Vấn đề chất lượng giáo dục nói chung và đạo đức học sinh nói riêng trong những năm gần đây rất được quan tâm chú ý của toàn xã hội, với kiểm tra đánh giá như hiện nay thì hầu hết các trư[r]
Trang 1BÁO CÁO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐOÀN
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1 Lý do khách quan:
Trong thế kỷ hội nhập để phát triển, đất nước đứng trước nhiều thời cơ, vận hội và cũng nhiều thử thách Giáo dục đào tạo được xem là quốc sách hàng đầu của mỗi dân tộc Trong số nhiều vấn đề phải cải tổ giáo dục, vấn đề không kém phần quan trọng là giáo dục thế hệ trẻ trong nhà trường phổ thông thành những con người mới phát triển tài hòa, lành mạnh về thể chất lẫn tinh thần Tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng có một số hoạt động giáo dục trong nhà trường chưa được tiến hành một cách đồng bộ, chưa mang lại hiệu quả thật sự trọn vẹn cho quá trình đào tạo trong nhà trường Đó là hoạt động ngoại khóa trong nhà trường phổ thông
Nghị quyết Trung ương 2 (khoá VIII) của Đảng về phát triển giáo dục – đào tạo đã chỉ rõ: “ Mục tiêu chủ yếu của giáo dục – đào tạo là thực hiện giáo dục toàn diện đạo đức, trí dục, thể dục, thẩm mỹ ở tất cả các cấp học, bậc học, hết sức coi trọng giáo dục đạo đức nhân cách, khả năng tư duy sáng tạo và năng lực thực hành của người học”
Vấn đề chất lượng giáo dục nói chung và đạo đức học sinh nói riêng trong những năm gần đây rất được quan tâm chú ý của toàn xã hội, với kiểm tra đánh giá như hiện nay thì hầu hết các trường đều phải chú trọng đến việc dạy chữ cho các em học sinh, ít quan tâm đến việc dạy người Làm thế nào để khắc phục tình trạng này?
Nhiệm vụ của ngành giáo dục nói chung và nhà trường nói riêng “dạy chữ đi đôi với dạy người” hay nói cách khác giúp học sinh trở thành con người toàn diện cả về đức lẫn tài Nếu nhà trường chỉ thực hiện nhiệm vụ “dạy chữ” tức là chỉ dạy – học các môn văn hoá trên lớp thì chỉ cho ra ngoài xã hội những con người thụ động, thiếu kỹ năng sống, không thể vận dụng những kiến thức đã học vào cuộc sống Do đó ngoài những giờ dạy – học trên lớp nhà trường cần phải tổ chức nhiều hoạt động giáo dục trong đó có hoạt động đoàn để giúp các em hình thành thái độ, rèn luyện hành vi, kỹ năng xã hội Muốn làm được điều này không phải ngày một ngày hai, mà đòi hỏi phải tốn nhiều thời gian, công sức, sự đầu tư nghiêm túc của các nhà trường và có sự đồng bộ và thống nhất giữa các cấp học
Trong cuộc vận động “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” (từ năm 2008 – 2013) với 5 nội dung: xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; dạy và học có hiêu quả, phù hợp với đăc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập; rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh; tổ chức hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh; học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương Bộ giáo dục – Đào tạo chú tâm đến nhiều về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Nếu
tổ chức tốt cuộc vận động này góp phần vào phát triển toàn diện nhân cách học sinh
Như vậy điều đáng quan tâm hiện nay là chất lượng giáo dục nói chung, phẩm chất đạo đức,
kỹ năng kỹ xảo của từng học sinh nói riêng đang có chiều hướng giảm sút, điều nay gây ảnh
Trang 2hưởng không nhỏ cho xã hội cũng như cá nhân học sinh Xã hội đang gánh nặng những “con gà công nghiệp” thiếu kỹ năng sống, thiếu sự thích ứng với sự thay đổi của cuộc sống, một trong những nguyên nhân chính là các trường phổ thông chỉ chú trọng đến việc dạy – học trên lớp, chưa thực sự coi trọng giáo dục toàn diện học sinh Các hoạt động giáo dục trong đó có hoạt động đoàn có tổ chức như chỉ tổ chức qua loa, cho có hoặc vì mục đích thi đua của nhà trường
mà tổ chức với ý nghĩa hình thức là chủ yếu chưa thực sự coi trọng giáo dục toàn diện học sinh thông qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
2 Lý do chủ quan:
Bản thân tôi là trợ lý thanh niên, tham mưu cho hiệu trưởng về công tác thanh niên trong nhà trường và cũng là giúp cho Ban chấp hành đoàn học sinh tổ chức các hoạt động của đoàn, tôi cũng nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng và ý nghĩa của công tác hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong đó có hoạt động đoàn góp phần giáo dục toàn diện nhân cách học sinh Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đôi khi còn lúng túng, kết quả thực hiện không theo ý muốn
Qua một số năm tham gia trực tiếp công tác đoàn, tôi rất tâm đắc vì qua nghiên cứu chuyên
đề này cùng như phân tích thực trạng của nhà trường giúp tôi tìm ra giải pháp tốt nhất để tham mưu cho hiệu trưởng về công tác hoạt động đoàn đi vào thực chất và có hiệu quả
Do đó, tôi chọn đề tài: “ Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đoàn – năm học
2009 - 2010
II ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH
- Trường THPT Cần Thạnh là một trường thuộc vùng sâu của thành phố nên gặp không ít khó khăn về cơ sở vật chất cũng như chất lượng đầu vào có thể nói là thấp nhất trong thành phố do đó BGH nhà trường đặt nhiệm vụ hang đầu là nâng cao chất lượng dạy và học
- Với mô hình là trường hai buổi nên thời gian cho hoạt động các phong trào cũng gặp không ít khó khăn
- Tuy nhiên vì là trường THPT nên đa số là đoàn viên trẻ nhiệt huyết trong các phong trào
- Chính vì vậy mà ngay từ đầu năm học Chi bộ, BGH nhà trường giao cho BCH đoàn trường tìm ra những mô hình và giải pháp tổ chức các phong trào đạt hiệu quả và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong đó đề ra biện pháp nâgn cao hiệu quả hoạt động văn hoá, TDTT
* Những thuận lợi khó khăn trong quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:
- Thuận lợi:
Lãnh đạo nhà trường quan tâm đến việc việc tổ chức hoạt động đoàn, nên từ đầu năm học
đã chỉ đạo cho tổ chức đoàn xây dựng kế hoạch hoạt động cho năm học
Đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình, tích cực trong công tác
Được sự quan tâm của sở Giáo dục – Đào tạo, nên công tác đoàn cũng được chú ý
Hoạt động của Đoàn trường được đánh giá rất cao, nhiều năm liền đoàn trường dẫn đầu khối thi đua trường học trong toàn huyện
Được sự quan tâm của chính quyền địa phương về đầu tư cơ sở vật chất phục vụ giáo dục của nhà trường
Trang 3Được sự quan tâm của Ban đại diện cha mẹ học sinh, đặc biệt sự hổ trợ kinh phí tổ chức các hoạt động đoàn khi tổ chức chung toàn trường
Tình hình kinh tế xã hội ở địa phương đang từng bước phát triển, trình độ dân trí đang dần được nâng cao nên việc học của học sinh được quan tâm chú ý nhiều hơn của các bậc phụ huynh
- Khó khăn:
Tuy lãnh đạo nhà trường quan tâm đến hoạt động đoàn nhưng vì áp lực của công tác chuyên môn nên đôi khi công tác hoạt động đoàn còn bị xem nhẹ, tổ chức cho có hình thức Giáo viên trẻ nhiệt tình nhưng vì áp lực chất lượng bộ môn nên việc đầu tư cho hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong đó có hoạt động đoàn chưa được quan tâm đúng mức, còn lúng túng trong công tác tổ chức, giáo viên lớn tuổi thì hầu hết chỉ quan tâm đến việc dạy chữ, xem hoạt động đoànlà “vô bổ” mất thời gian
Chất lượng đầu vào của học sinh rất thấp, thấp nhất trong các trường THPT của thành phố, trường nhận 100% học sinh tốt nghiệp lớp 9 vào học, do đó mối quan tâm lớn nhất của chính lãnh đạo nhà trường, đội ngũ giáo viên, cha mẹ học sinh là kết quả học tập
Cơ sở vật chất cũng chưa đáp ứng đủ cho các hoạt động đoàn nên một số hoạt động cần trang thiết bị phải thuê mướn bên ngoài, thiếu tính chủ động
Học sinh cốt cán chưa được tập huấn kỹ năng tổ chức một hoạt động
Chính quyền địa phương quan tâm đầu tư cơ sở vật chất nhưng nhà trường phải đảm bảo tỷ
lệ lên lớp, tỷ lệ tốt nghiệp đạt cao để chương trình phổ cập tại địa phương đạt chuẩn theo chỉ tiêu đề ra
Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học chữ của các em, làm sao con em mình được lên lớp, đâu tốt nghiệp là được hoặc một số gia đình gặp khó khăn, những ngày nghỉ các em còn phải đi làm, phụ giúp gia đình; với áp lực từ gia đình, từ chính các thầy cô giáo do đó khi tổ chức các hoạt động khó huy động đầu đủ các em tham gia
Chưa lôi cuốn được nhiều lực lượng bên ngoài nhà trường tham gia giáo dục học sinh trong đó có hoạt động đoàn
III MÔ HÌNH GIẢI PHÁP
1 Mô hình
- Tổ chức các cuộc thi văn nghệ, báo tường, thư pháp, cắm hoa, trưng bày mâm quả, hội khỏe phù đổng nhằm chào mừng ngày nhà giáo Việc Nam
- Tổ chức Thi tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhằm sơ kết đợt học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
- Tổ chức thi văn nghệ, làm thiệp xuân, Viết câu đối tết, cắm trại, thi nét đẹp học đường, thi hóa trang mừng Đảng, mừng xuân
- Tổ chức thi đường đến tương lai nhằm định hướng nghề nghiệp cho học sinh đặc biệt là học sinh cuối cấp và phút truyền thống nhằm ôn lại lịch sử vẽ vang của tổ chức đoàn nhân ngày thành lập đoàn 26-3
Trang 42 Giải pháp
- Ngay từ đầu năm học BCH đoàn trường đã xây dựng kế hoạch hoạch động của đoàn trường, sau đó xin ý kiến góp ý của chi bộ, BGH, giáo viên chủ nhiệm và bí thư chi đoàn các lớp
- Triển khai ngay kế hoạch đến từng giáo viên chủ nhiệm, bí thư chi đoàn để các chi đoàn nắm bắt được những hoạt động đoàn trong năm từ đó chi đoàn chủ động đề ra hoạt động cho phù hợp với chi đoàn của từng lớp
- Phân công từng thành viên trong ban chấp hành và đoàn viên chi đoàn giáo viên phụ trách các chi đoàn và phụ trách các câu lạc bộ
- Trước khi tổ chức hoạt động chủ đề của tháng đó BCH xây dựng kế hoạch chi tiết cho tháng đó và triển khai đến tận chi đoàn để chi đoàn có thời gian để chuẩn bị dự thi tốt
- BCH cân nhắt và lựa chọn những hoạt động phù hợp với lứa tuổi học sinh và phát huy tính sáng kiến của học sinh như những hoạt động kể trên nhưng tất cả những hoạt động đều lồng ghép công tác giáo dục phù hợp với từng chủ đề hoạt động
- Để triển khai hiệu quả BCH đã chủ động triển khai vào những buổi sinh hoạt dưới cờ, phát thanh và cắt băng rôn tuyên truyền
- Tất cả những hoạt động này đều đưa vào chương trình rèn luyện đoàn viên
- Về lựa chọn thời gian tổ chức: BCH tính toán thời gian hoạt động và diễn ra các cuộc thi sau những buổi học nhằm trách mất tiết của giáo viên và học sinh, củng như học sinh yên tâm hơn khi tham gia hoạt động
- Ngoài ra BCH cũng phân công từng thành viên theo sát các hoạt động cảu các chi đoàn
- Sau khi kết thúc các hoạt động BCH lập danh sách đăng ký tham gia các câu lạc bộ để bổ sung vào từng câu lạc bộ haọt động cho hiệu quả hơn
- Chủ nhiệm câu lạc bộ đều đề ra chương trình hoạt động của câu lạc bộ nhằm tập luyện đạt hiệu quả cao nhất
- Với m6 hình hoạt động như vậy nên đa số đoàn viên học sinh tham gia rất nhiệt tình và hiệu quả mà không ảnh hưởng đến nhiệm vụ chính là học tập và cũng chính từ mô hình này
mà một số câu lạc bộ đã dễ dàng chọn ra những thành viên xuất sắc để dự thi cấp huyện và thành phố như câu lạc bộ bóng đá tham gia giải Tiên Đạt, câu lạc bộ bi sắt tham gia cấp thành phố đạt nhiều bộ huy chương, câu lạc bộ thư pháp cũng đạt nhiều giải cấp huyện
IV BÀI HỌC KINH NGHIỆM
- Hoạt động đoàn có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với việc phát triền toàn diện nhân cách học sinh, không những không mâu thuẫn mà còn quan hệ chặt chẽ với hoạt động dạy học trên lớp Muốn tổ chức tốt hoạt đông đoàn trước hết phải nhận thức đúng về vấn đề này, ngoài
ra lãnh đạo nhà trường phải nhấn mạnh, làm rõ để toàn thể đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên, học sinh và phụ huynh nhận thức vế ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động này
- Khi xây dựng bất cứ một kế hoạch hoạt động nào, hiệu trưởng phải tính đến mục tiêu, yêu cầu cụ thể; tính đến khả thi của hoạt động đó, không chung chung
- Khi tổ chức Ban chỉ đạo, giáo viên chủ nhiệm và lực lượng khác tham gia hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, phải là những người có tâm huyết, có phương pháp và nhiệt tình
Trang 5- Trong chí đạo thực hiện, cần phối hợp tốt các bộ phận để hoạt động diễn ra trôi chảy, tránh đùn đẩy công việc lẫn nhau
- Để tổ chức tốt hoạt động, phải tổ chức tốt việc phối hợp các lực lượng ngoài nhà trường tham gia đặc biệt là cha mẹ học sinh, chính quyền và các ban ngành, đoàn thể ở địa phương
- Phải thống nhất ý kiến từ trên xuống dưới
- Phải xây dựng kế hoạch cụ thể ngay từ đầu năm học để triển khai đến các chi đoàn
- Lựa chọn các hoạt động phải phù hợp với đối tượng học sinh
- Lựa chọn thời gian tổ chức phù hợp không ảnh hưởng đến công việc chung
- Giáo viên chủ nhiệm và bí thư chi đoàn các lớp phải tích cực và chủ động xây dựng kế hoạch hoạt động cho lớp, cho chi đoàn mình phù hợp nhất
- Chi đoàn giáo viên phân công từng đoàn viên chi đoàn phụ trách các lớp và các câu lạc bộ
- Tăng cường tổ chức giao lưu giữa các bí thư các chi đoàn
V KIẾN NGHỊ
- Đầu năm học BTV huyện đoàn nên mở các lớp tập huấn cho đối tượng là bí thư chi đoàn lớp và chủ nhiệm các câu lạc bộ
- BTV huyện tổ chức họp với BCH đoàn trường cần lựa ngày thích hợp tránh mất tiết học cho BCH