tài liệu đọc thêm – lý thuyết tổ chức và quản trị

Khi töi giaãng giaãi vïì viïåc aáp duång caác nguyïn tùæc naây vaâo hön nhên vaâ gia àònh, thò coá nhiïìu phuå nûä noái vúái töi nhûäng àiïìu tûúng tûå nhû thïë vïì nhûäng ngûúâi chöìng [r]

Phiên bản ebook này được thực hiện theo bản quyền xuất bản và phát hành ấn bản tiếng Việt của công ty First News - Trí Việt với sự tài trợ độc quyền của công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Tác phẩm này không được chuyển dạng sang bất kỳ hình thức nào hay sử dụng cho bất kỳ mục đích thương mại nào.

by Stephen R Covey

Copyright © 2004 by FranklinCovey Company

FranklinCovey and the FC logo and trademarks are trademarks

of FranklinCovey Co and their use is by permission.

Vietnamese Edition © 2009 by First News – Tri Viet.

Published by arrangement with FranklinCovey Co., USA.

All rights reserved.

THE 8 TH

HABIT - THOÂI QUEN THÛÂ 8

Cöng ty First News - Trñ Viïơt giûô baên quýìn xuíịt baên vađ phaât hađnh íịn baên tiïịng Viïơt trïn toađn thïị giúâi theo húơp ăöìng chuýín giao baên quýìn vúâi FranklinCovey Co., Hoa Kyđ.

Bíịt cûâ sûơ sao cheâp nađo khöng ặúơc sûơ ăöìng yâ cuêa First News vađ FranklinCovey ăïìu lađ bíịt húơp phaâp vađ vi phaơm Luíơt Xuíịt baên Viïơt Nam, Luíơt Baên quýìn Quöịc tïị vađ Cöng ûúâc Baêo höơ Baên quýìn Súê hûôu Trñ túơ Berne

C

CÖ ÖN NG G T TY Y V VÙ ÙN N H HO OÂÂA A S SA AÂÂN NG G T TA AƠƠO O T TR RÑÑ V VIIÏ ÏƠƠT T F FIIR RS ST T N NE EW WS S 11HNguýîn Thõ Minh Khai, Quíơn 1, TP Höì Chñ Minh Tel: (84-8) 3822 7979 - 3822 7980 - 3823 3859 - 3823 3860

Fax: (84-8) 3822 4560; Email: triviet@firstnews.com.vn

Website: www.firstnews.com.vn

NHAÂ XUÊËT BAÃN TREÃ

F irst N ews

Vûúng Long - Ngoåc Hên

Nïịu baơn ăaô tûđng ăoơc7 Thoâi Quen Ăïí Thađnh Ăaơt

-The 7 Habits of Highly Effective People), baơn seô ăi tûđ tođ

mođ ăïịn ngaơc nhiïn thaân phuơc sau khi ăoơc xong Thoâi

quen thûâ 8 (The 8th Habit) Baơn seô khaâm phaâ ra lyâ do taơi

sao Stephen R Covey quýịt ắnh viïịt thïm möơt quýín

saâch nûôa sau 7 Thoâi quen, möơt cuöịn saâch vöịn ăaô quaâ

xuíịt sùưc vađ ặúơc xïịp vađo hađng mega-bestseller cuêa thïị

giúâi Theo Giaâo sû Quaên trõ hoơc Warren Bennis, Thoâi

quen thûâ 8 “lađ möơt bûúâc nhaêy vô ăaơi trong tû duy” cuêa

thúđi ăaơi chuâng ta

Phaêi ăïịn 15 nùm sau íịn baên ăíìu tiïn cuêa 7 Thoâi

quen, Thoâi quen thûâ 8 múâi ra ăúđi Ăíy lađ möơt quýín saâch

mang ăïịn cho chuâng ta nhûông khaâi niïơm múâi vïì hiïơunùng cuêa con ngûúđi vađ töí chûâc trong xaô höơi múâi, ặúơcTiïịn sô Covey nghiïn cûâu möơt caâch tó mó vađ khoa hoơc 15nùm, möơt quaông thúđi gian ăuê dađi ăïí thai ngheân vađ viïịt

ra nhûông lyâ luíơn, khaâm phaâ vađ chia seê thíơt sûơ coâ giaâ trõvađ hûôu ñch ăöịi vúâi tíịt caê chuâng ta, ăùơc biïơt lađ nhûôngngûúđi ặâng ăíìu caâc töí chûâc, cöng ty hay tíơp ăoađn ăaô vađăang khùỉng ắnh võ thïị cuêa mònh trong ngađnh, trong

tíịm baên ăöì chó ặúđng nhùìm giuâp baơn thoaât khoêi nhûôngnöîi ăau vađ sûơ thíịt voơng, ăïí tòm ăïịn sûơ maôn nguýơn thûơcsûơ; ăöìng thúđi, múê röơng yâ nghôa vađ sûơ ăoâng goâp cuêa baơn -khöng chó trong cöng viïơc, trong töí chûâc mađ caê trong cuöơcsöịng cuêa baơn Noâi ngùưn goơn, cuöịn saâch nađy seô giuâp baơn

tòm ặúơc tiïịng noâi cuêa baên thín Möơt khi tòm ặúơc tiïịng

noâi cuêa baên thín, baơn seô truýìn caêm hûâng cho nhûông

ngûúđi mađ baơn quan tím thíơt sûơ ăïí giuâp hoơ tòm ặúơc tiïịng

noâi cuêa riïng hoơ vađ gia tùng gíịp böơi sûơ thađnh ăaơt vađ tíìm

aênh hûúêng cuêa hoơ Theo Stephen Covey, ăïí möîi caâ nhínvađ töí chûâc ăaơt ặúơc hiïơu nùng xuíịt sùưc nhíịt chûa bao giúđ

con ngûúđi cíìn ăïịn Thoâi quen thûâ 8 nhû luâc nađy.

Tòm ra tiïịng noâi cuêa baên thín vađ cöí vuô ngûúđi khaâc tòm ra tiïịng noâi cuêa hoơ coâ thïí xem lađ bñ quýịt thađnh

cöng quan troơng nhíịt trong Thïị kyê 21, trong Thúđi ăaơiThöng tin vađ Lao ăöơng Tri thûâc Ăoâ cuông lađ nöơi dungchñnh ýịu cuêa Thoâi quen thûâ 8

Coâ thïí noâi ngùưn goơn vïì giaâ trõ cuông nhû möịi quanhïơ giûôa hai taâc phíím danh tiïịng thïị giúâi nađy cuêa Tiïịn

sô Stephen Covey nhû sau: “Ăïí thađnh ăaơt, baơn cíìn ređn

luýơn vađ thûơc hađnh thûúđng xuýn 7 Thoâi quen, nhûng

ăïí ăaơt ặúơc sûơ xuíịt sùưc, baơn khöng thïí boê qua Thoâi

quen thûâ 8”

First News trín troơng giúâi thiïơu ăïịn caâc baơn

- FIRST NEWS

NÖÎI ĂAU

Coâ bao giúđ baơn nghe nhûông lúđi than vaôn sau:

“Töi hoađn toađn bïị tùưc, khöng tòm thíịy möơt löịi thoaât nađo cho mònh.”

“Töi khöng cođn chuât sûâc lûơc nađo nûôa Töi caêm thíịy quaâ mïơt moêi vađ kiïơt sûâc.”

“Moơi ngûúđi coi töi chùỉng ra gò Sïịp töi khöng nhòn thíịy nùng lûơc thíơt sûơ cuêa töi.”

“Khöng ai cíìn ăïịn töi caê – duđ lađ úê cöng súê hay úê nhađ Vúơ/ chöìng töi chó nghô túâi töi khi coâ hoâa ăún ăang chúđ thanh toaân.”

“Töi caêm thíịy naên lođng vađ chùỉng cođn chuât yâ chñ nađo nûôa.”

“Töi lađm viïơc thíơm chñ cođn khöng ăuê ùn Chùưc töi chùỉng thïí nađo tiïịn böơ ặúơc.”

“Cuöơc söịng cuêa töi thiïịu thöịn moơi thûâ.”

“Töi hoađn toađn kiïơt sûâc; moơi thûâ luâc nađo cuông gíịp gaâp.”

“Töi bõ quaên lyâ chùơt cheô tûúêng chûđng khöng thúê nöíi.”

“Töi phaât öịm vò nhûông chuýơn beđ phaâi vađ xu nõnh.”

“Töi bõ thuâc eâp bùìng moơi giaâ phaêi ăaơt ặúơc chó tiïu doanh söị Töi khöng thïí chõu nöíi aâp lûơc cöng viïơc nhû thïị Töi khöng ăuê thúđi gian cuông nhû sûâc lûơc ăïí hoađn thađnh viïơc gò caê.”

“Trong möơt gia ằnh mađ vúơ/chöìng khöng biïịt caêm thöng cho nhau, con caâi khöng nghe lúđi cha meơ thò nhađ cuông khöng cođn lađ möơt núi chöịn bònh ýn nûôa.”

“Töi khöng thïí thay ăöíi ặúơc ăiïìu gò caê.”

***

Nhûông lúđi than vaôn nađy coâ thïí xuíịt phaât tûđ nhûôngcon ngûúđi ríịt ăöîi bònh thûúđng cho ăïịn nhûông ngûúđi coâắa võ cao trong xaô höơi Hoơ lađ caâc bíơc lađm cha lađm meơ,nhûông ặâa con, caâc nhađ quaên lyâ, chuýn gia, cho túâi caâc

võ laônh ăaơo cíịp cao úê khùưp moơi núi trïn thïị giúâi Hoơăang tûđng ngađy ăöịi mùơt vúâi nhûông thaâch thûâc cuêa cuöơcsöịng Nhûông lúđi leô trïn tuy ặúơc thöịt ra tûđ nhûông nöîi

niïìm riïng nhûng baơn coâ thïí nhòn thíịy trûúđng húơp cuêa

chñnh mònh trong ăoâ Carl Rogers tûđng noâi: “Nhûông gò

riïng tû nhíịt chñnh lađ nhûông gò chung nhíịt”.

Thûơc tïị coâ nhûông ngûúđi ríịt hùng haâi, tíơn tuơy, nùngăöơng vađ tñch cûơc trong cöng viïơc, nhûng söị ngûúđi nhû thïịkhöng nhiïìu Möơt cíu hoêi töi thûúđng ăùơt ra cho cûê toơacuêa mònh lađ: “Bao nhiïu ngûúđi trong söị caâc baơn ăöìng yâvúâi nhíơn ắnh rùìng taơi núi lađm viïơc cuêa mònh, phíìn lúâncaâc nhín viïn thûúđng coâ nùng lûơc, tri thûâc vađ tiïìm nùngcao hún nhiïìu so vúâi ýu cíìu cöng viïơc?” Ăaơi ăa söị cûêtoơa ăïìu giú tay taân thađnh Vađ cuông chñnh nhûông ngûúđitaân thađnh ăoâ laơi coâ chung möơt caêm nhíơn lađ hoơ ăang chõunhûông aâp lûơc ríịt nùơng nïì trong cöng viïơc Haôy thûê nghôxem aâp lûơc ăoâ lúân ăïịn mûâc nađo khi hoơ ăang phaêi ăöịi mùơtvúâi nhûông ăođi hoêi ngađy cađng cao vïì viïơc taơo ra nhiïìu saênphíím hún vúâi giaâ reê hún ăïí caơnh tranh trong möơt thïịgiúâi ăíìy biïịn ăöơng nhû hiïơn nay, nhûng hoơ laơi khöng coâ

cú höơi ăïí thïí hiïơn hïịt tađi nùng vađ trñ túơ cuêa baên thín.Sûơ bíịt cíơp nađy thïí hiïơn roô nhíịt úê caâc töí chûâc khi hoơthiïịu tíơp trung cuông nhû khöng thûơc hiïơn caâc ûu tiïn cuêamònh Töí chûâc Harris Interactive gíìn ăíy ăaô tiïịn hađnhnhiïìu cuöơc khaêo saât vïì Chó söị Thûơc hiïơn xQ (ExecutionQuotient) trïn 23.000 ngûúđi lađm viïơc toađn thúđi giantrong caâc ngađnh nghïì vađ lônh vûơc dõch vuơ then chöịt taơiMyô Kïịt quaê thu ặúơc khaâ bíịt ngúđ:

• Coâ 37% cho rùìng hoơ hiïíu roô ăöơng cú vađ caâc muơc tiïumađ cöng ty cuêa hoơ ăang hûúâng túâi

• Trung bònh möơt trong nùm ngûúđi ặúơc hoêi noâi rùìnghoơ thiïịt tha vúâi muơc tiïu chung cuêa cöng ty.

• Trung bònh möơt trong nùm ngûúđi ặúơc hoêi noâi rùìnghoơ hiïíu roô möịi liïn hïơ giûôa nhiïơm vuơ cuêa baên thínvúâi muơc tiïu cuêa cöng ty

• Möơt nûêa trong söị nhûông ngûúđi ặúơc hoêi cho rùìng hoơhađi lođng vúâi kïịt quaê cöng viïơc mađ hoơ lađm ặúơc hađngtuíìn

• Coâ 15% söị ngûúđi ặúơc phoêng víịn noâi rùìng cöng ty ăaôthûơc sûơ taơo ăiïìu kiïơn thuíơn lúơi giuâp hoơ theo ăuöíi vađhoađn thađnh muơc tiïu

• Coâ 15% noâi rùìng möi trûúđng lađm viïơc cuêa hoơ ăaơtặúơc sûơ tin cíơy úê mûâc ăöơ cao

• Coâ 17% noâi rùìng cöng ty cuêa hoơ khuýịn khñch giaotiïịp cúêi múê, tön troơng nhûông yâ kiïịn khaâc biïơtnhùìm tòm kiïịm nhûông yâ tûúêng múâi meê vađ hiïơuquaê

• Coâ 10% noâi rùìng cöng ty cuêa hoơ buöơc moơi ngûúđi phaêihoađn toađn chõu traâch nhiïơm vïì kïịt quaê cöng viïơc cuêabaên thín hoơ

• Coâ 20% noâi rùìng hoơ thûơc sûơ tin tûúêng vađo cöng ty cuêahoơ

• Coâ 13% söị ngûúđi khaêo saât cho rùìng hoơ coâ möịi quanhïơ húơp taâc chùơt cheô vađ ăaơt ặúơc ăöơ tin cíơy cao vúâiăöìng nghiïơp vađ caâc böơ phíơn khaâc trong cöng ty

Giaê sûê, nïịu möơt ăöơi boâng cuông coâ möơt tyê lïơ nhû thïị,thò chó coâ böịn trong söị mûúđi möơt cíìu thuê cuêa ăöơi trïnsín biïịt roô muơc tiïu “chiïịn ăíịu” cuêa ăöơi mònh lađ gò Chócoâ hai trong söị mûúđi möơt cíìu thuê quan tím ăïịn kïịt quaêthi ăíịu cuêa ăöơi Chó coâ hai trong söị mûúđi möơt cíìu thuêbiïịt chñnh xaâc vai trođ cuêa mònh trong ăöơi vađ biïịt roônhiïơm vuơ cuêa mònh lađ gò Vađ trong toađn ăöơi boâng, coâ haicíìu thuê, xeât vïì möơt khña caơnh nađo ăoâ, seô caơnh tranhtrong nöơi böơ cuêa chñnh mònh hún lađ tíơp trung ăaânh baơiăöịi thuê.

Nhûông söị liïơu trïn ăíy truđng khúâp vúâi nhûông traêinghiïơm mađ töi coâ ặúơc khi lađm viïơc taơi nhiïìu töí chûâckhaâc nhau trïn thïị giúâi Mùơc duđ thïị giúâi ăaô coâ nhûôngbûúâc tiïịn dađi vïì kyô thuíơt, ăöíi múâi saên phíím vađ toađncíìu hoâa nhûng híìu hïịt moơi ngûúđi ăïìu khöng thïíthađnh cöng trong chñnh töí chûâc núi hoơ ăang lađm viïơc.Hoơ khöng coâ niïìm say mï vúâi cöng viïơc vađ thûúđngkhöng tòm ặúơc caêm giaâc hađi lođng Hoơ thíịt voơng, chaânnaên vađ khöng hiïíu roô muơc tiïu mađ töí chûâc cuêa hoơ ăangnhùưm túâi hoùơc nhûông ûu tiïn cao nhíịt cuêa töí chûâc ăoâlađ gò Ăiïìu töìi tïơ hún lađ, hoơ nghô rùìng mònh chùỉng thïíthay ăöíi ặúơc gò caê Baơn coâ thïí hònh dung ặúơc caâi giaâphaêi traê cuêa möơt töí chûâc vađ caâ nhín lúân nhû thïị nađokhi lûơc lûúơng lao ăöơng cuêa hoơ luön trong traơng thaâimïơt moêi, thiïịu tûđ sûâc söịng, lođng nhiïơt tònh cho ăïịnkiïịn thûâc vađ nùng lûơc? Caâi giaâ ăoâ cođn lúân hún gíịpnhiïìu líìn so vúâi caâc khoaên thúị, laôi vay vađ chi phñ tiïìnlûúng göơp laơi!

TAƠI SAO CÍÌN COÂ THOÂI QUEN THÛÂ 8?

Thïị giúâi ăaô biïịn ăöíi síu sùưc kïí tûđ khi cuöịn saâch 7

Habits of Highly Effective People ặúơc xuíịt baên líìn ăíìu tiïn

nùm 1989 Giúđ ăíy, nhûông thaâch thûâc cuông nhû sûơ phûâctaơp mađ chuâng ta ăang ăöịi mùơt trong cuöơc söịng riïng,trong caâc möịi quan hïơ gia ằnh hay núi cöng súê ăaô khaâctrûúâc nhiïìu Thûơc tïị, nùm 1989 lađ nùm ăaânh díịu nhiïìu sûơkiïơn nöíi bíơt – nùm chuâng ta chûâng kiïịn sûơ suơp ăöí cuêa bûâctûúđng Berlin, nùm khúêi ăíìu cuêa thúđi ăaơi Cöng nghïơ thöngtin, cöơt möịc ăaânh díịu sûơ ra ăúđi cuêa möơt kyê nguýn múâi.Nhiïìu ngûúđi hoêi rùìng liïơu 7 Thoâi quen ăoâ coâ cođn phuđhúơp vúâi hiïơn taơi hay khöng Cíu traê lúđi cuêa töi luön lađ:Khi cađng coâ nhiïìu sûơ thay ăöíi, khi thaâch thûâc cađng trúênïn gay gùưt bao nhiïu thò 7 Thoâi quen cađng chûâng toê tñnh

phuđ húơp cuêa mònh bíịy nhiïu Baơn thíịy ăíịy, 7 Thoâi quen

noâi vïì caâch lađm thïị nađo ăïí thađnh ăaơt Ăoâ chñnh lađ hiïơnthín cuêa möơt mö thûâc toađn diïơn chûâa ặơng nhûôngnguýn tùưc vïì tñnh caâch vađ sûơ thađnh ăaơt muön thuúê cuêacon ngûúđi

Ngađy nay, trúê thađnh möơt töí chûâc hay möơt ngûúđithađnh ăaơt khöng cođn lađ möơt lûơa choơn ăún thuíìn mađ lađmöơt muơc tiïu bùưt buöơc mađ baơn phaêi vûún túâi khi bûúâcvađo cuöơc chúi Nhûng ăïí töìn taơi, phaât triïín, ăöíi múâi, vûúơttröơi vađ díîn ăíìu trong thûơc taơi múâi nađy, chuâng ta cíìn ăaơtặúơc trïn mûâc thađnh cöng Yïu cíìu cuêa kyê nguýn múâinađy chñnh lađ ăaơi thađnh cöng (greatness) Ăoâ lađ sûơ thađnhcöng myô maôn, hoađn thađnh cöng viïơc vúâi sûơ tíơn tím vađ

ăoâng goâp thoêa ăaâng cuêa tûđng caâ nhín Nhûông ýịu töị nađyặúơc thïí hiïơn trïn nhûông phûúng diïơn khaâc nhau vađthuöơc nhûông phaơm truđ khaâc nhau Vñ duơ, ăöịi vúâi thađnhcöng, yâ nghôa vađ thađnh tñch lađ hai phaơm truđ khaâc nhau vïì

thïí loaơi, chûâ khöng khaâc nhau vïì mûâc ăöơ Ăïí coâ thïí khúi

díơy nhiïìu hún nûôa tiïìm nùng vađ caêm hûâng cuêa con ngûúđi

– ăiïìu mađ chuâng töi goơi lađ “tiïịng noâi” (voice) – con ngûúđi

THOÂI QUEN THÛÂ 8 - MÖƠT CAÂCH NHÒN MÚÂI TÛĐ

7 THOÂI QUEN ĂÏÍ THAĐNH ĂAƠT

THAĐNH TÑCH CAÂ NHÍN

Tòm ra tiï ịng no

âi cu

êa ba ên

thín va

đ truý

ìn ca

êm hû âng

Hònh 1.1

cíìn phaêi coâ nïịp nghô múâi, kyô nùng múâi, cöng cuơ múâi…vađ möơt thoâi quen múâi.

Thoâi quen thûâ 8 khöng phaêi lađ möơt thoâi quen bõ chuâng

töi boê qún khi viïịt 7 Thoâi quen Thoâi quen thûâ 8 noâi vïì

viïơc nhíơn biïịt vađ khai thaâc sûâc maơnh úê khña caơnh thûâ 3 cuêa

7 Thoâi quen ăïí ăaâp ûâng ăođi hoêi cuêa thúđi ăaơi lao ăöơng tri

thûâc Thoâi quen thûâ 8 chñnh lađ viïơc Tòm ra “tiïịng noâi” cuêa

baên thín vađ cöí vuô ngûúđi khaâc tòm ra “tiïịng noâi” cuêa hoơ.

Thoâi quen thûâ 8 ặa ra lúđi giaêi ăaâp cho nhûông víịn ăïìmađ möîi chuâng ta coâ thïí ăang víịp phaêi do ýu cíìu phaâttriïín cuêa thúđi ăaơi Noâ tûúng phaên vúâi nhûông nöîi ăau vađthíịt voơng mađ töi ăaô mö taê trong quýín saâch trûúâc Ăoâ lađmöơt thûơc taơi muön thuúê, lađ tiïịng noâi cuêa tinh thíìn nhínvùn – chûâa ăíìy niïìm tin vađ trñ túơ, baên lônh vađ nhûôngtiïìm nùng vö tíơn ăïí phuơng sûơ cho möơt muơc ăñch cao caê

TAĐI NÙNG

LÛÚNG TÍM

NHU CÍÌU

NIÏÌM ĂAM MÏ

TIÏỊNG NOÂI

yâ nghôa ăöơc nhíịt vïì hònh aênh caâ nhín

Hònh 1.2

Tiïịng noâi nađy seô lađ sûơ híơu thuíîn maơnh meô giuâp caâc töíchûâc töìn taơi, phaât triïín vađ taâc ăöơng síu sùưc ăïịn tûúng laicuêa thïị giúâi nađy.

Tiïịng noâi mang yâ nghôa ăöơc nhíịt vïì hònh aênh caâ nhín –

YÂ nghôa nađy ặúơc böơc löơ khi chuâng ta ăöịi mùơt vúâi nhûôngthaâch thûâc lúân nhíịt cuêa baên thín vađ taơo thïm sûâc maơnhgiuâp chuâng ta daâm ặúng ăíìu vúâi thaâch thûâc ăoâ

Hònh 1.2 cho thíịy tiïịng noâi nùìm úê vuđng giao nhau

giûôa Tađi nùng (nùng khiïịu vađ sûâc maơnh trúđi phuâ), Niïìm

ăam mï (caâi ăem laơi cho baơn sûơ nhiïơt tònh, hùng haâi vađ

nguöìn caêm hûâng), Nhu cíìu (bao göìm tíịt caê nhûông thûâ mađ thïị giúâi nađy cíìn baơn mang laơi), vađ Lûúng tím (tiïịng

noâi nhoê nùìm síu trong lođng baơn cho baơn biïịt ăíu lađ leôphaêi vađ thuâc giuơc baơn lađm theo) Khi möơt cöng viïơc kñchthñch tađi nùng baên thín vađ khiïịn niïìm ăam mï trong baơnbuđng chaây – möơt cöng viïơc mađ nhu cíìu lúân cuêa caê thïị giúâiăang cíìn ặúơc ăaâp ûâng vađ vò lûúng tím baơn thuâc ăííy baơncíìn phaêi ăoâng goâp - thò khi ăoâ tiïịng noâi (voice), tiïịng goơi(calling), vađ chuíín mûơc ăaơo ặâc (soul’s code) seô xuíịthiïơn trong baơn

Coâ möơt khao khaât bíím sinh vađ síu sùưc khoâ coâ thïídiïîn ăaơt bùìng lúđi töìn taơi trong möîi chuâng ta, ăoâ lađ khao

khaât tòm ặúơc tiïịng noâi cuêa riïng mònh Sûơ buđng nöí mang

tñnh caâch maơng cuêa Internet lađ möơt trong nhûông minhchûâng huđng höìn nhíịt cho chín lyâ nađy Internet coâ leô lađmöơt biïíu tûúơng hoađn haêo cuêa möơt thïị giúâi múâi, thïị giúâicuêa tin hoơc, cuêa nïìn kinh tïị tri thûâc vađ cuêa nhûông thay

ăöíi ăíìy kõch tñnh Trong cuöịn saâch ặúơc xuíịt baên nùm

1999 Cluetrain Manifesto (taơm dõch: Baên tuýn ngön cuêa

chuöîi tri thûâc), caâc ăöìng taâc giaê Locke, Levine, Searls vađ

Weinberger ăaô viïịt nhû sau:

Tíịt caê chuâng ta ăang luön cöị gùưng tòm ra tiïịng noâi cuêa riïng mònh Ngađy ngađy ta ăang hoơc caâch giao tiïịp vúâi nhûông ngûúđi xung quanh… Trong nhađ ngoađi phöị luön diïîn ra caâc cuöơc ăađm thoaơi mađ caâch ăíy nùm nùm khöng thïí coâ ặúơc, vađ möịc thúđi gian quan troơng chñnh lađ thúđi ăiïím bùưt ăíìu cuöơc caâch maơng cöng nghïơ thöng tin Nhúđ coâ Internet vađ liïn kïịt maơng thöng tin toađn cíìu (World Wide Web), vö söị nhûông cuöơc ăađm thoaơi xuýn luơc ắa ặúơc thûơc hiïơn úê moơi mùơt cuêa cuöơc söịng mađ nöơi dung cuêa noâ khöng sao kïí hïịt ặúơc Tuy nhiïn, taơi hai ăíìu cuêa möîi cuöơc ăađm thoaơi nhû thïị víîn lađ con ngûúđi…

YÂ muöịn tha thiïịt ăöịi vúâi liïn kïịt maơng chûâng toê möơt khaât khao maônh liïơt mađ chó tinh thíìn múâi coâ thïí hiïíu ặúơc noâ Sûơ khaât khao maônh liïơt chó ra rùìng coâ ăiïìu gò ăoâ ăang thiïịu vùưng trong cuöơc söịng cuêa chuâng ta Ăoâ chñnh lađ ím thanh cuêa tiïịng noâi con ngûúđi Sûơ löi cuöịn tinh thíìn cuêa liïn kïịt maơng lađ niïìm hy voơng cuêa sûơ quay trúê laơi cuêa tiïịng noâi con ngûúđi.

Ăïí hiïíu roô hún vïì tiïịng noâi, xin minh hoơa bùìng möơt

cíu chuýơn coâ thûơc sau ăíy Khi gùơp Muhammad Yunus,ngûúđi saâng líơp Ngín hađng Grameen – Töí chûâc duy nhíịtặúơc thađnh líơp nhùìm cung cíịp nhûông khoaên tñn duơngnhoê cho nhûông ngûúđi ngheđo nhíịt úê Bangladesh – töi hoêiYunus bùìng caâch nađo vađ tûđ bao giúđ öng coâ ặúơc yâ tûúêng

nađy Öng íịy traê lúđi rùìng luâc ăíìu öng chùỉng coâ möơt yâ tûúêngnađo caê Chó ăún giaên lađ öng thíịy coâ ngûúđi ăang tuâng bíịnvađ cöị gùưng tòm moơi caâch ăïí thoaât ra, thïị lađ yâ tûúêng xuíịthiïơn YÂ tûúêng cuêa Muhammad Yunus vïì möơt thïị giúâikhöng coâ ăoâi ngheđo ăaô loâe lïn tûđ möơt sûơ kiïơn trïn ặúđngphöị úê Bangladesh Öng ăaô kïí laơi cíu chuýơn íịy nhû sau:

Cíu chuýơn bùưt ăíìu caâch ăíy 25 nùm Khi íịy töi ăang daơy mön Kinh tïị hoơc taơi möơt trûúđng ăaơi hoơc úê Bangladesh Ăíịt nûúâc nađy ăang lím vađo naơn ăoâi Luâc ăoâ töi caêm thíịy kinh hoađng Taơi ăíy töi ăang giaêng giaêi nhûông lyâ thuýịt Kinh tïị hoơc ríịt kïu vúâi sûơ hùng haâi nhiïơt tònh cuêa möơt ngûúđi coâ bùìng Tiïịn

sô múâi toanh tûđ Myô Nhûng ngay khi bûúâc ra khoêi cûêa lúâp, mùưt töi ăaô thíịy quanh mònh lađ nhûông böơ xûúng, nhûông con ngûúđi ăang chúđ chïịt.

Töi nhíơn ra rùìng duđ töi ăaô tûđng ặúơc hoơc vađ ăang giaêng daơy nhûông hoơc thuýịt cao siïu nhíịt vïì kinh tïị, thò ăoâ cuông chó lađ lyâ thuýịt suöng vađ hoađn toađn vö nghôa ăöịi vúâi hoađn caênh hiïơn taơi cuêa nhín dín töi Vò thïị, töi bùưt ăíìu tòm hiïíu cuöơc söịng cuêa nhûông ngûúđi söịng gíìn trûúđng ăaơi hoơc núi töi lađm viïơc Töi muöịn biïịt liïơu töi coâ thïí lađm ặúơc gò, vúâi tû caâch möơt con ngûúđi, ăïí lađm giaêm búât nöîi ăau hay chíịm dûât sûơ chïịt choâc, duđ chó vúâi möơt ngûúđi thöi Töi vûât boê caâch nhòn tûđ trïn xuöịng Thay vađo ăoâ, töi hoơc caâch quan saât cuêa loađi cön truđng, phaât hiïơn nhûông gò thíơt sûơ ăang diïîn ra ngay trûúâc mùưt mònh – ăaânh húi vađ súđ moâ xem mònh coâ thïí lađm ặúơc gò coâ ñch Möơt sûơ kiïơn xaêy ra khiïịn töi reô vađo möơt hûúâng múâi Töi gùơp möơt phuơ nûô ăang lađm nhûông chiïịc ghïị tre Sau cuöơc trođ

chuýơn, töi múâi biïịt rùìng cöng viïơc nađy chó mang laơi cho cö 0,02 ăö-la Myô möơt ngađy Töi khöng thïí nađo tin ặúơc möơt ngûúđi lađm viïơc quíìn quíơt suöịt ngađy vađ lađm ra nhûông chiïịc ghïị tre ăeơp nhû thïị laơi chó kiïịm ặúơc coâ chûđng íịy tiïìn Ngûúđi phuơ nûô giaêi thñch vúâi töi do cö khöng coâ vöịn ăïí mua tre lađm ghïị, nïn phaêi vay cuêa möơt nhađ buön, nhađ buön nađy ăùơt ăiïìu kiïơn lađ cö chó ặúơc baân saên phíím cuêa mònh cho öng ta, vúâi giaâ do öng ta íịn ắnh.

Vađ ăiïìu ăoâ giaêi thñch taơi sao cö íịy chó kiïịm ặúơc voên veơn

2 xu möîi ngađy – cö ăaô bõ lïơ thuöơc vađo nhađ buön ăoâ Thïị söị tiïìn mua tre lađ bao nhiïu? Cö íịy ăaâp “Khoaêng 20 xu Nïịu tre thíơt töịt thò khoaêng 25 xu” “Hoơ chó cíìn coâ 20 xu, víơy mađ chùỉng ai coâ thïí lađm ặúơc gò ăïí giuâp hoơ û?”, töi nghô Ngay luâc íịy, töi phín vín rùìng coâ nïn cho cö íịy 20 xu hay khöng, nhûng sau ăoâ möơt yâ tûúêng naêy ra trong ăíìu töi: haôy líơp danh saâch nhûông ngûúđi cíìn söị tiïìn tûúng tûơ nhû thïị Töi cuđng möơt nhoâm sinh viïn ăi quanh khu phöị íịy trong nhiïìu ngađy vađ trúê vïì vúâi baên danh saâch göìm 42 ngûúđi Khi töi cöơng laơi söị tiïìn mađ 42 ngûúđi trong danh saâch cíìn, töi thûơc sûơ sûêng söịt: Söị tiïìn mađ nhûông con ngûúđi nađy cíìn töíng cöơng lađ… 27 ăö-la! Töi caêm thíịy xíịu höí vúâi chñnh mònh khi baên thín lađ möơt thađnh phíìn ûu tuâ cuêa xaô höơi trûúâc ăoâ ăaô khöng thïí giuâp 27 ăö-la cho 42 con ngûúđi

- nhûông ngûúđi thöịng khöí nhûng kheâo tay vađ chùm chó Ăïí chuöơc löîi, töi ruât tiïìn vađ ặa cho sinh viïn cuêa mònh Töi noâi: “Caâc em haôy ặa söị tiïìn nađy cho 42 ngûúđi mađ chuâng

ta ăaô gùơp vađ noâi vúâi hoơ rùìng ăíy lađ möơt khoaên cho vay Hoơ coâ thïí hoađn traê khi nađo hoơ thûơc sûơ coâ khaê nùng Trong khi chúđ ăúơi, hoơ coâ thïí baân saên phíím cho bíịt cûâ ai traê cho hoơ giaâ cao nhíịt”.

Sûå àưåc ấc sệ chiïën thùỉng khi nhûäng

con ngûúâi cố lûúng tri ngoẫnh mùåt lâm ngú

ra lâm ngûúâi bẫo lậnh “Tưi sệ lâ ngûúâi bẫo àẫm khoẫn núå àố, tưi sệ kyá bêët kyâ giêëy túâ gị ngên hâng yïu cêìu, vâ ngên hâng sệ

trao khoaên tiïìn ăoâ cho töi ăïí töi chuýín ăïịn nhûông ngûúđi cíìn giuâp ăúô.”

Thïị lađ moơi viïơc bùưt ăíìu tûđ ăoâ Hoơ khöng ngûđng nhùưc nhúê töi rùìng nhûông ngûúđi ngheđo sau khi vay ặúơc tiïìn seô khöng bao giúđ traê núơ Töi baêo hoơ: “Töi seô thûê” Ăiïìu bíịt ngúđ lađ nhûông ngûúđi ngheđo sau ăoâ ăaô hoađn traê töi khöng thiïịu möơt xu Töi caêm thíịy ríịt vui mûđng, quýịt ắnh trúê laơi gùơp giaâm ăöịc chi nhaânh ngín hađng vađ noâi: “Anh thíịy khöng, hoơ ăaô hoađn traê ăíìy ăuê söị tiïìn vay töi, chùỉng coâ víịn ăïì gò caê” Nhûng öng íịy noâi: “ÖÌ khöng, hoơ ăang lûđa anh ăíịy Khöng líu ăíu, röìi hoơ seô vay tiïìn nhiïìu hún vađ seô khöng bao giúđ hoađn traê laơi anh ăíu” Nhûng töi tiïịp tuơc cho hoơ vay thïm tiïìn, vađ hoơ cuông hoađn traê ăíìy ăuê Töi noâi laơi vúâi öng íịy nhûng öng íịy noâi: “Víng, coâ thïí anh thađnh cöng taơi khu vûơc nađy thöi, nïịu anh lađm thïị cho khu vûơc thûâ hai, anh seô thíịt baơi ngay” Töi thûơc hiïơn ngay cho khu vûơc thûâ hai – kïịt quaê lađ thađnh cöng.

Thïị lađ sûơ viïơc biïịn thađnh cuöơc ăíịu giûôa töi vúâi öng giaâm ăöịc chi nhaânh vađ cíịp trïn cuêa öng ta Hoơ víîn khùng khùng cho rùìng vúâi söị lûúơng lúân hún, 5 vuđng chùỉng haơn, töi seô thíịy rùìng hoơ ăuâng Thïị lađ töi quýịt ắnh tiïịn hađnh cho vay úê 5 ngöi lađng khaâc vađ kïịt quaê thu ặúơc víîn lađ moơi ngûúđi hoađn traê núơ ăíìy ăuê Tuy víơy, hoơ víîn cûâ khöng chõu, hoơ noâi: “Mûúđi, nùm mûúi, möơt trùm lađng…” Vö tònh cuöơc ăua giûôa töi vađ hoơ cûâ thïị tiïịp tuơc Töi coâ ặúơc kïịt quaê mađ hoơ khöng thïí phuê nhíơn, búêi vò tiïìn töi cho vay chñnh lađ tiïìn cuêa hoơ, nhûng hoơ víîn khöng chíịp nhíơn ăiïìu ăoâ búêi vò hoơ ặúơc ăađo taơo ăïí tin rùìng ngûúđi ngheđo lađ khöng ăaâng tin cíơy May mùưn thay, töi ăaô

khöng ặúơc daơy döî theo caâch ăoâ, nhúđ víơy töi coâ thïí tin vađo nhûông gò mùưt töi thíơt sûơ nhòn thíịy Trong khi ăoâ, ăíìu oâc vađ ăöi mùưt cuêa nhûông viïn chûâc cao cíịp trong ngín hađng ăaô bõ muđ quaâng búêi nhûông kiïịn thûâc mađ hoơ ặúơc hoơc.

Cuöịi cuđng, töi chúơt suy nghô, taơi sao töi cûâ phaêi cöị gùưng ăïí thuýịt phuơc hoơ? Töi hoađn toađn tin rùìng ngûúđi ngheđo coâ thïí vay tiïìn vađ hoađn traê ăíìy ăuê Taơi sao chuâng töi laơi khöng thađnh líơp möơt ngín hađng riïng? Chñnh yâ nghô ăoâ ăaô thöi thuâc töi, vađ thïị lađ töi viïịt ăún ăïì nghõ chñnh phuê cho pheâp töi thađnh líơp möơt ngín hađng Töi ăaô phaêi míịt hai nùm ăïí thuýịt phuơc chñnh phuê vađ hoađn tíịt caâc thuê tuơc giíịy túđ.

Vađo ngađy 2 thaâng 10 nùm 1983, chuâng töi ăaô thađnh líơp möơt ngín hađng – möơt ngín hađng chñnh thûâc vađ hoađn toađn ăöơc líơp Ăiïìu lađm cho tíịt caê chuâng töi vui mûđng lađ giúđ ăíy chuâng töi ăaô coâ möơt ngín hađng riïng coâ thïí múê röơng hoaơt ăöơng theo

yâ muöịn vađ chuâng töi ăaô lađm ặúơc ăiïìu ăoâ.

Khi tím trñ baơn ặúơc thöi thuâc búêi nhûông muơc ăñch cao caê thò suy nghô cuêa baơn seô phaâ vúô moơi rađng buöơc Tím höìn baơn seô vûúơt qua moơi giúâi haơn, yâ thûâc cuêa baơn seô vûún xa ăïịn moơi hûúâng, vađ baơn nhíơn ra chñnh mònh trong möơt thïị giúâi

múâi meê, röơng lúân vađ tuýơt diïơu.

Theo Yoga Sutras cuêa PATANJALI

Ngín hađng Grameen giúđ ăíy ăang cung cíịp caâckhoaên tñn duơng taơi hún 46.000 ngöi lađng úê Bangladesh.Hoơ coâ hún 12.000 nhín viïn vúâi 1.267 chi nhaânh, vöịncho vay hún 4,5 tyê ăö-la, vúâi nhûông khoaên cho vay thíịpnhíịt tûđ 12 – 15 ăö-la, trung bònh dûúâi 200 ăö-la Möîinùm hoơ cho vay khoaêng nûêa tyê USD Thíơm chñ ngínhađng Grameen cođn cho nhûông ngûúđi hađnh khíịt vay tiïìnăïí giuâp ăúô hoơ thoaât khoêi caênh ngheđo tuâng vađ chuýínsang buön baân Khoaên vay vïì nhađ úê lađ 300 USD Khoaêntiïìn nađy coâ thïí khöng lúân lùưm ăöịi vúâi nhiïìu ngûúđi,nhûng taâc ăöơng cuêa noâ ăïịn tûđng con ngûúđi ăang gùơp khoâkhùn thò khöng hïì nhoê chuât nađo Vúâi 500 triïơu ăö-la chovay möîi nùm, coâ khoaêng 3,7 triïơu ngûúđi cíìn vay, vađ 96%trong söị hoơ lađ phuơ nûô Tíịt caê nhûông ngûúđi vay vöịn cuêangín hađng Grameen ăïìu nghiïơm ra rùìng hoơ hoađn toađn coâthïí thay ăöíi cuöơc söịng cuêa mònh nhúđ vađo caâc khoaên vaynhoê beâ nađy 3,7 triïơu con ngûúđi ăoâ ăaô tûđng thûâc suöịt ăïm

ăi böơ ăïí saâng súâm höm sau coâ mùơt taơi vùn phođng cuêaNgín hađng Grameen, tuy gûúng mùơt cođn ngaơi nguđngnhûng quýịt tím trong lođng hoơ thò söi suơc Cöơi rïî cuêanguöìn sûâc maơnh nađy lađ yâ chñ phíịn ăíịu, cöị gùưng ăïí trúêthađnh nhûông nûô doanh nhín tûơ lûơc vađ ăöơc líơp ăïí tòm ăïịnthađnh cöng Vađ hoơ ăaô tòm ặúơc tiïịng noâi cuêa chñnh mònh.Trong quaâ trònh nghiïn cûâu vađ phoêng víịn möơt söị nhađlaônh ăaơo cíịp cao trïn thïị giúâi, töi nhíơn thíịy rùìng tíìmnhòn vađ tiïịng noâi cuêa hoơ thûúđng ặúơc hònh thađnh möơtcaâch tûđ tûđ chíơm raôi Dô nhiïn cuông coâ nhûông trûúđng húơpngoaơi lïơ Tíìm nhòn cuêa möơt söị ngûúđi coâ thïí xuíịt phaât bíịt

chúơt tûđ yâ thûâc cuêa hoơ Nhûng nhòn chung, töi cho rùìngtíìm nhòn thûúđng xuíịt hiïơn khi con ngûúđi yâ thûâc ặúơcnhu cíìu cuêa cöơng ăöìng vađ lûúng tím cuêa hoơ thûơc sûơmuöịn ăaâp ûâng nhu cíìu ăoâ Möơt khi hoơ ăaô ăaâp ûâng ặúơcnhûông nhu cíìu ăoâ, hoơ seô nhíơn thíịy möơt nhu cíìu khaâc,röìi hoơ laơi tiïịp tuơc ăaâp ûâng nhu cíìu múâi, vađ cûâ thïị viïơcăaâp ûâng diïîn ra liïn tuơc Tûđng bûúâc, hoơ bùưt ăíìu khaâi quaâthoâa yâ thûâc vïì nhûông nhu cíìu nađy vađ suy nghô vïì nhûôngcaâch thûâc nhùìm thïí chïị hoâa nhûông nöî lûơc cuêa mònh ăïíluön duy trò ặúơc moơi nöî lûơc ăoâ.

Muhammad Yunus chñnh lađ möơt vñ duơ cuơ thïí vïì möơtcon ngûúđi nhû thïị – möơt con ngûúđi coâ yâ thûâc roô rađng vïì

nhu cíìu cuêa cöơng ăöìng vađ ăaâp ûâng nhu cíìu ăoâ bùìng lûúng tím, tađi nùng vađ niïìm ăam mï cuêa mònh Ăíìu tiïn Yunus

chó lađm möơt mònh vađ tòm ra tiïịng noâi cuêa riïng mònh,nhûng sau ăoâ öng ăaô truýìn caêm hûâng vađ thöi thuâc ngûúđikhaâc tham gia vađ tòm ra tiïịng noâi cuêa chñnh hoơ Phongtrađo cung cíịp caâc khoaên tñn duơng nhoê úê Bangladesh giúđăíy ăaô ặúơc nhín röơng ra khùưp thïị giúâi

Ríịt ñt ngûúđi trong chuâng ta coâ thïí lađm ặúơc nhûông viïơc lúân lao, nhûng tíịt caê chuâng ta ăïìu coâ thïí lađm ặúơc nhûông viïơc nhoê beâ vúâi tíịt caê

tònh thûúng ýu vö búđ.

MEƠ TERESA

NÖÎI ĂAU – VÍỊN ĂÏÌ – GIAÊI PHAÂP

Töi ăaô múê ăíìu cuöịn saâch nađy bùìng hađng loaơt nhûônglúđi than vaôn tûúơng trûng cho nhûông víịn ăïì chuâng ta ăangăöịi mùơt trong cuöơc söịng hađng ngađy Nhûông víịn ăïì ăoâặúơc caêm nhíơn trong moơi tíìng lúâp xaô höơi, úê moơi loaơihònh töí chûâc

Muơc ăñch cuêa cuöịn saâch nađy lađ cung cíịp cho baơn möơttíịm baên ăöì chó ặúđng nhùìm giuâp baơn thoaât khoêi nhûôngnöîi ăau vađ sûơ thíịt voơng, ăïí tòm ăïịn sûơ maôn nguýơn thíơtsûơ; ăöìng thúđi múê röơng yâ nghôa vađ sûơ ăoâng goâp cuêa baơn -khöng chó trong cöng viïơc, trong töí chûâc mađ caê trong cuöơcsöịng cuêa baơn Noâi ngùưn goơn, cuöịn saâch nađy seô giuâp baơn

tòm ặúơc tiïịng noâi cuêa baên thín Möơt khi tòm ặúơc tiïịng noâi

cuêa baên thín, baơn seô truýìn caêm hûâng cho nhûông ngûúđi

mađ baơn quan tím thíơt sûơ ăïí giuâp hoơ tòm ặúơc tiïịng noâi cuêa

riïng hoơ vađ gia tùng gíịp böơi sûơ thađnh ăaơt vađ tíìm aênh hûúêng

cuêa hoơ Baơn seô khaâm phaâ ra rùìng aênh hûúêng vađ khaê nùng

laônh ăaơo cuêa möơt con ngûúđi nùìm úê sûơ lûơa choơn, chûâ

khöng phaêi úê ắa võ vađ quýìn lûơc nhû moơi ngûúđi thûúđnglíìm tûúêng

Caâch töịt nhíịt, cuông lađ caâch duy nhíịt, ăïí vûúơt quanhûông nöîi ăau vađ tòm ăïịn möơt giaêi phaâp líu dađi lađ phaêihiïíu ặúơc nguýn nhín cú baên gíy ra nöîi ăau Trongtrûúđng húơp nađy, phíìn lúân víịn ăïì cöịt loôi nùìm úê hađnh vi,xuíịt phaât tûđ möơt mö thûâc khiïịm khuýịt hay sai lïơch,hoùơc tûđ caâch nhòn vïì baên tñnh cuêa con ngûúđi – ăiïìu vöịn

lađm suy ýịu yâ thûâc cuêa con ngûúđi vïì giaâ trõ vađ kòm haômtađi nùng cuông nhû tiïìm nùng cuêa chuâng ta.

Giaêi phaâp cho víịn ăïì nađy cuông giöịng vúâi híìu hïịtnhûông sûơ ăöơt phaâ quan troơng nhíịt trong lõch sûê loađingûúđi, luön xuíịt phaât tûđ viïơc ăoaơn tuýơt vúâi löịi tû duy cuôkyô Ăiïìu kyđ diïơu mađ cuöịn saâch nađy ăem laơi lađ nïịu baơnkiïn nhíîn tòm hiïíu tíơn göịc rïî cuêa víịn ăïì vađ söịng theonhûông nguýn tùưc phöí quaât, muön thuúê ặúơc trònh bađyqua ăíy thò töi cam ăoan rùìng aênh hûúêng cuêa baơn seôkhöng ngûđng tùng lïn tûđ trong ra ngoađi

Chûúng 1 trònh bađy vïì thûơc taơi cuêa caâc nöîi ăau.Chûúng 2 seô giuâp baơn nhíơn diïơn nhûông víịn ăïì cöịtloôi giuâp lađm saâng toê nhûông thaâch thûâc mađ baên thínchuâng ta ăöịi mùơt trong cuöơc söịng gia ằnh, trong möịiquan hïơ cöng viïơc, trong töí chûâc mađ chuâng ta ăaô ăöìngtím hiïơp lûơc xíy dûơng Viïơc tòm hiïíu síu vađo khña caơnhcon ngûúđi qua nhûông víịn ăïì xaêy ra trong caâc töí chûâctrong hún möơt thïị kyê qua seô ăem ăïịn cho baơn möơt möthûâc cú baên ăïí lônh höơi nhûông tinh hoa úê phíìn cođn laơicuêa cuöịn saâch,

Chûúng 3 mang ăïịn cho baơn möơt caâi nhòn töíng quaâtvïì caâc giaêi phaâp cuêa Thoâi quen thûâ 8 Phíìn toâm tùưt cuöịisaâch seô cö ăoơng nhûông ăiïìu böí ñch nhíịt

“Vađi trùm nùm nûôa, khi viïịt laơi lõch sûê thúđi ăaơi chuâng

ta, chùưc chùưn caâc nhađ sûê hoơc trong tûúng lai seô ăaânh giaâsûơ kiïơn quan troơng nhíịt khöng phaêi lađ cöng nghïơ cao,internet hay thûúng maơi ăiïơn tûê, mađ lađ sûơ thay ăöíi chûatûđng coâ vïì ắa võ cuêa con ngûúđi Líìn ăíìu tiïn trong lõchsûê, söị lûúơng ngûúđi biïịt vađ daâm thûơc hiïơn quýìn lûơa choơnseô gia tùng nhanh choâng vađ maơnh meô Hoơ seô tûơ quýịtcuöơc ăúđi mònh

(1) Peter Ferdinand Drucker (1909 – 2005): Taâc giaê, giaâo sû, nhađ tû víịn quaên trõ ngûúđi Myô göịc AÂo Öng ặúơc xem lađ cha ăeê cuêa quaên trõ hoơc hiïơn ăaơi Thuíơt ngûô “lao ăöơng tri thûâc” (knowledge worker) ặúơc öng ặa ra vađ sûê duơng tûđ nùm 1959.

Trong khi ăoâ, xaô höơi hiïơn nay dûúđng nhû chûa sùĩnsađng vúâi ăiïìu ăoâ.”

Ăïí hiïíu ặúơc göịc rïî cuêa víịn ăïì vađ nhûông nguơ yâ cuêaDrucker, trûúâc hïịt chuâng ta haôy nhòn laơi böịi caênh lõch sûê

Baơn thûê tûúêng tûúơng mònh ăang úê thúđi ăaơi ăíìu tiïncuêa nhín loaơi Luâc bíịy giúđ, sùn bùưt vađ haâi lûúơm lađ cöngviïơc chñnh ăem laơi nguöìn thûâc ùn cho baơn Hađng ngađybaơn lïn rûđng vúâi möơt böơ cung tïn hoùơc nhûông viïn ăaâ vađchiïịc gíơy ăïí tòm kiïịm thûâc ùn cho gia ằnh mònh Ăoâ lađtíịt caê nhûông gò baơn biïịt, nhòn thíịy vađ lađm ăïí sinh töìn.Sau ăoâ, coâ ngûúđi ăïịn vađ cöị thuýịt phuơc baơn trúê thađnhngûúđi mađ anh ta goơi lađ “nöng dín” Baơn thûê nghô xem,phaên ûâng cuêa baơn luâc ăoâ nhû thïị nađo?

NÙM THÚĐI ĂAƠI CUÊA VÙN MINH NHÍN LOAƠI

Thúđi ăaơi Sùn bùưt

vađ Haâi lûúơm

Thúđi ăaơi Nöng nghiïơp

Thúđi ăaơi Cöng nghiïơp

Thúđi ăaơi Thöng tin/

Lao ăöơng Tri thûâc

Thúđi ăaơi ăang lïn cuêa Trñ túơ

Hònh 2.1

Baơn nhòn thíịy anh ta ăađo xúâi ăíịt röìi gieo nhûông haơtmíìm tñ hon xuöịng ăoâ; baơn tröng thíịy anh ta tûúâi nûúâcvađ nhöí coê Möơt thúđi gian sau, baơn nhòn thíịy möơt vuơ thuhoaơch lúân Baơn ăïí yâ thíịy kïịt quaê mađ anh ta thu ặúơc vúâivai trođ lađ möơt “nöng dín” lúân gíịp 50 líìn chiïịn lúơi phíímcuêa baơn vúâi vai trođ lađ möơt ngûúđi sùn bùưt hoùơc haâi lûúơm,ngay caê khi baơn ặúơc xem lađ möơt thúơ sùn gioêi nhíịt Baơnseô lađm gò? Ríịt coâ thïí baơn seô tûơ nhuê: “Duđ mònh ríịt muöịnnhûng khoâ mađ coâ thïí lađm ặúơc nhû thïị Mònh khöng coâkyô nùng nhû anh ta, cuông chùỉng coâ cöng cuơ cíìn thiïịt”.Ăún giaên chó lađ baơn khöng biïịt caâch lađm nhû thïị nađo.Tuy nhiïn, baơn nhíơn thíịy khi úê vai trođ lađ ngûúđi nöngdín thò hoa lúơi thu ặúơc ăuê giuâp baơn ặa con caâi ăïịntrûúđng vađ cho chuâng nhûông cú höơi töịt nhíịt Cođn baênthín baơn, keê sùn bùưt haâi lûúơm, thò viïơc sinh töìn víîn ríịtkhoâ khùn Díìn díìn baơn bõ cuöịn huât vađo quaâ trònh hoơchoêi gíịp ruât ăïí trúê thađnh möơt nöng dín Baơn nuöi níịngcon caâi vađ chaâu chùưt thađnh nhûông ngûúđi nöng dín Ăoâchñnh lađ nhûông gò ăaô thûơc sûơ diïîn ra trong thúđi kyđ sú khai.Söị lûúơng ngûúđi sùn bùưt vađ haâi lûúơm giaêm hún 90%; hoơtrúê thađnh nhûông keê “thíịt nghiïơp”.

Nhiïìu thïị hïơ nûôa tröi qua vađ Thúđi ăaơi Cöng nghiïơpcuông ăïịn Ngûúđi ta bùưt ăíìu xíy dûơng caâc nhađ maây vađnghiïn cûâu vïì chuýn mön hoâa, phín cöng lao ăöơng vađphín chia thûâ bíơc trong xaô höơi Hoơ ặa nguýn liïơu thövađo caâc díy chuýìn saên xuíịt ăïí tùng nùng suíịt lïn cao.Nùng suíịt lao ăöơng úê Thúđi ăaơi Cöng nghiïơp tùng 50 líìn

so vúâi nùng suíịt thúđi nöng traơi Luâc nađy, baơn thíịy caâc nhađmaây cöng nghiïơp moơc lïn hađng loaơt vađ baơn seô nghô gò? Coâthïí baơn seô ghen tõ, thíơm chñ hoaêng súơ Ăiïìu baơn cíìn ăïítrúê thađnh möơt phíìn trong thúđi ăaơi cöng nghiïơp nađy lađ gò?Baơn seô cíìn ăïịn möơt söị kyô nùng múâi vađ möơt böơ ăöì nghïì.Quan troơng hún, baơn cíìn coâ möơt nïịp nghô hoađn toađnmúâi, gùưn liïìn vúâi phûúng phaâp tû duy múâi Sûơ thíơt lađ nhađmaây trong thúđi ăaơi cöng nghiïơp lađm ra cuêa caêi gíịp 50 líìn

so vúâi thúđi nöng nghiïơp, vađ thúđi gian tröi qua, söị nöngdín giaêm ăi túâi 90% 10% söị ngûúđi lađm nöng cođn laơi ăaôbiïịt aâp duơng nhûông phaât minh cuêa thúđi ăaơi cöng nghiïơpvađ hoơ taơo ra nhûông nöng traơi ặúơc cöng nghiïơp hoâa Ngađynay, söị lûúơng nöng dín úê Hoa Kyđ chó chiïịm 3% dín söị,nhûng saên lûúơng lûúng thûơc hoơ saên xuíịt ra ăuê cung cíịpcho caê nûúâc Myô vađ xuíịt khííu ăi khùưp thïị giúâi

Baơn coâ tin rùìng Thúđi ăaơi Thöng tin/Lao ăöơng Tri thûâcmađ chuâng ta ăang bûúâc vađo seô taơo ra lûúơng cuêa caêi nhiïìugíịp 50 líìn so vúâi Thúđi ăaơi Cöng nghiïơp? Töi hoađn toađntin tûúêng vađo ăiïìu nađy Ngay thúđi ăiïím nađy, chuâng takhöng thïí hoađn toađn nhíơn ra ăiïìu ăoâ Thúđi ăaơi Thöngtin/Lao ăöơng Tri thûâc nađy seô coâ nùng suíịt tùng, khöngphaêi 2 líìn, 3 líìn hoùơc 4 líìn, mađ lađ 50 líìn NathanMyhrvold - cûơu giaâm ăöịc kyô thuíơt cuêa haông Microsoft noâithïị nađy: “Nhûông nhađ thiïịt kïị phíìn mïìm hađng ăíìu coânùng suíịt lao ăöơng cao hún nhûông nhađ thiïịt kïị phíìnmïìm bònh thûúđng khöng phaêi lađ gíịp 10, 100, hay 1.000líìn, mađ lađ gíịp 10.000 líìn!”

Cöng viïơc tri thûâc chíịt lûúơng cao coâ giaâ trõ cao ăïịnmûâc nïịu giaêi phoâng triïơt ăïí tiïìm nùng seô giuâp ăem laơinhûông cú höơi tuýơt vúđi cho caâc töí chûâc ăïí taơo ra nhûôngăiïìu kyđ diïơu Nïịu cho rùìng ăiïìu ăoâ ăuâng, baơn haôy nghôtúâi nhûông giaâ trõ bíịt ngúđ coâ thïí thu ặúơc khi tiïìm nùngcuêa con caâi baơn ặúơc giaêi phoâng Cöng viïơc tri thûâc chñnhlađ möơt ăođn bííy taơo ăađ cho tíịt caê caâc hoaơt ăöơng ăíìu tûkhaâc mađ töí chûâc hay gia ằnh ăaô thûơc hiïơn Quaê thûơc,nhûông ngûúđi lao ăöơng tri thûâc chñnh lađ cíìu nöịi cho tíịt caêcaâc hûúâng ăíìu tû khaâc cuêa töí chûâc Hoơ ăem laơi sûơ tíơptrung saâng taơo vađ ăođn bííy ăïí sûê duơng vöịn ăíìu tû töịt húnnhùìm ăaơt ặúơc nhûông muơc tiïu lúân cuêa töí chûâc.

Baơn coâ tin rùìng Thúđi ăaơi Lao ăöơng Tri thûâc cuöịi cuđngseô díîn ăïịn viïơc cùưt giaêm 90% lûơc lûúơng lao ăöơng cuêa Thúđiăaơi Cöng nghiïơp? Töi tin nhû víơy Xu hûúâng gia cöng chonûúâc ngoađi vađ tyê lïơ thíịt nghiïơp gia tùng chó lađ bïì nöíi cuêataêng bùng vađ ăang trúê thađnh möơt víịn ăïì chñnh trõ noângboêng Phíìn lúân nhûông viïơc lađm cuêa Thúđi ăaơi Cöng nghiïơp

bõ míịt ăi khöng phaêi do caâc chñnh saâch cuêa chñnh phuê haythoêa thuíơn thûúng maơi tûơ do mađ chuê ýịu lađ do sûơ chuýíndõch triïơt ăïí cú cíịu kinh tïị cuêa chuâng ta sang Thúđi ăaơi Laoăöơng Tri thûâc Baơn coâ nghô rùìng viïơc phaêi coâ nïịp nghô múâi,kyô nùng múâi vađ cöng cuơ múâi trong thúđi ăaơi chuýín ăöíi lađmöơt thaâch thûâc lúân cho lûơc lûúơng lao ăöơng hiïơn nay? Baơnhaôy thûê hònh dung nhûông ăiïìu kiïơn mađ mònh cíìn coâ ăïítrúê thađnh möơt thađnh viïn trong kyê nguýn múâi nađy? Haôyhoêi xem töí chûâc cuêa baơn cíìn phaêi lađm gò?

Drucker ăaô so saânh nïìn cöng nghiïơp thúđi kyđ lao ăöơngchín tay vúâi lao ăöơng tri thûâc nhû sau:

Sûơ ăoâng goâp quan troơng nhíịt vađ thûơc sûơ ăöơc ăaâo cuêa quaên trõ hoơc trong thïị kyê 20 lađ ăaô lađm tùng nùng suíịt lao ăöơng chín tay lïn gíịp 50 líìn.

Sûơ ăoâng goâp quan troơng nhíịt cuêa quaên trõ hoơc trong thïị kyê 21 cuông tûúng tûơ, nhùìm tùng nùng suíịt saên xuíịt cuêa cöng viïơc tri thûâc vađ lao ăöơng tri thûâc.

Tađi saên quyâ nhíịt cuêa möơt cöng ty trong thïị kyê 20 lađ thiïịt bõ saên xuíịt Tađi saên quyâ nhíịt cuêa möơt ắnh chïị trong thïị kyê 21, duđ lađ kinh doanh hay phi kinh doanh lađ nhûông ngûúđi lao ăöơng tri thûâc vađ nùng suíịt lao ăöơng cuêa hoơ.

Nhađ sûê hoơc lûđng danh Arnold Toynbee noâi rùìng baơncoâ thïí khaâi quaât toađn böơ lõch sûê xaô höơi loađi ngûúđi vađ caâcắnh chïị cuêa noâ trong cuơm tûđ: khöng coâ gò thíịt baơi bùìng

sûơ thađnh cöng (nguýn vùn: Nothing fails like success) Noâi

möơt caâch dïî hiïíu hún lađ khi möơt thûê thaâch nhíơn ặúơc sûơăaâp ûâng thoêa ăaâng thò ăoâ goơi lađ thađnh cöng Nhûng khibaơn gùơp möơt thaâch thûâc múâi thò caâch phaên ûâng vúâi thađnhcöng cuô seô khöng cođn hiïơu quaê nûôa Chuâng ta goơi ăoâ lađthíịt baơi Thúđi ăaơi chuâng ta ăang söịng lađ Thúđi ăaơi Laoăöơng Tri thûâc nhûng ặúơc töí chûâc theo mö hònh kiïímsoaât cuêa Thúđi ăaơi Cöng nghiïơp - möơt mö hònh kòm haômtiïìm nùng cuêa con ngûúđi Nïịp nghô cuêa Thúđi ăaơi Cöngnghiïơp víîn cođn ngûơ trõ úê nhiïìu núi vađ chñnh ăiïìu nađy seôkhöng mang laơi nhûông kïịt quaê tñch cûơc cho Thúđi ăaơi Laoăöơng Tri thûâc vađ nïìn kinh tïị múâi nûôa Sûơ thíơt lađ, ngûúđi ta

ăaô mang caê nïịp nghô kiïím soaât ăoâ vađo nhađ mònh Vò thïị,noâ víîn töìn taơi vađ chi phöịi caâch thûâc giao tiïịp cuêa chuâng

ta trong quan hïơ vúơ chöìng, trong viïơc chùm soâc vađ daơy döîcon caâi

LÖỊI SUY NGHÔ THIÏN VÏÌ VÍƠT CHÍỊT TRONG

THÚĐI ĂAƠI CÖNG NGHIÏơP

Nhûông tađi saên vađ cöng cuơ chñnh ýịu cuêa sûơ thõnhvûúơng vïì kinh tïị trong Thúđi ăaơi Cöng nghiïơp lađ maây moâc

vađ tû baên ăïìu lađ víơt chíịt Nhín lûơc lađ ýịu töị tuy cíìn thiïịt

nhûng víîn coâ thïí thay thïị ặúơc Ngûúđi ta coâ thïí kiïímsoaât vađ lađm xaâo tröơn lûơc lûúơng lao ăöơng chín tay nhûngkhöng ăïí laơi híơu quaê ăaâng kïí vò cung luön luön vûúơt cíìu.Ngûúđi ta chó cíìn tuýín nhín lûơc múâi thñch húơp hún vađchõu tuín thuê nöơi quy nghiïm ngùơt lađ moơi viïơc trúê nïn öínthoêa Xeât úê möơt khña caơnh nađo ăoâ, ăiïìu nađy coâ nghôa lađ conngûúđi cuông chùỉng khaâc gò ăöì víơt – ngûúđi ta chó cíìn quantím ăïịn nùng suíịt ăaơt ặúơc mađ thöi Khi tíịt caê nhûông gòbaơn cíìn chó lađ thïí xaâc cuêa möơt con ngûúđi vađ baơn khöngthûơc sûơ cíìn ăïịn ăíìu oâc cuêa hoơ, traâi tim hoùơc tinh thíìn cuêahoơ, thò baơn ăaô haơ thíịp giaâ trõ con ngûúđi ngang vúâi ăöì víơt.ÍỊy thïị mađ ríịt nhiïìu thöng lïơ thuöơc quaên trõ hoơc hiïơnăaơi laơi bùưt nguöìn tûđ Thúđi ăaơi Cöng nghiïơp

Noâ lađm chuâng ta tin rùìng kiïím soaât vađ quaên lyâ conngûúđi lađ ăiïìu cíìn thiïịt

Noâ biïịn chuâng ta thađnh nhûông nhín viïn kïị toaân chóbiïịt xem con ngûúđi lađ chi phñ vađ maây moâc lađ tađi saên

Noâ cöí xuây cho triïịt lyâ thûúêng phaơt kiïíu cíy gíơy vađ cuêcađ röịt

Noâ ặa ra phûúng phaâp dûơ toaân ngín saâch tíơp trung,theo ăoâ xu hûúâng sûê duơng pheâp ngoaơi suy ăïí tiïn ăoaântûúng lai vađ caâc hïơ thöịng thûâ bíơc cuông nhû thoâi quan liïubađn giíịy ặúơc sûê duơng ăïí thuâc ăííy “ăaơt thađnh tñch theokïị hoaơch” – möơt quy trònh löîi thúđi taơo ra möơt thûâ vùnhoâa “giaê taơo” chó biïịt tòm moơi caâch “chi tiïu ăïí sang nùmkhoaên dûơ toaân ăoâ khöng bõ cùưt” nhùìm baêo vïơ sín sau cuêaböơ phíơn mònh

Tíịt caê nhûông lïì löịi nađy vađ nhiïìu “huê tuơc” khaâc ăïìuxuíịt phaât tûđ Thúđi ăaơi Cöng nghiïơp

Víịn ăïì nùìm úê chöî nhiïìu nhađ quaên lyâ ngađy nay víînăang aâp duơng mö hònh kiïím soaât con ngûúđi cuêa Thúđi ăaơiCöng nghiïơp ăöịi vúâi lao ăöơng tri thûâc Lyâ do ăún giaên lađnhiïìu ngûúđi giûô võ trñ cao khöng nhíơn thíịy ặúơc giaâ trõthûơc sûơ vađ tiïìm nùng tûđ nguöìn nhín lûơc cuêa mònh, cuông

nhû khöng hiïíu roô baên tñnh cuêa con ngûúđi Vò thïị, hoơ víîn

quaên lyâ con ngûúđi nhû quaên lyâ ăöì víơt Chñnh sûơ thiïịu hiïíu

biïịt nađy lađm cho hoơ khöng khai thaâc hïịt tiïìm nùng cuêanguöìn nhín lûơc trong tay hoơ Trong thúđi ăaơi nađy, ăiïìu gòseô xaêy ra nïịu baơn ăöịi xûê vúâi con ngûúđi nhû ăöịi xûê vúâi ăöìvíơt? Ăoâ lađ sûơ lùng maơ, só nhuơc Haơ thíịp tñnh nhín baêncuêa cöng viïơc díîn ăïịn sûơ thiïịu tin cíơy, míịt ăoađn kïịt vađhay kiïơn caâo líîn nhau Cođn trong gia ằnh thò sao? Noâcuông taơo ra sûơ thiïịu tin cíơy, sûơ chöịng ăöịi vađ nöíi loaơn tûđcon caâi cuêa baơn

ẶÚĐNG XOÙƯN ÖỊC ĂI XUÖỊNG CUÊA

SÛƠ YÊ LAƠI VAĐO NHAU

Ăiïìu gò seô xaêy ra khi baơn quaên lyâ con ngûúđi nhû quaênlyâ ăöì víơt? Hoơ seô khöng cođn tin rùìng laônh ăaơo lađ möơt lûơachoơn dađnh cho moơi ngûúđi Vò phíìn lúân moơi ngûúđi ăïìuxem laônh ăaơo nhû möơt chûâc vuơ nïn hoơ khöng nhòn thíịykhaê nùng laônh ăaơo úê chñnh baên thín mònh Laônh ăaơo

hiïíu theo nghôa gíy aênh hûúêng (influence) vúâi ngûúđi khaâc

múâi lađ möơt lûơa choơn ăuâng nghôa vađ moơi ngûúđi ăïìu phaêiăïí tím xíy dûơng múâi coâ ặúơc Khi ăoâ, laônh ăaơo múâi thûơcsûơ lađ möơt sûơ lûơa choơn

Möơt khi ăiïìu ăoâ chûa xaêy ra thò moơi ngûúđi víîn nghôrùìng chó nhûông ai coâ chûâc vuơ vađ quýìn lûơc múâi lađ ngûúđicoâ sûơ lûơa choơn ăoâ vađ hoơ seô cam tím tònh nguýơn hoùơc tïơhún lađ rúi vađo traơng thaâi vö yâ thûâc ăïí baên thín bõ ăiïìukhiïín nhû ăöì víơt Duđ hoơ thíơt sûơ coâ nhu cíìu ăi chùng nûôathò hoơ cuông khöng daâm chuê ăöơng thûơc hiïơn ăiïìu mònhmuöịn Hoơ seô chúđ ăúơi möơt caâch thuơ ăöơng mïơnh lïơnhchñnh thûâc tûđ ngûúđi laônh ăaơo vađ cûâ thïị thûơc hiïơn theo

Do ăoâ moơi thađnh baơi trong cöng viïơc hoơ ăïìu “tùơng” caêcho nhađ laônh ăaơo vađ dô nhiïn yâ thûâc chõu traâch nhiïơmkhoâ ặúơc hònh thađnh Vađ, baên thín hoơ thò laơi ặúơc caêm

ún vò ăaô “uêng höơ vađ húơp taâc töịt”

Sûơ miïîn cûúông trong viïơc chuê ăöơng hađnh ăöơng hayhađnh ăöơng möơt caâch ăöơc líơp cuêa thuöơc cíịp chó lađm chonhûông ngûúđi laônh ăaơo cađng thíịy bûâc baâch hún trong viïơc

quaên lyâ cíịp dûúâi Hoơ tin rùìng ăoâ lađ ăiïìu hoơ cíìn phaêi lađmăïí cíịp dûúâi hađnh ăöơng Chu kyđ nađy nhanh choâng leothang vađ díìn díìn trúê thađnh sûơ yê laơi vađo nhau (codependency) Sûơ ýịu keâm cuêa bïn nađy seô cuêng cöị vađcuöịi cuđng trúê thađnh caâi cúâ cho hađnh vi cuêa bïn kia Khinhađ quaên lyâ cađng tùng cûúđng kiïím soaât, thò thuöơc cíịpcađng coâ hađnh vi ăođi hoêi sûơ kiïím soaât vađ quaên lyâ nhiïìuhún Chñnh sûơ yê laơi cuöịi cuđng seô díîn ăïịn híơu quaê nghiïmtroơng lađ khöng cođn ai coâ tinh thíìn traâch nhiïơm Sau möơtthúđi gian thò caê ngûúđi laônh ăaơo vađ ngûúđi chõu sûơ laônh ăaơo

vö tònh ăi ăïịn möơt thoêa thuíơn ngíìm Hoơ tûơ ặa baên thínvađo thïị bõ ăöơng vò cûâ cho rùìng phña bïn kia phaêi thay ăöíitrûúâc thò hoơ múâi thay ăöíi ặúơc

SÛÂC MAƠNH CUÊA MÖ THÛÂC

Taâc giaê John Gardner tûđng noâi: “Híìu hïịt caâc töí chûâceđo uöơt ăïìu khöng nhíơn thíịy caâc khuýịt tíơt cuêa chñnhmònh Hoơ ăau khöí khöng phaêi vò khöng giaêi quýịt ặúơcvíịn ăïì mađ vò hoơ khöng thïí nhíơn ra cöịt loôi cuêa víịn ăïì”.Einstein thò noâi rùìng: “Nhûông víịn ăïì lúân nhíịt mađ chuâng

ta gùơp phaêi khöng thïí ặúơc giaêi quýịt úê mùơt bùìng tû duykhi víịn ăïì ăoâ ặúơc taơo ra”

Nhûông tuýn böị nađy cuêng cöị möơt trong nhûông bađihoơc síu sùưc nhíịt trong cuöơc ăúđi töi: Nïịu nhû baơn muöịngùơt haâi ặúơc nhiïìu tiïịn böơ nhoê trûúâc khi coâ möơt sûơ thayăöíi lúân thò haôy tíơp trung vađo viïơc sûêa ăöíi nhûông thoâiquen, hađnh vi vađ thaâi ăöơ cuêa baên thín Nhûng nïịu baơn

muöịn coâ sûơ tiïịn böơ vûúơt bíơc thò chùưc chùưn baơn cíìn phaêi

thay ăöíi caê mö thûâc Thuíơt ngûô mö thûâc (paradigm) coâ xuíịt xûâ lađ tûđ paradeigma trong tiïịng Hy Laơp, vöịn lađ möơt

thuíơt ngûô khoa hoơc nhûng ngađy nay ặúơc duđng khaâ phöíbiïịn vúâi nghôa lađ möơt nhíơn thûâc, giaê thuýịt, lyâ luíơn,khung tham chiïịu, hay lùng kñnh qua ăoâ baơn nhòn nhíơnthïị giúâi Mö thûâc nhû möơt tíịm baên ăöì laônh thöí hay baênăöì thađnh phöị Vò thïị, nïịu noâ khöng chñnh xaâc thò duđ baơncoâ cöị gùưng tòm kiïịm hay coâ suy nghô tñch cûơc ăïịn ăíu ăinûôa, baơn víîn bõ laơc löịi Cođn nïịu noâ chñnh xaâc, thò sûơchùm chó vađ thaâi ăöơ cuêa baơn seô mang laơi hiïơu quaê töịi ăa

Vñ duơ, thúđi Trung cöí ngûúđi ta chûôa bïơnh nhû thïị nađo?Hoơ trñch maâu Víơy ăoâ lađ mö thûâc gò? Hoơ nghô rùìng trongmaâu coâ chíịt ăöơc nïn cíìn phaêi líịy noâ ra Nïịu baơn khöngnghi ngúđ vïì mö thûâc nađy thò baơn seô lađm gò? Baơn seô líịymaâu nhiïìu hún, nhanh hún vađ cöị lađm cho noâ ñt gíy ăauăúân hún Baơn aâp duơng phûúng phaâp kiïím tra chíịt lûúơngăöìng böơ TQM (Total Quality Management) hay SixSigma(1) ăïí líịy maâu Khi ăoâ, baơn seô daơy bïơnh nhín haynhín viïn cuêa mònh caâch suy nghô tñch cûơc ăïí viïơc trñchmaâu trúê nïn töịi ûu!

Baơn coâ tûúêng tûúơng ăiïìu gò ăaô xaêy ra khi nhađ khoahoơc Semmelweis cuêa Hungary, Pasteur cuêa Phaâp vađ caâcnhađ khoa hoơc thûơc hađnh khaâc khaâm phaâ ra rùìng vi truđng(1) Six Sigma: Ăûúơc biïịt ăïịn nhû möơt chiïịn lûúơc quaên trõ kinh doanh do Motorola phaât triïín nhùìm phaât hiïơn vađ loaơi boê caâc nguýn nhín gíy ra saên phíím hoêng, cùn cûâ vađo caâc dûô liïơu ặúơc ghi nhíơn thûúđng xuýn trong quaâ trònh saên xuíịt – kinh doanh

lađ nguýn nhín chuê ýịu cuêa caâc loaơi bïơnh tíơt? Noâ líơp tûâcgiaêi thñch lyâ do taơi sao phuơ nûô ăïìu muöịn ặúơc caâc bađ muơăúô ăeê Búêi vò caâc bađ muơ saơch seô hún, vïơ sinh hún Noâ giaêithñch vò sao söị ngûúđi lñnh úê mùơt tríơn chïịt vò nhiïîm truđngnhiïìu hún söị ngûúđi chïịt vò truâng ăaơn Bïơnh tíơt ăaô líy lan

úê phña sau tríơn tuýịn do caâc vi truđng gíy ra Lyâ thuýịt vitruđng ăaô múê ra caâc lônh vûơc nghiïn cûâu hoađn toađn múâimeê Noâ ăaô ặa nïìn y hoơc tiïịn böơ vûúơt bíơc nhû ngađy nay.Ăoâ chñnh lađ sûâc maơnh cuêa möơt mö thûâc chñnh xaâc Noâ

giaêi thñch (explain) vađ chó díîn (guide) Nhûng víịn ăïì úê chöî

lađ caâc mö thûâc cuông ùn síu vađo tím trñ con ngûúđi nhû caâctíơp tuơc, nïn thûúđng ríịt khoâ thay ăöíi Coâ nhûông mö thûâcsai líìm víîn tiïịp tuơc töìn taơi hađng thïị kyê cho túâi khi möơt möthûâc ăuâng ăùưn hún ặúơc khaâm phaâ ra Chùỉng haơn, sûê saâchnoâi rùìng George Washington chïịt vò bïơnh viïm hoơng,nhûng coâ leô öng chïịt vò bõ trñch maâu (bloodletting) thòăuâng hún Viïm hoơng chó lađ triïơu chûâng cuêa möơt cùn bïơnhkhaâc Do mö thûâc cuô cho rùìng taơp chíịt coâ haơi töìn taơi trongmaâu nïn hoơ ăaô trñch ra nhiïìu panh(1)maâu cuêa öng trongvođng 24 giúđ Nhû baơn biïịt ăíịy, ngađy nay ngûúđi ta chó líịymaâu möîi líìn khöng quaâ möơt panh trong vođng hai thaângăöịi vúâi möơt ngûúđi coâ sûâc khoêe töịt

Thúđi ăaơi Lao ăöơng Tri thûâc ặúơc dûơa trïn möơt möthûâc múâi, möơt mö thûâc hoađn toađn khaâc vúâi mö thûâc cuêaThúđi ăaơi Cöng nghiïơp Chuâng ta taơm goơi ăoâ lađ Mö ThûâcCon Ngûúđi Hoađn Thiïơn (Whole–Person Paradigm).(1) Pint – ăún võ ăo thïí tñch thûúđng duđng trong y tïị 1 pint = 0,56 lñt.

MÖ THÛÂC VÏÌ CON NGÛÚĐI HOAĐN THIÏơN

Coâ möơt nguýn nhín ăún giaên, xuýn suöịt giaêi thñchtaơi sao nhiïìu ngûúđi khöng hađi lođng vúâi cöng viïơc cuêamònh vađ taơi sao híìu hïịt caâc töí chûâc khöng khai thaâc ặúơctöịt nhíịt nùng lûơc vađ sûâc saâng taơo cuêa nhín viïn ăïí tûđ ăoâtrúê thađnh möơt töí chûâc thíơt sûơ lúân maơnh bïìn vûông.Nguýn nhín ăoâ xuíịt phaât tûđ möơt mö thûâc khöng ăíìy ăuêvïì con ngûúđi – lađ quan ăiïím cú baên líu nay cuêa chuâng tavïì baên chíịt con ngûúđi

Sûơ thûơc lađ con ngûúđi khöng phaêi lađ nhûông ăöì víơt cíìnphaêi coâ sûơ thuâc ăííy vađ ăiïìu khiïín; con ngûúđi lađ möơt thûơc

MÖ THÛÂC CON NGÛÚĐI TOAĐN DIÏƠN

H Ö ÌN

TINH THÍÌN

thïí bưën chiïìu gưìm thïí xấc (body), trđ tụå (mind), têmhưìn (heart) vâ tinh thêìn (spirit).

Nïëu bẩn nghiïn cûáu cấc nïìn triïët hổc vâ tưn giấo cuãaphûúng Têy lêỵn phûúng Àưng úã thúâi kyâ àêìu, bẩn sệ nhêån

ra bưën phẩm truâ tûúng tûå: thïí chêët (hay kinh tïë), trđ tụå,xậ hưåi (hay tịnh cẫm), vâ tinh thêìn Ngûúâi ta cố thïí duângnhûäng tûâ ngûä khấc àïí mư tẫ bưën phẩm truâ nây vâ nố

phẫn ẫnh bưën nhu cêìu cú bẫn vâ lâ àưång lûåc cuãa têët cẫ mổi

ngûúâi: sưëng (tưìn tẩi), yïu thûúng (mưëi quan hïå), hổc hỗi

(tùng trûúãng vâ phất triïín) vâ àïí lẩi di sẫn (yá nghơa vâ sûåàống gốp) Xem hịnh 2.3

(T H

ÏÍ

A ÁC

) HỔC HỖI

SƯ

ËN G

Ï U T H

Û Ú NG

ÀÏÍ LẨI

DI SẪN

Tù ng trûú ãng vâ phất triï

ín

h än