SKKN lớp 5 Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt văn tả cảnh

Sáng kiến kinh nghiệm một số biện pháp giúp học sinh học tốt văn tả cảnh. Sáng kính kinh nghiệm mới nhất 20192020 theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh theo chuẩn kiến thức kỹ năng. Chương trình giáo dục tổng thể 2018

PHẦN 1: MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài:

Trong chương trình Tiểu học hiện nay, Tiếng Việt được chia thành các phân môn, mỗi phân môn có nhiệm vụ rèn luyện cho học sinh những kĩ năng nhất định Phân môn Tập làm văn là phân môn mang tính tổng hợp cao nhất, nó có vai trò rèn cho học sinh cả bốn kĩ năng, trong đó quan trong là các kĩ năng nghe, nói, viết Đối với phân môn này, các em được rèn luyện năng lực trình bày ở dạng văn bản với nhiều thể loại khác nhau

Qua thực tế giảng dạy tại trường Tiểu học An Thạnh 1A, tôi nhận thấy phân môn Tập làm văn là phân môn khó nhất trong các phân môn của môn Tiếng Việt Để thực hiện được mục tiêu của phân môn Tập làm văn là phải xây dựng được kĩ năng nói và viết thành thạo, các em cần huy động tất cả các kiến thức của các phân môn Tập đọc, Chính tả, Luyện từ và câu, Kể chuyện,…Trong khi đó, các em phát triển chậm thì rất

“ngán” học phân môn này

Với học sinh lớp Năm, việc rèn kĩ năng làm văn tả cảnh cho các em là cần thiết Học tốt văn tả cảnh sẽ là điều kiện thuận lợi để học tốt các môn học khác ở Tiểu học và học tiếp lên các lớp trên Việc giúp các em hoàn thành tốt bài văn tả cảnh sẽ góp phần nâng cao năng lực cảm thụ văn học mà còn giúp các em khám phá được những cái đẹp qua việc xây dựng văn bản

Nhằm góp phần đổi mới phương pháp và nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường nói chung, dạy cho học sinh lớp 5 học tốt văn tả cảnh nói riêng, tôi đã chọn đề

tài: Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5A trường tiểu học An Thạnh 1A học tốt văn tả cảnh.

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu:

Nghiên cứu đề tài, tôi không có nhiều tham vọng mà chỉ nhằm mục đích đóng góp một phần công sức của mình vào công tác giáo dục của nhà trường Với việc nghiên cứu đề tài, tôi mong muốn sẽ có được bài học kinh nghiệm để có thể áp dụng vào thực tiễn giảng dạy môn Tập làm văn trong trường Tiểu học An Thạnh 1A nói riêng, trong ngành giáo dục Huyện Cù Lao Dung nói chung Điều này càng có ý nghĩa nếu đề tài thành công, đồng thời là chất lượng học tập của các em học sinh cũng sẽ được nâng lên một cách đáng kể

Chỉ tiêu: Cuối năm học, 100% học sinh có thể làm được bài văn tả cảnh theo yêu cầu Trên cơ sở kiến thức, kĩ năng về văn tả cảnh đã được học, các em vận dụng tốt ở các lớp trên

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

3.1.Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh lớp 5A Trường Tiểu học Tiểu học An Thạnh 1A Trong quá trình áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, tôi có chú ý phân loại đối tượng học sinh theo trình độ “ Hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa hoàn thành”

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

Nhằm đi sâu vào một vấn đề và chỉ dừng ở mức độ sáng kiến kinh nghiệm nên tôi chỉ giới hạn đề tài trong phạm vi nghiên cứu việc dạy học kiểu bài văn tả cảnh cho học sinh lớp 5

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Các phương pháp nghiên cứu thuộc phạm trù lí luận: Sưu tầm tập hợp tài liệu, phân tích, so sánh đề xuất ý kiến

- Các phương pháp nghiên cứu thuộc phạm trù thuộc tiễn: Quan sát, kiểm tra, đối chiếu kết quả nhận thức của học sinh

5 Tính mới của dề tái:

- Lập được dàn bài chi tiết theo nộ dung, yêu cầu của đề bài trên cơ sở các câu hỏi gợi ý của giáo viên kết hợp với quan sát

- Viết được một đoạn văn, bài văn hay giàu hình ảnh,diễn đạt trôi chảy, sắp xếp các

ý theo một trình tự hợp lí Mỗi đoạn văn đảm bảo được câu mở đoạn và câu kết đoạn Biết viết câu chuyển giữa các đoạn

- Thông qua việc trình bày đoạn văn đã viết trước lớp, học sinh phát triển khả năng diễn đạt, giao tiếp và học tập những điểm hay ở bài văn tả cảnh

PHẦN 2: NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu:

Tập làm văn là một phân môn mang tính tổng hợp và sáng tạo cao Tổng hợp các

kiến thức, kĩ năng từ Tập đọc, Kể chuyện, Chính tả, Luyện từ và câu, để viết nên một bài Tập làm văn

Theo quan điểm tích hợp, các phân môn được tập hợp lại xung quanh trục chủ điểm và các bài đọc Nhiệm vụ cung cấp kiến thức và rèn luyện kĩ năng gắn bó chặt chẽ với nhau Như vậy, muốn dạy- học có hiệu quả Tập làm văn tả cảnh nhất thiết người giáo viên phải dạy tốt Tập đọc, Kể chuyện, Chính tả, Luyện từ và câu Vì trong các bài đọc, trong câu chuyện, trong các bài tập luyện từ- câu thường xuất hiện các đoạn văn, khổ thơ có nội dung miêu tả rất rõ về cảnh vật, thiên nhiên, con người,

Bài Tập làm văn nếu không sáng tạo sẽ trở thành một bài văn khô cứng, góp nhặt của người khác, nội dung bài văn sẽ không hồn nhiên, trong sáng, mới mẻ như tâm hồn của các tác giả nhỏ tuổi

Chất lượng Tập làm văn là chất lượng của cảm thụ văn học, của các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết Cho nên, thầy và trò phải soạn giảng và học tập tích cực, nghiêm túc, hiệu quả, mới mong nâng cao một cách bền vững chất lượng môn Tiếng Việt ở lớp cuối cấp Tiểu học

Dạy Tập làm văn lớp 5 phải đảm bảo mục tiêu yêu cầu cần đạt về kiến thức, kĩ năng của Chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng của từng môn học và phù hợp trình độ của từng học sinh trong lớp Tôi tin rằng đề tài này nếu được áp dụng và vận dụng hợp lý sẽ đem lại hiệu quả cao cho phân môn Tập làm văn, góp phần nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt lớp 5

2 Cơ sở thực tiễn của vấn đề nghiên cứu :

2.1 Thực trạng học sinh:

Năm học 2017-2018 và 2018-2019, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 5A Hầu hết học sinh của lớp 5A tôi chủ nhiệm còn rất hạn chế khi làm bài Tập làm văn tả cảnh Sau khi nghiên cứu tôi nhận thấy học sinh đã được học văn tả cảnh tả Nhưng qua khảo sát chất lương cuối năm học 2017-2018 học sinh bị điểm dưới chuẩn về Tập làm văn, dẫn đến môn Tiếng Việt của lớp tôi đạt kết quả không khà quan

Các hạn chế của học sinh là:

- Bài viết của học sinh còn mắc nhiều lỗi chính tả

- Học sinh chưa xác định được trọng tâm đề bài tả cảnh

- Nhiều em thường liệt kê, kể lể dài dòng, diễn đạt vụng về, lủng củng Nhiều em chưa biết dừng lại để nói kĩ một vài chi tiết cụ thể nổi bật

- Vốn từ ngữ của các em còn nghèo nàn, khuôn sáo, quan sát sự vật còn hời hợt

- Các em chưa biết cách dùng các biện pháp nghệ thuật khi làm văn tả cảnh

Thực trạng học sinh còn nhiều hạn chế như vậy đã làm cho tiết Tập làm văn trở thành một gánh nặng, một thách thức đối với giáo viên tiểu học Ý nghĩ cho rằng Tập làm văn là một phân môn khó dạy, khó học và khó đạt hiệu quả cao đã là nhận thức chung của nhiều thầy cô giáo dạy lớp 5

Đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng chất lượng Tập làm văn tả cảnh của học sinh không đạt yêu cầu ? Qua quá trình giảng dạy lớp 5, tôi nhận thấy học sinh học chưa đạt Tập làm văn là do nhiều nguyên nhân

2.2 Nguyên nhân của thực trạng

Theo tôi có sáu nguyên nhân như sau:

+ Khi làm văn, học sinh chưa xác định được yêu cầu trọng tâm của đề bài

+ Học sinh không được quan sát trực tiếp đối tượng tả cảnh

+ Khi quan sát thì các em không được hướng dẫn về kĩ năng quan sát: quan sát những gì, quan sát từ đâu ? Làm thế nào phát hiện được nét tiêu biểu của đối tượng cần

tả cảnh

+ Không biết hình dung bằng hình ảnh, âm thanh, cảm giác về sự vật khi quan sát + Vốn từ đã nghèo nàn lại không biết sắp xếp như thế nào để bài viết mạch lạc, chưa diễn đạt được bằng vốn từ ngữ, ngôn ngữ của mình về một sự vật, cảnh vật, về một con người cụ thể nào đó

+ Nguyên nhân cuối cùng là trách nhiệm của người giáo viên (nhất là giáo viên lớp 5) chưa có cách phát huy tối đa năng lực học tập và cảm thụ văn học của học sinh; chưa bồi dưỡng được cho các em lòng yêu quý Tiếng Việt, ham thích học Tiếng Việt để từ đó các em nhận ra rằng đã là người Việt Nam thì phải đọc thông viết thạo Tiếng Việt và phát huy hết ưu điểm của tiếng mẹ đẻ

3 Các giải pháp tiến hành giải quyết vấn đề:

Xuất phát từ thực trạng và nguyên nhân trên, đồng thời thấy rõ vai trò, nhiệm vụ của một giáo viên đang đứng trên bục giảng, tôi mạnh dạn đưa ra bảy giải pháp sau đây,

hy vọng sẽ nâng cao được chất lượng phân môn Tập làm văn cho lớp tôi nói riêng cho nhà trường nói chung

3.1 Giáo viên phải nắm vững nội dung, chương trình và phương pháp dạy Tập làm văn:

Dạy biện pháp nào để học sinh học tốt Tập làm văn, viết được những bài văn tả cảnh sinh động ? Điều cơ bản là người dạy phải nắm vững nội dung chương trình, đồng thời biết chọn và vận dụng phương pháp phù hợp để truyền thụ kiến thức cho học sinh Biết được học sinh cần gì, chưa biết những gì để xác định đúng mục tiêu bài dạy, xác lập được mối quan hệ giữa kiến thức bài dạy với kiến thức cũ và kiến thức sẽ cung cấp tiếp theo Cụ thể, giáo viên cần nắm vững những vấn đề sau :

a Biện pháp dạy học từng kiểu bài: Hướng dẫn học sinh phân tích ngữ liệu và làm

bài tập thực hành theo các biện pháp sau:

- Giúp học sinh nắm vững yêu cầu bài tập

- Tổ chức cho học sinh thực hiện bài tập

b Trình tự dạy Tập làm văn:

Trong phần dạy bài mới, giáo viên phải nắm vững trình tự dạy đối với hai loại bài

Tập làm văn: loại bài dạy lý thuyết và loại bài dạy thực hành Khi dạy từng loại bài,

giáo viên cần chú ý đến các đối tượng học sinh của lớp: có nội dung cho học sinh học tốt; có nội dung cho học sinh hôc chưa tốt,

Ví dụ:

Muốn dạy học sinh làm văn tả cảnh đạt yêu cầu thì giáo viên cần biết thế nào là văn tả cảnh, đặc điểm thể loại văn tả cảnh, biết yếu tố nào là quan trọng và cần thiết để giúp học sinh làm được bài văn tả cảnh sinh động thông qua quan sát đối tượng tả cảnh

3.2 Rèn luyện kĩ năng quan sát cho học sinh

Tả cảnh là viết lại bằng lời những đặc điểm nổi bật của cảnh, của người, của cây cối… để giúp người nghe, người đọc hình dung được các đối tượng ấy, tức là lấy câu văn để biểu hiện các đặc tính, chân tướng sự vật, giúp người đọc như được nhìn tận mắt

Vì vậy, khi dạy văn tả cảnh , giáo viên cần chú ý hướng dẫn học sinh quan sát và tả theo các trình tự hợp lý :

a Tả theo trình tự không gian:

Quan sát toàn bộ trước rồi đến quan sát từng bộ phận, tả từ xa đến gần, từ ngoài vào trong, từ trái qua phải, (hoặc ngược lại)

Ví dụ 1:

Tả từ ngoài vào trong: “ Đền Thượng nằm chót vót trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh Trước đền, những khóm hải đường đâm bông rực đỏ, những cánh bướm nhiều màu sắc

bay dập dờn như đang múa quạt xoè hoa Trong đền dòng chữ vàng Nam Quốc Sơn Hà

uy nghiêm đề ở bức hoành phi treo chính giữa.”

Ví dụ 2:

Tả từ dưới lên trên “ Cây hồi thẳng, cao, tròn xoe Cành hồi giòn, dễ gãy hơn cành khế Quả hồi phơi mình xoè trên mặt lá đầu cành”

b Tả theo trình tự thời gian:

Cái gì xảy ra trước (có trước) thì tả trước Cái gì xảy ra sau (có sau) thì tả sau Trình tự này thường được vận dụng khi làm Tập làm văn tả cảnh sinh hoạt của người

Ví dụ :

“ Buổi chiều, xe dừng lại ở một thị trấn nhỏ Nắng phố huyện vàng hoe Những

em bé Hmông, những em bé Tu Dí, Phù Lá cổ đeo móng hổ, quần áo sặc sỡ đang chơi đùa trước cửa hàng Hoàng hôn, áp phiên của phiên chợ thị trấn, người ngựa dập dìu chìm trong sương núi tím nhạt” (Đường đi Sa Pa)

c Tả theo trình tự tâm lí:

Khi quan sát cần thấy những đặc điểm riêng, nổi bật nhất, thu hút và gây cảm xúc mạnh nhất đến bản thân thì quan sát trước, tả trước, các bộ phận khác tả sau Khi tả cảnh vườn cây nên vận dụng trình tự này nhưng chỉ nên tả những điểm đặc trưng của cảnh trong khu vườn trước nhất rồi tả đầy đủ chi tiết sau

Ví dụ 1:

“Sầu riêng là loại trái quý ở miền Nam Hương vị của nó hết sức đặc biệt, mùi thơm đậm, bay rất xa Hoa sầu riêng trổ vào cuối năm Hoa đậu từng chùm màu trắng ngà Đứng ngắm cây sầu riêng, tôi cứ nghĩ mãi về dáng cây kì lạ này Thân nó khẳng khiu, cao vút, cành ngay thẳng đuột ”

Tác giả đã tả cảnh nét đặc sắc nhất của quả, hoa và dáng cây sầu riêng

Ngoài các trình tự miêu tả trên, giáo viên cần hướng dẫn và rèn luyện cho học sinh

kĩ năng sử dụng các giác quan (thính giác, thị giác, xúc giác, vị giác, ) để quan sát, cảm nhận sự vật

Ví dụ2:

Phân tích tả cảnh bài “Mưa rào” ta thấy tác giả đã quan sát bằng các giác quan như sau:

+ Thị giác: Thấy những đám mây biến đổi trước cơn mưa, thấy mưa rơi

+ Xúc giác: Gió bỗng thấy mát lạnh, nhuốm hơi nước.

+ Khứu giác: Biết được mùi nồng ngai ngái, xa lạ man mác của những trận mưa đầu mùa

+ Thính giác: Nghe thấy tiếng gió thổi, tiếng mưa rơi, tiếng sấm, tiếng hót của chào mào

3.3 Xác định yêu cầu trọng tâm đề bài:

Bài văn của học sinh được viết theo một đề bài cụ thể, cho nên yêu cầu hàng đầu là các em phải viết đúng đề bài Một đề bài đưa ra cho học sinh viết thường ẩn chứa đến 3 yêu cầu: yêu cầu về thể loại (kiểu bài), yêu cầu về nội dung, yêu cầu về trọng tâm

Ví dụ: Đề bài ở tuần 4 lớp 5:

“ Tả cảnh một buổi sáng (hoặc trưa, chiều) trong một vườn cây (hay trong công viên, trên đường phố, trên cánh đồng, nương rẫy)

Khi xác định yêu cầu trọng tâm của đề bài, giáo viên phải làm sao giúp học sinh hiểu được rằng việc viết đúng yêu cầu của đề bài là yếu tố quyết định nội dung bài viết: Với đề bài trên, ẩn chứa 3 yêu cầu sau:

a Yêu cầu về thể loại của đề là: tả cảnh (thể hiện ở từ “Tả”)

b Yêu cầu về nội dung là: Buổi sáng (hoặc trưa, chiều) thể hiện ở cụm từ “cảnh một buổi sáng (hoặc trưa, chiều)”

c Yêu cầu về trọng tâm là: Ở trong một vườn cây (hay trong công viên….)

Trong thực tế, không phải đề bài nào cũng xác định đủ 3 yêu cầu chỉ có yêu cầu về thể loại và nội dung Với đề bài này, giáo viên cần giúp học sinh tự xác định thêm yêu cầu về trọng tâm của bài viết Chẳng hạn “Tả cảnh một cơn mưa khi em đang trên đường đi học”

Việc xác định đúng trọng tâm của đề sẽ giúp cho bài viết được thu hẹp nên các em

có được ý cụ thể, chính xác, tránh việc viết tràn lan, chung chung,

3.4 Giúp học sinh nắm đặc điểm của từng kiểu bài tả cảnh:

Giáo viên giúp học sinh biết dùng lời văn phù hợp với yêu cầu về nội dung và thể loại cho trước, khi luyện tập Giáo viên cũng cần lưu ý nhắc nhở các em nắm vững các đặc điểm của mỗi thể loại, mỗi dạng bài và xác định đối tượng tả cảnh Trong mỗi bài văn phải thể hiện cái mới cái hay, cái riêng và cảm xúc của mình

* Kiểu bài tả cảnh: Cần xác định các yêu cầu sau:

a Xác định không gian, thời gian nhất định:

Sau khi xác định thời gian, không gian nhất định học sinh cần biết lựa chọn trình tự quan sát Việc quan sát có thể tiến hành ở những vị trí khác nhau nhưng vẫn phải có một

vị trí chủ yếu làm cho cảnh được quan sát bộc lộ ra những điều cơ bản nhất của nó Khi

đã xác định được vị trí quan sát rồi, ta nên có cái nhìn bao quát toàn cảnh đồng thời phải biết phân chia cảnh ra thành từng mảng, từng phần để quan sát

b Xác định trình tự miêu tả:

Khi tả phải xác định một trình tự phù hợp với cảnh được tả Tả từ trên xuống hay từ dưới lên, từ phải sang trái hay từ ngoài vào trong là tuỳ thuộc đặc điểm của cảnh

c Chọn nét tiêu biểu:

Chỉ nên chọn nét tiêu biểu nhất của cảnh để tả, tập trung làm nổi bật đặc điểm đó lên, có thể tả xen hoạt động của người, của vật, trong cảnh để góp phần làm cho cảnh sinh động hơn, đẹp hơn

d Tả cảnh gắn với cảm xúc riêng bằng nhiều giác quan:

Tả cảnh luôn luôn gắn với cảm xúc của người viết Cảnh vật mang theo trong nó cuộc sống riêng với những đặc điểm riêng Con người cảm nhận cảnh như thế nào sẽ đem đến cho cảnh những tình cảm như thế

e Chọn từ ngữ thích hợp khi tả cảnh:

Khi làm văn tả cảnh cần biết lựa chọn từ ngữ gợi tả, dùng hình ảnh so sánh hoặc nhân hoá để làm nổi bật đặc điểm cảnh đang tả giúp người đọc như đang đứng trước cảnh đó và cảm nhận được những tình cảm của người viết

Ví dụ :

Sau đây xin trích một số câu trong bài văn tả cảnh: “Chiều tối” của Phạm Đức (Sách Tiếng Việt 5- tập 1- trang 22): “Nắng bắt đầu rút lên những chòm cây cao, rồi nhạt dần và như hoà lẫn với ánh sáng trắng nhợt cuối cùng.”

Ta thấy câu văn tả cảnh sự chuyển hoá của ánh sáng từ “nhạt dần” rồi “hoà lẫn” với

“ánh sáng trắng nhợt”

Tác giả cũng đã dùng mắt để quan sát sự biến đổi của ánh sáng và bóng tối, đã dùng tai để nghe tiếng dế và dùng mũi để cảm nhận hương vườn và cũng đã sử dụng nghệ thuật nhân hoá làm cho câu văn sinh động một cách rất tinh tế, khi viết:

“Bóng tối như bức màn mỏng, như thứ bụi xốp, mờ đen phủ dần lên mọi vật.”

“Một vài tiếng dế gáy sớm, vẻ thăm dò, chờ đợi.”

“ Trong im ắng, hương vườn thơm thoảng bắt đầu rón rén bước ra và tung tăng trong ngọn gió nhẹ, nhảy trên cỏ, trườn theo những thân cành.”

3.5 Làm giàu vốn từ cho học sinh

- Giáo viên cần có biện pháp làm giàu vốn từ ngữ cho học sinh qua từng bài đọc, từng bài tập ở các môn Tập đọc, Kể chuyện, Luyện từ- câu cùng chủ điểm

- Tạo cho học sinh thói quen quan sát, đánh giá, nhìn nhận một sự vật, một cảnh vật hay một con người nào đó và thể hiện những điều đã quan sát và đánh giá được bằng vốn từ ngữ, ngôn ngữ của mình, kịp thời điều chỉnh những lỗi về dùng từ, viết câu, làm văn

a Bài tập làm giàu vốn từ cho học sinh thông qua các phân môn Tiếng Việt:

- Môn Tập đọc giúp các em hiểu được nghĩa đen, nghĩa bóng, hiểu được nội dung của các đoạn văn, khổ thơ có ý nghĩa miêu tả (cảnh vật, cảnh con người, thành phố ) Mỗi tiết dạy Tập đọc nên thêm một vài câu hỏi về thể loại, bố cục và trình tự miêu tả của tác giả để học sinh thấm dần về Tập làm văn tả cảnh

- Môn Luyện từ & câu là môn có thể giúp học sinh làm giàu vốn từ nhiều nhất khi dạy các tiết Mở rộng vốn từ Trong các tiết này có các bài tập mở rộng vốn từ rất cụ thể, thiết thực như tìm từ, ghép từ, phát hiện từ tả cảnh , dùng từ đặt câu, sắp xếp các

từ thành nhóm như nhóm từ ngữ tả đặc điểm cảnh vật, nhóm tả hoạt động, Đặc biệt ở chính phân môn Tập làm văn, giáo viên có thể giúp học sinh làm giàu vốn từ theo các đề tài nhỏ:

Ví dụ 1:

Tìm từ láy gợi tả âm thanh trên dòng sông (bì bọp, ì ọp, ì ầm, xôn xao, ào ào )

Ví dụ 2:

Tìm những hình ảnh so sánh để so sánh với dòng sông: dòng sông như dải lụa, dòng sông như con trăn khổng lồ, dòng sông như người mẹ hiền ôm ấp đồng lúa chín vàng

b Sử dụng từ ngữ trong tả cảnh:

Sau khi học sinh đã có một vốn từ nhất định, giáo viên giúp học sinh cách sử dụng

vốn từ trong văn tả cảnh như: sử dụng từ láy, sử dụng tính từ tuyệt đối (đỏ mọng, đặc sệt, trong suốt ), sử dụng các biện pháp nghệ thuật (so sánh, nhân hoá, ẩn dụ ).

Ví dụ : Cho các từ “ríu rít, líu lo, liếp chiếp, rộn ràng, tấp nập, là là, từ từ ”

Hãy chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống trong đoạn văn sau: “Tiếng chim báo hiệu một ngày mới bắt đầu Ông mặt trời nhô lên sau luỹ tre xanh Khói bếp nhà ai bay trong gió Đàn gà con gọi nhau, theo chân mẹ Đường làng đã người qua lại.”

3.6 Lập và hoàn thiện dàn ý

Để làm một bài văn đúng trình tự, đầy đủ nội dung, hay về ý tứ lời văn, đẹp về hình ảnh sống động, dùng từ viết câu chính xác, rõ ràng đòi hỏi học sinh phải có vốn kiến thức về từ ngữ, kiến thức về câu, về cách xây dựng văn bản

Khi học sinh đã được cung cấp những từ ngữ văn tả cảnh rồi, giáo viên cần tổ chức, hướng dẫn cho các em lập dàn ý, lựa chọn sắp xếp ý để miêu tả Mục đích xây dựng dàn ý là giúp học sinh xác định được đúng yêu cầu của từng phần: mở bài, thân bài, kết bài, xác định thể loại và đối tượng tả cảnh để tránh tình trạng học sinh viết tràn lan, lạc đề và tả không trọng tâm

Hoạt động tiếp theo sau khi lập dàn ý là hoàn thiện dàn ý Đây là bước quan trọng, cần thiết để có được một bài tập làm văn viết tốt nhất Khi làm bài vào vở, học sinh cần chú ý cách trình bày, chữ viết, lỗi chính tả Đó là những yếu tố giúp học sinh thành công trong quá trình học Tập làm văn Cuối cùng, khi đã làm bài xong học sinh cần kiểm tra lại bài viết của mình trước khi nộp bài

3.7 Giáo viên nhận xét bài và trả bài viết cho học sinh:

Chương trình Tập làm văn lớp 5 có 3 tiết trả bài tả cảnh Ta nhận thấy rằng có nhận xét bài chu đáo thì mới có tiết trả bài đạt hiệu quả

a Nhận xét bài:

Khi nhận xét bài Tập làm văn cho học sinh, mỗi bài tôi đọc qua một lượt để có cái nhìn chung về bố cục, về diễn đạt của học sinh, xem thử học sinh đã làm bài đúng thể loại, nội dung và trọng tâm bài viết chưa Tôi ghi ra sổ nhận xét bài những chỗ hay, chưa hay hoặc sai những lỗi gì của từng HS

Khi nhận xét bài xong cho cả lớp, tôi đánh giá chung kết quả bài làm của học sinh

và rút ra những tiến bộ cần phát huy, và những thiếu sót cần sửa chữa bổ sung để chuẩn

bị cho tiết trả bài sắp tới…

b Trả bài viết: