a.KiÕn thøc: Thuéc vµ n¾m ch¾c dÊu hiÖu nhËn biÕt hai ®êng th¼ng song song... Thông qua dấu hiệu đó chúng ta nhận biết chính xác được hai đường thẳng song song và có cách vẽ hai đường t[r]
Trang 1Soạn:22/8/09 Giảng:26/8/09 lớp 7c
28/8/09 lớp 7a,b
Chơng I : đờng thẳng vuông góc - đờng thẳng song song
Tiết 1: hai góc đối đỉnh
1 mục tiêu:
- Kiến thức:+ HS giải thích đợc thế nào là hai góc đối đỉnh
+ Nêu đợc tính chất: Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
- Kỹ năng: + HS vẽ đợc góc đối đỉnh trong 1 hình
+ Nhận biết các góc đối đỉnh trong một hình
- Thái độ : Bớc đầu tập suy luận
?2 Ô2 và Ô4 cũng là hai góc đối đỉnh vìtia Oy' là tia đối của tia Ox' và tia Ox làtia đối của tia Oy
- Tạo thành hai cặp góc đối đỉnh
- Vì Mb và Mc không phải là hai tia
đối nhau (hay không tạo thành một ờng thẳng)
đ Hai góc A và B không phải là đối
đỉnh vì hai cạnh của góc này khôngphải là tia đối của hai cạnh góc kia
- HS lên bảng vẽ và nêu cách vẽ:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Trang 2+ Vẽ tia Oy' là tia đối của tia Oy.
x'Oy' là góc đối đỉnh với xOy
- xOy' đối đỉnh yOx'
- Quan sát hai góc đối đỉnh Ô1 và Ô3 ;
Ô2 và Ô4 Hãy ớc lợng bằng mắt và so
sánh độ lớn của Ô1 và Ô3 ; Ô2 và Ô4
- Hãy dùng thớc đo góc kiểm tra lại kết
quả vừa ớc lợng
- Yêu cầu 1 HS lên bảng kiểm tra, các
HS khác kiểm tra trong vở
- Dựa vào tính chất hai góc kề bù đã
Ô2 + Ô3 = 1800.(Vì 2 góc kề bù) (2)
Từ (1) và (2) Ô1 + Ô2 = Ô2 + Ô3 Ô1 = Ô3
c.Củng cố (8 ph)
- Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau Vậy
hai góc bằng nhau có đối đỉnh không ?
- Yêu cầu HS làm bài 1
- Yêu cầu 1 HS đứng tại chỗ trả lời
- Yêu cầu HS làm bài 2
Bài 1 <82>
a) x'Oy' tia đối
- Học thuộc định nghĩa và tính chất của hai góc đối đỉnh Học cách suy luận
- Biết vẽ góc đối đỉnh với một góc cho trớc, vẽ hai góc đối đỉnh với nhau
- Làm bài tập 3 , 4, 5 <83 SGK> ; 1, 2, 3 <73 , 74 SBT>
Soạn:22/8/09 Giảng: 26/8/09 lớp 7c
29/8/09 lớp 7a,b Tiết 2: luyện tập
1 mục tiêu:
- Kiến thức: HS nắm chắc đợc định nghĩa hai góc đối đỉnh, tính chất: hai góc đối
đỉnh thì bằng nhau
- Kỹ năng: + Nhận biết đợc các góc đối đỉnh trong 1 hình
+ Vẽ đợc góc đối đỉnh với góc cho trớc
- Thái độ : Bớc đầu tập suy luận và biết cách trình bày 1 bài tập
2 Chuẩn bị của GV và HS:
- GV: Thớc thẳng, thớc đo góc, bảng phụ
- Học sinh: Thớc thẳng, thớc đo góc
Trang 33 Tiến trình dạy học:
a.Kiểm tra - chữa bài tập (10 phút)
- HS1: Thế nào là hai góc đối đỉnh ?
Vẽ hình, đặt tên và chỉ ra các cặp góc
đối đỉnh
- HS2: Nêu tính chất hai góc đối đỉnh ?
Vẽ hình ? Bằng suy luận hãy giải thích
vì sao 2 góc đối đỉnh lại bằng nhau ?
560 B
C C'
A'b) Vẽ tia đối BC' của tia BC
ABC' = 1800 - CBA (2 góc kề bù)
ABC' = 1800 - 560 = 1240.c) Vẽ tia BA' là tia đối của tia BA C'BA' = 1800 - ABC' (2 góc kề bù)
C'BA' = 1800 - 1240 = 560.b.Luyện tập (28 ph)
- Yêu cầu HS làm bài 6 <83 SGK>
- Để vẽ 2 đờng thẳng cắt nhau và tạo
- Vẽ tia đối Ox' của tia Ox
- Vẽ tia đối Oy' của tia Oy ta đợc đờngthẳng xx' cắt yy' tại O Có 1 góc bằng
470
O x' yCho : xx' yy' = O
Ô1 = 470.Tìm : Ô2 = ? Ô3 = ? Ô4 = ? Giải:
Ô1 = Ô3 = 470 (t/c hai góc đối đỉnh)
Có Ô1 + Ô2 = 1800 (hai góc kề bù).Vậy Ô2 = 1800 - Ô1 = 1800 - 470 = 1330
Có Ô4 = Ô2 = 1330 (2 góc đối đỉnh) Bài 7:
HS hoạt động nhóm: z x' y Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Trang 4Bài 8:
- Yêu cầu 2 HS lên bảng vẽ
- Rút ra nhận xét gì ?
Bài 9: <83>
- GV yêu cầu HS đọc đề bài
- Muốn vẽ góc vuông xAy ta làm thế
- Yêu cầu HS nêu nhận xét
- Yêu cầu HS làm bài 10
y' x z'
Ô1 = Ô4 (đối đỉnh)
Ô2 = Ô5 (đối đỉnh)
Ô3 = Ô6 (đối đỉnh)
xOz = x'Oz' (đối đỉnh)
yOx' = y'Ox (đối đỉnh)
zOy' = z'Oy (đối đỉnh)
xOx' = yOy' = zOz' = 1800 Bài 8:
- Hai góc bằng nhau cha chắc đã đối
- Vẽ tia đối (của) Ax' của tia Ax
- Vẽ tia Ay' là tia đối của tia Ay ta
đựơc x'Ay' đối đỉnh xAy
Có xAy = 900 xAy + yAx' = 1800 (kề bù)
yAx' = 1800 - xAy = 1800 - 900 = 900.x'Ay' = xAy = 900 ( vì đối đỉnh).y'Ax = yAx' = 900= ( vì đối đỉnh)
* 2 đờng thẳng cắt nhau tạo thành mộtgóc vuông thì các góc còn lại cũngbằng 1 vuông (hay 900 )
c.Củng cố (5 ph)
- Thế nào là hai góc đối đỉnh ?
- Tính chất của hai góc đối đỉnh ?
Trang 5b Kỹ năng: + Hiểu thế nào là đờng trung trực của 1 đờng thẳng.
+ Biết vẽ đờng thẳng đi qua 1 điểm cho trớc và vuông góc với một ờng thẳng cho trớc
đ-c Thái độ : Bớc đầu tập suy luận
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a GV: Thớc , ê ke, giấy rời
b Học sinh: Thớc , ê ke, giấy rời
3 Tiến trình dạy học:
a.Kiểm tra (5 phút)
- Thế nào là hai góc đối đỉnh ?
- Nêu tính chất của hai góc đối đỉnh
- Vẽ xAy = 900 Vẽ x'Ay' đối đỉnh với
- GV vẽ 2 đờng thẳng xx' ; yy' cắt nhau
tại O và góc xOy = 900 ; Yêu cầu HS
Trang 6- Muốn vẽ hai đờng thẳng vuông góc,
- Yêu cầu nêu vị trí có thể xảy ra giữa
điểm O và đờng thẳng a rồi vẽ hình
- Theo em có mấy đờng thẳng đi qua O
và vuông góc với a ?
- Yêu cầu HS làm bài 1 SGK
Bài 2:
Trong hai câu sau, câu nào đúng, câu
nào sai ? Hãy bác bỏ câu sai bằng hình
a a
?4 - HS hoạt động theo nhóm
- Đại diện nhóm lên trình bày
- Có 1 và chỉ 1 đờng thẳng đi qua O vàvuông góc với đờng thẳng a cho trớc
- HS làm bài tập 1
- HS làm bài 2
a) Đúng a
Ob) Sai
a'
- Cho bài toán: Cho đoạn AB Vẽ trung
điểm I của AB Qua I vẽ đờng thẳng d
vuông góc với AB
- Yêu cầu 2 HS lên bảng vẽ HS cả lớp
vẽ vào vở
- GV giới thiệu: d là đờng trung trực
của đoạn thẳng AB
- Vậy đờng trung trực của đoạn thẳng
là gì ?
- GV nhấn mạnh 2 điều kiện: vuông
góc ; qua trung điểm
- GV giới thiệu điểm đối xứng Yêu
A B
- HS nêu định nghĩa
- d là trung trực của đoạn AB, ta nói A
và B đối xứng với nhau qua đờng thẳngd
Trang 71 mục tiêu:
a Kiến thức: Giải thích đợc thế nào là hai đờng thẳng vuông góc với nhau
-b.Kỹ năng: + Biết vẽ đờng thẳng đi qua 1 điểm cho trớc và vuông góc với 1 ờng thẳng cho trớc
+ Biết vẽ đờng trung trực của một đoạn thẳng
+ Sử dụng thành thạo ê kê, thớc thẳng
c Thái độ : Bớc đầu tập suy luận
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a GV: Thớc , ê ke, giấy rời, bảng phụ
b.Học sinh: Thớc , ê ke, giấy rời
+ Cho đoạn thẳng AB = 4 cm Hãy
vẽ đờng trung trực của đoạn thẳng AB
Đặt vấn đề:
ở bài học hôm trớc chúng ta đã đợc học
về hai đờng thẳng vuông góc, đờng
trung trực của đoạn thẳng Trong tiét
học hôm nay chúng ta sẽ vận dụng
những kién thức dó vào lám bài tập
Hai HS lên bảng
HS dùng thớc vẽ đoạn AB = 4 cm.Dùng thớc thẳng có chia khoảng để xác
định điểm O sao cho : AO = 2cm Dùng ê ke vẽ đờng thẳng đi qua O vàvuông góc với AB
b.Luyện tập (28 ph)
- Bài 15 <86>
- Gọi HS nhận xét
- Bài 17 <87 SGK> (bảng phụ)
Gọi 3 HS lên bảng kiểm tra xem 2
đ-ờng thẳng a và a' có vuông góc với
+ Dùng ê ke vẽ đờng thẳng d1 qua Avuông góc với Ox
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Trang 8y
d2 C A B
O x
d1 Bài 20:
Vị trí 3 điểm A, B, C có thể xảy ra:
- 3 điểm A, B, C thẳng hàng
- 3 điểm A, B, C không thẳng hàng.HS1: A, B, C thẳng hàng
- Dùng thớc vẽ đoạn AB = 2 cm
- Vẽ tiếp đoạn BC = 3 cm (A, B, Ccùng nằm trên một đờng thẳng)
- Vẽ trung trực d1 của đoạn AB
- Vẽ trung trực d2 của đoạn BC
d1 d2
O1 B O2
A C
- HS2: Vẽ TH 3 điểm A, B, C khôngthẳng hàng:
- Dùng thớc vẽ đoạn AB = 2 cm, đoạn
BC = 3 cm, sao cho A, B, C khôngcùng nằm trên 1 đờng thẳng
- Vẽ d1 là trung trực của AB
- Vẽ d2 là trung trực của BC
A C
d1
B d2TH1: d1 và d2 không có điểm chung (//)TH2: d1 và d2 có điểm chung (cắtnhau)
Trang 9c.Củng cố (5 ph)
- Định nghĩa hai đờng thẳng vuông góc
với nhau ?
- Tính chất đờng thẳng đi qua 1 điểm
và vuông góc với đờng thẳng cho trớc
Bài tập:
Câu nào đúng, câu nào sai ?
1) Đờng thẳng đi qua trung điểm của
đoạn thẳng AB là trung trực của đoạn
AB
2) Đờng thẳng vuông góc với đoạn AB
là trung trực của đoạn AB
3) Đờng thẳng đi qua điểm của đoạn
AB và vuông góc với AB là trung trực
của đoạn AB
4) Hai mút của đt đối xứng với nhau
qua đờng trung trực của nó
a.Kiến thức: HS hiểu đợc các tính chất sau:
+ Cho 2 đờng thẳng và một cát tuyến Nếu có một cặp góc so letrong bằng nhau thì:
* Cặp góc so le trong còn lại bằng nhau
* Hai góc đồng vị bằng nhau
* Hai góc trong cùng phía bù nhau
b Kỹ năng: + Nhận biết đợc cặp góc so le trong
+ Nhận biết đợc cặp góc đồng vị
+ Nhận biết đợc cặp góc trong cùng phía
c.Thái độ : Bớc đầu tập suy luận
B b
- Có 4 góc đỉnh A , 4 góc đỉnh B
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Trang 10nếu một đờng thẳng cắt hai đờng
thẳng thì các góc tạo bởi có tên gọi là
gì và trong trờng hợp đặc biệt các cặp
góc có mối quan hẹ gì Ta vào bài
học hôn nay:
b.Nội dung bài mới:
- GV giới thiệu: Hai cặp góc so le trong
(và) là Â1 và B3 ; Â4 và B2 Bốn cặp góc
đồng vị là: Â1 và B1 ; Â2 và B2 ; Â3 và
B3 ; Â4 và B4
- Hai đờng thẳng a và b ngăn mặt
phẳng thì dải trong và dải ngoài
Đờng thẳng c gọi là cát tuyến
Cặp góc so le trong nằm ở dải trong và
nằm về hai phía của cát tuyến
A c a
B b
x
t A
?1 z u B v y
- HS vẽ và nêu cặp góc so le, cặp góc
đồng vị
- Yêu cầu HS quan sát hình 13
- Yêu cầu HS hoạt động nhóm ?2
2 tính chất (15 ph)
A c
a
B b
- HS hoạt động nhóm ?2 Cho c a = A
c b = B
A4 = B2 = 450.Tìm: a) Â1 = ? ; B3 = ? So sánh b) Â2 = ? So sánh A2 và B2
Trang 11- Yêu cầu đại diện một nhóm lên trình
Giải:
a) Có Â4 và Â1 là hai góc kề bù
Â1== 1800 - Â4 (T/c 2 góc kề bù).Nên Â1 = 1800 - 450 = 1350
Tơng tự: B3 = 1800 - 450 = 1350.b) Â2 = Â4 = 450 (vì đối đỉnh)
Â2 = B2 = 450.c) 3 cặp góc đồng vị còn lại:
Â1 = B1 = 1350 Â3 = B3 = 1350 Â4 = B4 = 450
- Cặp góc so le trong còn lại bằngnhau
- Hai góc trong cùng phía bù nhau.d.Hớng dẫn về nhà (2 ph)
a.Kiến thức: + Ôn lại thế nào là hai đờng thẳng song song
+ Công nhận dấu hiệu nhận biết 2 đờng thẳng song song: "Nếu 1 ờng thẳng cắt hai đờng thẳng a và b sao cho có 1 cặp góc so le trong bằng nhauthì a // b "
đ-b Kỹ năng: + Biết vẽ đờng thẳng đi qua 1 điểm nằm ngoài 1 đờng thẳng cho
tr-ớc và song song với đờng thẳng ấy
+ Biết sử dụng ê ke và thớc thẳng hoặc chỉ dùng ê ke để vẽ 2 đờngthẳng song song
c Thái độ : Bớc đầu tập suy luận
Trang 12- HS1: a) Nêu tính chất các góc tạo bởi
một đờng thẳng cắt hai đờng thẳng
đợc học về hai đờng thẳng song song
Vậy dấu hiệu nhận biết hai đờng thẳng
song song là gì?, cách vẽ hai đờng thẳng
song song nh thế nào Ta vào bài học
hôm nay:
- Một HS lên bảng
Â2 = 1150 ; Â1 = 650 ; Â3 = 650
B1 = 650 ; B3 = 650 ; B4 = 1150
b.nội dung bài mới:
- Cho HS nhắc lại kiến thức lớp 6 SGK
- Cho đờng thẳng a và đờng thẳng b, muốn
biết đờng thẳng a có song song với đờng
- GV đa ra các dấu hiệu nhận biết 2 đờng
thẳng song song (bảng phụ)
- Trong tính chất này cần có điều gì và suy
- Hc: Cặp góc đồng vị cho trớcbằng nhau và đều bằng 600
Trang 13- KH: a // b.
- Diễn đạt cách khác để nói lên a và b là hai
đờng thẳng song song
- Cho 2 đờng thẳng a và b, dựa trên dấu hiệu
kiểm tra bằng dụng cụ xem a có song song
đ- a // b
ab
- GV đa ?2 và một số cách vẽ lên bảng phụ
- Yêu cầu HS hoạt động nhóm
- Gọi đại diện lên vẽ hình theo trình tự của
nhóm
- GV giới thiệu:
Hai đờng thẳng song song, hai tia song
song
- Nếu biết hai đờng thẳng song song thì ta
nói mỗi đt, mỗi tia của đờng này song song
với mọi đt của đờng thẳng kia
- Yêu cầu HS nhắc lại dấu hiệu nhận
biết hai đờng thẳng song song
Bài 24:
a) Hai đờng thẳng a, b song song ; KH:
a // b
c) Đờng thẳng c cắt 2 đt a , b và trongcác góc tạo thành có 1 cặp góc so letrong bằng nhau thì a // b
Trang 14
a.Kiến thức: Thuộc và nắm chắc dấu hiệu nhận biết hai đờng thẳng song song.
b Kỹ năng: + Biết vẽ thành thạo đờng thẳng đi qua 1 điểm nằm ngoài 1 đờngthẳng cho trớc và song sóng với đờng thẳng đó
+ Sử dụng thành thạo ê ke và thớc thẳng hoặc chỉ riêng ê ke để vẽ hai
đờng thẳng song song
c Thái độ : Bớc đầu tập suy luận
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a GV: SGK, thớc thẳng, ê ke, đề kiểm tra 15'
b Học sinh: SGK, thớc thẳng, ê ke, giấy kiểm tra 15'
- Nếu đường thẳng c cắt hai đường thẳng a, b và trong cỏc gúc tạo thành
cú một cặp gúc so le trong bằng nhau( hoặc một cặp gúc đồng vị bằng nhau) thỡ
a và b song song với nhau (5đ)
- Bài 25: (5đ)
* Đặt vấn đề: ở tiết học trước chỳng ta đó được biết về dấu hiệu hai
đường thẳng song song Thụng qua dấu hiệu đú chỳng ta nhận biết chớnh xỏcđược hai đường thẳng song song và cú cỏch vẽ hai đường thẳng song song.Trong tiết học hụm nay chỳng ta sẽ sử dụng kiến thức đú vào giải một số bài tập
b.Luyện tập(32")
- Yêu cầu HS làm bài tập 26
- Yêu cầu HS khác nhận xét, đánh giá
- Có thể dùng thớc đo góc hoặc dùng ê
ke có góc 600 Vẽ góc 600 , vẽ góc kề
bù với góc 600 đợc góc 1200 Bài 27:
- Vẽ đờng thẳng qua A và song songvới BC (vẽ 2 góc so le trong bằngnhau)
- Trên đờng thẳng đó lấy điểm D saocho AD = BC
D' A D
Hoạt động của GV
A
Trang 15
- Theo em còn vị trí nào của điểm O'
đối với góc xOy ? Vẽ hình
- Dùng thớc đo góc kiểm tra xem xOy
+ Vẽ tia đối By của By' ta đợc yy' // xx' c
y' B y
x x' A
Bài 29: y y'
O O' x' x
- Điểm O' nằm ngoài xOy
yxOy = x'Oy'
y' O
x x'
Trang 16* Đặt vấn đề:(2') Chỳng ta đó biết cỏch vẽ đường thẳng b qua một điểm A ở
ngoài đường thẳng a và b//a Vậy cú thể vẽ được bao nhiờu đường thẳng b qua A
và b//a Chỳng ta chuyển sang bài học hụm nay
b.Nội dung bài mới:
- Gv đa đầu bài toán lên bảng phụ
Bài toán: Cho điểm M không thuộc
đờng thẳng a Vẽ đờng thẳng b đi
qua M vàb//a
- Mời một HS lên bảng làm bài
- mời 1 HS khác lên thực hiện lại
Và cho nhận xét
- Yêu cầu 1 HS lên vẽ đờng thẳng b
qua M, b//a bằng cách khác và nêu
nhận xét
_ Có bao nhiêu đờng thẳng qua M và
song song với a?
- GV thông báo tiên đề Ơclit, yêu
cầu HS nhắc lại và vẽ lại hình vào
a
M a b
- Nhận xét : Đờng thẳng này trùng với ờng thẳng b ban đầu
đ Tiên đề ơclít: SGK
M b
a Ma; b qua M và b//a là duy nhất
b B Hoạt động của GV
Trang 17_ Qua bài toán trên em có nhận xét
gì?
- Hãy kiểm tra 2 góc trong cùng
phía?
- GV đa " Tính chất hai đờng thẳng
song song" lên bảng phụ
- Tính chất này cho điều gì và suy ra
Bài 33: Điền vào chỗ trống:
a) Hai góc so le trong bằng nhaub) Hai gốc đồng vị bằng nhau
c) Hai góc trong cùng phía bù nhau.d.Hớng dẫn về nhà (2phút)
Trang 18GV yêu cầu một HS lên bảng.
- Phát biểu tiên đề Ơclít
- Điền vào chỗ trống trong các phát biểu
sau (Bảng phụ)
a) Qua điểm A ở ngoài đờng thẳng a có
không quá một đờng thẳng song song
với
b) Nếu qua điểm A ở ngoài đờng thẳng,
có hai đờng thẳng song song với a thì
c) Cho điểm A ở ngoài đờng
thẳng a đờng thẳng đi qua A và song
song với a là
*ĐVĐ:trong tiết học hôm nay
chúng ta sẽ sử dụng tiên đề ơclít, tính
chất của hai đờng thẳng song song, dấu
hiệu nhận biết hai đờng thẳng song song
vào làm bài tập
HS Phát biểu tiên đề Ơclít
- Điền vào chỗ trống trong các phátbiểu sau (Bảng phụ)
a) Qua điểm A ở ngoài đờng thẳng a
có không quá một đờng thẳng songsong với
b) Nếu qua điểm A ở ngoài đờngthẳng, có hai đờng thẳng song songvới a thì
c) Cho điểm A ở ngoài đờng thẳng a
đờng thẳng đi qua A và song song với
a là
b.Luyện tập (22 phút)
- GV cho HS làm nhanh bài tập 35
SGK tr94
- Yêu cầu HS làm bài 36 tr 94 SGK,
GV đa đầu bài lên bảng phụ
- GV đa bảng phụ bài tập sau:
Hình vẽ cho biết a//b và c cắt a tại A,
cắt b tại B Hãy điền vào chỗ trống
trong các phát biểu sau:
Bài 36 SGK
- HS cả lớp làm bài vào vở, một HS lên bảng
Bài tập :
a A
b B
Bài 38 SGK tr95
* Biết d//d' thì suy ra:
Trang 19tập cụ thể,phần sau là tính chất ở
Câu 1: Thế nào là hai đờng thẳng song song?
Câu 2: trong các câu sau hãy chọn câu đúng:
a) Hai đờng thẳng song song là hai đờng thẳng không có điểm chung
b) Nếu đờng thẳng c cắt hai đờng thẳng a,b mà trong các góc tạo thành có một cặp góc so le trong bằng nhau thì a//b
c) Nếu đờng thẳng c cắt hai đờng thẳng a, b mà trong các góc tạo thành có một cặp góc đồng vị bằng nhau thì a//b
d)Cho điểm M nằm ngoài đờng thẳng a Đờng thẳng đi qua M và song song với
đờng thẳng a là duy nhất
e) Có duy nhất một đờng thẳng song song với một đờng thẳng cho trớc
Câu 3: Cho hình vẽ biết a//b
Hãy nêu tên các cặp góc bằng nhau của hai tam giác CAB và CDE.Hãy giải thíchvì sao?
D E
b
C
A B a
d.Hớng dẫn về nhà (3 phút)
- Làm bài tập 39 tr 95 SGK ( Trình bày có suy luận có căn cứ)
- Bài tập bổ sung: Cho hai đờng thẳng a và b biết đờng thẳng c a và cb
Hỏi đờng thẳng a có song
26/9/09 lớp 7a,b
Trang 20Tiết10: từ vuông góc đến song song
- Yêu cầu hai Hs lên bảng
- HS1: a) Hãy nêu dấu hiệu nhận biết
hai đờng thẳng song song
b) Cho điểm M nằm ngoài đờng
thẳng d Vẽ đờng thẳng c đi qua M sao
cho c d
- HS 2: a) Phát biểu tiên đề Ơclít và
tính chất của hai đờng thẳng song song
b) Trên hình bạn vừa vẽ, dùng ê
ke vẽ đờng thẳng d' đi qua M và d' c
- GV đặt vấn đề vào bài:Chúng ta đã
đ-ợc học về hai đờng thẳng vuông góc,
hai đờng thẳng song song Vậy giữa
tính vuông góc và tính song song có
mối quan hệ gì? ta vào bài học hôm
nay
HS1 c
d M
d'
- Nhận xét về quan hệ giữa hai đờng
thẳng phân biệt cùng vuông góc với
đ-ờng thẳng thứ ba
- Yêu cầu HS nhắc lại tính chất
- Nêu lại cách suy luận trên
- GV đa bài toán sau lên bảng phụ: Nếu
có đờng thẳng a//b và đờng thẳng c a,
quan hệ giữa đờng thẳng c và b nh thế
1) quan hệ giữa tính vuông góc và tínhsong song (16 ph)
?1 a) a có song song với bb) Vì c cắt a và b tạo thành một cặp góc so le trong bằng nhau nên a//b c
a A1
b 1 B
Gọi c a tại A Nh vậy qua điểm A có
Trang 21nào? Liệu c không cắt b đợc không? Vì
sao? - Nếu c cắt b thì góc tạo thành
bằng bao nhiêu? Vì sao?
- Qua bài toán trên , rút ra nhận xét gì?
- Yêu cầu HS nhắc lại hai tính chất
- Tóm tắt nội dung tính chất hai dới
Nếu a //b
c b c bBài 40:
a) Nếu a c và b c thì a//bb) Nếu a//b và c a thì c b
- Cho HS nghiên cứu mục 2 SGK
(tr97)> Cho HS hoạt động nhóm ?2
Yêu cầu bài làm trong nhóm có hình
vẽ28a và 28b và trả lời câu hỏi
- Gọi đại diện 1 nhóm bằng suy luận
giải thích câu a
- Yêu cầu HS phát biểu tính chất SGK
- GV giới thiệu: Khi ba đờng thẳng d,
d',d' ' song song với nhau từng đôi một,
ta nói ba đờng thẳng ấy song song với
nhau
Kí hiệu: d // d ' // d ' '
- Yêu cầu HS làm bài 41 SGK tr 97
2) ba đờng thẳng song song (10 ph)
cNếu a // b và a //c thì b //c
Trang 22D rồi đọc tên các cặp góc bằng nhau?
Giải thích
- Yêu cầu 3 HS lên bảng
* GV yêu cầu HS nhắc lại các tính
chất về quan hệ giữa tính vuông góc
- Học thuộc 3 tính chất của bài
- Tập diễn đạt các tính chất bằng hình vẽ và kí hiệu hình học
2/10/09 lớp7a,b
a b
Trang 23a b cb) Hai đờng thẳng phân biệt cùng song song với đờng thẳng thứ ba thì song song với nhau.
b.Luyện tập (24 ph)
- Cho Hs làm bài 45 SGK
- Yêu cầu một HS lên bảng vẽ hình và
tóm tắt nội dung bài toán bằng kí hiệu
- Gọi HS đứng tại chỗ trả lời các câu
hỏi của bài toán
- GV cho HS hoạt động nhóm bài 47tr
98 SGK
Bài 45 d
d'
d ' ' Cho d ' d ' ' phân biệt;
d' // d
d ' ' // dSuy ra d ' // d ' 'Giải:
* Nếu d' cắt d ' ' tại M thì M không thể nằm trên d vì M d' và d' // d
* Qua M nằm ngoài d vừa có d' // d vừa
có d' ' // d thì trái với tiên đề Ơclít
* Để không trái với tiên đề Ơclít thì d'
và d' ' không thể cắt nhau. d' // d' ''.Bài 48:
Cho a// b
Đờng thẳng AB a tại A.Đờng thẳng
CD cắt a tại D, cắ b tại C sao cho BCD
= 1300.Tính góc B, góc D
a A D ?
B 1300
Trang 24- Yêu cầu đại diện một nhóm lên trình
bày, cả lớp theo dõi và góp ý
- GV nhận xét và kiểm tra bài của một
số nhóm
Bài giải:
Có a// b mà a AB tại A b AB tại
B B = 900 ( Quan hệ giữa tính vuông góc và tính song song)
Có a // b C + D = 1800 ( hai góc trongcùng phía)
D = 1800 - C = 1800- 1300 = 500
c.Củng cố ( 7ph)
- GV đa bài toán : Làm thế nào để
kiểm tra đợc hai đờng thẳng có song
song với nhau không? Hãy nêu cách
kiểm tra mà em biết
- Phát biểu các tính chất có liên quan
đến tính vuông góc và tính song song
của hai đờng thẳng.Vẽ hình minh hoạ
và ghi các tính chất đó bằng kí hiệu
- Cách kiểm tra hai đờng thẳng song song a và b : Vẽ một dờng thẳng c cắt a,b.Rồi đo xem một cặp góc so le trong
có bằng nhau hay không? Nếu bằng nhau thì a // b
Có thể kiểm tra một cặp góc đồng vị xem có bằng nhau không
Hoặc kiểm tra xem 1 cặp góc trong cùng phía có bù nhau không Nếu bù nhau thì a // b Có thể dùng ê ke để vẽ
đờng thẳng c a rồi kiểm tra xem ờng thẳng c có vuông góc với đờng thẳng b không
đ-d.Hớng dẫn về nhà (2 ph)
- Làm bài 48 SGK; 35,36,37 SBT (80)
- Học thuộc các tính chất quan hệ giữa vuông góc và song song Ôn tập tiên đề
Ơclít về hai đờng thẳng song song
a Kiến thức: HS biết cấu trúc của một định lý (giả thiết, kết luận)
Biết thế nào là chứng minh một định lí
Biết đa định lí về dạng: " nếu thì "
Trang 25Hoạt động của GV Hoạt động của HS
a.Kiểm tra (7 phút)
- Phát biểu tiên đề Ơclít, vẽ hình minh
hoạ
- Phát biểu tính chất của hai đờng thẳng
song song, vẽ hình minh hoạ.Chỉ ra cặp
góc so le trong, 1 cặơ góc đồng vị, một
cặp góc trong cùng phía
- GV đặt vấn đề vào bài.Cho tính chất :
“ hai góc đối đỉnh thì bằng nhau”
a Hãy cho biét tính chất trên đợc
a đợc khẳng định nhờ quan sát,đo
đạc, gấp giấy, suy luận
- Định lí trên cho điều gì? (đó là giả
thiết) Điều phải suy ra là gì? (Đó là kết
- Hãy phát biểu lại tính chất hai góc
đối đỉnh dới dạng "Nếu thì " Viết
Trang 26- Cho HS làm bài 49 SGK.(đầu bài trên
bảng phụ)
KL: Chúng song song với nhau.b)
a b c
- GV đa ra ví dụ: Chứng minh định lí:
Góc tạo bởi hai tia phân giác của hai
+ Chứng minh một định lí là dùng lập luận để từ GT suy ra KL
a) Nếu một đờng thẳng cắt hai đờng
thẳng song song thì hai góc trong cùng
phía bù nhau
b) Hai đờng thảng song song là hai
đ-ờng thẳng không có điểm chung
Trang 27- Học thuộc định lí là gì, phân biệt GT , KL của định lí.Nắm đợc các bớc chứng minh một định lí.
a.Kiến thức:- HS biết diễn đạt định lí dới dạng "Nếu thì "
- Biết minh hoạ một định lí trên hình vẽ và viết GT, KL bằng kí hiệu -Bớc đầu biết chứng minh định lí
b Kỹ năng: Suy luận toán học
đợc nghiên cứu về định lí Trong tiết
học hôm nay chúng ta sẽ vận dụng kiến
thức lí thuyết đã học vào giải một số
- GV đa lên bảng phụ bài tập sau:
Trong các mệnh đề toán học sau, mệnh
đề nào là một định lí Nếu là một định
lí hãy vẽ hình minh hoạ trên hình vẽ và
ghi GT, KL bằng kí hiệu
1) Khoảng cách từ trung điểm đoạn
thẳng tới mỗi đầu đoạn thẳng bằng nửa
1) Là một định lí
M
b-
a-
c-
Trang 28độ dài đoạn thẳng đó.
2) Hai tia phân giác của hai góc kề bù
toạ thành một góc vuông
3) Tia phân giác của một góc tạo với
hai cạnh của góc hai góc có số đo bằng
nửa số đo của góc đó
4) Nếu một đờng thẳng cắt hai đờng
- Câu d: Trình bày lại cho gọn hơn GV
đa bài làm lên bảng phụ
m z
n
O xOy kề bù zOy
GT On là phân giác của xOz
Om là phân giác của zOy
KL nOm = 900
3) Là một định lí4)Là một định lí
Bài 53 a)
y
x x' O
y'b)
xx' cắt yy' tại O
GT Góc xOy = 900
KL yO x' = x' O y' = y'O x
= 900c)1.(Vì hai góc kề bù) 2.(Theo GT và căn cứ vào (1) )
yO x' = 900
x'O y' = xOy = 900 (Đối đỉnh)
y'O x = x' O y = 900 (Đối đỉnh)c.Củng cố (1 ph)
Qua tiết học hôm nay các em cần nắm đợc giả thiết, kết luận của một định lí Biết cách chứng minh một dịnh lí hay một yêu cầu của bài toán
Trang 29a GV: Thớc thẳng, ê ke, bảng phụ, phấn màu.
b HS : Thớc thẳng, ê ke Làm các câu hỏi và bài tập ôn tập chơng
3 Tiến trình dạy học:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
a Kiểm tra bài cũ: ( không kiểm tra )
*Đặt vấn đề:
Trong chơng chúng ta đã dợc ngiên cứu về đờng thẳng vuông góc, đờng thẳngsong song Trong tiết học hôm nay chúng ta sẽ ôn tập lại toàn bộ kiến thức đób.Ôn tập lí thuyết (20 ph)
Bài 1: Mỗi hình sau cho biết những
kiến thức gì?
- Yêu cầu HS nói rõ kiến thức nào và
điền vào hình vẽ a O2
3 1 4 b
b 1
Trang 30Bài 2.
Điền vào chỗ trống: ( )
a) Hai góc đối đỉnh là hai góc có
b) Hai đờng thẳng vuông góc với nhau
Trong các câu sau, câu nào đúng, câu
nào sai? Nếu sai, hãy vẽ hình phản ví
dụ để minh hoạ
1) Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
B
Dấu hiệu nhận biết hai đờng thẳng song song
a b cQuan hệ ba đờng thẳng song song c
a bMột đờng thẳng với một trong hai đ-ờng thẳng song song
M a
bTiên đề Ơclít
a b c
Hai đờng thẳng cùng vuông góc với ờng thẳng thứ ba
đ-Bài 2
Bài 3:
1) Đúng
Trang 312) Hai góc bằng nhau thì đối đỉnh.
3) Hai đờng thẳng cắt nhau thì vuông
góc
4) Hai đờng thẳng vuông góc thì cắt
nhau
5) Đờng trung trực của đoạn thẳng là
đờng thẳng đi qua trung điểm của đoạn
thẳng ấy
6) Đờng trung trực của đoạn thẳng là
đờng thẳng vuông góc với đờng thẳng
ấy
7) Đờng trung trực của đoạn thẳng là
đờng thẳng đi qua trung điểm của đoạn
thẳng và vuông góc với đoạn thẳng ấy
2)Sai3) Đúng4)Sai5) Sai6) Sai7) Đúng
vẽ trên rồi đặt câu hỏi cho thích hợp
- Gọi HS đứng tại chỗ nêu trình tự vẽ
hình
- Hãy đặt câu hỏi thích hợp cho hình vẽ
trên Gọi HS khác trả lời câu hỏi trên
- Tại sao BDC vuông?
Bài 54+ Năm cặp đờng thẳng vuông góc:
d1 và d8 ; d2 và d4
d1 và d2 ; d3 và d5 ; d3 và d7+ Bốn cặp đờng thẳng song song:
d8 // d2 ; d4// d5
d4 // d7 ; d5 // d7 d
A B M
d1 D
- Vẽ tam giác ABC
- Vẽ đờng thẳng d1 đi qua B và vuônggóc với AB
- Gọi D là giao điểm của hai đờngthẳng d1, d2
Trang 32
a GV: Thớc thẳng, thớc đo góc, bảng phụ, phấn màu.
b HS : Thớc thẳng, ê ke, thớc đo độ Làm các câu hỏi và bài tập ôn tập chơng
3 Tiến trình dạy học:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
a.Kiểm tra (5 ph)
- Hãy phát biểu các định lí đợc diễn tả
bằng hình vẽ sau, rồi viết GT , KL của
c
a) Nếu hai đờng thẳng cùng vuông gócvới đờng thẳng thứ ba thì song song vớinhau ac ; b c
a // b
b) Nếu một đờng thẳng vuông góc vớimột trong hai đờng thẳng song song thìvuông góc với đờng thẳng còn lại
Trang 33- Hình vẽ 39 SGK đa lên bảng phụ.
- GV gợi ý: Vẽ tia Om // a// b
có x = AOB quan hệ thế nào với O1 và
O2 Tính O1; O2 ?
- Vậy x bằng bao nhiêu?
Bài 59 SGK
(đề bài đa lên bảng phụ và in phiếu học
tập), yêu cầu HS hoạt động theo nhóm
- Yêu cầu đại diện một nhóm lên trình
- Yêu cầu HS nhắc lại:
+Định nghĩa hai đờng thẳng song song
+Định lí hai đờng thẳng song song
- Các cách chứng minh hai đờng thẳng
OA và OB)
O1 = A1 = 380 ( so le trong của a // Om)
O1 + B2 = 1800 ( Hai góc trong cùngphía của Om // b) mà B2 = 1320 (GT)
O2 = 1800 - 1320 = 480
x = AOB = O1 + O2
x = 380 + 480 = 860Bài 59
Trang 34thì hai đờng thẳng đó song song vớinhau.
2 Hai đờng thẳng cùng song song với
đờng thẳng thứ ba
3 Hai đờng thẳng cùng vuông góc với
đờng thẳng thứ ba
c.Củng cố- Luyện tập – 1 phút 1 phút
Giáo viên củng cố nội dung bài học
- Cần nắm vững dấu hiệu nhận biết hai đờng thẳng song song, hai đờng thẳng vuông góc để có những cách cứng minh đúng, ngắn gọn, vẽ hình chính xác
d.Hớng dẫn về nhà (2 ph)
- Ôn tập các câu hỏi lí thuyết của chơng I
- Xem lại các bài tập đã chữa
- Tiết sau kiểm tra 1 tiết hình
17/10/09 dạy lớp 7a,b
Tiết16: kiểm tra một tiết
1 mục tiêu:
a Kiến thức:Kiểm tra sự hiểu bài của HS
b Kĩ năng:Biết diễn đạt các tính chất (định lí) thông qua hình vẽ
- Biết vẽ hình theo trình tự bằng lời
c.Thái độ: Biết vận dụng các định lí để suy luận, tính toán số đo các góc
2 Đề bài:
Lớp 7a
Bài 1: Hãy điền dấu "x" vào ô trống mà em chọn.
1
2
3
4
Hai đờng thẳng phân biệt cùng vuông góc với
một đờng thẳng thứ ba thì song song
Hai đờng thẳng song song là hai đờng thẳng
phân biệt không cắt nhau
Hai đờng thẳng cắt nhau thì vuông góc
Nếu hai đờng thẳng a, b cắt đờng thẳng c mà
trong các góc tạo thành có một cặp góc trong
cùng phía bù nhau thì a // b
5 Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
6 Hai góc bằng nhau thì đối đỉnh
7 Hai đờng thẳng vuông góc thì cắt nhau
góc với đoạn thẳng ấy
9 Đờng trung trực của một đoạn thẳng là đờng
thẳng đi qua trung điểm của đoạn thẳng ấy
10 Đờng trung trực của một đoạn thẳng là đờng
thẳng đi qua trung điểm của đoạn thẳng ấy và
vuông góc với đoạn thẳng ấy
Bài 2: a) Hãy phát biểu các định lí đợc diễn tả bởi hình vẽ sau:
c
Trang 35 a b b) Viết giả thiết và kết luận của các định lí đó bằng kí hiệu.
Bài 3: Cho đoạn thẳng AB dài 5 cm Vẽ đờng trung trực của đoạn AB Nói rõ
Câu 1: Hãy chọn đáp án (Đúng ) hoặc (Sai) trong các câu sau:
Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau
Hai góc bằng nhau thì đối đỉnh
Hai đờng thẳng vuông góc thì cắt nhau
Hai đờng thẳng cắt nhau thì vuông góc
Đờng trung trực của một đoạn thẳng là đờng thẳng đi qua trung điểm của
đoạn thẳng ấy
Đờng trung trực của một đoạn thẳng vuông góc với đoạn thẳng ấy
Đờng trung trực của một đoạn thẳng là đờng thẳng đi qua trung điểm của
đoạn thẳng ấy và vuông góc với đoạn thẳng ấy
Câu 2 Hãy phát biểu các định lí đợc biểu diễn bởi hình sau:
Câu 3 Cho hình vẽ (d//d'),hãy tính các
góc A3 ; A4; B3; B4
Lớp 7c
Bài 1: Thế nào là 2 đờng thẳng vuông góc với nhau ? Vẽ hình minh hoạ
Bài 2: Hãy phát biểu các định lý đợc diễn tả bằng hình vẽ sau
Viết giả thiết và kết luận của các định lý đó bằng ký hiệu
A
B
1000D
C
BA
43
600
43d
d'
c a b
Trang 36Bài 3: Vẽ hình theo cách diễn đạt bằng lời sau :
- Vẽ góc A0B có số đo bằng 500 lấy điểm C bất kỳ nằm trong góc A0B
- Vẽ qua C đ.thẳng m vuông góc với 0B và đ.thẳng n // 0A Nói rõ cách vẽ
Biết : x'x // y'y ; Góc 0AX = 400 ; 0A 0B
Tính số đo góc 0BY Nói rõ vì sao tính đợc nh vậy
Hai đờng thẳng phân biệt cùng vuông góc với
một đờng thẳng thứ ba thì song song
Hai đờng thẳng song song là hai đờng thẳng
phân biệt không cắt nhau
Hai đờng thẳng cắt nhau thì vuông góc
Nếu hai đờng thẳng a, b cắt đờng thẳng c mà
trong các góc tạo thành có một cặp góc trong
cùng phía bù nhau thì a // b
xx
x
x
Trang 37O c
450
- Vẽ đờng thẳng c đi qua O và song song với a; b Ta có: AOB = AOc + cOB
AOc = 300 ; cOB = 450 AOB = 300 + 450 = 750
7b
Câu 1: (3,5 điểm)
Đờng trung trực của một đoạn thẳng là đờng thẳng đi qua trung điểm
Đờng trung trực của một đoạn thẳng vuông góc với đoạn thẳng ấy Sai
Đờng trung trực của một đoạn thẳng là đờng thẳng đi qua trung điểm
GT: C a ; c b
A1 = B1 (SLT)
Trang 38Góc G2 = ? G3 = ?
Ô4 = ? Â5 = ? góc B = ?
a Kiến thức: HS nắm đợc tổng ba góc trong một tam giác
Biết vận dụng định lí trong bài để tính số đo các góc của một cácgóc của một tam giác
Hoạt động của GV và HS Nội dung
a.Kiểm tra và thực hành đo tổng ba góc của một tam giác (18 ph)
C B
Trang 39- GV yêu cầu HS:
1) Vẽ hai tam giác bất kì Dùng thớc
đo góc đo ba góc của mỗi tam giác
B C N P + Nhận xét:
A + B + C = 1800
M + N + K = 1800
+ Nhận xét: Tổng ba góc của một tam giác bằng 1800
b.nội dung bài mới:
- Bằng lập luận hãy chứng minh định lí
KL A + B + C = 1800Chứng minh:
QUa A kẻ đờng thẳng xy // BC ta có:
A1 = B (hai góc so le trong) (1)
A2 = C (hai góc so le trong) (2)
Từ (1) và (2) suy raBAC + B + C = BAC + A1 + A2 = 1800
c.Luyện tập củng cố (15 ph)
- Yêu cầu HS làm bài tập:
Bài 1: Cho biết số đo x, y trên các hình
vẽ sau?
P
Q R
Trang 40- GV cho HS đọc kĩ đầu bài suy nghĩ
trao đổi nhóm, mời đại diện nhóm lên
trình bày
Bài 98
O
I K
E F
Đáp số đúng: D.x = 900 vì:
OE F = 1800 - 1300 = 500 (theo tínhchất hai góc kề bù) mà OE F = OIK(hai góc đồng vị do IK // E F)
Suy ra OIK = 500Tơng tự:
OIK = 1800 - 1400 = 400 (tính chất haigóc kề bù)
Xét OIK:
x = 1800 - (500 + 400) = 900 (định lítổng ba góc trong tam giác)
a.Kiến thức: HS nắm đợc định nghĩa và tính chất về góc của tam giác vuông,
định nghĩa và tính chất góc ngoài của tam giác
b Kỹ năng : Biết vận dụng định nghĩa, định lí trong bài để tính số đo góc củatam giác, giải một số bài tập
c Thái độ : Giáo dục tính cẩn thận, chính xác và khả năng suy luận của họcsinh