TÀI LIỆU TẬP HUẤN DỰ ÁN “SÁNG KIẾN KHU VỰC NGĂN CHẶN VÀ LOẠI TRỪ SỐT RÉT KHÁNG THUỐC ARTEMISININ GIAI ĐOẠN 2018-2020”

BỘ Y TẾ DỰ ÁN SÁNG KIẾN KHU VỰC NGĂN CHẶN VÀ LOẠI TRỪ SỐT RÉT KHÁNG THUỐC ARTEMISININ RAI2E --- TÀI LIỆU TẬP HUẤN SỔ TAY HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG Y TẾ THÔN BẢN DÀNH CHO Y TẾ THÔN BẢN Hà

BỘ Y TẾ

DỰ ÁN SÁNG KIẾN KHU VỰC NGĂN CHẶN VÀ LOẠI TRỪ SỐT RÉT KHÁNG THUỐC ARTEMISININ (RAI2E)

-

TÀI LIỆU TẬP HUẤN

SỔ TAY HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG Y TẾ THÔN BẢN

(DÀNH CHO Y TẾ THÔN BẢN)

Hà Nội – 2018

TÀI LIỆU TẬP HUẤN

DỰ ÁN “SÁNG KIẾN KHU VỰC NGĂN CHẶN VÀ LOẠI TRỪ SỐT RÉT KHÁNG THUỐC ARTEMISININ GIAI ĐOẠN 2018-2020”

NĂM 2018 (RAI2E)

Ban biên soạn

- TS NGUYỄN QUANG THIỀU

CHƯƠNG TRÌNH CÁN BỘ TUYẾN HUYỆN TẬP HUẤN CHO Y TẾ THÔN BẢN CỦA

XÃ DA VỀ SỔ TAY HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG Y TẾ THÔN BẢN

(MÃ HOẠT ĐỘNG 6.021)

1 Đối tượng: nhân viên y tế thôn bản của các xã Dự án

2 Số lớp: 255

3 Thời gian tập huấn: 1 ngày

Buổi sáng - Sổ tay phòng, chống SR cho nhân viên y tế

do hảng Standard Diagnosics , INC Hàn quốc sản xuất dùng để chẩn đoán sốt rét

cho các cơ sở y tế công và tư có hạn dùng đến 10 tháng 7 năm 2019

Qui chế đóng gói: Hộp 10 test chẩn đoán kèm theo các dụng cụ để tiến hành xét nghiệm bao gồm:

 Bản hướng dẫn các bước xét nghiệm bằng tiếng Việt

2 Quy trình làm xét nghiệm chẩn đoán nhanh và phiên giải kết quả

Test chẩn đoán nhanh dựa vào phát hiện kháng nguyên 2 loài KSTSR P.falciparum và P.vivax

2.1 Chuẩn bị làm xét nghiệm chẩn đoán nhanh

- Chuẩn bị trang thiết bị dụng cụ cần thiết:

 Các vật dụng trong bộ test gồm có que thử, kim chích máu, bông thấm cồn, găng, dung dịch đệm,

- Chuẩn bị người bệnh:

 Thông báo cho người bệnh về việc cần phải làm xét nghiệm

 Hỏi người bệnh và điền dầy đủ thông tin theo quy định vào sổ xét nghiệm

2.2 Quy trình làm xét nghiệm chẩn đoán nhanh

- Kiểm tra bộ xét nghiệm chẩn đoán nhanh: hạn sử dụng, điều kiện bảo quản

- Lấy phiến nhựa trong bộ xét nghiệm đặt trên một mặt phẳng

- Ghi các thông tin cần thiết lên phiến nhựa bao gồm thời điểm lấy máu

- Lấy máu đầu ngón tay:

+ Dùng bông cồn sát khuẩn đầu ngón tay áp út, hoặc ngón thứ 3 tại nới định lấy máu Trẻ nhỏ sát khuẩn ở ngón chân cái theo vòng tròn từ trong

ra ngoài và để khô tự nhiên

+ Dùng kim chích máu để chích vùng ngón tay vừa mới sát trùng xong, chích nhẹ nhàng và dứt khoát Lau bỏ giọt máu đầu

+ Dùng ống hút máu mao dẫn đúng 5 µl máu yêu cầu ( hoặc dùng vòng lấy máu 1 lần 5 µl ) rồi chuyển máu vào giếng trên phiến nhựa

+ Dùng dung dịch đệm nhỏ 4 giọt vào giếng bên cạnh giếng chứa máu đủ

số giọt yêu cầu Sau đó theo dõi sự mao dẫn của dung dịch đệm đi qua giọt máu

+ Chờ 15 phút đọc kết quả

2.3 Nhận định kết quả

Kết quả xét nghiệm được đọc trong vòng 15 phút kể từ khi nhỏ dung dịch đệm vào giếng Không đọc kết quả sau xét nghiệm 15 phút có thể bị sai lệnh

- Âm tính: Có 1 vạch màu đỏ xuất hiện ở vị trí C (Hình 1)

Hình 1 Kết quả xét nghiệm âm tính

- Dương tính với P Falciparum: Có vạch màu đỏ xuất hiện ở 2 vị trí C và P.f (Hình 2)

Hình 2 Kết quả xét nghiệm dương tính với P.falciparum

- Dương tính với P vivax: Có vạch màu đỏ xuất hiện ở 2 vị trí C và P.v (Hình

3)

Hình 3 Kết quả xét nghiệm dương tính với P.vivax

- Dương tính với P falciparum và P vivax: Có vạch màu đỏ xuất hiện ở 3 vị trí

C, P.f và P.v (Hình 4)

Hình 4 Kết quả xét nghiệm dương tính phối hợp P.falciparum và P.vivax

- Xét nghiệm không có giá trị phải làm lại: Nếu không lên vạch C (mặc dù

các vạch P.v hoặc P.f có lên) thì xét nghiệm không có giá trị phải làm lại (Hình 5)

Hình 5 Kết quả xét nghiệm không có giá trị

- Tổng hợp phiên giải kết quả xét nghiệm bằng xét nghiệm chẩn đoán nhanh

phát hiện KSTSR (hình 6)

Hình 6 Tổng hợp phiên giải kết quả xét nghiệm bằng xét nghiệm chẩn

đoán nhanh phát hiện KSTSR

BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG Y TẾ THÔN BẢN

Tháng …/201…

Tên thôn:………… ……… Số dân: ……… Trẻ dưới 5

tuổi………

I Hoạt động phát hiện và điều tri bệnh nhân sốt rét 1 Số người nghi ngờ sốt rét ………

1.1 Trong đó trẻ dưới 5 tuổi: ………

2 Số người nghi ngờ SR được XN: ………

2.1 Trong đó trẻ dướ 5 tuổi: ………

3 Số KSTSR ……… Trong đó trẻ dưới 5 tuổi …………

- Số P.falciparum ……… Trong đó trẻ dưới 5 tuổi …………

- Số P.vivax ………Trong đó trẻ dưới 5 tuổi …………

- Số Phối hợp ……… Trong đó trẻ dưới 5 tuổi …………

4 Số lam máy được lấy ………

5 Số test nhanh được thử : ………

- Số test dương tính : ………

- Số P.falciparum ……… Số Phối hợp…………

II Kết quả hoạt động dự án 6 Số hộ được đến thăm: ………

7 Số người được truyền thông………

Y tế thôn bản

(Ký, ghi họ tên)