Trong bài viết, tác giả tập trung đi sâu nghiên cứu, phân tích, đánh giá những cơ sở cơ bản, nền tảng, hạt nhân, then chốt để Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam.
Trang 1NHỮNG CƠ SỞ CƠ BẢN ĐỂ HỒ CHÍ MINH TIẾP XÖC, KHẲNG ĐỊNH, ĐI THEO, VẬN DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN
SÁNG TẠO CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN
TS Trần Bình Tuyên Nhà xuất bản Đại học Huế
Tóm tắt
Trong bài viết, tác giả tập trung đi sâu nghiên cứu, phân tích, đánh giá những cơ
sở cơ bản, nền tảng, hạt nhân, then chốt để Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam
Từ khóa: Cơ sở, vận dụng và phát triển, Hồ Chí Minh, chủ nghĩa Mác - Lênin
I MỞ ĐẦU
Chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyết cách mạng, khoa học, sáng tạo, nhân văn, triệt để; đỉnh cao của tri thức nhân loại, trí tuệ thời đại Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa
Mác - Lênin (7/1920), đánh dấu bằng sự kiện Người gặp Sơ thảo lần thứ nhất những
luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I Lênin Đến với chủ nghĩa
Mác - Lênin - đỉnh cao của tri thức nhân loại, trí tuệ thời đại, nhưng Người không dừng
ở đỉnh cao, mà tiếp tục vận dụng và phát triển sáng tạo đỉnh cao lên một đỉnh cao mới Bài viết bước đầu, tập trung đi sâu nghiên cứu góp phần làm rõ những cơ sở, điều kiện
cơ bản để Hồ Chí Minh tiếp xúc, khẳng định, đi theo, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam
II NỘI DUNG
2.1 Bối cảnh thực tiễn lịch sử và những yêu cầu bức thiết của quốc tế và dân tộc Việt Nam, cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
a Bối cảnh thực tiễn lịch sử của quốc tế và dân tộc Việt Nam, cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản (CNTB) từ tự do cạnh tranh
chuyển sang chủ nghĩa đế quốc (CNĐQ) CNĐQ đã tiến hành xâm lược thuộc địa, hình thành hệ thống thuộc địa khổng lồ, phụ thuộc vào các nước tư bản Đầu thế kỷ XX, Cách mạng tháng Mười Nga thành công (1917), đã lật đổ nhà nước tư sản, thiết lập Chính quyền Xô viết mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử loài người, đã làm thức tỉnh
và đem đến nhiều niềm tin, hy vọng cho các dân tộc thuộc địa trên thế giới Quốc tế
Trang 2Cộng sản III (3/1919) do Lênin sáng lập ra đời, có trụ sở đóng ở Mátxcơva, có vai trò lãnh đạo các Đảng cộng sản và phong trào cộng sản quốc tế là trường học cộng sản, có vai trò đào luyện những cán bộ cộng sản Hồ Chí Minh làm việc và được đào luyện trong trường học này Trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế mặt dù có sự phát triển mạnh mẽ, nhưng bộc lộ những hạn chế nhất định như xuất hiện bọn cơ hội chủ nghĩa theo khuynh hướng tư sản, nghi kị, coi thường cách mạng thuộc địa, không thấy được sự cần thiết phải đoàn kết giữa cách mạng thuộc địa và cách mạng chính quốc…Trong bối cảnh ấy, để khắc phục những hạn chế trên, thúc đẩy cho phong trào
cộng sản và công nhân quốc tế phát triển đúng hướng, V.I Lênin đã viết Sơ thảo lần
thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa để thông qua tại Đại
hội 2, của Quốc tế cộng sản
Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, từ một nước phong kiến độc lập, khi Pháp xâm lược (1858), Việt Nam trở thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước, tiến bộ, gần gũi với nhân dân, quý trọng con người, đề cao sự học; trong một vùng quê giàu truyền thống văn hóa, cách mạng, kế thừa truyền thống yêu nước của dân tộc, Nguyễn Tất Thành đã hình thành tấm lòng yêu nước, thương dân, ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân Trước khi ra đi, Người tổng kết các các phong trào yêu nước, các con đường cứu nước của các nhà cách mạng Việt Nam tiền bối theo các khuynh hướng, lập trường tư tưởng khác nhau ở nước ta đã diễn ra mạnh mẽ, sôi nổi, rộng khắp nhưng đều thất bại Người kính yêu, khâm phục tấm lòng yêu nước nhiệt thành của các nhà cách mạng Việt Nam tiền bối, nhưng không tán thành con đường cứu nước của họ Khi ra nước ngoài tìm đường cứu nước, cứu dân, Người đã đi nhiều nước trên thế giới, để khảo sát các cuộc cách mạng điển hình trên thế giới và cho rằng cách mạng Pháp, cách mạng Mỹ tuy là thành công, nhưng chưa triệt để, chỉ có Cách mạng tháng Mười Nga là thành công, thành công triệt để Người khẳng định:
“Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật, không phải tự do
và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên An Nam Cách mệnh Nga đã đuổi được vua, tư bản, địa chủ rồi, lại ra sức cho công, nông các nước và dân bị áp bức các thuộc địa làm cách mệnh để đập đổ tất cả đế quốc chủ nghĩa và tư bản trong thế giới”1 Từ Cách mạng tháng Mười Nga, Người bắt gặp Sơ thảo lần thứ
nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I Lênin (1920), và
1
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.304
Trang 3tìm ra con đường cứu nước, giải phóng dân tộc từ chủ nghĩa Mác - Lênin Trong tác
phẩm Đường Kách mệnh năm 1927, Người viết: “Cách mệnh Nga dạy cho chúng ta
rằng muốn cách mệnh thành công thì phải dân chúng (công nông) làm gốc, phải có đảng vững bền, phải bền gan, phải hy sinh, phải thống nhất Nói tóm lại là phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư và Lênin”2 “Ngọn đuốc lý luận Mác - Lênin và kinh nghiệm Cách mạng tháng Mười vĩ đại soi sáng con đường cách mạng Việt Nam Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”3 “Ở nước ta và ở Trung Quốc cũng vậy, có câu chuyện đời xa về cái “cẩm nang” đầy phép lạ thần tình Khi người ta gặp những khó khăn lớn, người ta mở cẩm nang ra, thì thấy ngay cách giải quyết Chủ nghĩa Lênin đối với chúng ta, những người cách mạng và nhân dân Việt Nam, không những là cái “cẩm nang” thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản”4 Tóm lại, bối cảnh quốc tế và dân tộc, lòng yêu nước, thương dân, tổng kết các phong trào yêu nước và khảo sát cuộc cách mạng điển hình trên thế giới, là cơ sở cơ bản, quan trọng đầu tiên tạo động lực để Người
ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân và đến với chủ nghĩa Mác - Lênin Người đã đến, tiếp xúc, khẳng định, đi theo, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin
b Những yêu cầu bức thiết của quốc tế và dân tộc Việt Nam, cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
Thực tiễn lịch sử thế giới, dân tộc, cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX đặt ra những vấn đề lớn như chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc, vấn đề dân tộc thuộc địa, cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa, xu thế phát triển thời đại, xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhu cầu, khát vọng cứu nước, giải phóng dân tộc Việt Nam Bối cảnh quốc tế và dân tộc trên đây, đã đặt ra hàng loạt vấn đề cần giải quyết, trong đó có vấn đề lớn là làm thế nào để giải phóng và phát triển các dân tộc thuộc địa trên thế giới, trong đó có dân tộc Việt Nam Chính bối cảnh đó đã thúc đẩy Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân và là “cơ duyên” lịch sử đến với chủ nghĩa Mác - Lênin Là một người yêu nước và có tinh thần quốc tế sâu sắc, Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến những vấn
đề lớn của dân tộc và thời đại là chủ nghĩa thực dân, cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa, chủ nghĩa xã hội Là người đi theo chủ nghĩa Mác - Lênin, Người luôn luôn
2
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.304
3
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 12, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.30.
4
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 12, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.563.
Trang 4nung nấu tìm cách giải quyết những vấn đề đó theo lập trường của chủ nghĩa Mác - Lênin để cứu nước, giải phóng dân tộc và nhân loại khổ đau Người tâm niệm: “Tôi chỉ
có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”5; “Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi Tổ quốc, và hạnh phúc của quốc dân Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo - là vì mục đích đó Bất kỳ bao giờ, bất kỳ ở đâu, tôi cũng chỉ theo đuổi một mục đích, làm cho ích quốc lợi dân”6 “Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”7 Đó là thông điệp Hồ Chí Minh gửi đến quốc dân đồng bào mục đích phấn đấu suốt đời của mình Chính mục đích cuộc sống vì dân tộc, nhân loại, đòi hỏi phải, thôi thúc Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin Người nói: “Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa là một cuộc biến đổi khó khăn nhất và sâu sắc nhất Chúng ta phải xây dựng một xã hội hoàn toàn mới xưa nay chưa từng có trong lịch sử dân tộc ta Trong những điều kiện như thế, chúng ta phải dùng những phương pháp gì, hình thức gì, đi theo tốc độ nào để tiến dần lên chủ nghĩa xã hội? Đó là những vấn đề đặt ra trước mắt Đảng ta hiện nay Muốn giải quyết tốt những vấn đề đó, muốn đỡ bớt mò mẫm, muốn đỡ phạm sai lầm, thì chúng ta phải học tập kinh nghiệm các nước anh em và áp dụng những kinh nghiệm ấy một cách sáng tạo Chúng ta phải nâng cao sự tu dưỡng về chủ nghĩa Mác - Lênin để dùng lập trường, quan điểm, phương pháp chủ nghĩa Mác - Lênin mà tổng kết những kinh nghiệm của Đảng ta, phân tích một cách đúng đắn những đặc điểm của nước ta Có như thế, chúng
ta mới có thể dần dần hiểu được quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam, định ra được những đường lối, phương châm, bước đi cụ thể của cách mạng xã hội chủ nghĩa thích hợp với tình hình nước ta”8 GS Đặng Xuân Kỳ, trong cuốn Phương pháp và
phong cách Hồ Chí Minh, viết: “Thực tiễn sống động của phong trào cách mạng Việt
Nam và thế giới là căn cứ xuất phát để suy nghĩ, hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Người đã đặt các dữ kiện tư tưởng trên mảnh đất thực tiễn ấy để từng bước xác lập một
hệ thống tư tưởng, luận điểm có ý nghĩa quyết định vận mệnh của dân tộc và đóng góp
5
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.187.
6
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.272
7
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 15, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.614
8
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 11, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.92.
Trang 5to lớn vào phong trào cách mạng thế giới”9 Như vậy, những yêu cầu bức thiết của quốc
tế và dân tộc “thực tiễn sống động của phong trào cách mạng Việt Nam và thế giới”, nhu cầu “nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do”, “quyền lợi Tổ quốc và hạnh phúc của quốc dân”,… là cơ sở, động lực để Hồ Chí Minh đã đến, tiếp xúc, khẳng định, đi theo, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh
2.2 Tinh hoa văn hóa dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, trí tuệ của thời đại cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
Trong quá trình tồn tại và phát triển, dân tộc Việt Nam đã kiến trúc, hun đúc, tạo dựng cho mình một hệ thống thang bậc các giá trị truyền thống mà nổi bật là: Chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước; tinh thần nhân nghĩa và truyền thống đoàn kết; truyền thống lạc quan yêu đời; truyền thống cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo, ham học hỏi… Trong hệ thống đó, truyền thống yêu nước đứng ở vị trí hàng đầu, là tư tưởng, tình cảm thiêng liêng nhất; là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm, chuẩn mực đạo đức cơ bản của dân tộc Việt Nam; biểu trưng cho tiềm năng, khả năng, sức mạnh, trí tuệ, bản lĩnh, tầm vóc Việt Nam… Truyền thống dân tộc nói chung, truyền thống yêu nước nói riêng, đó là động lực mạnh
mẽ thúc đẩy Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, không ngừng học hỏi, tiếp thu, thâu thái tinh hoa văn hóa nhân loại làm giầu cho “hành lý trí tuệ và hành trang tinh thần” để phục vụ cho sự nghiệp cách mạng… Sau này, Người nói: “Lúc đầu, chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba”10
Ngoài tinh hoa văn hóa dân tộc, Người còn không ngừng tiếp thu tinh hoa văn
hóa nhân loại: Hồ Chí Minh tiếp thu một cách có phê phán, gạn lọc tinh hoa văn hóa
Đông, Tây, Kim, Cổ, truyền thống và hiện đại Tinh hoa văn hóa nhân loại, cùng với truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam tạo nên ở Hồ Chí Minh - “Một con người gồm kim, cổ, Tây, Đông Giàu quốc tế, đậm Việt Nam từng nét”11, một bản lĩnh trí tuệ, một tầm vóc văn hóa hiếm có khi Người mới ở độ tuổi 34 Ngay từ những năm 20 của thế
kỷ trước trước Oxít Manđaxtem - một nhà thơ cộng sản người Nga đã nhận xét: Dân
9
GS Đặng Xuân Kỳ (Chủ biên) (1997), “Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh”, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.164 Hồ Chí Minh - Truyện Bản dịch Trung văn của Trương Niệm Thức, Bát nguyệt xuất bản xã Thượng Hải, 1949.
10
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 12, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.563
11
Dựa theo PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc, bài “Sự khởi đầu và mãi mãi”, http:// cpv.org.vn.
Trang 6tộc An Nam là một dân tộc rất giản dị và lịch thiệp, rất ghét những gì thái quá “Dáng dấp của con người đang ngồi trước mặt tôi đây, Nguyễn Ái Quốc, cũng đang tỏa ra một cái gì thật lịch thiệp và tế nhị Từ Nguyễn Ái Quốc đã tỏa ra một thứ văn hoá, không phải văn hóa Âu châu, mà có lẽ là một nền văn hóa tương lai”12 “Qua phong thái thanh cao, trong giọng nói trầm ấm của Nguyễn Ái Quốc, chúng ta như nghe thấy ngày mai, như thấy sự yên tĩnh mênh mông của tình hữu ái toàn thế giới”13 Nhà báo, nhà văn Mỹ,
Đâyvít Hanbơcstơn nhận xét: “Hồ Chí Minh gần với Lênin, Giăngđi, Oasinhtơn - một
Lênin phương Đông, một Găngđi mácxít, một Oasinhtơn Việt Nam, nhưng lại rất Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh là một trong những nhân vật kỳ lạ của thời đại này - hơi giống Găngđi, hơi giống Lênin, hoàn toàn Việt Nam” 14, “Cụ Hồ là Oasinhtơn của Việt Nam”15 Chính tinh hoa văn hóa nhân loại, cùng với truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam là cơ sở để Người so sánh, sàng lọc các học thuyết, chủ nghĩa trên thế giới, là nền tảng tạo nên tầm vóc và bản lĩnh trí tuệ, nâng cao tư duy, độc lập, tự chủ, sáng tạo của
Hồ Chí Minh trong việc tiếp thu sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin - đỉnh cao trí tuệ thời đại Sau này, Người nói: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”16 Trả lời phỏng
vấn báo Nhân đạo (L'Humanite') vào ngày 15/7/1969, Hồ Chí Minh khẳng định: “Về
phần chúng tôi, chính là do cố gắng vận dụng những lời dạy của Lênin, nhưng vận dụng một cách sáng tạo, phù hợp với thực tế Việt Nam ngày nay, mà chúng tôi đã chiến đấu và giành được những thắng lợi to lớn như đồng chí đã biết Chúng tôi giành được thắng lợi đó là do nhiều nhân tố, nhưng cần phải nhấn mạnh rằng - mà không chỉ nhân dịp kỷ niệm lần thứ 100 ngày sinh Lênin - chúng tôi giành được những thắng lợi đó trước hết nhờ cái vũ khí không gì thay thế được là chủ nghĩa Mác - Lênin”17
Đánh giá về vai trò của tinh hoa văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân lạo đối với quá trình Hồ Chí Minh tiếp thu, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác -
Lênin, trong bài “Tư tưởng Hồ Chí Minh: Sinh khí của một học thuyết”, tác giả Trần
Bạch Đằng viết: “Tư tưởng Hồ Chí Minh được ấp ủ lâu dài trong cái nôi chủ nghĩa yêu nước, tẩm mình sâu sắc trong hồn dân tộc, là kết tinh của truyền thống nhiều nghìn năm
12
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 463
13
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.463
14
Đavit Hanbơcxtam (1971), Hồ, Nxb Răngđôm Haosơ, 1971.
15
Xã luận báo Thế giới hàng ngày, ngày 5/9/1969.
16
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.289.
17
Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 15, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.589-590
Trang 7dựng nước và giữ nước của nhân dân Việt Nam Trên cái nền kiên cố ấy, trên mảnh đất phì nhiêu ấy, tư tưởng Hồ Chí Minh gạn lọc các hạt giống trí tuệ cổ kim phương Đông, phương Tây và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, sản phẩm khoa học hiện đại vào một đất nước cụ thể Người ta không thể tìm thấy chủ nghĩa quốc gia cực đoan, thủ cựu, hẹp hòi, vị kỷ, cũng như người ta không thể tìm thấy chủ nghĩa quốc tế không tưởng trong tư tưởng Hồ Chí Minh ”18 Như vậy, tinh hoa văn hóa dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, tạo nên “nền tảng kiên cố”, “mảnh đất phì nhiêu” tư tưởng, văn hóa cơ bản để
Hồ Chí Minh tiếp cận, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin
2.3 Những nhân tố chủ quan, đặc biệt là phẩm chất và năng lực thuộc về cá nhân
Hồ Chí Minh
Để tiếp xúc, khẳng định, đi theo, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác -
Lênin, ngoài bối cảnh thực tiễn lịch sử và những yêu cầu bức thiết của quốc tế và dân
tộc Việt Nam, cơ sở tinh hoa văn hóa dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, trí tuệ của thời đại cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, không thể không kể đến nhân tố chủ quan thuộc về cá nhân Hồ Chí Minh Nhân cách, phẩm chất, tài năng và trí tuệ của Hồ Chí Minh đã tác động rất lớn đến việc hình thành và phát triển tư tưởng của Người Những nhân tố chủ quan thuộc về phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh là: tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo, có óc phê phán tinh tường và sáng suốt trong việc nghiên cứu, tìm hiểu các cuộc cách mạng trong nước và trên thế giới; là trí tuệ lớn, bậc “đại trí” tinh thông, uyên bác trên nhiều lĩnh vực; sự khổ công học tập, rèn luyện chiếm lĩnh vốn tri thức phong phú của nhân loại, vốn kinh nghiệm đấu tranh của phong trào giải phóng dân tộc, phong trào công nhân quốc tế để tiếp cận với chủ nghĩa Mác - Lênin với tư cách là học thuyết về cách mạng của giai cấp vô sản; có tâm hồn của một người yêu nước vĩ đại, một chiến sĩ cộng sản nhiệt thành cách mạng; một trái tim yêu thương nhân dân, thương người cùng khổ, sẵn sàng chịu đựng hy sinh vì độc lập của Tổ Quốc, vì hạnh phúc của nhân dân Hồ Chí Minh, đã từng tâm sự: “… cá nhân tôi, từ lúc đầu nhờ được học tập truyền thống cách mạng oanh liệt và rèn luyện trong thực tế đấu tranh anh dũng của công nhân và của Đảng Cộng sản Pháp, mà tôi đã tìm thấy chân lý chủ nghĩa Mác - Lênin, đã từ một người yêu nước tiến bộ thành một chiến sĩ xã hội chủ nghĩa”19 Như vậy, cùng với tư duy, trí tuệ, phẩm chất, bề dày thực tiễn và năng lực tổng kết thực tiễn,
sự học tập và rèn luyện không ngừng của Người, đã giúp Người tiếp xúc, khẳng định,
đi theo, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin Trong cuốn Hồ Chí
18
Trần Bạch Đằng (2007), Tư tưởng Hồ Chí Minh: Sinh khí của một học thuyết, đến với Tư tưởng
Hồ Chí Minh, Nxb Trẻ, tháng 2/2007.
Trang 8Minh nhà cách mạng sáng tạo, do GS.TS Mạch Quang Thắng (Chủ biên), khẳng định:
“Do có trí tuệ uyên bác, miệt mài học tập, nghiên cứu lý luận Mác - Lênin, nghiên cứu các bài học và tổng kết kinh nghiệm của các cuộc cách mạng thế giới, hoạt động thực tiễn sôi nổi trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, Hồ Chí Minh đã có những nhận thức mới Từ đó, người đưa ra những quan điểm mới, những nhận định mới về sự phát triển của phong trào cách mạng, về đường lối và phương pháp cách mạng cho các nước thuộc địa và phụ thuộc, trước hết là cho đất nước của mình Bằng thực tiễn cách mạng và năng lực thực tiễn, Người bổ sung, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin và thể hiện rõ sự sáng tạo lớn của mình”20
III KẾT LUẬN
Việc Hồ Chí Minh tiếp xúc, khẳng định, đi theo, vận dụng và phát triển sáng tạo
chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam là sự kiện lịch sử lớn, có ý nghĩa quan trọng, thu hút nhiều nhà khoa học đi sâu, nghiên cứu, tìm hiểu Bài viết bước đầu, tập trung đi sâu nghiên cứu làm rõ những cơ sở cơ bản để Hồ Chí Minh tiếp xúc, khẳng định, đi theo,
vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam Trong bài viết,
tác giả đã chỉ ra và phân tích 3 cơ sở cơ bản để Hồ Chí Minh tiếp xúc, khẳng định, đi
theo, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam là: Bối cảnh
thực tiễn lịch sử và những yêu cầu bức thiết của quốc tế và dân tộc Việt Nam, cuối thế
kỷ XIX đầu thế kỷ XX; tinh hoa văn hóa dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, trí tuệ của thời đại cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX; những nhân tố chủ quan, đặc biệt là phẩm chất
và năng lực thuộc về cá nhân Hồ Chí Minh Trên nền tảng của những cơ sở ấy, Hồ Chí
Minh tiếp xúc, khẳng định, đi theo, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác -
Lênin vào Việt Nam; đặt cơ sở nền móng tư tưởng cho việc hoạch định chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước ta; góp phần quan trọng vào những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử của cách mạng Việt Nam
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2017), Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính
trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội
2 Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia các bộ môn khoa
học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh,
(2003), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
20
Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh (2009) Hồ Chí Minh nhà cách mạng sáng tạo, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.52
Trang 93 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2008), Tư tưởng Hồ Chí Minh (Tài liệu phục vụ dạy
và học Chương trình các môn Lý luận chính trị trong các trường đại học, cao đẳng), Nxb Đại học Kinh tế quốc dân
4 TS Võ Văn Lộc (Biên soạn, tuyển chọn, giới thiệu) Tài liệu nghiên cứu, học tập
tư tưởng Hồ Chí Minh, (2011), Nxb Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
5 PGS.TS Đinh Xuân Lý, PGS.TS Phạm Ngọc Anh (Đồng chủ biên) (2008),
Một số chuyên đề về tư tưởng Hồ Chí Minh (Sách tham khảo phục vụ giảng
dạy và học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh), Nxb Lý luận chính trị
6 GS.TS Mạch Quang Thắng (2010), Hồ Chí Minh con người của sự sống (Sách
tham khảo), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
7 GS Trần Nhâm (2011), Hồ Chí Minh nhà tư tưởng thiên tài, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội
8 Đại tướng Võ Nguyên Giáp (1997), Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách
mạng Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
9 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, (15 tập), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội