Giáo án Ngữ văn 12 tuần 12: Đọc thêm: Tiếng hát con tàu

Mời quý thầy cô và các bạn tham khảo Giáo án Ngữ văn 12 tuần 12: Đọc thêm: Tiếng hát con tàu để nâng cao kĩ năng và kiến thức soạn giáo án theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình dạy học. Giáo án Ngữ văn 12 tuần 12: Đọc thêm: Tiếng hát con tàu được soạn với hình thức 3 cột phù hợp quy định bộ GD và nội dung súc tích giúp học sinh dễ dàng hiểu bài học hơn.

TIẾNG HÁT CON TÀU – Chế Lan Viên

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh

- Kiến thức: Hiểu được diễn biến tâm trạng của nhân vật trữ tình: lời giục giã thôi thúc, bày tỏ trực tiếp tình cảm qua dòng hoài niệm và khát vọng lên đường; Nắm được nghệ thuật thơ giàu triết lí, suy tưởng

- Kĩ năng: Rèn thêm kĩ năng đọc hiểu thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại

- Thái độ: Yêu mến và tìm đọc thơ kháng chiến Khơi dậy, phát huy tình yêu

thương quê hương đất nước trong mỗi HS

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

- Giáo viên : SGK,SGV, tài liệu tham khảo, thiết kế bài soạn,

- Học sinh : SGK, vở soạn, vở ghi

III Tiến trình giờ dạy:

1 Kiểm tra bài cũ:

- Cuộc sống nhân dân Cao Bắc Lạng, tội ác của Pháp được diễn tả như thế nào?

- Niềm vui về làng được thể hiện có gì đặc biệt?

- Nghệ thuật của bài thơ mang màu sắc dân tộc như thế nào?

2 Bài mới:

Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản

HĐI Hướng dẫn HS tìm hiểu vài

nét về tg và tác phẩm

- HS đọc phần tiểu dẫn trong sgk.

- Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh

ntn? Có vị trí gì trong quá trình

sáng tác của nhà thơ?

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả: Xem sgk trang 142

2 Tác phẩm:

-1958-1960 có phong trào vận động nông dân miền xuôi lên TB xd kinh tế xh-> xuất phát điểm để CLV thể hiện khát vọng về với nd, đất nước với những kỉ niệm ân tình của cuộc kháng chiến chống Pháp -Trích từ tập “Ánh sáng và Phù sa” đánh dấu bước trưởng thành nghệ thuật của nhà thơ từ “thung lũng đau thương” sang “cánh đồng vui” CM

HĐII Hướng dẫn đọc thêm

- Hình ảnh con tàu và TB

ngoài ý nghĩa cụ thể còn

mang ý nghĩa biểu tượng

Vậy ý nghĩa đó là gì? Căn

cứ vào nội dung bài thơ hãy

cắt nghĩa nhan đề và bốn

câu đề từ?

- Bố cục của bài thơ? Nêu ý

chính của từng đoạn? Bố

cục đó thể hiện sự vận động

tâm trạng của chủ thể trữ

tình ntn?

- Niềm hạnh phúc lớn lao khi

gặp lại nhân dân được thể

hiện trong khổ thơ nào?

II Hướng dẫn đọc thêm:

1 ý nghĩa biểu tượng, nhan đề, lời đề từ của bài thơ.

- Con tàu: Biểu tượng cho tâm hồn nhà thơ đang khao khát lên đường, vượt ra khỏi cuộc sống quẩn quanh để đến với cuộc đời rộng lớn

- Tây Bắc: là biểu tượng của cs lớn của nd và đất nước, là cội nguồn của cảm hứng nghệ thuật, của hồn thơ và sáng tạo thơ ca

- Nhan đề: Bài thơ ban đầu có tên là “Con tàu lên TB” -> “Tiếng hát con tàu” => Khúc hát lên đường rạo rực

mê say Khúc hát tìm đến với cội nguồn của sự sống, cội nguồn của hồn thơ, của sự hồi sinh nghệ thuật -Đề từ: Thể hiện khát vọng về với nhân dân, với đất nước; là tiếng nói trong sáng, đẹp đẽ của tâm hồn và được thể hiện đầy sáng tạo

2 Bố cục, diễn biến tâm trạng nhà thơ

* Bố cục: Chia làm 3 phần:

- Đ1: (2 khổ đầu) Sự trăn trở và lời giục giã mời gọi lên đường

- Đ2: (9 khổ tiếp) Niềm hp & khát vọng về với nd, gợi những kn sâu nặng đầy tình nghĩa trong những năm kc

- Đ3: Khúc hát lên đường sôi nổi tin tưởng và say mê

* Diễn biến tâm trạng: Đoạn đầu là lời giục giã với những câu hỏi ngày càng dồn dập tăng tiến Đoạn 2 trực tiếp bày tỏ tcảm và dòng hoài niệm đầy ân tình

về nd trong những năm kc – giọng thơ trầm lắng Đoạn cuối mang âm hưởng của khúc hát lên đường dồn dập, lôi cuốn bay bổng

3 Niềm hạnh phúc lớn lao khi gặp lại nhân dân

- Tác giả sử dụng liên tiếp những hả được so sánh

+ Vẻ đẹp thơ mộng mượt mà: nai về suói cũ, cỏ đón

Phân tích đặc sắc về nghệ

thuật của khổ thơ đó?

- Hình ảnh nhân dân trong kỉ

niệm của nhà thơ được gợi

lên qua hả những con người

cụ thể nào? Phân tích

những khổ thơ nói về những

kỉ niệm đó để làm rõ sự gắn

bó và lòng biết ơn sâu nặng

của nhà thơ với nhân dân?

HS thảo luậnnhóm

- Hãy tìm những câu thể hiện

rõ chất suy tưởng và triết lí

trong thơ CLV

giêng hai, chim én gặp mùa + Sự hoà hợp giữa nhu cầu, khát vọng của bản thân

với hiện thực: trẻ thơ đói lòng gặp sữa, nôi ngừng

gặp cánh tay đưa

-> nhấn mạnh niềm vui, hp tột độ và ý nghĩa sâu xa của việc trở về với nd Về với nd khong chỉ là niềm vui, niềm khao khát mà còn là một lẽ tự nhiên phù hợp với quy luật Về với nd là về với ngọn nguồn bất tận của sự sống, về với ngọn nguồn của sự sáng tạo

nt, về với những gì thân thiết, sâu nặng của lòng mình

4 Hình ảnh nhân dân trong kỉ niệm của nhà thơ

-Tình cảm gắn bó với những con người cụ thể:

+ Đó là người anh du kích + Đó là thằng em liên lạc

+ Đó là bà mẹ như con

+ Đó là em(nhớ rét,t/y như cánh kiến => Những kỷ niệm gần gũi chân thực, khẳng định tình cảm với nhân dân

- Cách xưng hô bộc lộ tc thân tình ruột thịt

5 Những câu thơ thể hiện rõ chất suy tưởng và triết

lí trong thơ CLV

“Nhớ bản sương …ty làm đất lạ hoá quê hương”

Ty không giới hạn trong ty đôi lứa mà còn là sự kết tinh của những tc sâu nặng đối với quê hương đất nước Ty đã biến những miền đất xa lạ trở thành thân thiết như quê hương, hoá thành máu thịt tâm hồn ta Triết lí được rút ra từ chính tâm hồn của nhà thơ

3 Củng cố:

Bài thơ Tiếng hát con tàu của Chế Lan Viên làm sống lại không khí những ngày

xây dựng đất nước những năm 60 của thế kỉ XX

4 Hướng dẫn tự học: