Bài giảng Bài 46: Cơ chế điều hòa sinh sản

- Sinh sản hữu tính: là quá trình sinh sản có sự kết hợp của giao tử đựctinh trùng và giao tử cái trứng để tạo ra hợp tử lưỡng bội, hợp tử phát triển thành cơ thể mới mang thông tin di t

TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO

QUÍ THẦY CÔ

KIỂM TRA BÀI CŨ

* Cho biết sự khác nhau giữa sinh

sản vô tính và sinh sản hữu tính?

- Sinh sản hữu tính: là quá trình sinh sản có

sự kết hợp của giao tử đực(tinh trùng) và giao tử cái (trứng) để tạo ra hợp tử lưỡng bội, hợp tử phát triển thành cơ thể mới

mang thông tin di truyền của cả bố và mẹ

- Sinh sản vô tính: là quá trình sinh sản tạo

ra các cá thể mới giống cá thể mẹ (về kiểu gen), không có sự kết hợp của tinh trùng và trứng

Bài 46: CƠ CHẾ ĐIỀU HÒA SINH SẢN

I Cơ chế điều hòa sinh tinh

II Cơ chế điều hòa sinh trứng

III Ảnh hưởng của thần kinh và môi trường sống đến quá trình sinh tinh và sinh trứng

I Cơ chế điều hòa sinh tinh:

Tế bào kẽ

LH kích thích tế bào kẽ tiết

ra hoocmôn testoteron FSH kích thích ống sinh

tinh sản xuất tinh trùng

- Hãy cho biết tên các hormon kích thích sản sinh tinh trùng ở tinh hoàn, nơi sản sinh ra chúng?

- Từng hormon đó ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh như

thế nào?

Tên hormon Nơi sản

sinh Tác dụng

Thảo luận và hoàn thành bảng sau

từ các câu hỏi trên

(Thời gian là 3 phút)

Tên hormon Nơi sản sinh Tác dụng

GnRH

FSH

LH Testostêrôn

Vùng dưới đồi Tuyến yên Tuyến yên Tinh hoàn

Kích thích tuyến yên

tiết FSH, LH

Kích thích ống sinh tinh sản sinh tinh trùng

Kích thích tế bào kẽ tiết

ra hormon testostêrôn

Kích thích phát triển ống sinh tinh và sản sinh

tinh trùng

* Điều gì sẽ xảy ra khi nồng độ Testostêrôn trong máu tăng cao?

+

Vùng dưới đồi tiết

ra GnRH kích thích tuyến yên tiết FSH và LH

-

-Ức chế

- Khi nồng độ testostêrôn trong máu tăng cao gây ức chế ngược lên tuyến yên và vùng dưới đồi, làm 2 bộ phận này giảm tiết GnRH, FSH, LH.

Do GnRH, FSH, LH giảm tế bào

kẽ giảm tiết testostêrôn Nồng độ

testostêrôn giảm không gây ức chế lên vùng dưới đồi và tuyến yên nữa nên hai bộ phận này lại tăng tiết

hoocmon trở lại

II Cơ chế điều hòa sinh trứng:

Hãy quan sát sơ đồ cơ chế điều hòa

sinh trứng sau đây:

Làm niêm mạc

tử cung dày lên

Vùng dưới đồi tiết ra GnRH

Kích thích từ

môi trường ngoài

Hãy cho biết tên các hormon, nơi sản sinh, ảnh hưởng của chúng đến quá trình phát triển,

chín và rụng trứng như thế nào?

Thời gian thực hiện: 3 phút.

Tên hormon Nơi sản sinh Tác dụng

Làm trứng chín, rụng

và tạo thể vàng Làm niêm mạc tử cung

phát triển dày lên

* Tại sao nồng độ hormon

prôgestêrôn và ơstrôgen trong máu lại có thể ảnh hưởng đến sản xuất các hormon của tuyến

yên và vùng dưới đồi?

Hai hormon: prôgestêrôn và ơstrôgen ức chế vùng dưới đồi

và tuyến yên, gây giảm tiết

GnRH, FSH và LH

Làm niêm mạc

tử cung dày lên

Vùng dưới đồi tiết ra GnRH

Kích thích từ

môi trường ngoài

-

-Ức chế

Do hormon sinh dục biến động theo chu kì nên quá trình phát triển, chín và rụng trứng cũng diễn ra theo chu kì Các loài động vật khác nhau có chu kì trứng chín và rụng khác nhau.

-Ở vùng nhiệt đới, chu kì chín và rụng trứng

của chuột là 5 ngày,

bò là 21 ngày, lợn là 24 ngày, trâu là 25 ngày

-Ở người, trứng chín và rụng diễn ra theo chu kì tháng, trung bình cứ sau 28 ngày lại có một trứng chín và rụng

III Ảnh hưởng của thần kinh và môi

trường sống đến quá trình sinh tinh và sinh trứng.

phiền kéo dài gây rối loạn quá trình rụng và chín của trứng, làm giảm sản sinh tinh trùng.

thần kinh và nội tiết, qua đó ảnh hưởng đến quá trình phát triển, chín và rụng trứng và ảnh hưởng đến hành vi sinh dục của con cái.

hợp lí gây rối loạn quá trình chuyển hóa vật chất trong cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh và sinh trứng.

có quá trình sinh trứng bị rối loạn, tinh hoàn giảm khả năng sản sinh tinh trùng.

Ở nữ giới, để tránh thai ngoài ý muốn người ta thường áp dụng

những biện pháp nào?

* Ứng dụng:

-Tiêm hormon FSH và LH vào gia súc làm cho nhiều trứng chín

và rụng cùng lúc, các trứng này thụ tinh tạo ra nhiều con

Củng cố:

Câu 1: Đối với cá thể cái, hormon FSH

có tác dụng điều hòa sinh sản là:

a Kích thích sự phát triển của nang

trứng

b Làm nang trứng chín

c Gây rụng trứng

d Tạo thể vàng và kích thích thể vàng tiết ra hormon prôgestêrôn

Câu 2: Đối với cá thể đực, hormon FSH

có tác dụng trong việc điều hòa sinh

sản là:

a Tác động lên tế bào kẽ gây tiết

hormon testostêrôn

b Kích thích tiết ra hormon prôgestêrôn

c Kích thích vùng dưới đồi tiết ra hormon GnRH

d Kích thích ống sinh tinh sản sinh tinh trùng

Câu 3: Thuốc uống chống thụ thai có

chứa ơstrôgen và prôgestêrôn có

Dặn dò:

 Học bài và trả lời các câu hỏi

SGK/181

 Xem và chuẩn bị cho bài 47: Điều

khiển sinh sản ở động vật và sinh đẻ