CÁC CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH MICE
Khái niệm về du lịch MICE
Du lịch hiện nay đã trở thành một phần thiết yếu trong đời sống xã hội và đang phát triển nhanh chóng với nhiều loại hình khác nhau để đáp ứng nhu cầu đa dạng của con người Trong số đó, du lịch hội nghị, hội thảo (MICE) nổi bật và đang thu hút sự chú ý Tuy nhiên, khái niệm MICE vẫn chưa được thống nhất, do đó, việc nghiên cứu và làm rõ định nghĩa của thuật ngữ này là rất cần thiết MICE là viết tắt của bốn từ: Meeting (hội nghị).
Du lịch MICE, bao gồm Incentive (khuyến thưởng), Convention (hội thảo) và Exhibition (triển lãm), đã được nhiều tác giả và nhà nghiên cứu định nghĩa theo những cách khác nhau Dưới đây là một số khái niệm tiêu biểu về du lịch MICE.
Theo tác giả Nguyễn Vũ Hà, công tác tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội: “Du lịch
MICE là một hình thức du lịch tổng hợp, kết hợp giữa các chương trình du lịch và hoạt động như hội họp, hội nghị, triển lãm Mục đích chính của MICE là tạo ra những trải nghiệm ưu đãi và khen thưởng cho du khách.
Du lịch MICE, theo TS Phùng Đức Vinh – Trưởng khoa Du lịch trường Đại học Bà Rịa – Vũng Tàu, là hình thức du lịch kết hợp giữa hoạt động kinh doanh và các sự kiện cá nhân hoặc tổ chức Nó bao gồm việc tham gia các hội nghị (Meetings), chương trình khuyến mãi và khen thưởng (Incentives), hội thảo (Conferences/Conventions) cùng với các triển lãm và sự kiện (Exhibitions/Events) liên quan đến chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội.
Du lịch MICE, theo Hiệp hội Hội nghị và Đại hội quốc tế (ICCA), là một loại hình du lịch đặc biệt nhằm khai thác tiềm năng của khách hàng doanh nghiệp Đối tượng này bao gồm những người tham gia hội nghị, hội thảo, du lịch khen thưởng và các cuộc triển lãm quốc tế, cả trong nước lẫn khu vực và toàn cầu.
Du lịch MICE là một hình thức du lịch kết hợp các hoạt động như gặp gỡ, hội nghị, hội thảo, khen thưởng, triển lãm và sự kiện với các hoạt động tham quan, vui chơi, giải trí và tiêu dùng dịch vụ du lịch tại điểm đến Trong đó, các hoạt động chính bao gồm gặp gỡ, hội nghị và hội thảo.
MICE, hay còn gọi là du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, khen thưởng và sự kiện, được coi là loại hình du lịch mang lại doanh thu cao gấp nhiều lần so với du lịch thông thường Theo Hiệp hội các Cục phụ trách khách tham quan và hội nghị Châu Á (AACVB), MICE bao gồm nhiều loại hình khác nhau, góp phần quan trọng vào sự phát triển của ngành du lịch.
Hội họp là sự kiện do tổ chức hoặc cá nhân tổ chức, nơi các thành viên cùng thảo luận về những vấn đề quan tâm, có thể thuộc lĩnh vực thương mại hoặc phi thương mại Các cuộc hội họp được phân thành hai loại.
Cuộc hội họp giữa các công ty, hay còn gọi là các cuộc họp hiệp hội, là hoạt động quan trọng để gặp gỡ, giao lưu và trao đổi thông tin giữa những cá nhân có chung mối quan tâm hoặc nghề nghiệp, bao gồm nhà thiết kế sản phẩm, nhà cung ứng và các thành viên của tổ chức quốc tế Những cuộc họp này thường quy tụ từ 50 đến 200 người tham dự và kéo dài trong khoảng 4 đến 5 ngày.
- Các cuộc họp giữa các thành viên trong một công ty (Coporate meetings): Là loại hình có quy mô nhỏ hơn Association Meeting, bao gồm:
+ Internal Meeting: Hoạt động hội thảo nhằm khen thưởng hoặc trao đổi thông tin giữa những người trong cùng một tổ chức hoặc trong nội bộ công ty
+ External Meeting: Hoạt động hội thảo nhằm trao đổi về việc hợp tác, đầu tư và các phát minh mới giữa 2 hay nhiều công ty với nhau
Du lịch khuyến thưởng là hình thức kết hợp giữa kinh doanh và thư giãn, được sử dụng để thưởng cho những cá nhân xuất sắc trong công việc Hình thức này không chỉ động viên tinh thần mà còn thúc đẩy sự gắn bó và đoàn kết giữa các cá nhân cũng như giữa cá nhân với tổ chức.
Về bản chất, Incentive được xem như những cuộc họp nhưng mục đích của nó thì khác so với Meeting, Incentive thường được tổ chức:
- Nhằm tập hợp những lực lượng bán hàng mạnh nhất để thảo luận những chiến lược trong tương lai
- Liên kết các nhà quản lý cấp cao với các lực lượng hàng đầu trong bán hàng trong môi trường làm việc bên ngoài
- Nhằm mục đích tuyên dương nhân viên nhân viên xuất sắc, khen thưởng các đại lý bán hàng vượt chỉ tiêu
- Nội dung của một chương trình Incentive tour thường là các hoạt động mang tính tập thể
Incentive tour thường quy tụ từ 100 đến 150 người tham gia Một số loại hình du lịch Incentive phổ biến bao gồm: tour cho học sinh, sinh viên theo lớp, khoa, trường, chương trình tập huấn, và tổ chức dã ngoại cho cán bộ đoàn thể cũng như các tổ chức xã hội.
Du lịch MICE là hình thức kết hợp giữa du lịch và các hoạt động hội nghị, hội thảo, nhằm tạo cơ hội trao đổi thông tin giữa các chuyên gia có trình độ tương đương Loại hình này thường được tổ chức trước các sự kiện lớn cấp quốc gia hoặc quốc tế, với quy mô người tham dự từ 300 đến 1500 người Convention tour bao gồm hai loại chính.
- Bid to host a convention: Là hội nghị được nước chủ nhà đăng cai tổ chức, các quốc gia khác gửi đại diện tham dự
- Convention organized by members: Là hội nghị được tổ chức luân phiên ở các nước
Hội họp quy mô lớn hơn meeting hay incentive thường được tổ chức bởi các tổ chức quốc tế và thu hút đông đảo thành viên tham dự, thường được gọi là hội thảo.
Triển lãm đóng vai trò quan trọng trong ngành du lịch MICE, thu hút du khách tham gia và tham quan, từ đó tạo ra nhu cầu cao về dịch vụ du lịch và chỗ ở Đây là một hình thức MICE hiệu quả, giúp nâng cao hình ảnh đất nước và con người, đồng thời thu hút sự chú ý của khách quốc tế.
Exhibition tour là hình thức MICE kết hợp du lịch với giới thiệu sản phẩm và dịch vụ đến thị trường mục tiêu, nhằm quảng bá rộng rãi đến công chúng Hình thức này bao gồm hai loại chính.
Đặc điểm của thị trường MICE
Mục đích chính của tổ chức du lịch MICE là tạo cơ hội cho các công ty và doanh nghiệp giao lưu, gặp gỡ, và tìm kiếm khách hàng cũng như đối tác mục tiêu, từ đó phát triển thị trường và mở rộng hoạt động kinh doanh.
Du lịch MICE là hình thức du lịch đẳng cấp với những đặc trưng nổi bật như:
- Thời gian: MICE tour tùy theo yêu cầu của đơn vị tổ chức có thể diễn ra vào bất cứ thời điểm nào trong năm
Địa điểm tổ chức du lịch MICE thường được lựa chọn tại các khách sạn, resort từ 3 đến 5 sao hoặc các trung tâm hội nghị lớn, nhằm đáp ứng yêu cầu về chất lượng dịch vụ ăn uống, sự sang trọng và thái độ phục vụ chuyên nghiệp.
Đối tượng tham dự chủ yếu là các quan chức và những cá nhân có vị thế, tiếng nói trong các ngành nghề hoặc lĩnh vực cụ thể Họ thường có thu nhập cao và khả năng chi trả tốt.
Dịch vụ du lịch MICE là loại hình cao cấp dành cho khách hàng có thu nhập cao, yêu cầu sự hoàn hảo trong chất lượng dịch vụ Ngoài việc tổ chức hội nghị và hội thảo, chương trình MICE còn bao gồm nhiều hoạt động nghỉ dưỡng, vui chơi và giải trí, vì vậy đơn vị tổ chức cần nắm bắt và đáp ứng tối đa nhu cầu của khách tham dự.
- Du lịch MICE không có tính mùa vụ rõ rệt, diễn ra quanh năm.
Vai trò của thị trường du lịch MICE
- Đóng góp của du lịch MICE về kinh tế:
+ Hoạt động MICE góp phần nâng cao thu nhập và mức sống cho cộng đồng địa phương
+ Tạo nguồn thu ngoại tệ cho đất nước, góp phần nâng cao sản lượng và thu nhập quốc dân
+ Tận dụng được các cơ sở hạ tầng sẵn có và thúc đẩy đầu tư vào cơ sở hạ tầng mới, hiện đại
- Tác động về chính trị:
+ MICE góp phần quảng bá hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế Từ đó, thu hút bạn bè năm châu đến và tìm hiểu đất nước
+ MICE đóng góp tích cực vào hoạt động đối ngoại và quan hệ giữa quốc gia chủ nhà với các nước trên thế giới
Thông qua MICE, nước chủ nhà có thể nâng cao uy tín quốc tế và thúc đẩy hợp tác, từ đó góp phần gìn giữ môi trường hòa bình và ổn định toàn cầu Việc tổ chức thành công các sự kiện lớn không chỉ làm nổi bật vai trò của quốc gia trên trường quốc tế mà còn củng cố vị thế khu vực.
Hoạt động MICE đóng góp đáng kể vào sự đa dạng của các hoạt động giáo dục và văn hóa, đồng thời tôn vinh và nâng cao lòng tự hào dân tộc thông qua việc tổ chức các sự kiện và lễ hội truyền thống quan trọng tại quê hương.
- Đóng góp đối với ngành Du lịch:
MICE là một trong những loại hình du lịch ít bị ảnh hưởng bởi tính mùa vụ, đồng thời là giải pháp hiệu quả để khắc phục tình trạng này trong kinh doanh du lịch Đặc biệt, MICE rất phù hợp với các điểm du lịch có tính thời vụ do điều kiện tự nhiên và thời tiết.
Việc lập kế hoạch tổ chức các sự kiện MICE trong mùa thấp điểm sẽ giúp duy trì hoạt động du lịch tại điểm đến, đảm bảo sự ổn định suốt cả năm.
- Kích thích, tác động đến các nhà đầu tư:
Để thúc đẩy sự phát triển kinh tế và du lịch, các quốc gia cần đầu tư nhiều vốn vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng, bao gồm hệ thống giao thông, phương tiện vận chuyển, thông tin liên lạc và các cơ sở vật chất chuyên ngành cho du lịch như khách sạn và khu vui chơi giải trí.
Việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài để phát triển cơ sở hạ tầng và ngành du lịch là cần thiết và mang lại lợi ích cho cả hai bên Điều này không chỉ thu hút các nhà đầu tư mà còn tạo ra sự hấp dẫn trong việc khai thác ngành du lịch, từ đó gia tăng nguồn thu cho quốc gia Sự tăng trưởng này giúp nâng cao thu nhập xã hội, tạo cơ hội việc làm cho người dân và khuyến khích họ chi tiêu nhiều hơn cho du lịch.
Các điều kiện để phát triển du lịch MICE
1.4.1 Môi trường ổn định, an toàn, thân thiện
Kinh doanh du lịch MICE yêu cầu một môi trường chính trị ổn định và sự ổn định về giá trị đồng tiền Ngoài ra, môi trường này cần phải năng động, độc lập, đáng tin cậy và phong phú về văn hóa.
Cộng đồng dân cư cần thể hiện thái độ thân thiện và khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ Đồng thời, các cuộc họp, hội nghị và sự kiện phải được tổ chức với tiêu chí an ninh và an toàn cao, đặc biệt là đối với các cuộc họp của nguyên thủ quốc gia và các sự kiện quốc tế.
1.4.2 Vị trí địa lý thuận lợi, có khí hậu, thời tiết ôn hòa, dễ chịu Địa điểm phát triển du lịch MICE thường ở vị trí cửa ngõ, trung tâm, từ đó có thể lan tỏa ra các vùng khác trong quốc gia hoặc trong khu vực và trên thế giới Những địa điểm có điều kiện tự nhiên, khí hậu, thời tiết quá khắc nghiệt cũng không phù hợp để phát triển loại hình du lịch này
1.4.3 Dễ tiếp cận bằng đường hàng không, đường bộ và đường biển
Sân bay quốc tế và nội địa hiện đại tại đây có khả năng tiếp đón các đoàn khách lớn với thủ tục xuất nhập cảnh và hải quan nhanh chóng Nơi đây cũng có sự hiện diện của nhiều hãng hàng không quốc tế lớn, giúp hành khách dễ dàng bay trực tiếp hoặc nối chuyến đến các vùng trong nước và các khu vực trên toàn cầu.
Việc tiếp cận các điểm du lịch MICE qua đường bộ và đường biển là yếu tố quan trọng để thu hút khách MICE, vì du khách có thể chọn phương tiện di chuyển phù hợp hoặc sử dụng chúng để khám phá các điểm du lịch lân cận.
1.4.4 Yêu cầu cao về cơ sở hạ tầng và các dịch vụ xã hội
Các điểm phát triển du lịch MICE cần sở hữu cơ sở hạ tầng hiện đại, bao gồm hệ thống đường bộ thông thoáng và sạch sẽ để tránh tình trạng kẹt xe Ngoài ra, cần đảm bảo có đầy đủ hệ thống điện và nước để phục vụ nhu cầu của du khách.
Các dịch vụ bưu chính viễn thông như điện thoại, internet, ngân hàng, hàng không, bảo hiểm và nơi đậu xe là rất cần thiết cho tổ chức du lịch MICE Khách du lịch MICE có yêu cầu cao hơn về các dịch vụ này so với khách du lịch thông thường.
1.4.5 Cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch phù hợp để tổ chức du lịch MICE
Để đáp ứng nhu cầu tổ chức hội họp, hội thảo và sự kiện trong du lịch MICE, yêu cầu hàng đầu là địa điểm phải sở hữu cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch chất lượng cao.
Việt Nam sở hữu một hệ thống cơ sở lưu trú du lịch phong phú và đa dạng, đặc biệt là các khách sạn từ 3-5 sao, cung cấp dịch vụ chất lượng cao, có khả năng phục vụ các đoàn khách lớn lên đến hàng nghìn người.
Các phòng hội nghị và hội thảo đạt tiêu chuẩn quốc tế cần có không gian rộng rãi, đủ sức chứa khách và được trang bị đầy đủ thiết bị như màn hình, máy chiếu, đường truyền internet, hệ thống micro và tai nghe để phục vụ cho các hoạt động tổ chức hội nghị.
1.4.6 Khu vui chơi giải trí và mua sắm, nhà hàng phong phú
Khách du lịch MICE thường có nhu cầu vui chơi, giải trí để thư giãn giữa các phiên họp và thích mua sắm hàng lưu niệm Do đó, việc phát triển các khu vực đáp ứng nhu cầu này là rất cần thiết.
Du lịch MICE thường phát triển mạnh mẽ tại các trung tâm đô thị lớn và hiện đại, nơi có các khu vui chơi giải trí cao cấp và khu thương mại với hàng lưu niệm chất lượng cao Điều này cho thấy những địa điểm thiếu các tiện ích này thường không phù hợp cho loại hình du lịch này.
Sự đa dạng của các nhà hàng cao cấp với ẩm thực từ nhiều quốc gia khác nhau là yếu tố quan trọng thu hút khách MICE, giúp họ thỏa mãn nhu cầu thưởng thức món ăn ngon và tạo cơ hội gặp gỡ đối tác sau những giờ họp và triển lãm căng thẳng.
1.4.7 Yêu cầu cao về cảnh quan môi trường
Khách du lịch MICE, với tiêu chuẩn cao về môi trường và cảnh quan, thường ưu tiên những địa điểm không chỉ đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, an ninh và an toàn mà còn phải có vẻ đẹp hấp dẫn Do đó, những địa điểm thiếu cảnh quan và môi trường thu hút thường không được lựa chọn.
Các khu du lịch và khách sạn cao cấp nằm ở những địa điểm có cảnh quan đẹp và môi trường trong lành thường được lựa chọn để tổ chức các hoạt động MICE, đặc biệt là những sự kiện quốc tế Ngoài yếu tố tự nhiên, khách du lịch MICE còn đòi hỏi một môi trường xã hội thân thiện và văn minh, thể hiện qua thái độ ứng xử của cộng đồng đối với họ.
1.4.8 Dịch vụ tham quan du lịch đa dạng
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH MICE TẠI TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU
Tổng quan về du lịch tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT) là một trong những trung tâm du lịch hàng đầu Việt Nam, thu hút du khách trong và ngoài nước nhờ vào các điểm đến hấp dẫn và cơ sở hạ tầng phát triển Với chất lượng dịch vụ ngày càng được nâng cao, BR-VT có hàng loạt bãi tắm và resort cao cấp dọc bờ biển, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.
Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn và đang triển khai nhiều giải pháp phát triển Ông Nguyễn Văn Trình, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh, cho biết tỉnh đã kêu gọi các nhà đầu tư quốc tế có năng lực để phát triển các dự án du lịch lớn và chất lượng cao Các dự án trọng điểm bao gồm khu du lịch Paradise, Atlantis tại Vũng Tàu và vườn thú hoang dã Safari tại huyện Xuyên Mộc Ngoài ra, tỉnh cũng đang mời gọi đầu tư vào các trung tâm mua sắm cao cấp và xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo, mang đặc trưng địa phương nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách.
Ngành du lịch tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã đạt được nhiều thành tựu đáng khen, phản ánh sự nỗ lực của chính quyền và cộng đồng địa phương.
2.1.1 Lượng khách và doanh thu du lịch tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
Trong những năm gần đây, thương hiệu du lịch Vũng Tàu đã được lan tỏa và nhận nhiều lời khen ngợi từ du khách trong và ngoài nước Điều này không chỉ thể hiện qua danh lam thắng cảnh và công tác bảo vệ môi trường hiệu quả, mà còn ở chất lượng dịch vụ, cơ sở lưu trú và sự thân thiện của người dân Thành phố Vũng Tàu hàng năm đón gần 6 triệu du khách, trong đó khách quốc tế chiếm khoảng 12%, với tỷ lệ khách tăng trung bình từ 15-18% mỗi năm, khẳng định sức hút mạnh mẽ của Vũng Tàu đối với du khách.
Theo thống kê năm 2019, Sở Du lịch tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu ước tính số lượng khách đến và được phục vụ trong ba tháng đầu năm khoảng
Trong quý I, tỉnh đã đón 3.075.000 lượt khách, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khách lưu trú đạt khoảng 1,01 triệu lượt, tương đương 28,62% kế hoạch năm và tăng 16,2% Khách quốc tế lưu trú đạt khoảng 130.400 lượt, đạt 26,5% kế hoạch năm và tăng 17% Tổng doanh thu từ hoạt động du lịch trong quý I đạt khoảng 2.847 tỷ đồng, với doanh thu từ dịch vụ lưu trú đạt 1.409 tỷ đồng, tăng 16,4% so với cùng kỳ Đến giữa năm 2019, toàn tỉnh đón khoảng 8,46 triệu lượt khách, tăng 29,22%, trong đó khách lưu trú đạt 2,1 triệu lượt, tăng 14,55% Tổng doanh thu du lịch đạt 8.646 tỷ đồng, tăng 17,79%, riêng doanh thu từ dịch vụ lưu trú đạt 2.910 tỷ đồng, tăng 16,44% so với cùng kỳ.
Trong 9 tháng đầu năm 2019, Vũng Tàu đã thu hút hơn 4 triệu lượt khách du lịch, trong đó có khoảng 12% là khách quốc tế, cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành du lịch tại thành phố này.
Bảng 2.1 Thống kê lượt khách đến và doanh thu du lịch tỉnh BR – VT năm
Thời gian Tổng lượt khách đến Tổng lượt khách lưu trú
Doanh thu từ dịch vụ lưu trú
Năm 2017 Không có thống kê 2,79 triệu lượt 1.781 tỷ đồng 12.400 tỷ đồng Năm 2018 13,5 triệu lượt 3,1 triệu lượt 2.353 tỷ đồng 14.200 tỷ đồng Năm 2019 15,55 triệu lượt 3,71 triệu lượt 5.326 tỷ đồng 16.550 tỷ đồng
(Nguồn: Sở du lịch tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, 2019)
Theo thống kê của Sở Du lịch tỉnh năm 2019, về kinh doanh:
Tổng lượt khách du lịch ước đạt 15,55 triệu lượt, tăng 15,19% so với cùng kỳ và hoàn thành 100,32% kế hoạch năm Trong đó, khách lưu trú tại các cơ sở du lịch ước đạt 3,71 triệu lượt, tăng 19,68% so với cùng kỳ, đạt 105,1% kế hoạch năm Đặc biệt, khách quốc tế lưu trú ước khoảng 500 ngàn lượt, tăng 17,92% so với cùng kỳ, đạt 102,67% kế hoạch năm.
Tổng doanh thu từ khách du lịch trong năm ước đạt khoảng 16.550 tỷ đồng, tăng 16,16% so với cùng kỳ năm trước và đạt 100,18% kế hoạch năm Doanh thu từ các cơ sở dịch vụ lưu trú du lịch ước đạt khoảng 5.362 tỷ đồng, tăng 17,85% so với cùng kỳ và đạt 102,47% kế hoạch năm.
So với năm 2018, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã thu hút hơn 13,5 triệu lượt khách, tăng lên hơn 15,55 triệu lượt vào năm 2019 Doanh thu từ du lịch cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ, đạt hơn 14.200 tỷ đồng vào năm 2018 và lên đến hơn 16.550 tỷ đồng vào năm 2019.
2.1.2 Số lượng các cơ sở lưu trú
Năm 2019, Hiệp hội du lịch tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã hợp tác với Sở du lịch để thẩm định và công nhận hạng cho 20 khách sạn, bao gồm 3 khách sạn 3 sao, 5 khách sạn 2 sao và 12 khách sạn 1 sao.
Bảng 2.2 Số lượng khách sạn từ 1-5 sao và cơ sở lưu trú khác Đơn vị tính: Doanh nghiệp Năm
Tổng cơ sở lưu trú đã được xếp hạng từ 1-5sao 136 156 177 216 190 201
Biệt thự, căn hộ cao cấp 3 3 3 1
Tổng biệt thự, căn hộ, nhà nghỉ 67 99 99 272 269 269
(Nguồn: Sở Du lịch tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, 2019)
Theo báo cáo của Hiệp hội du lịch tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu năm 2019, tỉnh hiện có hơn 1.500 cơ sở lưu trú phục vụ khách du lịch với tổng số trên 15.000 phòng Trong số đó, có 201 cơ sở được phân loại từ 1 đến 5 sao, bao gồm 4 khách sạn 5 sao, 16 khách sạn 4 sao, 24 khách sạn 3 sao và 49 khách sạn khác.
Trong tổng số 10.142 phòng, có 2 sao và 108 khách sạn 1 sao được phân loại và xếp hạng từ 1 đến 5 sao Ngoài ra, có 270 cơ sở lưu trú với 2.609 phòng đã đạt tiêu chuẩn kinh doanh du lịch.
2.1.3 Các đơn vị lữ hành và hướng dẫn viên du lịch
Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội du lịch tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, tỉnh hiện có 39 đơn vị hoạt động lữ hành, bao gồm 17 đơn vị lữ hành quốc tế.
Tỉnh hiện có 22 đơn vị lữ hành nội địa và 91 thẻ hướng dẫn viên du lịch đang hoạt động, bao gồm 35 thẻ hướng dẫn viên quốc tế và 56 thẻ hướng dẫn viên nội địa Số lượng này đang tăng đều qua các năm, phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch.
Bảng 2.3 Số doanh nghiệp lữ hành do Sở du lịch tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu quản lý Đơn vị tính: Doanh nghiệp
(Nguồn: Sở Du lịch tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, 2019)
Bảng 2.4 Số lượng hướng dẫn viên du lịch qua các năm Đơn vị tính: Người
(Nguồn: Sở Du lịch tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, 2019)
2.1.4 Các dự án du lịch
Đặc điểm khách du lịch MICE tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
Theo báo cáo thống kê các khảo sát về việc đánh giá đặc điểm du khách MICE tại tỉnh BR-VT do sở Du lịch nghiên cứu:
Đối tượng khách du lịch MICE tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chủ yếu nằm trong độ tuổi 35 – 44, chiếm 53% tổng số du khách được khảo sát, tiếp theo là nhóm tuổi 25 – 34 với tỷ trọng 24% Khách MICE trên 45 tuổi chiếm 12%, trong khi nhóm tuổi 15 – 24 chỉ chiếm 9% Đáng chú ý, tỷ lệ du khách nam là 56% và nữ là 44%.
Sản phẩm du lịch hội nghị, hội thảo, sự kiện và team building thu hút chủ yếu là những du khách có nghề nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh (27%), công chức viên chức (12%), và lao động trong doanh nghiệp (31%) Trong khi đó, tỷ lệ khách hàng là sinh viên và người nghỉ hưu chỉ chiếm khoảng 6%.
Khách du lịch MICE thường có trình độ học vấn cao, với 41% sở hữu bằng cao đẳng hoặc đại học và 7% có bằng sau đại học Ngoài ra, 22% du khách MICE có trình độ trung cấp, trong khi 11% còn lại thuộc nhóm có trình độ khác.
Khách du lịch MICE trong nước chủ yếu là tầng lớp trung lưu với thu nhập bình quân đạt 10.275.253 đồng, trong khi du khách nước ngoài có mức thu nhập bình quân là 4.423 USD.
Các điều kiện phát triển du lịch MICE tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
Du lịch MICE (Meetings, Incentives, Conventions, and Exhibitions) đang trở thành một trong những loại hình du lịch được các thành phố lớn đầu tư mạnh mẽ nhằm phát triển hiệu quả.
Bà Rịa – Vũng Tàu là một điểm đến nổi bật với thiên nhiên ưu đãi, tạo điều kiện lý tưởng cho sự phát triển ngành du lịch Nhờ vào những lợi thế này, tỉnh đã chú trọng phát triển du lịch, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm, và số lượng này đang ngày càng tăng lên.
Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT) nằm trong vùng Đông Nam Bộ, thuộc khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam, với vị trí chiến lược trên trục đường xuyên Á Tỉnh có hệ thống cảng biển, sân bay và mạng lưới đường sông phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương và phát triển kinh tế.
Bà Rịa - Vũng Tàu, nằm ở cửa ngõ ra biển Đông của miền Đông Nam Bộ, có kết nối giao thông thuận lợi với Thành phố Hồ Chí Minh và các khu vực lân cận thông qua hệ thống đường bộ, đường hàng không và đường thủy.
Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT) bao gồm hai phần chính: đất liền và hải đảo Tỉnh này có địa giới hành chính dài 16.33 km giáp Thành phố Hồ Chí Minh ở phía Tây, 116.5 km giáp Đồng Nai ở phía Bắc, và 29.26 km giáp Bình Thuận ở phía Đông, trong khi phía Nam và Tây Nam là biển Đông.
Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu sở hữu vị trí địa lý thuận lợi và thiên nhiên phong phú, tạo điều kiện lý tưởng cho sự phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch MICE.
Bà Rịa – Vũng Tàu có khí hậu nhiệt đới gió mùa, với nhiệt độ trung bình khoảng 27 độ C và sự biến động nhiệt độ trong năm không đáng kể Khu vực này nhận được từ 2.370 đến 2.850 giờ nắng mỗi năm, phân bổ đều trong các tháng.
Lượng mưa trung bình hàng năm ở khu vực này khoảng 1.600 mm, với sự phân bố không đều theo thời gian Nơi đây có hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, chiếm 90% tổng lượng mưa hàng năm do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam; và mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, chỉ chiếm 10% tổng lượng mưa với sự tác động của gió mùa Đông Bắc.
Nhiệt độ nước biển ít thay đổi, quanh năm nhiệt độ tầng mặt nước khoảng 24 –
29 0 C, nhiệt độ tầng dày khoảng 26.5 – 27 0 C
Khác với miền Trung và miền Bắc, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nằm trong vùng ít chịu ảnh hưởng của bão, điều này đã góp phần tạo nên sức hấp dẫn du lịch nổi bật cho địa phương và thu hút nhiều du khách.
Khí hậu Bà Rịa – Vũng Tàu mát mẻ, lý tưởng cho du lịch biển đảo, thu hút du khách MICE từ khắp nơi trong nước và quốc tế.
2.3.3 Tình hình chính trị – xã hội
Bà Rịa – Vũng Tàu là một thành phố trẻ, năng động và dễ tiếp nhận cái mới, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển ngành dịch vụ, đặc biệt là du lịch Người dân nơi đây thân thiện, cởi mở và hiếu khách, giúp du khách dễ dàng hòa nhập Tỉnh BR-VT và Việt Nam có lợi thế về chính trị ổn định và môi trường sống an toàn, mang lại cảm giác thoải mái cho du khách Sự ra đời của đội ngũ cảnh sát trật tự du lịch đã giảm thiểu tình trạng ăn xin và chèo kéo khách, góp phần nâng cao trải nghiệm du lịch tại Vũng Tàu.
VT phát triển du lịch MICE hiệu quả hơn
2.3.4.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên
2.3.4.1.1 Tài nguyên du lịch biển đảo
Bà Rịa – Vũng Tàu được thiên nhiên ban tặng nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch biển Nhằm khẳng định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn trong hiện tại và tương lai, tỉnh BR-VT đang thực hiện nhiều biện pháp để khai thác tiềm năng từ biển đảo.
Bờ biển dài 305,4 km, trong đó có khoảng 156 km bãi cát thoai thoải và nước xanh, lý tưởng cho việc tắm biển và phát triển các resort cao cấp, kết hợp với nhiều loại hình du lịch thể thao biển.
Côn Đảo, một huyện đảo thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, gồm 16 hòn đảo lớn nhỏ, nằm gần tuyến đường hàng hải quốc tế từ châu Âu sang châu Á, mang lại tiềm năng du lịch biển phong phú cho khu vực này.
Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu và Vườn Quốc gia Côn Đảo sở hữu hệ sinh thái biển và ven biển độc đáo, đa dạng với nhiều loài hải sản đặc sắc Nơi đây là điểm đến lý tưởng cho các hoạt động du lịch khám phá đại dương như lặn biển, câu cá, ngắm san hô và câu cá ngừ đại dương.
Tình hình du lịch MICE tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
Việt Nam, đặc biệt là Vũng Tàu, nổi bật với thiên nhiên tuyệt đẹp và di sản văn hóa phong phú, trở thành điểm đến tiềm năng cho du lịch MICE trong khu vực ASEAN Trong bối cảnh thế giới bất ổn, Việt Nam được biết đến là một điểm đến an toàn và thân thiện Theo Tổng cục Du lịch Việt Nam, du lịch MICE mang lại giá trị kinh tế cao gấp 6 lần so với du lịch thông thường, với mức chi tiêu trung bình của khách MICE từ châu Âu dao động từ 700 – 1.000 USD/ngày.
Ông Nguyễn Minh Mẫn, Trưởng phòng Truyền thông của Công ty Du lịch Vietravel, đánh giá rằng mức chi tiêu cho du lịch MICE tại Việt Nam hiện nay là 400 USD/ngày, và thực tế con số này có thể còn cao hơn.
Du lịch MICE thường thu hút đoàn khách lớn, có thể lên đến hàng ngàn người, với khả năng chi tiêu cao, do đó yêu cầu về chất lượng dịch vụ cũng rất cao Khách hàng thường lựa chọn khách sạn 4-5 sao và các khu resort cao cấp, đồng thời tour sau hội nghị cần được thiết kế riêng biệt Tuy nhiên, số lượng khách sạn đạt chuẩn tại nhiều thành phố còn hạn chế, và tình trạng kín chỗ tại các thành phố lớn khiến các hãng lữ hành gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu của khách MICE Sản phẩm MICE bao gồm nhiều dịch vụ, yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên từ lữ hành, vận chuyển đến lưu trú và tổ chức hội nghị, nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ tốt nhất.
Ông Mẫn nhấn mạnh rằng các thành phố và địa phương cần tập trung vào việc nâng cấp cơ sở hạ tầng du lịch, bao gồm khách sạn, nhà hàng, khu vui chơi và trung tâm hội nghị Đồng thời, họ cần nhanh chóng khắc phục những hạn chế trong dịch vụ dành cho đoàn khách du lịch MICE để tối đa hóa lợi nhuận và doanh thu từ loại hình du lịch này.
Bà Rịa – Vũng Tàu là thành phố du lịch nổi tiếng với nhiều lợi thế phát triển du lịch MICE, vượt trội hơn so với các thành phố khác trong vùng Với cảnh quan thiên nhiên đa dạng như biển Vũng Tàu, Côn Đảo, Hồ Tràm, cùng khí hậu ôn hòa, núi, biển, rừng nguyên sinh và suối nước nóng, đây là địa điểm lý tưởng cho các sự kiện MICE cao cấp Chỉ cách Thành phố Hồ Chí Minh hơn 100km, du khách có thể dễ dàng di chuyển trong khoảng 2 giờ bằng đường bộ hoặc 1 giờ 15 phút bằng đường thủy Sự thuận lợi này sẽ càng gia tăng khi sân bay quốc tế Long Thành dự kiến đi vào hoạt động vào năm 2020.
Đối với loại hình du lịch cao cấp MICE, Vũng Tàu cần cải thiện nhiều yếu tố quan trọng mà hiện tại chưa đáp ứng được Mặc dù có tiềm năng lớn, du lịch Vũng Tàu vẫn chưa phát triển tương xứng, với nhiều sản phẩm du lịch còn thiếu và yếu, và một số sản phẩm độc đáo chỉ mới ở giai đoạn khởi đầu Sự liên kết giữa các doanh nghiệp và sản phẩm du lịch về đêm cũng còn hạn chế Để thu hút du khách và giữ chân họ lâu dài, thành phố cần nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, đồng thời phát huy các di sản văn hóa thiên nhiên và di tích văn hóa, coi đây là nguồn tài nguyên quan trọng cho sự phát triển du lịch địa phương.
Các hạn chế phát triển du lịch MICE tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT) có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch MICE, nhưng vẫn chưa đủ điều kiện phục vụ một cách hiệu quả Việc tiếp đón đoàn khách MICE với số lượng lớn gặp khó khăn do thiếu cơ sở lưu trú đạt tiêu chuẩn Ngoài ra, còn nhiều hạn chế khác cần khắc phục để nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch MICE tại tỉnh.
VT đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm những hướng đi, giải pháp giải quyết triệt để, nhằm đẩy mạnh phát triển du lịch MICE
Mặc dù có nhiều điều kiện phát triển du lịch MICE nhưng ngành du lịch tỉnh BR-
Mặc dù lượt khách đến Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT) tăng, nhưng doanh thu du lịch, nộp ngân sách, số lượng khách lưu trú và thời gian lưu trú vẫn thấp hơn so với các địa phương khác Quy hoạch du lịch của tỉnh thiếu đồng bộ và chưa có các công trình tạo điểm nhấn, dẫn đến sản phẩm du lịch không đa dạng và thiếu tính cạnh tranh Ngoài ra, tỉnh cũng thiếu các khu tổ hợp du lịch lớn và nổi tiếng, cùng với việc chưa xây dựng kế hoạch đầu tư hạ tầng kỹ thuật cho dải du lịch ven biển Các thủ tục và chính sách về đầu tư, đất đai vẫn gặp khó khăn, làm giảm khả năng thu hút các nhà đầu tư vào dự án du lịch quy mô lớn Tình trạng thiếu dịch vụ du lịch hấp dẫn cũng là một rào cản trong việc thu hút du khách.
Nhiều dự án du lịch vẫn đang chậm triển khai và không đạt hiệu quả, trong khi hệ thống doanh nghiệp du lịch tại tỉnh chủ yếu nhỏ lẻ và thiếu các doanh nghiệp lớn, đặc biệt là trong lĩnh vực lữ hành Công tác thông tin, tuyên truyền và quảng bá du lịch chưa được thực hiện một cách rộng rãi và hiệu quả, dẫn đến việc tiếp cận thị trường khách quốc tế còn hạn chế Mặc dù ngành du lịch đã nỗ lực cải tiến hình thức và nội dung tuyên truyền, nhưng hiệu quả của các hoạt động trên báo chí vẫn chưa được đánh giá cao.
Sở du lịch tỉnh cùng cộng đồng dân cư đang đối mặt với những hạn chế lớn, gây ra nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm giải pháp hiệu quả Những vấn đề này là trở ngại chính mà cả hai bên cần vượt qua để phát triển du lịch bền vững.
2.5.1 Các cơ sở lưu trú còn rất ít
Thị trường khách MICE là một lĩnh vực đầy tiềm năng và hấp dẫn cho các cơ sở du lịch, nhờ vào việc khách MICE thường đi theo đoàn và với số lượng lớn, điều này mang lại lợi nhuận cao cho doanh nghiệp Khách MICE được biết đến với yêu cầu về chất lượng phục vụ cao và sẵn sàng chi trả cho các dịch vụ cao cấp từ các hệ thống nhà hàng và khách sạn.
Hiện nay, tỉnh BR-VT đang thiếu hụt các cơ sở lưu trú cao cấp phù hợp cho đoàn khách MICE, đặc biệt là tại thành phố Vũng Tàu, nơi số lượng phòng khách sạn tiêu chuẩn 4-5 sao còn rất hạn chế Điều này tạo ra một rào cản lớn trong việc tiếp đón đoàn khách MICE, khiến cho khả năng khai thác tiềm năng du lịch và đáp ứng nhu cầu cư trú của khách VIP chưa đạt yêu cầu Lãnh đạo tỉnh cần nhanh chóng xem xét và khắc phục tình trạng này để thu hút hơn nữa dòng khách cao cấp.
Biểu đồ 2.1 Thống kê khối khách sạn 4 – 5 sao tại các thành phố du lịch lớn
(Nguồn: Sở du lịch tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, 2018)
Toàn tỉnh hiện có 1.060 đơn vị lưu trú, với khoảng 14.172 phòng tại các khách sạn 1 – 5 sao và biệt thự biển, chủ yếu tập trung ở thành phố Vũng Tàu Tuy nhiên, chỉ có 17,6% cơ sở lưu trú đạt tiêu chuẩn từ 3 – 5 sao, phục vụ khách quốc tế và cao cấp Số lượng khách sạn 4 – 5 sao và biệt thự nghỉ dưỡng chỉ khoảng 800 căn, trong đó 500 căn khách sạn 5 sao đến từ hai dự án Pullman và Imperial Complex So với các thành phố biển khác như Nha Trang, Đà Nẵng và Phú Quốc, số lượng cơ sở lưu trú tại Vũng Tàu vẫn còn khiêm tốn.
Biểu đồ 2.2 Tỷ trọng khách sạn 4 - 5 sao trên tổng khách
(Nguồn: Sở du lịch tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, 2018)
Tỷ lệ phòng khách sạn 4 – 5 sao tại Vũng Tàu chỉ đạt 2.2%, thấp hơn nhiều so với Nha Trang, Phú Quốc và Đà Nẵng với tỷ lệ lần lượt là 9% và 15% Sự thiếu hụt nghiêm trọng về lượng phòng cao cấp đã dẫn đến tình trạng cháy phòng vào các dịp cuối tuần, đặc biệt là thứ 6, thứ 7 và chủ nhật Theo báo cáo của Savills, tỷ lệ lấp đầy của các khách sạn 4 – 5 sao tại Vũng Tàu trong 3 ngày cuối tuần đạt từ 90% đến 100%, tạo nên một kỷ lục mà không thành phố du lịch nào tại Việt Nam có thể sánh kịp.
Bảng 2.5 Bảng thống kê cơ sở lưu trú các Thành phố du lịch lân cận
Tỉnh/ Thành Khách sạn Homestay – Villa – Nhà nghỉ Thành phố
Hiện có 1.607 khách sạn được xếp hạng tiêu chuẩn từ 1 – 5 sao:
261 khách sạn 2 sao 1.224 khách sạn 1 sao
Có 190 nhà nghỉ đạt chuẩn phục vụ khách du lịch
Hà Nội Hiện có 1.156 khách sạn – trong đó có
299 khách sạn được xếp hạng từ tiêu chuẩn 1 – 5 sao
857 khách sạn chưa được xếp hạng
2.271 nhà nghỉ du lịch Đà Nẵng Hiện tại, Đà Nẵng có 828 cơ sở lưu trú, với quy mô 38.006 phòng, trong đó:
45 khách sạn 4 sao Còn lại từ 3 sao trở xuống
Khánh Hòa Hiện có 415 khách sạn được xếp hạng 1
Hiện nay có 201 khách sạn, quy mô 9.988 phòng, cụ thể:
(Nguồn: Sở du lịch các Thành phố, 2019)
Thành phố Vũng Tàu nổi bật với mật độ khách sạn 1-2 sao cao nhất, bao gồm 49 khách sạn 2 sao và 108 khách sạn 1 sao, cùng với hệ thống nhà nghỉ đạt chuẩn, tạo nên một trong những thị trường kinh doanh sôi động nhất.
Khách sạn Pullman là thương hiệu quốc tế đầu tiên xuất hiện tại Thành phố Vũng Tàu, cung cấp 356 phòng cao cấp Trong khi đó, Imperial đã hoàn thiện 200 căn hộ thuộc dự án the IMPERIAL Hotel & Residences vào năm 2018, nâng tổng số phòng tại đây lên 314 phòng (bao gồm 144 phòng khách sạn và 200 phòng căn hộ) Khu vực Bãi Sau Vũng Tàu hiện có 03 khách sạn tiêu chuẩn 5 sao, cạnh tranh trực tiếp với số lượng phòng gần như tương đương nhau.
Theo báo cáo nghiên cứu thị trường du lịch Bà Rịa – Vũng Tàu năm 2019, thành phố Vũng Tàu có 16 khách sạn 4 sao với hơn 2000 phòng, trong đó khu vực Bãi Sau chiếm 882 phòng, tương đương 67% tổng số phòng Phân khúc khách sạn 4 sao là lớn nhất trong phân khúc cao cấp tại BR-VT, chiếm 47% tổng số phòng cao cấp Hoạt động kinh doanh của các khách sạn này khá khả quan, với công suất thuê đạt hơn 50% nhờ vào tính linh hoạt và khả năng cạnh tranh của thị trường.
Số lượng khách sạn và nhà hàng tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đủ khả năng tiếp đón đoàn khách MICE từ hàng trăm đến hàng ngàn người là rất hạn chế.
Bảng 2.6 Bảng thống kê các khách sạn, nhà hàng có khả năng đón từ 300 khách hội nghị trở lên
STT Khách sạn Lượng phòng
3 The Grand Ho Tram Strip 541
(Nguồn: Tác giả tổng hợp, 2020)
Với sự gia tăng không ngừng của lượng khách du lịch, việc tiếp đón đoàn khách MICE lên đến hàng trăm, hàng ngàn người trở nên khó khăn do số lượng phòng hiện có hạn chế Để đáp ứng nhu cầu lưu trú trong tương lai gần, Vũng Tàu cần khoảng 6000 phòng khách sạn 4-5 sao.
2.5.2 Số lượng các trung tâm hội nghị, hội thảo trên địa bàn tỉnh
Du lịch MICE tại thành phố Vũng Tàu đã phát triển mạnh mẽ, trở thành sản phẩm du lịch có doanh thu cao nhờ vào sự ra đời của Khách sạn Pullman với trung tâm Hội nghị hiện đại, được đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng trên diện tích gần 3 héc ta Bên cạnh đó, Khách sạn Malibu, CAO, Marina Bay và Trung tâm Hội nghị Hera Palace cũng đã hoạt động trong những năm gần đây, đáp ứng nhu cầu tổ chức các sự kiện MICE và thu hút khách quốc tế có mức chi tiêu cao Trung bình mỗi năm, các khách sạn và nhà hàng tại đây đón hàng ngàn lượt khách, trong đó dịch vụ du lịch MICE tăng trưởng từ 25-30% hàng năm.
Cụm khách sạn Grand – Palace tại Thành phố Vũng Tàu là điểm đến lý tưởng cho du lịch MICE, với hệ thống phòng họp có sức chứa từ 60-600 người và trang thiết bị hiện đại Đáp ứng nhu cầu tổ chức hội thảo, hội nghị, khách sạn còn cung cấp các dịch vụ nghỉ dưỡng như hồ bơi, tennis, phòng gym, spa và ẩm thực, tạo điều kiện thuận lợi cho du khách thư giãn Sự ổn định và tăng trưởng lượng khách lưu trú cho thấy sức hấp dẫn của nơi này Ngoài ra, các khách sạn như Sammy, Cap Saint Jacques, và DIC Star cũng đầu tư vào hệ thống phòng họp và dịch vụ để thu hút thêm khách hàng trong lĩnh vực du lịch MICE.