SKKN: Một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm đổi mới PPDH ở trường THPT số 2 Bảo Yên trong giai đoạn hiện nay

Loài người đang chứng kiến sự đổi thay nhanh chóng và sâu sắc về mọi mặt của xã hội. Vấn đề đặt ra cho giáo dục là cần phải đổi mới chiến lược đào tạo con người, đặc biệt cần đổi mới phương pháp dạy học (PPDH). Bài SKKN Một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm đổi mới PPDH ở trường THPT, mời quý vị tham khảo.

S GIÁO D C VÀ ÀO T O LÀO CAI

3.3 Bi n pháp 3: T ng c ng QL ho t đ ng d y h c… 20 3.4 Bi n pháp 4: T ng c ng QL ho t đ ng h c t p c a h c sinh 22

3.5 Bi n pháp 5: Ph i h p ch t ch ho t đ ng c a H i 23 3.6 Bi n pháp 6: m b o các đi u ki n thi t y u v CSVC… 23

3.7 Bi n pháp 7: T ng c ng vi c t o đ ng l c 23

PH N M U

1 LÝ DO CH N TÀI

Loài ng i đang ch ng ki n s đ i thay nhanh chóng và sâu s c v m i

m t c a xã h i V n đ đ t ra cho giáo d c là c n ph i đ i m i chi n l c

đào t o con ng i, đ c bi t c n đ i m i ph ng pháp d y h c (PPDH), theo

h ng đào t o ngu n nhân l c n ng đ ng sáng t o, nh m t o ra n ng l c n i sinh cho m i con ng i, đ ng th i t o nên đ ng l c cho s phát tri n kinh t

xã h i

Lu t giáo d c, đi u 24.2 đã ghi rõ: “Ph ng pháp giáo d c (PPGD) ph thông ph i phát huy tính tích c c, t giác, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh; phù h p v i đ c đi m c a t ng l p h c, môn h c; b i d ng ph ng pháp (PP) t h c, rèn luy n k n ng v n d ng ki n th c vào th c ti n, tác đ ng

đ n tình c m, đem l i ni m vui, h ng thú h c t p cho h c sinh

Trong nh ng n m h c g n đây B GD T đ u có ch th v nhi m v c a toàn ngành nêu rõ m t trong các n i dung c n t p trung ch đ o th c hi n là:

“Ti p t c th c hi n đ i m i ch ng trình, n i dung, PPGD t t c các b c

h c, ngành h c”

M c dù đã có nhi u c g ng, nh ng đ n nay s chuy n bi n v PPDH các tr ng THPT trong t nh Lào Cai nói chung và tr ng THPT s 2 B o Yên nói riêng v n còn b t c p Ph bi n v n là cách d y truy n th m t chi u

ph i h p v i gi ng gi i xen k v n đáp H c sinh v n đang là nh ng th c th

th đ ng, nghe, ghi nh và tái hi n

Có nhi u nguyên nhân làm h n ch quá trình đ i m i PPDH, song chúng tôi cho r ng nguyên nhân chính không ph i do đ i ng giáo viên ch a nh n

th c đúng v v n đ này Ti p c n v i đ i ng giáo viên có th th y đa s h

đ u tâm huy t, mong mu n đ i m i, nh ng l i lúng túng không bi t nên đ i

m i cái gì, đ i m i nh th nào và b t đ u t đâu?

h c, ch a l a ch n nh ng n i dung đ i m i thi t th c và có tr ng tâm, ch a

t ch c quá trình đ i m i m t cách khoa h c và h u hi u

Vì th ch a đ đ t o nên m t b c chuy n bi n th c s v đ i m i PPDH

T nh ng lý do trên, chúng tôi ch n đ tài nghiên c u là: “ M t s bi n pháp qu n lý c a Hi u tr ng nh m đ i m i PPDH tr ng THPT s 2

B o Yên trong giai đo n hi n nay”

qu n lý PPDH đ c hình thành và phát tri n cùng v i s hình thành và phát tri n c a l ch s xã h i loài ng i

Ngay t th i c đ i, t t ng qu n lý PPDH đã đ c th hi n trong nh ng quan đi m c a các nhà tri t h c đ ng th i là nh ng nhà giáo d c Xôc rat ( 469 – 399 tr c CN) m t trong nh ng nhà tri t h c ph ng Tây, đã đ xu t và th c

hi n m t PPDH mà ng i đ i g i là “ PP Xôc rat”, đó chính là PP đàm tho i

trong d y h c dang đ c s d ng cho đ n ngày nay Kh ng T ( 551 – 479

tr c CN) m t nhà tri t h c – nhà giáo d c ph ng ông l i r t coi tr ng tính tich c c c a h c sinh trong d y h c Ông nói : “ Không gi n vì mu n bi t thì

không g i m cho, không b c vì không rõ thì không bày v cho V t có b n góc,

b o cho bi t m t góc mà không suy ra đ c ba góc kia thì không d y n a”

Nh ng t t ng trên đây còn nguyên giá tr cho các ch th qu n lý PPDH trong

th i đ i ngày nay

Th k XXI, cùng v i s phát tri n m nh m c a cu c cách m ng khoa

h c và công ngh ( KH & CN), giáo d c th gi i đã tr i qua ba cu c c i cách, theo đó là các cu c c i cách v PPDH c bi t cu c c i cách l n hai vào nh ng

n m 50 và cu c c i cách l n ba vào nh ng n m 80 đã nh n m nh nhi u đ n v

đ đ i m i PPDH theo h ng phát huy tính tích c c, ch đ ng, sáng t o c a

ng i h c

Vi t nam ngay t nh ng ngày đ u c a n n giáo d c Cách m ng, trong

th g i cho h c sinh nhân ngày khai tr ng tháng 9 n m 1945, Bác H đã vi t: “

T gi phút này tr đi, các cháu b t đ u đ c h ng m t n n giáo d c hoàn toàn

Vi t Nam…làm phát tri n hoàn toàn n ng l c s n có c a các cháu” B c th

m c tiêu đ ra i v i giáo d c – nhà tr ng, qu n lý th c ch t là s tác đ ng

m t cách khoa h c c a ch th qu n lý đ m h th ng giáo d c nh m làm cho h

v n hành đ n m t tr ng thái m i có ch t l ng cao h n

- Qu n lý ph ng pháp d y h c (PPDH) :

+ PPDH là m t trong các thành t quan tr ng c a quá trình d y h c Cùng

m t n i dung d y h c, trong nh ng hoàn c nh và đi u ki n t ng t nhau,

nh ng có h c sinh thích thú, tích c c h c t p hay không, có đ l i d u n đ m nét trong tâm h n và kh i d y trong lòng h c sinh nh ng tình c m sáng t o hay không , ph n l n ph thu c vào PPDH

PPDH luôn đ c đ t trong m i quan h gi a các thành t c a quá trình

d y h c, đó là m i quan h gi a M c tiêu - N i dung – Ph ng pháp – Ph ng

đ ng, t ch c và đi u hành, ki m tra, đánh giá, ph i h p các l c l ng ngoài nhà tr ng

1.1.3 Ch c n ng, ph ng ti n và yêu c u c a Hi u tr ng tr ng THPT đ i v i công tác qu n lý PPDH

- Ch c n ng Qu n lý c a Hi u tr ng tr ng THPT

Xu t phát t quan đi m: “ Ph ng ti n c a qu n lý là nh ng gì ch th

qu n lý s d ng trong ho t đ ng qu n lý đ đ t đ c m c tiêu qu n lý” Do đó các ph ng ti n qu n lý PPDH ch y u c a Hi u tr ng bao g m: ch đ nh GD – T (Lu t giáo d c, Chi n l c phát tri n GD – T, chính sách, ch đ , đi u

l , qui ch , ch th n m h c ), b máy t ch c và nhân l c d y h c, ngu n tài

l c - v t l c d y h c, h th ng thông tin và môi tr ng d y h c

Ho t đ ng QL PPDH ph thu c vào vi c Hi u tr ng s d ng các y u t

ph ng ti n qu n lý, đó là: hi u l c c a ch đ nh GD – T, n ng l c ho t đ ng

c a b máy t ch c và nhân l c d y h c, giá tr và tác d ng c a ngu n tài l c –

v t l c d y h c, ch t l ng c a h th ng thông tin và môi tr ng d y h c

- Yêu c u đ i v i Hi u tr ng:

V i nh ng nhi m v , quy n h n c a Hi u tr ng đ c qui đ nh trong lu t giáo d c và đi u l tr ng THPT, ng i Hi u tr ng ph i th hi n t t vai trò sau đây:

+ Là nhà qu n lý, là ng i đ i di n nhà n c v m t hành chính, th c thi các ho t đ ng qu n lý tr ng h c d a trên c s c a pháp lu t

+ Là ng i t ch c trong th c ti n, luôn tìm tòi đ i m i ho t đ ng qu n

1.1.4 N i dung đ i m i PPDH tr ng THPT

i m i PPDH đang là tr ng tâm chú ý c a các c p qu n lý c ng nh

Hi u tr ng nhà tr ng Trong th i đ i ngày nay, khi KH &CN đang phát tri n

m nh m , khi h i nh p đang tr thành xu th toàn c u, thì vi c đào t o ngu n nhân l c n ng l c, sáng t o là đi u ki n t n t i c a m i qu c gia, m i dân t c

Vì v y, “ i m i d y h c, phát huy t duy sáng t o và n ng l c t đào t o c a

ng i h c là t t ng chi n l c đào t o con ng i c a Giáo d c Vi t nam

i m i không ph i là thay đ i toàn b PPDH đã có, mà ph i trên c s phát huy nh ng y u t tích c c c a PPDH hi n nay, t ng b c áp d ng nh ng PPDH tiên ti n và ph ng ti n d y h c phù h p nh m thay đ i cách th c d y

h c, thay đ i PP h c t p c a h c sinh, chuy n t h c t p th đ ng sang tích c c,

ch đ ng, sáng t o, t ng b c chuy n d n PPDH theo h ng bi n quá trình đào

t o thành quá trình t đào t o, bi n quá trình d y h c thành quá trình t h c

Ho t đ ng đ i m i PPDH di n ra dài lâu, là ho t đ ng sáng t o hàng ngày

c a c th y và trò và vì v y, đ đ m b o đ i m i PPDH có k t qu , ph i có đ nh

h ng đúng

N i dung c b n v đ i m i PPDH hi n nay là đ i m i cách d y c a th y,

đ i m i cách h c c a trò, đ i m i m i quan h th y trò trong d y h c, t ng

c ng m i quan h gi a trí tu và tâm h n, gi a t duy và c m xúc trong d y

h c C th tr c m t, trong m i ti t h c c n ph i làm cho h c sinh đ c : Ho t

đ ng nhi u h n, th c hành nhi u h n, th o lu n nhi u h n, suy ngh nhi u h n

M c tiêu v nâng cao ch t l ng đào t o

M c tiêu v xây d ng đ i ng tr thành t p th dân ch , đ ng thu n, có k lu t và trách nhi m cao, đ v s l ng, đ ng b v c c u

và không ng ng đ c nâng cao trình đ chính tr , chuyên môn, nghi p v ;

M c tiêu v xây d ng c s v t ch t, thi t b ph c v cho ho t đ ng giáo d c khác;

M c tiêu v xây d ng h th ng chính tr tr ng h c v ng m nh, nâng cao hi u l c, hi u qu qu n lý;

M c tiêu v xây d ng m i quan h gi a nhà tr ng và các l c

l ng xã h i tham gia giáo d c, th c hi n t t công tác xã h i hoá giáo d c trên đ a bàn

Trong đó m c tiêu nâng cao ch t l ng GD& T là m c tiêu tr ng tâm,

c b n c a nhà tr ng, hi n nay c n đ c u tiên tr c nh t Tuy nhiên, mu n

H i cha m h c sinh và các l c l ng khác ngoài nhà tr ng;

Tuy nhiên, khi tri n khai ho t đ ng c a các t ch c, th c t công vi c c a

- KH tri n khai các chuyên đ v

GD hs

gi ; Ki m tra, đánh giá hs; T b i

d ng

h c t p; KH

h ng ng các phong trào thi đua

h c; T ng

k t sáng ki n kinh nghi m

- N n p sinh

ho t t ; N

n p qu n lý HS; T ch c các câu l c

b , sinh ho t ngo i khoá

d y h c; Ch

đ o vi c t

b i d ng

Phát đ ng phong trào thi đua; B i

d ng PP t

h c; Tham gia ngo i khoá, dã ngo i, gi i trí

t ;Ki m tra đánh giá GV

- Ki m tra đánh giá thi đua t p th , các nhân hs

Ki m tra toàn

di n; Ki m tra theo chuyên đ

- ánh giá,

t ng k t thi đua, khen

th ng

- T ch c báo cáo đi n hình v PP

1.2 C S PHÁP LÝ

- H ng d n th c hi n nhi m v n m h c 2005 – 2006 c a B GD& T (6744/BGD& T – GDTH)(14-8-2005): “T ng c ng ch đ o đ i m i PPDH theo h ng phát huy tính tích c c, sáng t o, ch đ ng h c t p c a h c sinh, t o

đi u ki n c n thi t và yêu c u giáo viên v n d ng sáng t o các PPDH Vi c đ i

m i càn g n v i khai thác, s d ng thi t b giaó d c trên c s bám sát n i dung

sách giáo khoa, yêu c u b môn v ki n th c k n ng”

“… i v i các b môn khoa h c th c nghi m ph i b o đ m th c hi n đ y đ các bài thí nghi m, th c hành qui đ nh theo ch ng trình, sách giáo khoa.”

- i u 28 Lu t giáo d c qui đ nh: “ Ph ng pháp gi ng d y ph thông ph i phát huy tính tích c c, t giác, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh, phù h p v i đ c

đi m c a t ng l p h c, môn h c, b i d ng ph ng pháp t h c, kh n ng làm theo nhóm; rèn luy n k n ng v n d ng ki n th c vào th c t ; tác đ ng đ n tình

c m, đem l i ni m vui, h ng thú h c t p cho h c sinh”

- i u l tr ng THPT qui đ nh nhi m v và quy n h n c a Hi u tr ng:

T ch c b máy nhà tr ng :

+ Xây d ng k ho ch và t ch c th c hi n nhi m v n m h c;

+ Qu n lý giáo viên, nhân viên, h c sinh, qu n lý chuyen môn, phân công công tác, ki m tra đánh giá vi c th c hi n nhi m v c a giáo viên, nhân viên;

+ Qu n lý và t ch c giáo d c h c sinh;

+ Qu n lý hành chính, tài chính, tài s n c a nhà tr ng;

+ Th c hi n các ch đ chính sách c a Nhà n c đ i v i giáo viên, nhân viên,

h c sinh, t ch c th c hi n qui ch dân ch trong ho t đ ng c a nhà tr ng

- V n ki n i h i đ i bi u toàn qu c l n IX - ng c ng s n Vi t nam: “ i

m i PP d y và h c, phat huy t duy sáng t o và n ng l c t đào t o c a ng i

h c”

- M c tiêu giáo d c đ n n m 2010: “ i m i m c tiêu, n i dung, ph ng pháp,

ch ng trình giáo d c các c p, b c h c và trình đ đào t o; Phát tri n đ i ng nhà giáo, đáp ng yêu c u v a t ng qui mô, v a nâng cao ch t l ng, hi u qu

và đ i m i PP d y - h c; i m i qu n lý giáo d c đào t o, t o c s pháp lý và phát huy n i l c phát tri n giáo d c”

- Ch th 40 – CT/T v vi c xây d ng, nâng cao ch t l ng đ i ng nhà giáo va cán b qu n lý giáo d c: “ c bi t đ i m i m nh m và c b n PPGD nh m

kh c ph c l i truy n th m t chi u, n ng lý thuy t, ít khuy n khích t duy sáng

t o; b i d ng n ng l c t h c, t nghiên c u, t gi i quy t v n đ , phát tri n

nh ng khó kh n mà các tr ng THPT đang g p ph i đ th c hi n đ i m i PPDH là do trình đ giáo viên không đ ng đ u, m t b ph n giáo viên ch a

nh n th c sâu s c vi c c n thi t ph i đ i m i ph ng pháp; m t b ph n giáo viên còn h n ch v n ng l c chuyên môn, nghi p v ; c s v t ch t k thu t còn thi u, ch m đ c hi n đ i hoá, công tác ph i h p gi a nhà tr ng, gia đình

và xã h i còn h n ch là nguyên nhân quan tr ng nh h ng đ n ch t l ng d y

h c Trong các báo cáo t ng k t n m h c và H i ngh giao ban các Hi u tr ng

th ng xuyên đ c p t i v n đ đ i m i ph ng pháp Tuy đã có nhi u bi n pháp đã đ c đ a ra th o lu n bàn b c, có nhi u đ t t p hu n v đ i m i

ph ng pháp nh ng vi c đ i m i tr ng v n còn g p nhi u lúng túng

CH NG II TH C TR NG QU N LÝ I M I PPDH

1 Th c tr ng đ i m i PPDH

1.1 V ho t đ ng gi ng d y c a giáo viên

- th c hi n đ c s đ i m i PPDH trên l p thì công vi c đ u tiên c n

ph i đ i m i đó là so n bài Hi n nay s giáo viên trong tr ng thành th o k

n ng so n bài theo h ng phát huy tính đ c l p, ch đ ng c a h c sinh trong

d y h c r t ít, trong đó t p trung ch y u vào k n ng thi t k h th ng câu h i, các k n ng khác đang còn khá lúng túng

ít h n

1.2 V v n đ t h c c a h c sinh

Ph ng pháp h c t p c a h c sinh đang n ng v nghe, ghi nh và tái hi n, các

k n ng t h c nh k n ng phân tích, t ng h p, khái quát v n đ , k n ng th c hành, k n ng đ c sách, nghiên c u tài li u ch m c đ trung bình và y u

1.3 V s d ng thi t b d y h c (TBDH) và các ph ng ti n k thu t

hi n đ i trong d y h c

M c dù trang thi t b c s v t ch t c a nhà tr ng khá đ y đ - có các phòng

b môn, phòng đa n ng v i khá đ các ph ng ti n hi n đ i, nh ng vi c s d ng các ph ng ti n đó đang còn h n ch , và ch a đ c quan tâm nhi u,ch a s

ch a t p trung vào nh ng v n đ c th , thi t th c Vi c nghiên c u n i dung

c a sách giáo khoa ch a đ c quan tâm

2.2 V qu n lý ho t đ ng c a t ch nhi m và các đoàn th trong nhà

tr ng

Công tác ch nhi m l p và ho t đ ng oàn đ c xem là nh ng ho t đ ng quan

tr ng nh m QL, t ch c t t ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a h c sinh Trong

tr ng đ u đã có qui đ nh c th v n n p ho t đ ng, xây d ng nh ng tiêu chí đánh gía thi đua hàng tu n, tháng, n m đ i v i t p th h c sinh Tuy nhiên, ho t

đ ng c a các t ch c trên còn nghèo nàn v n i dung sinh ho t, đ n đi u, l p l i

v hình th c, gò ép h c sinh vào khuôn phép, ch a gây đ c s h ng thú, ch a

t khâu chu n b bài, lên l p, ch m ch a, đánh giá k t qu h c t p c a h c sinh

c ng nh các ho t đ ng gioá d c khác Song vi c đ a các tiêu chí v đ i m i

PPDH vào nh ng qui đ nh đó còn h n ch Nh ng n i dung QL th c ch t v n theo l i c , ngh a là nh ng yêu c u v đ i m i PPDH ch a đ c đ t ra đ ng

m c, ch a đ c qui đ nh m t cách c th , rõ ràng, mang tính pháp lý cao đ

th c hi n Vi c b i d ng, rèn luy n các k n ng d y h c theo h ng đ i m i PPDH còn ít đ c th c hi n Công tác ki m tra, đánh giá k t qu h c t p c a

h c sinh ch m đ i m i, ch a khuy n khích cách t h c, thông minh sáng t o, vì

t t Tuy nhiên, vi c ph i h p ho t đ ng c a h i cha m h c sinh ch a có tác

d ng m nh đ n vi c đ i m i PPDH c a th y và trò Vi c t ch c các ho t đ ng

t v n cho cha m hoc sinh v PP d y con t h c, PP giáo d c h c sinh t i gia đình, c ng đ ng còn r t h n ch Nhà tr ng ch a đóng vai trò ch đ ng trong

vi c ph i h p gia đình v i nhà tr ng và t v n cho h đ h tr h c sinh hoc

t p Vì v y ch t l ng d y h c ph n l n ph thu c vào PPDH c a giáo viên nhà tr ng

3 Nh n đ nh chung v th c tr ng QL đ i m i PPDH c a Hi u tr ng

* u đi m:

- Hi u tr ng và h u h t giáo viên đ u nh n th c đúng đ n v tính c p thi t c a

vi c đ i m i PPDH hi n nay, đ u nh n th c đ c vai trò quan tr ng c a t b môn trong vi c t ch c các ho t đ ng đ i m i PPDH nh m nâng cao ch t l ng

d y h c

- Hi u tr ng đã ch đ o các t chuyên môn tri n khai m t s chuyên đ , t ch c

th c t p, thao gi ng, rút kinh nghi m v đ i m i PPDH, b i d ng các ki n th c

và rèn luy n các k n ng d y h c theo tinh th n đ i m i cho đ i ng giáo viên, xây d ng các chu n đánh giá ch a đ ng m t s tiêu chí v đ i m i PPDH c a