Thực hiện quyền dân chủ nội

bộ, tôn trọng tự do tư tưởng chính đáng và có nguyện tắc vừa là quyền, vừa là nghĩa vụ của mỗi cán bộ, đảng viên Trên tinh thần ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định:

“Khi mọi người đã phát biểu ý kiến, đã tìm thấy chân lý, lúc đó quyền tự do tư tưởng hóa ra quyền tự do phục tùng chân lý”9 Đây chính là ý kiến khái quát của Người về tập trung dân chủ trong việc hình thành, hoàn thiện các nghị quyết của Đảng

Cách thức tổ chức công việc, lựa chọn cán bộ, công tác kiểm tra trong Đảng nhất thiết phải tuân thủ đúng đắn, nghiêm ngặt nguyên tắc tập trung dân chủ

7

Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.41

8

Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.620

9

Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 10, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.378

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Nếu ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng

vô ích”10 Ba điều ấy chính là tổ chức công việc, lựa chọn cán bộ và công tác kiểm tra Theo Người, chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi, những từ đó đến thắng lợi thật sự còn phải đề cao vai trò của công tác tổ chức Sự thành công hoặc thất bại của chính sách còn do cách thức tổ chức công việc, do sự lựa chọn cán bộ và do công tác kiểm tra Để thực hiện đúng nguyên tắc này, yếu tố quyết định nhất là mỗi người cán

bộ, đảng viên phải có ý thức tự rèn luyện, luôn luôn đề cao ý thức tổ chức kỷ luật, “có đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, một lòng một dạ phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng”11

Đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, những luận điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin nói chung, của Chủ tịch Hồ Chí Minh nói riêng về nguyên tắc tập trung dân chủ trong xây dựng Đảng và Nhà nước vẫn còn nguyên giá trị chỉ đạo thực tiễn đối với mọi hoạt động của Đảng

Tuy nhiên, trong thời gian qua, các đối tượng chống phá cách mạng, do nắm được sức mạnh của nguyên tắc tập trung dân chủ của các đảng cộng sản, chúng đã tìm đủ mọi thủ đoạn xuyên tạc nguyên tắc này Trong đó, chủ yếu xuyên tạc các luận điểm như: Đã tập trung thì không còn dân chủ và đã dân chủ thì không cần tập trung; rằng tập trung càng cao thì dân chủ càng giảm, muốn tăng cường dân chủ thì phải giảm bớt tập trung Những quan điểm này là không đúng với bản chất của nguyên tắc tập trung dân chủ

Tại các kỳ Đại hội và Hội nghị Đảng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã tự phê bình và phê bình nghiêm túc việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức, sinh hoạt và hành động của Đảng Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 02/02/1999 Hội nghị

Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII “Về một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác

xây dựng Đảng hiện nay”, Đảng đã thừa nhận: “Việc thực hiện nguyên tắc tập trung

dân chủ không nghiêm” Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX (2001) của Đảng cũng nhận định: “Việc tổ chức thực hiện nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng chưa tốt, kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm Tình trạng tùy tiện, thiếu ý thức tổ chức, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm, không chấp hành chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật, chính sách của Nhà nước, báo cáo không trung thực, vi phạm nguyên tắc tập trung, dân chủ, làm cho một số nghị quyết của Đảng khó vào cuộc sống”12 Đại hội đại biểu toàn quốc

10

Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.636

11

Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 14, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.140

12

Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội, tr.76

lần thứ XII (2016) của Đảng cũng chỉ rõ: “Nhận thức về dân chủ trong một bộ phận cán

bộ và nhân dân còn hạn chế Tình trạng tách rời, thậm chí đối lập giữa dân chủ và kỷ cương, pháp luật còn tồn tại ở nhiều nơi Quyền làm chủ của nhân dân ở nhiều nơi, nhiều lĩnh vực còn bị vi phạm Có lúc, có nơi việc thực hiện dân chủ còn hạn chế hoặc mang tính hình thức; có tình trạng lợi dụng dân chủ gây chia rẽ, làm mất đoàn kết nội

bộ, gây rối, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội”13 Những quan điểm nêu trên cho thấy, ngoài những nguyên nhân thuộc về tổ chức còn có nguyên nhân sâu xa từ sự thoái hóa, biến chất, tình trạng thiếu nghiêm túc trong rèn luyên đạo đức cách mạng, để chủ nghĩa cá nhân chi phối của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên

Vì vậy, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện quy chế cụ thể để thực hiện nghiêm túc, đúng đắn nguyên tắc tập trung dân chủ trong các hoạt động của Đảng, việc tăng cường

sự thống nhất trong Đảng về nhận thức, ý chí và hành động, đảng viên phải nói và làm theo nghị quyết, thực hiện đúng Cương lĩnh, Điều lệ Đảng và pháp luật Nhà nước, kiên định những vấn đề có tính nguyên tắc, trong đó có tập trung dân chủ - nguyên tắc cơ bản trong tổ chức, sinh hoạt và hành động của Đảng - đang là yêu cầu cấp bách và thường xuyên trong công tác xây dựng Đảng Thực tiễn đã chứng minh, ở đâu tổ chức đảng triệt để thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt và hành động thì ở

đó vai trò lãnh đạo của Đảng được phát huy, thống nhất và đoàn kết được nội bộ

III KẾT LUẬN

Bài viết tập trung làm rõ vấn đề tập trung dân chủ - từ nguyên tắc cơ bản về xây dựng một đảng mácxít cách mạng kiểu mới của V.I Lênin đến việc vận dụng nguyên tắc đó vào xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam của Chủ tịch Hồ Chí Minh Qua đó, làm

rõ công lao, cống hiến lý luận và thực hành to lớn của V.I Lênin, của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào việc xây dựng một đảng mácxít cách mạng kiểu mới nói chung, cũng như

xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng Điều đó có ý nghĩa lý luận và thực tiễn

to lớn trong bối cảnh Đảng Cộng sản Việt Nam đang thực hiện việc xây dựng, chỉnh

đốn Đảng, coi xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ cách mạng then chốt, đẩy mạnh phong trào chống tự diễn biến, tự chuyển hóa nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu đổi mới toàn diện đất nước, vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, trong bối cảnh thời đại

có những thay đổi hết sức nhanh chóng, mau lẹ, khó lường hiện nay

13

Đảng Cộng sản Việt Nam (2016), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội, tr.168

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Cao Văn Thống (Sưu tầm và biên soạn, 2014), Nguyên tắc tập trung dân chủ

trong công tác xây dựng Đảng hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội

2 Đỗ Tư (2004), Tư tưởng chính trị của Lênin từ cách mạng Nga đến cách mạng

Việt Nam, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội