TÀI LIỆU TẬP HUẤN HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH MƠN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ (THCS)

0 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI TÀI LIỆU TẬP HUẤN HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ THCS Trong Chương trình Giáo d

Trang 1

0

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

TÀI LIỆU TẬP HUẤN

HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH

MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ (THCS)

Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

HÀ NỘI, 2019

Trang 2

5 PGS.TS Ngô Thị Hải Yến

6 TS Nguyễn Văn Ninh

Trang 3

2

MỤC LỤC

A MỤC TIÊU TẬP HUẤN 4

B NỘI DUNG TẬP HUẤN 4

1 Nội dung 1: TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM VÀ QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ THCS 4

2 Nội dung 2: TÌM HIỂU MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG TRÌNH MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ THCS VÀ YÊU CẦU CẦN ĐẠT VỀ PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC 6

3 Nội dung 3: TÌM HIỂU NỘI DUNG GIÁO DỤC CỦA MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ THCS 8

4 Nội dung 4: THỰC HIỆN DẠY HỌC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TRONG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ (THCS) 9

C DỰ KIẾN KẾ HOẠCH TẬP HUẤN 12

D ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ KHÓA TẬP HUẤN 14

PHỤ LỤC 1: BẢNG KIẾM ĐÁNH GIÁ KĨ NĂNG LẬP KẾ HOẠCH DẠY HỌC 17

PHỤ LỤC 2: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO TRẠM 18

PHỤ LỤC 3: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NHÓM 20

PHỤ LỤC 4: KẾ HOẠCH DẠY HỌC 1 CHỦ ĐỀ/BÀI HỌC 24

Trang 5

4

A MỤC TIÊU TẬP HUẤN

Sau khóa tập huấn, học viên:

- Nắm vững được các vấn đề cốt lõi của Chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS: Những điểm mới trong xây dựng chương trình môn học hình thành và phát triển năng lực học sinh; quan điểm dạy học tích hợp trong môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Nắm vững và hiện thực hóa được các yêu cầu cần đạt ở mỗi mạch nội dung chính, các chủ đề của môn học Biết cách cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt phù hợp với đối tượng HS của một trường cụ thể, ở một điều kiện giáo dục cụ thể

- Biết cách xây dựng đề cương chi tiết của một chủ đề của môn học theo tiếp cận hình thành và phát triển năng lực HS

- Biết cách xây dựng kế hoạch/giáo án cho một chủ đề học tập trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí THCS theo tiếp cận phát triển năng lực, trong đó thể hiện rõ mục tiêu học tập cần đạt; cách tổ chức các đơn vị kiến thức và các hoạt động dạy học; các phương pháp dạy học được lựa chọn; phân bổ thời lượng cho các hoạt động; kiểm tra/đánh giá kết quả giáo dục

B NỘI DUNG TẬP HUẤN

1 Nội dung 1: TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM VÀ QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ THCS

1.1 Mục tiêu

- Phân tích được đặc điểm chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Phân tích được mối quan hệ giữa Chương trình GDPT tổng thể và chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Phân tích được lợi ích trong phát triển tư duy khoa học của HS do có môn học chung Lịch sử và Địa lí

- Phân tích được các điểm mới trong quan điểm xây dựng chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

1.2 Nguồn tài liệu

- Mục I và mục II của Tài liệu TEXT: Tài liệu tìm hiểu chương trình môn Lịch

sử và Địa lí (THCS) trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

- Chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS năm 2018

- Tài liệu hỏi đáp, INFOGRAPHIC và VIDEO

Trang 6

- Báo cáo phân tích làm rõ được vị trí, vai trò và tính chất nổi bật của môn học

40 phút Giấy A0, projector

Phân tích được mối

- Báo cáo phân tích của nhóm

Phân tích được lợi

cá nhân về vấn đề được nêu ra

- Biên bản thảo luận nhóm

để thấy sự phát triển, các điểm mới

1.4 Sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá

- Sản phẩm hoạt động là các biên bản thảo luận nhóm và các bản thu hoạch cá nhân/ nhóm

Trang 7

6

- Đối chiếu các biên bản thảo luận của các nhóm và đối chiếu với tài liệu tập huấn để đánh giá hiệu quả của hoạt động cá nhân/nhóm, nhận thức chung và giải đáp những vấn đề chưa rõ

- Phân tích các sản phẩm thu hoạch của cá nhân/nhóm để đánh giá mức độ thấu hiểu các quan điểm xây dựng CT môn học, để học viên có thể quán triệt lại cho các

GV dự tập huấn ở các vòng sau

- Phản hồi học viên: Những điều tâm đắc về nội dung tập huấn cho chủ đề Những điều còn băn khoăn, chưa hiểu và cần giải đáp Những vấn đề có thể cải tiến cho nội dung và các hoạt động tập huấn

2 Nội dung 2: TÌM HIỂU MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG TRÌNH MÔN LỊCH SỬ

VÀ ĐỊA LÍ THCS VÀ YÊU CẦU CẦN ĐẠT VỀ PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC

- Mục III và mục IV của Tài liệu TEXT: Tài liệu tìm hiểu chương trình môn

Lịch sử và Địa lí (THCS) trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

- Kết quả trình bày

Trang 8

7

lực chung học sinh đạt được trong môn Lịch sử, Địa lí

thảo luận của nhóm

- Lấy ví dụ cụ thể đóng góp của năng lực qua môn học

- Thu hoạch của từng cá nhân/ nhóm

- Sơ đồ hóa được biểu hiện các năng lực đặc thù qua môn học

- Ví dụ minh họa qua môn học

- Chọn một chủ đề học tập và viết yêu cầu cần đạt đối với

HS sau khi học xong chủ đề này

- Biên bản thảo luận của nhóm

- Bài thực hành của

cá nhân

- Phân tích các sản phẩm thu hoạch của cá nhân/nhóm để đánh giá mức độ hiểu mục tiêu chương trình môn học, các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực, đặc biệt là các năng lực đặc thù, và khả năng cụ thể hóa các yêu cầu này

- Phản hồi học viên: Những điều tâm đắc về nội dung tập huấn cho chủ đề Những điều còn băn khoăn, chưa hiểu và cần giải đáp Những vấn đề có thể cải tiến cho nội dung và các hoạt động tập huấn

Trang 9

- Mục V của Tài liệu TEXT: Tài liệu tìm hiểu chương trình môn Lịch sử và Địa

lí (THCS) trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

3.3 Tiến trình tổ chức hoạt động

Nhiệm vụ được

giao

Hoạt động của học viên

Sản phẩm dự kiến

Ghi chú (thời lượng, CSVC)

và nội dung môn Lịch sử và Địa lí

- Kết quả thảo luận của nhóm về các mạch nội dung

- Sơ đồ hóa các nội dung cụ thể của môn học Lịch

sử và Địa lí THCS

- Thảo luận nhóm

về việc phát triển

- Đề cương chi tiết của một chủ

đề học tập của

40 phút

Trang 10

9

triển năng lực HS nội dung chủ đề

thành một đề cương chi tiết

môn học (chọn 1 chủ đề ở một lớp)

Xây dựng đề cương

chi tiết của một chủ

đề của môn học theo

- Đề cương chi tiết do cá nhân xây dựng

- Bản nhận xét góp ý của nhóm

về đề cương chi tiết đã trình bày

50 phút

- Phân tích các sản phẩm thu hoạch của cá nhân/nhóm để đánh giá mức độ hiểu sâu sắc các mạch nội dung của chương trình môn học, trong đó có các chủ đề chung

- Phản hồi của học viên: Những điều tâm đắc về nội dung tập huấn cho chủ đề Những điều còn băn khoăn, chưa hiểu và cần giải đáp Những vấn đề có thể cải tiến cho nội dung và các hoạt động tập huấn

4 Nội dung 4: THỰC HIỆN DẠY HỌC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TRONG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ (THCS)

- Biết tiến hành triển khai tập huấn về tổ chức dạy học hình thành và phát triển năng lực cho HS trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí (THCS)

- Mục VI và mục VII của của Tài liệu TEXT: Tài liệu tìm hiểu chương trình

môn Lịch sử và Địa lí (THCS) trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

Trang 11

10

- Thảo luận nhóm về các biện pháp tổ chức dạy học hình thành và phát triển năng lực

- Thảo luận nhóm về cách thức đánh giá kết quả giáo dục theo hướng phát triển năng lực và vì sự tiến bộ của người học

- Các bản trình bày của nhóm được thể hiện trên Word hay Powerpoint, hoặc trên giấy A0

- Đưa ra được các chiến lược dạy học hiệu quả

- Một số ví dụ về việc thực hiện phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục theo hướng hình thành và phát triển năng lực cho HS

dụ, chủ đề Phát triển tổng hợp kinh tế và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo

(Địa lí 9)

- Nhóm nhỏ (4-6 học viên) thiết kế 01 kế hoạch dạy học cho

- Mỗi nhóm có 01 kế hoạch dạy học, trong

đó chú ý đến việc xác định mục tiêu (yêu cầu cần đạt), các hoạt động nhận thức, phương pháp dạy học hiệu quả

Sản phẩm của nhóm được trình bày trên máy tính

50 phút

Trang 12

sử 6) Thiết kế 01 bộ công

- Nghiên cứu tài liệu

về các công cụ đánh giá kết quả học tập

- Nhóm nhỏ (4-6 học viên) cùng thiết kế một bộ công cụ đánh giá kết quả học tập cho một nội dung học tập Trao đổi kết quả làm việc với các nhóm khác

- Các ý kiến phản hồi về việc sử dụng các công cụ đánh giá

- Bộ công cụ đánh giá của nhóm

- Ý kiến nhận xét của các nhóm khác

về bộ công cụ dánh giá do nhóm làm ra

- Phân tích các sản phẩm thu hoạch của cá nhân/nhóm để đánh giá mức độ thấu hiểu các biện pháp giáo dục, biện pháp đánh giá và khả năng vận dụng các định hướng

đó để thiết kế kế hoạch dạy học và công cụ đánh giá sản phẩm và kết quả học tập

- Phản hồi của học viên: Những điều tâm đắc về nội dung tập huấn cho chủ đề Những điều còn băn khoăn, chưa hiểu và cần giải đáp Những vấn đề có thể cải tiến cho nội dung và các hoạt động tập huấn

Trang 13

12

C DỰ KIẾN KẾ HOẠCH TẬP HUẤN (02 ngày)

- Hướng dẫn

chương trình môn Lịch sử, Địa lí THCS

2018

- Chương trình môn Lịch sử, Địa lí THCS

- Tài liệu hỏi đáp,

- Phân tích cách viết mục tiêu bài học theo quan điểm phát triển năng lực ở một bài soạn minh họa

- Thực hành viết yêu cầu cần đạt đối với HS cho một chủ đề cụ thể

Trang 14

- Tài liệu hỏi đáp,

10h00- 12h00

- Thực hành cả nhóm thảo luận nhóm về việc phát triển nội dung chủ đề thành một đề cương chi tiết

- Thực hành mỗi cá nhân xây dựng đề cương chi tiết một chủ đề và trình bày trước nhóm

- Thiết kế 01 bộ công cụ đánh giá kết quả học tập cho một nội dung nào đó trong chủ đề đã chọn

Trang 15

14

D ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ KHÓA TẬP HUẤN

Đánh giá hoạt động và kết quả học tập của học viên

 Học viên được đánh giá thông qua chuyên cần, mức độ tham gia và khả năng hợp tác với đồng nghiệp trong các hoạt động tập huấn, mức độ hoàn thành các nhiệm vụ trong các hoạt động

 Kết quả học tập của mỗi học viên được đánh giá tổng hợp mức độ hoàn thành các nhiệm vụ và sản phẩm cuối khóa học viên phải hoàn thành

 Kết quả đánh giá học viên làm cơ sở tham khảo để Bộ Giáo dục và Đào tạo sử dụng học viên như nguồn nhân lực cho các hoạt động đào tạo và bồi dưỡng tiếp theo

Đánh giá việc tổ chức khóa học

 Để đảm bảo tính hiệu quả của khóa học, cuối khóa, người tham dự sẽ đánh giá khóa học trên đầy đủ các phương diện từ mục tiêu, nội dung, phương pháp tổ chức khóa học đến trình độ giảng viên, các hoạt động hỗ trợ

 Kết quả đánh giá khóa học làm cơ sở để thiết kế, tổ chức các khóa bồi dưỡng tiếp theo tốt hơn

Trang 16

15

GỢI Ý HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA NGƯỜI HƯỚNG DẪN

Trong mỗi nội dung/chủ đề tập huấn, hoạt động giảng dạy của giảng viên/ người hướng dẫn có sự thay đổi cho phù hợp, nhưng những hoạt động với các bước tổ chức hoạt động có thể khái quát được như sau

Nói chung, việc tạo ra một không khí hợp tác, làm việc sáng tạo là rất quan trọng Kỹ thuật “brain storming” được hiểu là cách khơi dậy sự đóng góp sáng tạo chung của cả nhóm rất nên được sử dụng

B NỘI DUNG CHÍNH

Giảng viên căn cứ vào hướng dẫn tiến trình tổ chức hoạt động đã được gợi ý

cụ thể của nội dung/chủ đề mà tổ chức các hoạt động của học viên Mỗi hoạt động này có thể được tổ chức thành các bước, kết hợp giữa hoạt động cả nhân, hoạt động nhóm và hoạt động chung của cả lớp Giảng viên cần chú ý giao nhiệm vụ thật rõ ràng, quản lí thời gian nghiêm túc cho mỗi hoạt động Mỗi hoạt động đều phải có mục tiêu rõ ràng, có các sản phẩm để có thể đánh giá được mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập của mỗi học viên, mỗi nhóm

Trong quá trình điều khiển tập huấn từng nội dung/chủ đề, giảng viên cần lưu

ý một số điểm sau đây

- Cần có thái độ đúng mực, thân thiện và tôn trọng học viên Mặc dù có thể có những vấn đề mới đối với học viên, nhưng học viên đều là những giáo viên có kinh nghiệm của các trường phổ thông, các cán bộ quản lí giáo dục, có kiến thức rộng, kĩ năng nghề nghiệp tốt, và rất thẳng thắn Vì thế, việc cần làm đầu tiên là giảng viên phải chuẩn bị tốt các bài giảng và tổ chức tập huấn, phải có thái độ sẵn sàng chia sẻ

và nhận lại sự chia sẻ từ học viên

- Cần duy trì và tăng cướng sự tương tác giữa giảng viên với học viên, và giữa các học viên với nhau Cũng cần chú ý phương pháp nêu vấn đề và giải quyết vấn đề

- Phải theo dõi, bao quát được diễn biến các cuộc thảo luận nhóm Cần đưa ra các ý kiến kịp thời để tháo gỡ những khó khăn, điều chỉnh quá trình thảo luận được đúng mục tiêu, diễn ra trôi chảy

Trang 17

16

- Phải chuẩn bị tốt các điều kiện cơ sở vật chất cần thiết cho việc tập huấn Giảng viên có thể chuẩn bị thêm các tài liệu tham khảo ngoài những tài liệu cần thiết

đã được nêu trong tài liệu hướng dẫn này

C ĐÁNH GIÁ CUỐI NGÀY / KHÓA HỌC

Mục tiêu chính của khâu này là để nhìn lại được kết quả tập huấn các chủ đề trong ngày và trong cả khóa tập huẩn, giảng viên và ban tổ chức nhận được các phản hồi từ phía học viên để rút kinh nghiệm tổ chức được tốt hơn Việc đánh giá này có thể thực hiện theo nhiều cách thức khác nhau, từ việc lấy ý kiến qua các phiếu khảo sát, đánh giá, cho đến việc trao đổi thẳng thắn và cởi mở tại lớp

Trang 18

17

PHỤ LỤC 1:

BẢNG KIẾM ĐÁNH GIÁ KĨ NĂNG LẬP KẾ HOẠCH DẠY HỌC

Bảng kiểm đánh giá về kĩ năng lập kế hoạch dạy học theo hướng hình thành

và phát triển năng lực cho HS trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí (THCS)

Có thiết kế các nhiệm vụ học tập cho học sinh để đạt được mục

tiêu của hoạt động không?

3

Có thể hiện rõ các bước tiến hành trong hoạt động học tập không?

(Chuyển giao nhiệm vụ, tổ chức cho HS thực hiện nhiệm vụ; Tổ

chức cho HS trình bày kết quả/ sản phẩm học tập; Tổ chức nhận

xét, đánh giá và chính xác hóa nội dung học tập; Mở rộng liên hệ

Trang 19

18

PHỤ LỤC 2 VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO TRẠM

Một số cách GV vận dụng phương pháp dạy học theo trạm để tổ chức cho HS

tìm hiểu về phát triển tổng hợp các ngành kinh tế biển của nước ta (Lớp 9)

Cách 1: GV có thể sử dụng kiểu “trạm tùy chọn” để tạo ra nguồn học liệu cho

người học bằng các nguồn vật liệu khác nhau (tranh ảnh, báo chí, video clip, sơ đồ tư duy,…) Cụ thể như:

- Trạm 1: Thể hiện nội dung học tập về các ngành kinh tế biển bằng sơ đồ tư duy

- Trạm 2: Thể hiện nội dung học tập về các ngành kinh tế biển bằng video clip

- Trạm 3: Thể hiện nội dung học tập về các ngành kinh tế biển bằng các bài viết

- Trạm 4: Thể hiện nội dung học tập về các ngành kinh tế biển bằng tranh ảnh, biểu đồ,

Học sinh sẽ dựa theo nhu cầu, sở thích, phong cách học tập của mình để hợp thành nhóm và di chuyển đến các trạm phù hợp mà mình yêu thích Sau khi quan sát

và khai thác thông tin, nhóm theo trạm tùy chọn phải thảo luận và hoàn thành phiếu học sau:

hải sản

Du lịch biển đảo

Giao thông vận tải biển

Khai thác chế biến khoáng sản

biển

Cách 2: GV có thể sử dụng kiểu “trạm mở” bằng cách mỗi trạm thể hiện một

nội dung thông tin của bài học GV tổ chức cho học sinh độc lập, tự do di chuyển đến các trạm để khai thác thông tin và hoàn thành phiếu học tập

Trang 20

19

- Trạm 1: Thể hiện nội dung học tập của ngành của ngành khai thác, nuôi trồng

và chế biến hải sản

- Trạm 2: Thể hiện nội dung học tập của của ngành du lịch biển đảo

- Trạm 3: Thể hiện nội dung học tập của của ngành giao thông vận tải biển

- Trạm 4: Thể hiện nội dung học tập của của ngành khai thác chế biến khoáng sản biển

PHIẾU HỌC TẬP

- Họ và tên: Lớp:…………

- Nhiệm vụ: Dựa vào thông tin ở các trạm 1,2,3,4 để hoàn thành bảng sau

- Thời gian hoàn thành nhiệm vụ: 15 phút

phát triển

Phương hướng phát triển Khai thác, nuôi trồng và chế biến

hải sản

Du lịch biển đảo

Giao thông vận tải biển

Khai thác chế biến khoáng sản

biển

Trang 21

20

PHỤ LỤC 3 VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NHÓM

Gợi ý cách vận dụng phương pháp dạy học nhóm để tổ chức cho HS tìm hiểu về

“Thành tựu văn hoá tiêu biểu của Hy Lạp, La Mã” (Lớp 6)

1 Mục tiêu: Trình bày được những thành tựu văn hóa của các quốc gia cổ đại

Hi Lạp và La Mã

2 Phương thức:

GV tổ chức chia lớp thành 5 nhóm, thực hiện nhiệm vụ học tập :

Nhóm 1 Tìm hiểu và giới thiệu cách tính lịch và quan sát thiên văn của cư dân phương Tây cổ đại (hoàn thiện bảng biểu) So với cư dân cổ đại phương Đông

có gì tiến bộ hơn?

1 Quan sát thiên văn

2 Cách tính lịch

3 Tên gọi lịch

Nhóm 2 : Khám phá thành tựu chữ viết của cư dân cổ đại phương Tây

Cư dân Địa Trung hải sử dụng chữ viết gì? Chữ viết đó có dễ đọc, dễ viết hơn phương Đông không? Những chữ trên Khải hoàn môn Trai-an có gì giống với chữ viết chúng ta đang sử dụng bây giờ?

TƯ LIỆU HỖ TRỢ

Cư dân Hi Lạp và Rô-ma đã sáng

tạo ra hệ chữ cái a,b,c Ban đầu có

20 chữ, sau là 26 chữ mà ngày nay

Cư dân Hi Lạp và Rô-ma có nhiều phát

minh về khoa học như Toán học (Pi ta go,

Ta lét, Ơ cơ lít), Vật lí (Ác-si-mét), Y học

Hình 2 :Quê hương một số nhà khoa học

Hi Lạp cổ đại

Trang 22

21

(Hy-pô-crát), Triết học (Pla-tôn,

A-ri-xtốt,) Sử học (Hê-rô-đốt, Tuy-xi-đít) Văn

học Hi lạp cổ đại đạt nhiều thành tựu lớn

(Anh hùng ca I-li-át và Ô-đi-xê)

* Câu chuyện « Ơ-rê-ca » Một hôm vua sai ông kiểm tra coi chiếc vương miện mình đang đội bằng vàng thật hay vàng giả Ácsimét băn khoăn

lo nghĩ không biết xoay xở ra làm sao Vào một buổi sáng,

để thư thả đầu óc, ông vào bồn tắm ngâm mình Một ý nghĩ lóe lên trong đầu ông khi ông thấy nước trào ra ngoài lúc ông đang ngâm mình Ông vui mừng chạy thẳng

ra đường mà quên mặc quần áo, kêu to câu: "Ơ-rê-ca!", nghĩa là "Tìm thấy rồi!" Ông đã nhận ra việc mình bị nâng lên trong nước đòi hỏi sự choán thể tích của cơ thể trong nước và ông phát hiện ra một loại lực mới, gọi là lực đẩy Ác-si-mét

Trang 23

22

Hình 4: Tranh minh họa Ác-si-mét phát

minh ra nguyên lí lực đẩy của nước khi

trong bồn tắm

Hình 5 : Tranh minh họa Ác-si-mét chạy ra khỏi nhà khi phát minh ra nguyên lí lực đẩy của nước

Nhóm 4 : Tìm hiểu và giới thiệu thành tựu về văn học

Thống kê các thành tựu tiêu biểu trên lĩnh vực văn học của cư dân phương Tây

cổ đại, hãy kể trước lớp một câu chuyện trong các tác phẩm đó

Nhóm 5 : Tìm hiểu những thành tựu nghệ thuật của cư dân cổ đại phương Tây

- Miêu tả một trong những công trình kiến trúc-điêu dưới đây

- Em hãy đóng vai một hướng dẫn viên du lịch giới thiệu cho Thầy/cô và các bạn trong lớp (Đóng vai trò là đoàn khách tham quan) Đền thờ Pác-tê-nông

TƯ LIỆU HỖ TRỢ HỌC SINH

Trang 24

23

Đền thờ Pác-tê-nông

Đền Pác-tê-nông thờ nữ thần A-tê-na (Nữ thần thông thái bảo vệ thành A-ten) Đền được khởi công xây dựng năm 447 đến năm 432 TCN thì hoàn thành Phần trang trí của đền còn kéo dài nhiều năm kế tiếp đó Đền có chiều dài 70m, rộng 31m và cao 14m Theo các nhà nghiên cứu thì những kích thước trên tạo cho đền một sự cân đối tuyệt hảo Ngay số cột đền, đường kính, chiều cao của các cột cũng được tính toán rất

tỉ mỉ (Mỗi mặt chính gồm 8 cột, mỗi mặt bên gồm 17 cột) tạo cho ngôi đền một sự hài hòa và vững chãi

Đền Pác-tê-nông là công trình kiến trúc có sự kết hợp hài hòa với thiên nhiên Giữa biển Địa Trung Hải và bầu trời xanh bao la, ngôi đền làm bằng đá cẩm thạch trắng nổi lên như một kì quan tuyệt mĩ Vì thế, đền Pác-tê-nông là kiệt tác của kiến trúc đền thờ Hi Lạp cổ đại Trong lịch sử mĩ thuật thế giới, ít có công trình nào hoàn mĩ và toàn diện như đền thờ này

Hình 10: Tái thiết lại đồi Ác-crô-pôn tại

Aten

Hình 11: Ảnh chụp cận cảnh đền tê-nông

Trang 25

1 MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC

Sau bài học, học sinh có thể:

- Hiểu được nguồn gốc, đặc điểm, những thành tựu chủ yếu; đánh giá được tác động của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ diễn ra từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay

- Nhận biết được những biểu hiện toàn cầu hóa và tác động của nó đối với nhân loại

- Lí giải được toàn cầu hóa là yêu cầu tất yếu của thời đại mới

- Nhận thức được những cơ hội và thách thức từ hai xu hướng toàn cầu hóa đến các dân tộc trên thế giới nhất là đối với Việt Nam

- Góp phần rèn luyện kĩ năng thuyết trình nội dung lịch sử, kĩ năng quan sát tranh ảnh lịch sử, kĩ năng hợp tác; kĩ năng thu thập và xử lí thông tin; kĩ năng phân tích, đánh giá…

- Biết tận dụng cơ hội để học tập bắt kịp với thế giới trong xu thế mới ; Có ý thức bảo

vệ và phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc trước xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóa

– Phương án 1: GV tổ chức cho HS đưa ra ý kiến của mình về một số nội dung

liên quan đến bài học Ví dụ như:

+ Em quan sát thấy những gì trong hình 1, 2 và 3? Cảm nhận của em khi nhìn thầy những hình ảnh này là gì?

+ Những hình ảnh đó đề cập đến nội dung gì trong lịch sử loài người? Em biết

gì về nội dung đó?

Trang 26

25

Hình 1 : Mô hình sinh sản vô tính đầu tiên

trên thế giới Hình 2 : Con người đặt chân lên Mặt

trăng

Hình 3: Mô hình toàn cầu hóa

– Phương án 2: GV sử dụng kĩ thuật KWLH để kết nối giữa các vấn đề đã biết

và muốn biết về Cuộc cách mạng khoa học kĩ thật- công nghệ và Toàn cầu hóa

Em đã học được gì

về Cuộc cách mạng khoa học kĩ thật- công nghệ và Toàn cầu hóa?(L)

Em có thể đưa ra thông điệp nào qua bài học ngày hôm nay? (H)

3.2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I Tìm hiểu về cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật nửa cuối thế kỉ XX Hoạt động 1 Tìm hiểu về nguồn gốc, đặc điểm của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật – công nghệ hiện đại

- Mục tiêu:

Trang 27

Bước 1: GV tổ chức cho HS dựa thông tin hỗ trợ dưới đây thảo luận theo cặp

để thực hiện các nhiệm vụ học tập sau:

Nhiệm vụ 1: Quan sát hình 4, 5, 6 và 7 em hãy cho biết cuộc cách mạng khoa

học kĩ thuật – công nghệ xuất phát từ những nguyên nhân nào?

Nhiệm vụ 2: Cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật từ giữa thế kỉ XX có đặc điểm

nổi bật là gì? Tại sao có đặc điểm đó?

Bước 2: HS tiến hành thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát và hướng dẫn HS trong

quá trình thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: GV gọi đại diện cặp HS lên bảng trình bày kết quả Các HS khác nhận

xét bổ sung

TÀI LIỆU HỖ TRỢ HỌC SINH:

NGUỒN GỐC, ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁCH MẠNG KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ CUỐI THẾ KỈ XX

* Nguồn gốc: Cuộc cách mạng khoa học – công nghệ hiện đại được bắt đầu

từ những năm 40 của thế kỉ XX, khởi đầu ở nước Mĩ, bắt nguồn từ những đòi hỏi của cuộc sống, nhằm đáp ứng những nhu cầu về vật chất và tinh thần ngày càng cao của

con người; do sự bùng nổ về dân số, sự cạn kiệt của tài nguyên thiên nhiên…

* Đặc điểm

- Vấn đề cấp thiết mà cuộc cách mạng lần này giải quyết là phải sản xuất và chế tạo ra những công cụ sản xuất mới có năng suất cao, tìm ra vật liệu mới, năng lượng mới,… thay thế dần nguồn tài nguyên thiên nhiên của nhân loại đang bị vơi cạn

Vì thế, đặc điểm lớn nhất của cuộc cách mạng khoa học – công nghệ hiện đại là khoa học đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp Mọi phát minh kỹ thuật đều bắt nguồn từ những kết quả nghiên cứu của khoa học Khoa học đã tham gia trực tiếp vào sản xuất, trở thành nguồn gốc chính của những tiến bộ kĩ thuật và công nghệ

- Từ năm 1973 đến nay, cuộc cách mạng chủ yếu diễn ra trên lĩnh vực công nghệ, có sự biến đổi về chất và kết hợp chặt chẽ với những phát minh lớn lao, được ứng dụng trong sản xuất có hiệu quả, thúc đẩy nhanh chóng nền kinh tế và sinh hoạt xã hội,… nên được gọi là cuộc cách mạng khoa học – công nghệ

Tiêu đề	Tài liệu tập huấn hướng dẫn thực hiện chương trình môn lịch sử và địa lí (thcs)
Tác giả	GS.TS Nguyễn Viết Thịnh, PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ, PGS.TS Kiều Văn Hoan, PGS.TS Đào Tuấn Thành, PGS.TS Ngô Thị Hải Yến, TS Nguyễn Văn Ninh
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Lịch sử và Địa lí
Thể loại	Tài liệu tập huấn
Năm xuất bản	2019
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	55
Dung lượng	3,15 MB