-Nhaän dieän ñöôïc nhöõng ñôn vò ngoân ngöõ chung,phaùt hieän vaø phaân tích neùt rieâng,saùng taïo cuûa caù nhaân trong lôøi noùi,bieát söû duïng ngoân ngöõ moät caùch saùng taïo khi c[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT ĐẠ TÔNG G.A Ngữ Văn 11 Nguyễn Thị Bé Hương
TIẾT :3 Ngày dạy:18/8/2010
Tiếng việt:
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
-Hiểu được mqhệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội và lời nói riêng của cá nhân,những biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ xã hội và cái riêng trong lời nói cá nhân
-Nhận diện được những đơn vị ngôn ngữ chung,phát hiện và phân tích nét riêng,sáng tạo của cá nhân trong lời nói,biết sử dụng ngôn ngữ một cách sáng tạo khi cần thiết
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KĨ NĂNG,THÁI ĐỘ.
1.Kiến thức:
.Mqhệ giữa ngôn ngữ chung của xã hội và lời nói cá nhân.
-Những biểu hiện của mqhệ giữa cái chung và cái riêng.
2.Kĩ năng:
-Nhận diện và phân tích những đơn vị và quy tắc ngôn ngữ chung trong lời nói.
-Phát hiện và phân tích nét riêng,nét sáng tạo của cá nhân trong lời nói.
-Sử dụng ngôn ngữ chung theo đúng những chuẩn mực của ngôn ngữ XH.
-Bước đầu biết sử dụng sáng tạo ngôn ngữ chung để tạo nên lời nói có hiệu quả giao tiếp tốt và có nét riêng của cá nhân.
3.Thái độ:
-Tự hào về vốn ngôn ngữ dân tộc.Ý thức nói đúng,viết đúng và có sáng tạo góp phần làm
phong phú thêm vốn ngôn ngữ chung của XH
C.PHƯƠNG PHÁP.
- Nêu vấn đề,phát vấn,phân tích ngữ liệu
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1.Ổn định lớp: ………
………
2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS.
3.Bài mới: Ngôn ngữ chung của XH và lời nói của cá nhân có mối qhệ với nhau.Vậy
mqhệ ấy được tạo ra như thế nào?chúng có nét chung và riêng ra sao?Đây là những
ND được biểu hiện cụ thể qua bài học Từ ngôn ngữ riêng đến lời nói cá nhân.
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
-HS đọc qua phần thứ nhất trong
SGK.Trả lời câu hỏi:
+Tại sao nói ngôn ngữ là tài sản chung
của XH?
+Tính chung trong ngôn ngữ được thể
hiện qua những phương diện nào?
+Ở mỗi phương diện lấy một vài dẫn
chứng minh hoạ?
-GV tổ chức cho HS một trò chơi,sau
đó trả lời câu hỏi:
- Trong phần trò chơi, nhờ đâu mà em
nhận ra đó là lời nói của bạn A hay
bạn B? (nhờ giọng nói)
-Đọc bài học này cho một em bé 4
tuổi, em bé có hiểu không? Tại sao?
(không, vì em bé chưa có vốn từ, vốn
hiểu biết …) vốn từ ngữ cá nhân
HS nêu các sắc thái riêng của ngôn
ngữ cá nhân?Nêu VD minh hoạ
Vậy giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá
nhân có quan hệ với nhau ntn?đó là
mqhệ giữa những yếu tố nào?
GV hướng dẫn HS làm BT SGK/14
I.TÌM HIỂU CHUNG.
1.Những nét chung của ngôn ngữ XH trong lời nói cá nhân: Ngôn ngữ là phương tiện giao
tiếp chung của cả cộng đồng
-Các âm và các thanh: a,e,i,o…sắc,huyền,hỏi … -Các tiếng:nhà ,cửa,người,hoa…
-Các từ:đất nước,xa xôi,quê hương…
-Các ngữ cố định:Một nắng hai sương,chỉ tay năm ngón…
-Các quy tắc và phương thức ngữ pháp chung +Kiểu câu
+Phương thức chuyển nghĩa của từ
2.Những nét riêng,sự sáng tạo của cá nhân khi dùng ngôn ngữ chung.
-Giọng nói:Cao,trầm…
-Vốn từ:mỗi người có vốn từ ngữ khác nhau phụ thuộc vào trình độ, lứa tuổi,nghề nghiệp… -Sự chuyển đổi sáng tạo khi sử dụng từ ngữ chung: Của ong bướm này đây…
Những luồng run rẩy…
-Việc tạo ra từ mới: Lên mạng,lên sàn…
II.LUYỆN TẬP.
Bài tập 1/14 Trong câu thơ:”Bác Dương…lòng ta”của Nguyễn Khuyến không có từ nào là mới.
- Từ “thôi” dùng với nghĩa mới: chấm dứt cuộc
đời (mất) Sự sáng tạo của Nguyễn Khuyến.
Bài tập 2/14:
-Từ ngữ được sử dụng trong hai câu thơ đã được đảo trật tự so với trật tự thường – tác động trực tiếp đến người đọc những ấn tượng về cảnh vật: sống động, cựa quậy, tung phá …
sử dụng quy tắc chung một cách sáng tạo, độc đáo phong cách thơ Hồ Xuân Hương Bài tập 3/13
-Những cái có quan hệ
Trang 3-GV hướng dẫn HS ND học bài và
soạn bài mới.
chung – riêng:
Loài - giống Tập thể – cá nhân …
III.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC.
- H ọc bài cần nắm được:
+Tính chung trong ngôn ngữ của cộng đồng được biểu hiện qua những phương diện nào? Những quy tắc nào?
+Tại sao nói lời nói là sản phẩm riêng của cá nhân?Những biểu hiện của lời nói cá nhân?
- Soạn bài: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân (TT).Yêu cầu:
+Làm rõ mối quan hệ giữa ngôn ngữ chung và lời nói riêng của cá nhân
+Làm các BT ở phần luyện tập SGK/35,36
E.RÚT KINH NGHIỆM:
………
………