[r]
Trang 3I – Tiếp xúc văn bản
1 - Đọc Thể thơ 5 chữ
Nhịp 3/2 ; 2/3 Giọng điệu biến đổi:
2 – Chú thích
a – Tác giả: Thanh Hải
Tên thật: Phạm Bá Ngoãn (1930 1980) –
Quê: Thừa Thiên Huế –
Ông là một trong những cây bút có
công xây dựng nền văn học Cách
Mạng Miền Nam
b – Tác phẩm:
Sáng tác tháng 11 năm 1980 khi nhà thơ
đang ốm nặng, khoảng một tháng tr ớc
khi nhà thơ qua đời.
nhẹ nhàng tha thiết nhanh hối hả
trầm lắng
Trang 43 – Bố cục:
Mùa xuân nho
nhỏ
Mùa xuân
thiên
xuân đất
n ớc Mùa xuân ớc nguyện
của tác giả
Lời ngợi ca thiên nhiên
đất n ớc
Khổ thơ đầu
Hai khổ thơ tiếp
Hai khổ thơ tiếp
Khổ thơ cuối
Trang 5II – Phân tích văn bản
1 – Hình ảnh mùa xuân thiên nhiên đất n ớc
qua cảm xúc của nhà thơ:
a – Hình ảnh mùa xuân thiên nhiên:
Dòng sông xanh
Bông hoa tím biếc
Tiếng chim hót vang trời
Vài nét phác hoạ gợi ra bức tranh mùa xuân t ơi đẹp, thơ mộng trong một không gian cao rộng với âm thanh ngân vang cao vút của tiếng chim chiền chiện
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đ a tay tôi hứng
ẩn dụ Biểu hiện niềm say s a ngây ngất của nhà thơ tr ớc vẻ đẹp thiên nhiên mùa xuân
Trang 6 Nhiệm vụ bảo vệ đất n ớc
Nhiệm vụ xây dựng đất n ớc
b – Hình ảnh mùa xuân đất n ớc
Mùa xuân ng ời cầm súng
Lộc giắt đầy quanh l ng
Mùa xuân ng ời ra đồng
Lộc trải dài n ơng mạ
Lộc Nghĩa thực: chồi non, lộc biếc mùa xuân
ẩn dụ : sức sống, sự phát triển đi lên
Em có suy nghĩ gì khi nhìn những hình ảnh trên
Đất n ớc nh vì sao
Cứ đi lên phía tr ớc
Hình ảnh so sánh đặc sắc niềm tin vào t ơng lai của đất n ớc.
Trang 72 – Mùa xuân ớc nguyện của tác giả
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến
Phép lặp
Hình ảnh thiên nhiên giản dị khiêm nh ờng thể hiện khát vọng
đ ợc hoà nhập vào cuộc sống của
đất n ớc, đ ợc cống hiến phần tốt
đẹp dù là nhỏ bé của mình cho cuộc đời, cho đất n ớc
Nhận xét cách sử dụng đại từ “ ta ” trong khổ thơ trên
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai m ơi
Dù là khi tóc bạc
Hình ảnh sáng tạo đặc sắc thể hiện ớc nguyện của nhà thơ.
Trang 9III – Tổng kết
1- Nghệ thuật:
- Thơ 5 chữ mang âm điệu dân ca miền Trung, nhẹ nhàng tha thiết.
- Kết hợp những hình ảnh tự nhiên giản dị của thiên nhiên với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu t ợng.
- Cấu tứ bài thơ chặt chẽ, dựa trên sự phát triển của hình
ảnh mùa xuân.
- Giọng điệu biến dổi phù hợp với tâm trạng cảm xúc của tác giả.
2 – Nội dung:
- Bài thơ là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với thiên nhiên đất n ớc, thể hiện ớc nguyện chân thành của nhà thơ đ
ợc cống hiến cho đất n ớc, góp một “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc.
3 – Ghi nhớ: (SGK - 58)
Trang 10IV – Luyện tập:
Bài tập 1:
Tìm những câu thơ viết về mùa xuân của các tác giả khác mà em đã học ?
Phân tích và so sánh ý nghĩa của những hình ảnh mùa xuân của các tác giả ấy với hình ảnh “mùa xuân nho nhỏ” trong bài thơ của Thanh Hải
H ớng dẫn:
a- “Cỏ xanh nh khói bến xuân t ơi
Lại có m a xuân n ớc vỗ trời
Nguyễn Trãi
-b - “Ngày xuân con én đ a thoi
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu m ơi
Cỏ non xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
Nguyễn Du
-c - “Sóng cỏ xanh t ơi gợn tới trời
Bao cô thôn nữ hát trên đồi
- Hàn Mặc Tử
-d - “Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân
Hồ Chí Minh
-So sánh:
- Các hình ảnh Mùa xuân trong thơ của các tác giả: Miêu tả vẻ
đẹp mùa xuân thể hiện tình yêu thiên nhiên, tình yêu cuộc sống
- “Mùa xuân nho nhỏ” trong thơ của Thanh Hải là mùa xuân trong tâm hồn tác giả, là mùa xuân của khát vọng cống hiến.
Bài tập 2:
Hình ảnh nào trong bài thơ để lại cho em ấn t ợng sâu sắc nhất ? Vì sao ?