Bụt đã giúp Tấm giải quyết những khó khăn của cô, đưa Tấm từ cô gái bất hạnh trở thành hoàng hậu sống đời hạnh phúc. Chặng 2: Bụt không xuất hiện, yếu tố thần kì không thay Tấm d[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐAK LAK TRƯỜNG THPT BUÔN ĐÔN
KÌ THI OLYMPIC 10/3 LẦN III
ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ MÔN NGỮ VĂN 10
Trang 2ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN
Câu 1: (8 điểm)
Điều gì phải thì cố làm cho kì được dù là điều phải nhỏ Điều gì trái thì hết sức tránh, dù là một điều trái nhỏ"
Suy nghĩ về lời dạy của Bác Hồ
Câu 1
( 8
điểm)
I Yêu cầu về kĩ năng
Biết cách làm bài nghị luận xã hội, bố cục mạch lạc, rõ
ràng, lập luận chặt chẽ Dẫn chứng cụ thể, sinh động, văn
giàu cảm xúc, ngôn ngữ ấn tượng, không mắc lỗi về chính
tả, dùng từ, diễn đạt
II Yêu cầu về kiến thức
I/ Mở bài:
Giới thiệu lời dạy của Bác
II/ Thân bài
1/ Giải thích câu nói
+ Điều phải là gì? Điều phải nhỏ là gì? Điều phải là những
điều đúng, điều tốt, đúng với lẽ phải, đúng với quy luật, tốt
với xã hội với mọi người, với tổ quốc, dân tộc Ví dụ
+ Điều trái là gì? Điều trái nhỏ là gì?
=> Lời dạy của Bác Hồ: Đối với điều phải, dù nhỏ, chúng ta
phải cố sức làm cho kì được, tuyệt đối không được có thái
độ coi thường những điều nhỏ Bác cũng bảo chúng ta: đối
1
1
Trang 3với điều trái, dù nhỏ cũng phải hết sức tránh tức là đừng
làm và tuyệt đối không được làm
2/ Phân tích chứng minh vấn đề
+ Vì sao điều phải chúng ta phải cố làm cho kì được, dù là nhỏ? Vì việc làm phản ánh đạo đức của con người Nhiều việc nhỏ hợp lại sẽ thành việc lớn
+ Vì sao điều trái lại phải tránh Vì tất cả đều có hại cho
mình và cho người khác Làm điều trái, điều xấu sẽ trở
thành thói quen
3/ Bàn bạc mở rộng vấn đề
+ Tác dụng của lời dạy: nhận thức, soi đường
+ Phê phán những việc làm vô ý thức, thiếu trách nhiệm
III Kết bài
Khẳng định tính đúng đắn của câu nói Nêu bài học nhận
thức và hành động của bản thân
3
2
1
Câu 2: (12 điểm)
Vai trò của yếu tố thần kì trong truyện cổ tích Tấm Cám
a.Yêu cầu về kỹ năng:
Biết cách làm bài văn nghị luận văn học Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt rõ ràng; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
Trang 4Câu 2 b.Yêu cầu về kiến thức:
a Mở bài
Giới thiệu truyện cổ tích Tấm Cám
Dẫn dắt vào vấn đề cần phân tích: vai trò của yếu tố
thần kì
b Thân bài
*Khái quát chung
Truyện cổ tích thần kì: thể hiện ước mơ cháy bỏng
của nhân dân lao động về hạnh phúc gia đình, về lẽ công bằng xã hội, về phẩm chất và năng lực tuyệt vời của con người
Tóm tắt truyện Tấm Cám
Yếu tố thần kì trong truyện cổ tích là những chi tết
không có thật trong thực tế như sư biến hóa, chết đi sống lại, con vật biết nói…nhằm giúp các nhân vật tuyến thiện, trừng phạt các nhân vật tuyến ác, giải quyết xung đột truyện
*Những yếu tố thần kì xuất hiện khi Tấm chưa trở thành
hoàng hậu:
Ông bụt và những phép màu:
Tấm mất yếm đỏ → bụt cho cá bống
Tấm mất cá bóng → bụt lại hiện lên an ủi và bảo tấm
tìm xương cá bóng chôn có sự giúp đỡ yếu tố thần kì
Khi không được đi trẩy hội → bụt hiện lên cho chim
sẻ giúp đỡ, cho quần áo đẹp…
→ Bụt là hiện thân của thần linh, giúp nhân dân thực hiện
ước mơ về hạnh phúc
*Khi Tấm trở thành hoàng hậu:Những lần hóa thân của
Tấm
Lần thứ nhất: hóa thân thành chim vàng anh
Lần thứ hai: hóa thân thành cây xoan đào
Lần thú ba: hóa thân thành khung cửi
Lần thứ tư: hóa thân thành cây thị
Yếu tố thần kì ở 2 chặng đời của Tấm có những ý nghĩa
khác nhau:
Ở chặng 1: Tấm là cô gái hiền lành, chăm chỉ, bị hắt hủi,
những lúc gặp khó khăn, lúc buồn Tấm đều khóc Bụt đã
giúp Tấm giải quyết những khó khăn của cô, đưa Tấm từ cô
gái bất hạnh trở thành hoàng hậu sống đời hạnh phúc
Chặng 2: Bụt không xuất hiện, yếu tố thần kì không thay
Tấm diệt trừ cái ác Cô Tấm sau mỗi lần bị hãm hại cô đã
trở nên trưởng thành hơn: cứng rắn, quyết liệt, đáo để trước
cái ác Cô đấu tranh đến cùng với cái ác để dành lại hạnh
0,5
2
2
2
2
Trang 5Qua đó, tác giả dân gian muốn khẳng định sức sống mãnh
liệt của cái thiện, và con người muốn có hạnh phúc thì phải
đấu tranh
Vai trò, ý nghĩa của các yếu tố thần kì trong truyện cổ
tích Tấm Cám
Làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn hơn
Sự can thiệp của lực lượng thần kì vào câu chuyện
góp phần tạo tính chất xung đột và giải quyết xung đột
trong truyện cổ tích
Thể hiển ước mơ, khát khao về lẽ công bằng, về hạnh phúc
của nhân dân
c Kết bài
Nêu cảm nhận, đánh giá, nhận xét về vấn đề
Mở rộng vấn đề bằng suy nghĩ và liên tưởng của cá
nhân
1 2
0,5
Lưu ý: Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu
về kỹ năng và kiến thức